บทที่ 475 หารือเรื่องตำราที่ฮั่นหลิน

ฮ่องเต้เทียนเฟิ่งทรงสดับไป แล้วครุ่นคิด พระองค์ยกจอกชาขึ้นจิบไปคำหนึ่ง โดยไม่ตรัสอะไร

ฉินห่าวหรานทูลต่อ "การลงใต้ครั้งนี้ ข้าพระพุทธเจ้าเห็นว่างานเกษตรของแดนเจียงหนานประณีต เหนือกว่าทางเหนือมาก

ชาวนาชราที่ซูโจวใช้น้ำเกลือแช่เมล็ดพันธุ์ ต้นกล้าข้าวจึงแข็งแรง ชาวไหมที่หูโจวใช้ปูนขาวฆ่าเชื้อ โรคไหมจึงไม่เกิด ชาวไร่ฝ้ายที่ซงเจียงรู้ว่าควรหว่านเมล็ดเมื่อใดจึงเหมาะที่สุด ผลผลิตจึงเพิ่มเป็นเท่าตัว หากสามารถถ่ายทอดวิธีของแดนเจียงหนานไปสู่ทางเหนือ แล้วนำจุดแข็งของทางเหนือมาเติมจุดอ่อนของแดนเจียงหนานได้ งานเกษตรของใต้หล้าย่อมก้าวหน้าอย่างใหญ่หลวง ราษฎรมีอาหารพอเพียง บ้านเมืองมีทรัพยากรพอใช้ นี่คือประโยชน์ชั่วกัลปาวสาน"

ฮ่องเต้เทียนเฟิ่งทรงเงียบไปครู่หนึ่ง แล้วตรัส "ความคิดนี้ของเจ้า นับว่าแปลกใหม่ดี คนอื่นเป็นขุนนาง ล้วนอยากไต่ขึ้นสูง ส่วนเจ้ากลับดี คิดจะเขียนตำราเกษตร"

ฉินห่าวหรานทูล "ฝ่าบาท ข้าพระพุทธเจ้าเห็นว่า วิถีของการเป็นขุนนางนั้น มิได้อยู่ที่ไต่ขึ้นได้สูงเพียงใด หากแต่อยู่ที่ทำเรื่องที่เป็นรูปธรรมได้มากเพียงใด ข้าพระพุทธเจ้าอยู่ที่ราชบัณฑิตยสถานฮั่นหลิน ถวายการบรรยายทุกวัน ก็เป็นเพียงการรบบนกระดาษ การลงใต้ครั้งนี้ ได้ลงมือทำงานด้วยตนเอง จึงได้รู้ถึงความทุกข์ยากของราษฎร ข้าพระพุทธเจ้าอยากเขียนตำราเกษตรเล่มนี้ ก็เพื่อให้ชาวนาทั่วใต้หล้าได้อยู่ดีขึ้นบ้าง"