บทที่ 1522 รับมือไม่ไหว

ทรายแม่น้ำในป่ามีคุณภาพดีเยี่ยม เหมาะสำหรับการนำมาใช้ในงานก่อสร้างอย่างที่สุด ชาวบ้านต่างแบ่งหน้าที่กันชัดเจน คนที่รับหน้าที่ตักทรายก็ตักทราย คนที่รับหน้าที่งัดหินก็งัดหิน ปูนซีเมนต์และเหล็กเส้นถูกเถ้าแก่จากในเมืองส่งมาให้แต่เช้า จึงแบ่งคนส่วนหนึ่งไปช่วยขนปูนและเหล็กเส้น

ภาพบรรยากาศที่คึกคักและฮึกเหิมนี้ ทำให้เหล่าคนแก่หลายคนอดไม่ได้ที่จะรำลึกความหลัง บอกว่ามันให้ความรู้สึกเหมือนสมัยที่ทุกคนต้องกินข้าวหม้อเดียวกันในยุคก่อน ทุกคนต่างร่วมแรงร่วมใจทำสิ่งต่างๆ อย่างจริงจัง และกินข้าวด้วยกันอย่างมีความสุข

การพัฒนาของหมู่บ้านในอดีตค่อนข้างล้าหลัง กระทั่งเข้าสู่ยุคเก้าสิบ ชาวบ้านก็ยังคงรักษาธรรมเนียมการ 'ร่วมแรงร่วมใจทำและร่วมกินด้วยกัน' เอาไว้ เพียงแต่ในตอนนั้นเศรษฐกิจของแต่ละบ้านต่างก็เป็นอิสระต่อกันแล้ว แต่หากบ้านไหนจะเปิดพื้นที่ทำไร่ หรือสร้างบ้าน หลังหนึ่ง ก็จะต้องเป็นภารกิจที่ทุกคนในหมู่บ้านต้องไปช่วยกัน เจ้าของบ้านเพียงแค่ต้องเตรียมอาหารไว้รับรองเท่านั้น ค่าจ้างแรงงานไม่จำเป็นต้องจ่าย แต่ต้องจำให้ดีว่าใครบ้างที่มาช่วยงานบ้านเรา แล้วพอถึงคราวที่บ้านคนอื่นมีงานใหญ่แบบนี้บ้าง ก็จะต้อง 'ตอบแทน' ด้วยการไปช่วยงานเขาเช่นกัน

วิถีการทำงานแบบ 'ต่างตอบแทน' นี้ดำเนินต่อเนื่องมาจนถึงหลังยุคมิลเลนเนียม หลังจากเข้าสู่ยุคมิลเลนเนียม เศรษฐกิจพัฒนาอย่างรวดเร็ว ผู้คนจำนวนมากออกไปทำงานนอกหมู่บ้าน ในหมู่บ้านเหลือเพียงคนแก่ เด็ก และผู้หญิง ซึ่งไม่สามารถแบกรับงานหนักๆ ได้ ดังนั้น งานประเภทสร้างบ้าน จึงค่อยๆ เริ่มมีการว่าจ้าง 'มืออาชีพ' ด้านงานก่อสร้างในชนบท ช่างก่อสร้างเหล่านี้แท้จริงแล้วก็คือกลุ่มทีมงานขนาดเล็กที่รวมตัวกันจากหมู่บ้านใกล้เคียง มักจะมีจำนวนคนราวสิบกว่าคน พวกเขามีชื่อเสียงโด่งดัง ไม่ว่าหมู่บ้านใกล้เคียงจะมีบ้านไหนต้องการสร้างบ้าน ก็จะต้องว่าจ้างพวกเขาเสมอ

รูปแบบการรับเหมาของพวกเขามีทั้งแบบรับเหมาเฉพาะค่าแรงและรับเหมาทั้งค่าของและค่าแรง แบบรับเหมาเฉพาะค่าแรง เจ้าของบ้านยังต้องออกแรงช่วย ส่วนแบบรับเหมาทั้งค่าของและค่าแรง เจ้าของบ้านเพียงแค่จ่ายเงินเท่านั้น ช่วงแรกๆ มักเป็นแบบรับเหมาเฉพาะค่าแรงเสียส่วนใหญ่ แต่ต่อมาเมื่อความเป็นอยู่ของชาวบ้านดีขึ้น ก็ค่อยๆ พัฒนาไปสู่แบบรับเหมาทั้งค่าของและค่าแรง และเมื่อเป็นการรับเหมาเบ็ดเสร็จ ก็ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาชาวบ้านมาช่วยงานอีก ดังนั้น นอกเหนือจากงานส่วนรวมของหมู่บ้านและงานมงคลหรืองานศพ ทุกคนจึงแทบไม่ได้เห็นภาพบรรยากาศที่คึกคักฮึกเหิมเช่นนี้อีกเลย