บทที่ 74 ฟังข้าแถ... ฟังคำเตือนของข้า

       เมื่อมองดูแผ่นหลังของหลี่เค่อที่กำลังหยอกล้อกับจิ้นหยาง หลี่ซื่อหมินก็พลันรู้สึกว่า ตนเองดูเหมือนจะไม่เคยเข้าใจโอรสคนนี้เลย

        ฉางหลินมองดูหลี่เค่ออย่างเงียบๆ แล้วก็มองดูหลี่ซื่อหมิน เขารู้ดีว่า สู่หวางเตี้ยนเซี่ยได้จี้ถูกจุดอ่อนของฝ่าบาทอีกแล้ว แต่คำพูดที่สู่หวางเตี้ยนเซี่ยตรัสนั้น ฉางหลินกลับรู้สึกเห็นใจอย่างยิ่ง เพราะฉางหลินก็เกิดมาจากครอบครัวชาวบ้านธรรมดา เขาต่อคำพูดในปากของหลี่เค่อนั้น ซาบซึ้งใจอย่างหาที่เปรียบมิได้

        และฉางเล่อพวกนางองค์หญิงสองสามองค์ก็มีความรู้สึกอยู่บ้าง พวกนางต่างก็เคยเรียนหนังสือ แต่กลับไม่เคยมีความคิดเช่นหลี่เค่อมาก่อน แต่เพียงแค่แปดคำกลับทำให้พวกนางสะเทือนใจอย่างมาก นั่นเป็นสิ่งที่ยากจะบรรยายได้

        ในดวงตาของฉางเล่อมีประกายแสงระยิบระยับ

        หลังจากหยอกล้อกับจิ้นหยางอยู่ครู่หนึ่ง เมื่อเห็นว่าพ่อครัวและทหารองครักษ์ทางนั้นได้ตั้งเตาปิ้งย่างสองเตาขึ้นมาแล้ว หลี่เค่อก็เดินไปโดยตรง เรื่องอย่างการย่างเนื้อเสียบไม้นี้เขาเคยเล่นมาไม่น้อยครั้ง ดังนั้นย่อมต้องลงมือย่างเองสักหน่อย ออกมาเที่ยวแล้ว ตนเองไม่ลงมือ ก็ไร้ซึ่งจิตวิญญาณ

        ส่วนเตาปิ้งย่างอีกเตาหนึ่งย่อมต้องมอบให้พ่อครัวเป็นผู้จัดการ พ่อครัวเหล่านี้ล้วนแต่เป็นคนที่หลี่เค่อฝึกฝนออกมาด้วยตนเอง ย่อมต้องชำนาญอย่างยิ่งแล้ว

        เมื่อทอดพระเนตรดูการกระทำของหลี่เค่อ หลี่ซื่อหมินเดิมทีคิดจะทรงห้าม องค์ชายแห่งต้าถังผู้สง่างาม กลับลงครัวเสียเอง จะเป็นที่เรียบร้อยได้อย่างไร?!

        เมื่อนำเนื้อแกะเสียบไม้ที่เสียบไว้แล้วกองใหญ่วางลงบนเตาปิ้งย่างตรงหน้า เมื่อมองดูเนื้อแกะเสียบไม้ที่ถูกไฟถ่านย่างจนส่งเสียงฉ่าๆ หลี่เค่อก็รู้สึกเลื่อนลอยอยู่บ้าง ราวกับว่าเขายังไม่ได้ทะลุมิติมา แต่พอเงยหน้าขึ้นมา ทุกสิ่งทุกอย่างโดยรอบก็กำลังเตือนสติเขาว่า ตอนนี้คือปีคริสต์ศักราช 635 ปีเจินกวนที่เก้าแห่งต้าถัง

        เมื่อหยิบพริกป่นกำหนึ่งมาโรยลงบนเนื้อแกะเสียบไม้อย่างชำนาญ เมื่อได้กลิ่นที่คุ้นเคย หลี่เค่อก็อดที่จะสั่งการเสียงดังไม่ได้ “ทางนั้นของเจ้าให้ย่างส่วนหนึ่งที่ไม่ใส่พริกด้วย จิ้นหยางพวกนางยังเล็กกินพริกไม่ได้”

        “ขอรับ เตี้ยนเซี่ย” พ่อครัวทางนั้นของหลี่เค่อขานรับ

        เมื่อทอดพระเนตรเห็นภาพนี้ หลี่ซื่อหมินก็เสด็จพระราชดำเนินเข้ามาเช่นกัน เมื่อทอดพระเนตรดูท่าทางที่คุ้นเคยของหลี่เค่อ หลี่ซื่อหมินก็ทรงทราบดีว่าเจ้าเด็กนี่ปกติคงจะเล่นไม่น้อย ช่าง… เห็นได้ชัดว่าเจ้าเด็กนี่อันที่จริงก็มีความสามารถอยู่บ้าง อย่างน้อยบทกวีเมื่อครู่ที่เขียนก็ไม่เลว

        แต่ความคิดทั้งวันกลับใช้ไปกับเรื่องกินดื่มเที่ยวเล่นเหล่านี้

        “โธ่ ท่านพ่อ พระองค์จะทรงสั่งสอนลูกว่า วิญญูชนอยู่ห่างจากห้องครัว ใช่หรือไม่พ่ะย่ะค่ะ?” หลี่เค่อเห็นสายพระเนตรของหลี่ซื่อหมินไม่ถูกต้อง ก็รีบเอ่ยปากขึ้นมาก่อน

        “นี่มันจะไปเกี่ยวกับวิญญูชนอยู่ห่างจากห้องครัวได้อย่างไร?” หลี่ซื่อหมินขมวดพระขนงทอดพระเนตรดูหลี่เค่อแล้วตรัสถาม

        “เอ๊ะ?” หลี่เค่อรู้สึกมึนงงอยู่บ้าง “วิญญูชนอยู่ห่างจากห้องครัว ไม่ใช่ว่าให้ลูกอยู่ห่างจากห้องครัวหรอกรึพ่ะย่ะค่ะ?”

        หลี่ซื่อหมิน: “…”

        “พรืด…” ฉางเล่อ อวี้จางสองสามคนที่นั่งอยู่ไม่ไกลนัก พอได้ยินคำพูดของหลี่เค่อก็ทนไม่ไหว หลุดหัวเราะออกมาโดยตรง หัวเราะอย่างมีความสุขยิ่งนัก

        “ไม่ถูกรึ?” หลี่เค่อมองไปยังฉางหลินอย่างสับสน

        พระพักตร์ของหลี่ซื่อหมินดำคล้ำไปแล้ว ข้าเพิ่งจะชมเจ้าไปว่าเรียนหนังสือได้ไม่เลว

        มุมปากของฉางหลินกระตุกเล็กน้อย แล้วจึงอธิบาย “เตี้ยนเซี่ย วิญญูชนอยู่ห่างจากห้องครัว มาจาก “เมิ่งจื่อ” พ่ะย่ะค่ะ ความหมายดั้งเดิมคือ ฉีเซวียนหวางทอดพระเนตรเห็นชาวบ้านฆ่าวัวเพื่อบวงสรวง ทรงรู้สึกทนไม่ได้อยู่บ้าง จึงมีรับสั่งให้ชาวบ้านปล่อยวัวไป ให้ฆ่าแกะแทน ต่อมาเมื่อเมิ่งจื่อทูลเกลี้ยกล่อมให้ฉีเซวียนหวางทรงปกครองด้วยหลักเมตตาธรรม ก็ได้ตรัสประโยคนี้ขึ้นมา ความหมายก่อนหลังคือ วิญญูชนทนไม่ได้ที่จะเห็นสัตว์ปีกและสัตว์สี่เท้าเหล่านี้ตาย ดังนั้นถึงได้อยู่ห่างจากห้องครัว”

        หลี่เค่อ: “…”

        โทษคนยุคหลังไม่น้อยที่มักจะตีความนอกบริบท

        “เอ่อ เรื่องนี้ลูกย่อมต้องรู้ดีอยู่แล้ว ลูกนี่กำลังจะเสนอคำเตือนให้แก่ท่านพ่อต่างหาก” หลี่เค่อไม่พูดพร่ำทำเพลง เริ่มแถทันที ล้อเล่นอะไรกัน ข้าสู่หวางเตี้ยนเซี่ยเป็นไปไม่ได้ที่จะผิดพลาด หากข้าผิดพลาด นั่นย่อมต้องเป็นเพราะโลกใบนี้ที่ทำให้ข้าผิดพลาด หรือก็คือโลกใบนี้ผิด

        หลี่ซื่อหมินหรี่พระเนตรลง “เจ้าพูดต่อไปสิ หากเจ้าไม่สามารถพูดให้ข้าเข้าใจได้ วันนี้เนื้อนี่เจ้าก็ไม่ต้องกินแล้ว ลงโทษให้เจ้าอดอาหารหนึ่งวัน”

        เชอะ แค่นี้รึ? หลี่เค่อเบ้ปาก นักเลงคีย์บอร์ดมาจากศตวรรษที่ยี่สิบเอ็ดอย่างข้าจะไปกลัวเรื่องนี้รึ?

        ความสนใจของฉางเล่อพวกนางสองสามคนก็จดจ่อมาที่นี่เช่นกัน พวกนางก็สงสัยอย่างยิ่งว่า พี่สามของตนเองจะยังสามารถแก้ตัวได้อย่างไร

        “ท่านพ่อ ท่านพ่อคิดว่าสาเหตุที่ลูกเกิดความผิดพลาดเมื่อครู่คืออะไรพ่ะย่ะค่ะ?” หลี่เค่อถาม

        “เรื่องไร้สาระ นอกจากเจ้าจะไม่อ่านหนังสือให้ดีๆ สองจิตสองใจแล้ว ยังจะเป็นอะไรได้อีก?” พระพักตร์ของหลี่ซื่อหมินดำคล้ำไปบ้าง เจ้ายังกล้ามาถามข้าอีกรึ

        “ท่านพ่อ ท่านพ่อคิดว่าคุณูปการที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของฉินสื่อหวงต่อแผ่นดินจีนคืออะไรพ่ะย่ะค่ะ?” หลี่เค่อถามคำถามที่ไม่เกี่ยวข้องขึ้นมาอีกข้อหนึ่ง

        “แน่นอนว่าคือการรวบรวมหกแคว้น ทำให้แผ่นดินจีนกลับมาเป็นราชวงศ์ที่รวมเป็นหนึ่งอีกครั้ง ยุติความวุ่นวายของเหล่าเจ้าศักดินา ให้ประชาราษฎร์ทั่วหล้าได้พักฟื้น” หลี่ซื่อหมินตรัส

        “มีเหตุผล แต่ลูกคิดว่าคุณูปการที่ยิ่งใหญ่กว่านั้นก็คือ อักษรใช้ร่วมกัน รถม้ากว้างเท่ากัน มาตราชั่งตวงวัดเหมือนกัน จริยธรรมเหมือนกัน ดินแดนเป็นผืนเดียวกัน นี่เป็นการวางรากฐานที่มั่นคงให้แก่คนรุ่นหลังในการสร้างราชวงศ์ที่รวมเป็นหนึ่ง นี่ก็คือสาเหตุที่ชนเผ่าเร่ร่อนรอบๆ แผ่นดินจีนหลายเผ่าเข้ามาในแผ่นดินจีน แต่กลับถูกกลืนกลายไปอย่างต่อเนื่อง” หลี่เค่อกล่าว

        หลี่ซื่อหมินเลิกพระขนงขึ้น “ที่เจ้าพูดมาก็มีเหตุผลอยู่บ้าง แต่ว่านี่มันเกี่ยวอะไรกับเจ้า?”

        “นั่นเกี่ยวข้องอย่างใหญ่หลวงเลยพ่ะย่ะค่ะ ตั้งแต่โบราณกาลมา เพราะเหตุผลที่เทคโนโลยีการทำกระดาษในสมัยโบราณยังไม่พัฒนา ผู้คนจึงแกะสลักลงบนแผ่นไม้ไผ่ ดังนั้นเพื่อที่จะประหยัดพื้นที่ให้มากที่สุด ถึงแม้ผู้คนจะประดิษฐ์เครื่องหมายวรรคตอนขึ้นมาแล้ว แต่กลับไม่ได้ใช้! ส่วนใหญ่แล้วจะไม่ใช้เครื่องหมายวรรคตอน!”

        เครื่องหมายวรรคตอนมีมานานแล้ว แต่กลับแทบไม่มีใครใช้ เพราะทุกคนเคยชินกันแล้ว

        “เช่นนี้แล้ว ก็จะเกิดผลที่ตามมาที่ร้ายแรงอย่างยิ่ง นั่นก็คือการตีความนอกบริบท! ดังนั้นทำไมตอนนี้การอ่านหนังสือถึงได้ยาก ต้องมีอาจารย์ นั่นก็เพราะว่าบทความมากมายไม่มีเครื่องหมายวรรคตอน คนธรรมดาที่ไม่มีอาจารย์ก็อ่านไม่เข้าใจว่าหมายความว่าอย่างไร! ดังนั้นการเผยแพร่เครื่องหมายวรรคตอนจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง!”

        “ลูกคิดว่าท่านพ่อควรจะนำเรื่องนี้มาเป็นพระราชโองการของต้าถังบังคับใช้ต่อไป กำหนดให้ทุกคนในการเขียนบทความและอื่นๆ จะต้องใช้เครื่องหมายวรรคตอนในการแบ่งประโยค เช่นนี้แล้วจะสามารถลดความยากลำบากในการอ่านหนังสือของคนรุ่นหลังได้ ที่สำคัญคือป้องกันไม่ให้มีคนตีความนอกบริบท ทำให้เข้าใจความหมายของผู้เขียนเดิมผิดไป!” หลี่เค่อกล่าวอย่างจริงจัง

        หลี่ซื่อหมิน: “…”

        พระองค์เพิ่งจะคิดจะตรัสอะไร หลี่เค่อก็ชิงตรัสขึ้นมาก่อน “ท่านพ่ออย่าได้ไม่เชื่อ ประโยคง่ายๆ ที่สุดประโยคหนึ่ง ท่านจื่อกล่าวไว้ว่า ราษฎรสามารถให้ทำตาม ไม่สามารถให้รู้ คำพูดดั้งเดิมของขงจื๊อไม่มีเครื่องหมายวรรคตอน เช่นนั้นแล้วคนรุ่นหลังเวลาอ่านจะมีวิธีการแบ่งประโยคกี่แบบ?”

        “เมื่อครู่ที่ลูกอ่านเป็นแบบหนึ่ง ยังมี ราษฎรสามารถ ให้ทำตาม ไม่สามารถ ให้รู้”

        “แบบที่สาม ราษฎรสามารถให้ทำ ตามนั้น ไม่สามารถให้ทำ รู้”

        “แบบที่สี่ ราษฎรสามารถให้ทำ ตามนั้นไม่ได้ ให้รู้”

        “แบบที่ห้า ราษฎรสามารถให้ทำตามรึ? ไม่ สามารถให้รู้ได้”

        “ท่านพ่อ ท่านลองตรัสเองสิ คำพูดประโยคเดียวของขงจื๊อ ข้างหลังกลับมีวิธีการแบ่งประโยคห้าแบบ และความหมายของวิธีการแบ่งประโยคห้าแบบก็แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง หลายอย่างถึงกับตรงกันข้ามโดยสิ้นเชิง หากสถานการณ์เช่นนี้ปรากฏขึ้นในพระราชโองการ ปรากฏขึ้นในราชโองการของท่านพ่อ ปรากฏขึ้นในบันทึกประวัติศาสตร์ที่สำคัญของต้าถัง พระองค์ทรงคิดว่าจะเป็นอย่างไร?!”

        หลี่ซื่อหมิน ฉางหลิน ฉางเล่อและองค์หญิงอื่นๆ คนต่างก็โง่งันไป ก็แค่วิญญูชนอยู่ห่างจากห้องครัวมิใช่รึ? จะต้องถึงขนาดนี้เลยรึ?! ปัญหาคือคำพูดของหลี่เค่อ… กลับทำให้หลี่ซื่อหมินตระหนักถึงความร้ายแรงของเรื่องราว หรือจะพูดว่า ในฐานะผู้สืบทอดตระกูลขุนนางเก่าแก่ มีอาจารย์มาสอนโดยตลอด พวกเขาไม่เข้าใจความร้ายแรงของปัญหานี้ หรือเข้าใจแล้วก็จะไม่ชี้แจง

        แต่ในฐานะผู้ปกครอง หลี่ซื่อหมินก็ทรงทราบถึงประโยชน์ของการใช้เครื่องหมายวรรคตอนในทันที! หากหนังสือล้วนแต่มีเครื่องหมายวรรคตอน นั่นก็หมายความว่ารู้หนังสือก็จะสามารถเรียนรู้ด้วยตนเองได้ ไม่เหมือนกับตอนนี้ที่จำเป็นต้องมีอาจารย์

        พระองค์เงยพระพักตร์ขึ้นทอดพระเนตรหลี่เค่อ สีพระพักตร์พลันกลายเป็นแปลกประหลาดอย่างหาที่เปรียบมิได้ เช่นนั้นรึ? การแถก็สามารถแถจนกลายเป็นนโยบายของชาติที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติได้?!

        “ท่านพ่อ เอาล่ะ ท่านลองชิมดู” หลี่เค่อยื่นเนื้อแกะเสียบไม้สองสามไม้ในมือมาอย่างสบายๆ

        หลี่ซื่อหมินทรงรับมาโดยไม่รู้ตัว