บทที่ 343: เจ้าอธิบายมาสิ

“ทำไมรึ? ข้าพูดไม่ถูกรึ?” หลี่ซื่อหมินตรัสถาม

“เสด็จพ่อ ที่ลูกเพิ่งจะทูลไปว่ามูลค่าของสิ่งของทุกอย่างต้นกำเนิดแรกสุดก็คือแรงงานคน พระองค์ทรงเข้าพระทัยได้หรือไม่พ่ะย่ะค่ะ?” หลี่เค่อคิดอยู่ครู่หนึ่ง ยังคงต้องอธิบายสักหน่อย ให้เหล่าหลี่เข้าใจโดยถ่องแท้ เกรงว่าในภายภาคหน้าจะต้องมาบรรยายให้พระองค์ทรงฟังบ่อยๆ

“เจ้าอธิบายมาสิ” หลี่ซื่อหมินทรงเหลือบพระเนตรมองเขาแวบหนึ่ง

“อันที่จริงก็คือ ธัญพืชต้องใช้คนมาเพาะปลูกผลิต กระบวนการนี้ก็ใช้แรงงานคนเช่นกัน แร่เหล็กต้องใช้คนมาขุดเจาะก็ต้องใช้แรงงานคนเช่นกัน ดังนั้นลูกจึงทูลว่ามูลค่าของสิ่งของทุกอย่างต้นกำเนิดแรกสุดก็คือแรงงานคน แต่บรรพบุรุษของเราทำนา อาจจะเป็นการถางป่าเผาไร่ คนหนึ่งคนสามารถทำนาได้เพียงหนึ่งหมู่ แต่ตอนนี้พวกเราได้คิดค้นคันไถ รถหยอดเมล็ด ทำให้พวกเราหนึ่งคนสามารถทำนาได้ 50 หมู่ แม้ว่าต้นกำเนิดจะยังคงเป็นการใช้แรงงานคน แต่เพราะว่าพวกเราได้คิดค้นเครื่องจักร คิดค้นการใช้แรงงานสัตว์ อันที่จริงก็สามารถเข้าใจได้ว่าเป็นการทำให้มูลค่าแรงงานคนของเราได้รับการยกระดับขึ้น” หลี่เค่ออธิบาย

“แน่นอนว่านี่เป็นการพูดที่ย้อนกลับไปถึงต้นกำเนิดที่สุด ถ้าหากเป็นประเทศชาติที่จะต้องมาคำนวณสถิติเหล่านี้ ต้นทุนก็จะต้องแบ่งออกเป็นหลายชนิด ตัวอย่างเช่นแร่เหล็กเช่นนี้ ก็จัดเป็นทรัพยากรการผลิต”