บทที่ 72 ตำราลายมือ

ความก้าวหน้าอย่างสม่ำเสมอของฉินห่าวหรานในการเขียนพู่กัน อาจารย์ลี่มองเห็นและยินดีในใจ วันนั้น มองดูลายมือที่เริ่มเป็นระเบียบแล้ว อาจารย์ลี่คิดอยู่ครู่ ก็เรียกเขาออกมาข้างนอกว่า "ห่าวหราน เจ้าฝึกเขียนมาเดือนกว่าแล้ว โครงสร้างพื้นฐานเข้าใจได้แล้ว ข้อมือก็เริ่มมั่นคง เรื่องนี้ดีมาก"

ท่านชี้ให้เห็นว่าแม้ลายมือของฉินห่าวหรานจะเป็นระเบียบแล้ว แต่ยังขาดพลังและจิตวิญญาณ ดั่งคนที่มีแต่โครงกระดูกแต่ไม่มีเลือดเนื้อและจิตใจ "ต่อไปในการฝึกเขียน ต้องมีแบบฝึกให้ยึดถือ ศึกษาเรียนรู้จากการเขียนของคนในอดีต จึงจะก้าวขึ้นไปได้อีก"

ท่านแนะนำว่า "สำหรับผู้เริ่มฝึกอักษรเหลี่ยม ศิลาจารึกหลายแก้วของอาจารย์หยานลู่กงเหมาะที่สุด อักษรโครงสร้างตรงเข้มแข็ง เส้นขีดอวบแน่น ลักษณะสง่างาม เหมาะอย่างยิ่งสำหรับเด็กปูพื้นในการวางรากฐาน ช่วงพักหน้า เมื่อกลับบ้าน เจ้าลองปรึกษาคนในตระกูล หาทางซื้อตำราลายมือศิลาจารึกหลายแก้วมาสักเล่ม เอาไว้ลอกแบบ"

ฉินห่าวหรานรีบถามว่า "ท่านอาจารย์ ไม่ทราบว่าตำราลายมือนั้นราคาเท่าไรขอรับ?"

อาจารย์ลี่ประมาณแล้วตอบว่า "ถ้าเป็นฉบับพิมพ์ธรรมดาที่หมุนเวียนในตลาด คุณภาพพอใช้ได้ ราคาประมาณสี่สลึงเงิน คิดเป็นเหรียญอีแปะก็ราวสี่ร้อยเหรียญ"

"สี่ร้อยเหรียญ..." ฉินห่าวหรานท่องในใจ รู้สึกเหมือนถังน้ำเย็นราดลงมาเงียบๆ หน้าตายังนอบน้อม ปากก็รับว่า "นักเรียนจดไว้แล้ว ขอบพระคุณท่านอาจารย์ที่แนะนำ" แต่ในก้นใจก็เกิดความรู้สึกจนมุมเล็กๆ

สี่ร้อยเหรียญ! นั่นเกือบจะเท่ากับค่าอาหารที่พักหนึ่งเดือนที่ตระกูลเตรียมมาให้ ต้องรู้ว่า ลุงกับผู้ใหญ่บ้านซื้อกระดาษร่างถูกที่สุดสองมัดมาให้ ก็ยังต้องต่อราคาในร้านขายของชำครึ่งวัน ประหยัดมาได้ห้าเหรียญถึงโล่งอก

จะให้ตระกูลออกสี่ร้อยเหรียญซื้อตำราลายมือที่กินไม่ได้ใส่ไม่ได้อีกเล่มหนึ่ง? ความคาดหวังของชาวตระกูลหนักดั่งภูเขา แต่โซ่ตรวนของความเป็นจริงทางการเงินก็หนักไม่แพ้กัน

มองดูหลังของอาจารย์ที่กำลังจากไป ชุดสีน้ำเงินสง่างาม ความรู้ลึกซึ้ง ชี้แนะทางเดินข้างหน้าให้เขา แต่เส้นทางไปสู่บ้านทองคำในตำรานั้น ทุกก้าวต้องปูด้วยเงินทองจริงๆ ทั้งค่าเล่าเรียน ค่าอาหารที่พัก พู่กันหมึกกระดาษแท่นฝนหมึก และตอนนี้ยังต้องเพิ่มตำราลายมืออีก บันไดแห่งความรู้ สำหรับครอบครัวยากจนนั้น ชันเพียงใด

กลับไปห้องนอนรวม ฉินห่าวหรานนั่งอยู่ชายเตียงคนเดียว คิ้วขมวดเล็กน้อย เขาไม่ใช่ว่าไม่มีเงิน เงินค่าชดใช้จากบ้านหลี่จี้และจางฟู่กุ้ยที่ได้มาหลังจากเหตุการณ์นั้น ห้าร้อยเหรียญ หักค่ารักษาพยาบาลหมอสิบเหรียญแล้วยังเหลือสี่ร้อยเก้าสิบเหรียญ ฉินห่าวหรานเก็บซ่อนไว้ในผ้าห่มม้วนอย่างระมัดระวัง ไม่ได้ใช้แม้แต่เหรียญเดียว เงินนั้นเดิมตั้งใจจะสะสมไว้เผื่อยามฉุกเฉิน

บัดนี้ การซื้อตำราลายมือเป็นเรื่องเร่งด่วน จะไปพูดกับตระกูล? ฉินห่าวหรานทนใจไม่ลงจริงๆ จะใช้เงินค่าชดใช้นี้? ดูเหมือนจะเป็นวิธีตรงที่สุด แต่ที่มาของเงินนี้ อธิบายกับชาวตระกูลไม่ดี จะบอกว่าเป็นเงินที่ได้มาเพราะถูกทำร้ายหรือ?

คิดไปมาหลายทาง ความคิดหนึ่งก็ผุดขึ้น เขาไปหาลุงจาง ควักเหรียญห่อนั้นออกมา ยื่นให้ลุงจาง หน้าเต็มไปด้วยความวอนขอว่า "ลุงจาง หนูอยากฝากขอความช่วยเหลือจากลุงสักอย่าง ถ้าลุงจะไปร้านหนังสือเมื่อไร ขอให้ช่วยซื้อตำราลายมือศิลาจารึกหลายแก้วมาให้หนูด้วยได้ไหม เงินนี้เป็นค่าชดใช้ค่ารักษาพยาบาลที่ได้มาจากครั้งที่หนูโดนทำร้าย

หนูไม่กล้าบอกชาวตระกูล กลัวพวกท่านกังวล ดังนั้น... ถ้าลุงใหญ่หรือท่านปู่เต๋อชางจะถาม ขอให้ลุงช่วยบอกแทนด้วยว่า เป็นเพราะอาจารย์เห็นว่าหนูก้าวหน้าเร็ว จึงให้รางวัลพิเศษ จะได้ไหม?"

ลุงจางมองเด็กหนุ่มหน้าตาลึกซึ้งผิดวัยคนนี้ ในตาแก่ที่ผ่านโลกมามากก็แวบความเข้าใจและความรู้สึกซับซ้อน

เงียบอยู่ครู่หนึ่ง ลุงจางรับเหรียญมา พยักหน้า "ได้ เรื่องนี้ลุงจัดการให้ แต่... ฝ่ายท่านอาจารย์นั้น ลุงต้องบอกท่าน ปิดจากคนอื่นได้ ปิดจากท่านอาจารย์ไม่ได้"

ฉินห่าวหรานเห็นลุงจางยืนหยัดอย่างเด็ดขาด รู้ว่านี่คือเส้นที่ขยับไม่ได้ ก็ได้แต่พยักหน้ารับ "แล้วแต่ลุงจางตัดสินใจเลยขอรับ"

สองสามวันต่อมา ลุงจางก็มอบตำราลายมือศิลาจารึกหลายแก้วที่ห่อด้วยกระดาษหยาบมาให้ฉินห่าวหรานตามนัด กระดาษตำราเหลืองขาวและมุมสึกหรอบ้าง แต่ตัวอักษรชัดเจน สไตล์อักษรของปราชญ์หยันชัดเจน ขณะเดียวกันลุงจางก็ยังยื่นเหรียญที่ร้อยด้วยเชือกกัญชาคืนมาให้ "เจ้าของร้านหนังสือรู้จักกัน ลดให้บ้าง นี่ที่เหลือ เจ็ดสิบห้าเหรียญ เก็บไว้"

ฉินห่าวหรานรับตำราลายมือและเงินที่เหลือมา ในใจมีความรู้สึกปะปนมากมาย ก้มคำนับลุงจางอย่างลึกว่า "ขอบคุณมากเลยขอรับลุงจาง!"

ลุงจางโบกมือ หมุนตัวจากไป เดินตรงไปห้องหนังสือของอาจารย์ลี่ เล่าทุกอย่างที่ฉินห่าวหรานฝากซื้อตำรา การแต่งเรื่อง ที่มาของเงิน และการตัดสินใจของตนเอง ให้อาจารย์ลี่ที่ยังไม่ได้นอนหลับฟังครบทุกกระเบียด ไม่บวกไม่ลด

อาจารย์ลี่ฟังจบ เงียบไปนาน เดินไปที่หน้าต่าง มองต้นสนแก่แข็งแกร่งในลาน ในใจถอนหายใจ ท่านชื่นชมความฉลาดและความมุ่งมั่นของฉินห่าวหราน แต่ก็เวทนาความอดทนและการคำนวณที่เกินวัยของเขา

"รู้แล้ว" อาจารย์ลี่พูดสามคำนั้นในที่สุด ไม่เห็นด้วยและไม่ค้าน แต่ในใจความสนใจที่มีต่อฉินห่าวหรานก็ลึกขึ้นอีกชั้น

ได้ตำราลายมือที่ฝันถึงมานาน ฉินห่าวหรานราวกับได้คัมภีร์วิทยายุทธ์ เขายิ่งทะนุถนอมเวลายิ่งขึ้น ทุกเช้าตรู่ลุกขึ้น อาศัยแสงจาง ใช้น้ำบนแผ่นหินฝึกเส้นขีดพื้นฐานเทียบแบบจากตำรา ระหว่างการเรียนกลางวัน ก็หยิบกระดาษร่างออกมาลอกแบบตัวอักษรในตำราซ้ำๆ

สไตล์ของศิลาจารึกหลายแก้ว ที่ตรงเข้มแข็งและเปิดกว้าง มีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อเขา ฉินห่าวหรานไม่พอใจแค่เขียนให้ถูกอีกต่อไป แต่เริ่มไล่ตามการเริ่ม รับ หมุน และจบของแต่ละเส้น สัมผัสพลังที่ซ่อนอยู่ในหมึกและพู่กัน

ความก้าวหน้าเห็นได้ชัด ลายมือของฉินห่าวหรานค่อยๆ หลุดพ้นจากความไม่สุกงอมและอ้วนพองเดิม แม้แรงพู่กันยังอ่อนอยู่ แต่โครงสร้างก็ยิ่งสงบมั่นคง เริ่มมีร่องรอยอยู่บ้างของรูปทรงเหลี่ยมสง่างาม

ขณะเดียวกัน ฉบับคัดลอกของตำราว่าด้วยการเกษตรฉบับสมบูรณ์ที่หนาเล่มนั้น ก็กลายเป็นคลังสมบัติทางจิตวิญญาณอีกแห่งหนึ่งของเขา หลังทำงานคัมภีร์ประจำวันและฝึกเขียนเสร็จแล้ว เวลาว่างที่เหลือแทบทั้งหมดก็จมอยู่กับหนังสือเล่มนี้

เขาข้ามบทที่เกี่ยวกับการก่อสร้างชลประทานและภาพเครื่องจักรที่ซับซ้อน มุ่งเน้นอ่านส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเกษตรนาน้ำในแถบทางใต้เป็นหลัก

อ่านอย่างพิถีพิถันในส่วนที่บันทึกเรื่องการคัดพันธุ์ข้าว การจัดการแปลงเพาะกล้า เทคนิคการใส่ปุ๋ย และการป้องกันกำจัดโรคแมลง ภูมิปัญญาการเกษตรโบราณที่เรียบง่ายเหล่านั้น ในสายตาของจิตวิญญาณที่มาจากยุคสมัยใหม่และมีกรอบความคิดทางวิทยาศาสตร์บ้าง บางส่วนดูหยาบอยู่ แต่ส่วนใหญ่กลับมีประโยชน์ใช้งานได้จริงอย่างน่าประหลาดใจ

ฉินห่าวหรานอ่านไปก็คิดไป เชื่อมโยงกับสภาพภูมิศาสตร์ ดิน และวิธีการทำนาที่มีอยู่ในหมู่บ้านหลิ่วถัง

วิธีการทำปุ๋ยหมักบางอย่างที่บอกไว้ในหนังสือ ดูเหมือนจะสามารถปรับปรุงได้ รูปแบบการปลูกพืชแบบสลับที่กล่าวถึง บางทีก็อาจลองนำมาใช้ได้ แม้กระทั่งบันทึกประปรายเกี่ยวกับระบบนาสวนผสมบนต้นหม่อนและเลี้ยงปลาในนาข้าว ก็ยังทำให้ความคิดของฉินห่าวหรานเปิดกว้างออกไป...