บทที่ 56: หนึ่งคน หนึ่งตำรับยา

เมื่อเห็นว่ามีเพียงเฉินหยางอยู่คนเดียว จงเฟยก็ผลักประตูเข้าไป อ้ายเสวี่ยกับเฝิงเสี่ยวหนานก็เดินตามเข้าไปข้างหลัง

เฉินหยางกำลังเขียนใบสั่งยาอยู่ ได้ยินเสียงคนเข้ามา ก็ยังคิดว่าเป็นเกาหมิงเสวี่ยน พอเงยหน้าขึ้นมา กลับเป็นพวกจงเฟยสามคน

“พวกนายมาได้ยังไง?”

เฉินหยางกล่าวอย่างประหลาดใจและยินดี

“ได้ยินมาว่าคุณหมอเฉินกำลังออกตรวจ ก็เลยแวะมาดูเป็นพิเศษ”

พูดจบ จงเฟยก็มาอยู่ข้างหลังเฉินหยางแล้ว

“พวกนายรอสักครู่นะ ยังมีผู้ป่วยอีกสองสามคน”

พูดจบ เฉินหยางก็พิมพ์ใบสั่งยาเสร็จเรียบร้อย ประทับตราเซ็นชื่อ แล้วยื่นให้กับผู้ป่วยที่อยู่ตรงหน้า พร้อมกันนั้นก็เรียกผู้ป่วยคนต่อไป

ถึงแม้เฉินหยางจะยังไม่ได้รับตำแหน่งวิชาชีพระดับกลาง แต่เขาก็มีใบประกอบวิชาชีพเวชกรรม ถึงแม้เกาหมิงเสวี่ยนจะไม่อยู่ เฉินหยางก็มีสิทธิ์ในการสั่งยา

“ขอบคุณครับคุณหมอเฉิน!”

ผู้ป่วยรับใบสั่งยา กล่าวขอบคุณแล้วเดินออกจากห้องตรวจไป

ผู้ป่วยเดินออกจากประตูไป ผู้ป่วยคนต่อไปก็เดินตามเข้ามาทันที คนที่เข้ามาคือพ่อลูกคู่หนึ่ง ผู้เป็นพ่ออายุสี่สิบกว่าปี ลูกชายอายุสิบสามสิบสี่ปี สองพ่อลูกเข้ามาในประตูก็กุมท้องกันทั้งคู่

“ไม่สบายท้องเหรอครับ?” เฉินหยางถาม

“ใช่ครับ...”

พ่อของเด็กกำลังพูดอยู่ จู่ๆ สีหน้าก็เปลี่ยนไป “คุณหมอครับ คุณตรวจลูกชายผมก่อน...”

ยังไม่ทันจะพูดจบ ผู้เป็นพ่อก็รีบร้อนออกจากห้องตรวจไป ผ่านไปเจ็ดแปดนาทีถึงจะกลับมา เฉินหยางก็ถือโอกาสพูดคุยกับพวกจงเฟยสามคน รอชายคนนั้นอยู่ สุดท้ายก็เหลือผู้ป่วยแค่สองสามคนแล้ว เวลายังทัน

รอจนชายคนนั้นกลับมา เฉินหยางถึงได้ถาม “เป็นอะไรมาครับ?”

“เมื่อวานผมกับลูกชายไปกินข้าวที่ร้านแผงลอยข้างทางมา ใครจะไปรู้ว่าวันนี้ยังไม่ทันจะลุกจากเตียง ลูกชายก็ร้องว่าปวดท้อง...”

พูดจบผู้เป็นพ่อก็รู้สึกอายเล็กน้อย “ไม่นานผมก็ไม่สบายท้องเหมือนกัน ยังไม่ทันจะออกจากบ้าน เราสองพ่อลูกก็เข้าห้องน้ำไปหลายรอบแล้วครับ”

“มาครับ เดี๋ยวผมขอจับชีพจรก่อน”

เฉินหยางให้เด็กวางแขนลงก่อน ตรวจชีพจรไปพลางถามไปพลาง “ก่อนหน้านี้มีไข้ไหมครับ ตอนกลางคืนนอนหนาวรึเปล่า?”

“ไม่มีครับ ก่อนหน้านี้ก็สบายดีอยู่”

พ่อของเด็กกล่าว

อันที่จริงเดิมทีพวกเขาตั้งใจจะจองคิวของแผนกอื่น แต่เพราะท้องเสีย ออกจากบ้านช้าไปหน่อย คิวของผู้เชี่ยวชาญก็เหลือแค่ทางฝั่งแผนกแพทย์แผนจีนแล้ว ที่โรงพยาบาลอำเภอเจียหลินแห่งนี้ ชื่อเสียงของเกาหมิงเสวี่ยนก็ไม่เลวเลยทีเดียว ยังคงมีผู้ป่วยกลุ่มหนึ่งที่ค่อนข้างจะเชื่อมั่นในตัวเขา ช่วงนี้ที่เฉินหยางติดตามเกาหมิงเสวี่ยนออกตรวจ แทบทุกวันจะสามารถตรวจผู้ป่วยได้สี่สิบถึงห้าสิบคน ก็เป็นเพราะชื่อเสียงที่เกาหมิงเสวี่ยนสั่งสมมาหลายปีนี่แหละ ก็เป็นเพราะเกาหมิงเสวี่ยนใกล้จะเกษียณแล้ว ไม่อย่างนั้น แค่จำนวนคิวที่แผนกผู้ป่วยนอกนี้ ก็ทำให้จางตงอวิ๋นอึดอัดใจมากแล้ว ไม่อย่างนั้นทำไมถึงพูดกันว่าโดยทั่วไปแล้วหัวหน้าแผนกคลินิกส่วนใหญ่ล้วนเป็นคนที่มีฝีมือสูงสุด อย่างน้อยที่สุดก็ต้องเชี่ยวชาญในสาขาใดสาขาหนึ่ง ไม่อย่างนั้น จะไปคุมคนอยู่ได้อย่างไร

“นั่นก็คืออาหารไม่สะอาดอย่างเห็นได้ชัดแล้วครับ”

เฉินหยางพูดพลางปล่อยข้อมือ เริ่มพิมพ์บนคอมพิวเตอร์ จากการสอบถาม บวกกับสองพ่อลูกท้องเสียพร้อมกัน เช่นนั้นสาเหตุของโรคของผู้ป่วยก็ค่อนข้างจะชัดเจนแล้ว

“เฉินหยาง ไม่ต้องสั่งตรวจเลือดเหรอ?”

จงเฟยกระซิบถามอยู่ข้างๆ

โดยทั่วไปแล้ว อาการท้องเสียเฉียบพลันแบบนี้ พอมาถึงโรงพยาบาล แพทย์ย่อมต้องสั่งตรวจเลือดก่อน หรือไม่ก็ตรวจอุจจาระตามปกติ

“ไม่ต้องหรอก แพทย์แผนจีนไม่ต้องการของพวกนี้”

เฉินหยางพูดไปพลาง พิมพ์ไปพลาง แล้วก็ดูฝ้าบนลิ้นของเด็กอีกครั้ง เพิ่มเติมสถานการณ์ของฝ้าบนลิ้นเข้าไป

อันที่จริงสถานการณ์ของผู้ป่วยแบบนี้ หากเปลี่ยนเป็นแพทย์คนอื่นในแผนกแพทย์แผนจีน ก็ต้องสั่งตรวจเหมือนกัน แต่เฉินหยางกลับไม่จำเป็น เฉินหยางแทบจะพอเรียนจบก็ไปอยู่ที่สถานีอนามัยตำบลจี้ผิงเลย หลังจากนั้นถึงแม้จะไปเป็นแพทย์ใช้ทุนที่โรงพยาบาลการแพทย์แผนจีนอำเภอเจียหลิน แต่แพทย์ใช้ทุนจะไปเรียนรู้อะไรได้มากแค่ไหนกัน แถมยังเป็นสถานที่อย่างโรงพยาบาลการแพทย์แผนจีนอำเภอเจียหลินอีก นี่ก็ส่งผลให้เฉินหยางแทบจะไม่ได้ถูกกระแสหลักของโรงพยาบาลบางแห่งในปัจจุบันส่งผลกระทบเลย หลังจากนั้นได้รับระบบมา แล้วก็ได้รู้จักกับเกาหมิงเสวี่ยน ฝีมือของเกาหมิงเสวี่ยนก็พอใช้ได้ ดังนั้นแนวคิดด้านแพทย์แผนจีนของเฉินหยางในตอนนี้จึงค่อนข้างจะบริสุทธิ์อยู่

“ก็เป็นแพทย์แผนจีนแล้ว จะไปตรวจอะไรพวกนั้นอีกทำไม?”

เสียงของจงเฟยถึงแม้จะเบา แต่พ่อของเด็กก็ได้ยินเข้า ก็เลยพูดขึ้นมาทันที

พวกเขาเพราะมาสาย คิวที่จองได้ก็ค่อนข้างจะท้ายๆ แล้ว ตอนนี้ก็เกือบจะสิบเอ็ดโมงแล้ว นี่ถ้าต้องไปตรวจอะไรอีก ถึงแม้จะเป็นแค่ตรวจเลือดตามปกติ ก็ต้องรออีกครึ่งชั่วโมง ถ้าต้องตรวจอุจจาระอีก ตอนเช้าแทบจะรอผลไม่ไหวแล้ว ท้องเสียก็ทรมาน จะต้องวุ่นวายทั้งเช้า โรคยังไม่ทันได้ดูเลยเหรอ? อันที่จริงนี่ก็เป็นเหตุผลที่หลายคนถ้าไม่จำเป็นจริงๆ ส่วนใหญ่ก็ไม่ค่อยอยากจะเข้าโรงพยาบาลกัน แค่ท้องเสีย ถ้าไม่ใช่เพราะลูก พ่อของเด็กก็ขี้เกียจจะมาโรงพยาบาลแล้ว ซื้อยามากินหน่อย ทนๆ ไปเดี๋ยวก็ผ่านไปแล้ว บางครั้งท้องเสีย คุณมาโรงพยาบาลรักษา บางทีอาจจะยังไม่ทันที่หมอจะสั่งยารักษาให้เลย ท้องเสียก็หายแล้ว

“ใบสั่งยานี่คุณรับไปนะครับ ให้ลูกชาย”

เฉินหยางสั่งยาเสร็จ แล้วก็ให้พ่อของเด็กนั่งลง เตรียมจะจับชีพจรให้

“พวกเราใช้ด้วยกันไม่ได้เหรอครับ?” พ่อของเด็กยังคิดว่าเสร็จแล้ว

เขาคิดว่า เขากับลูกชายกินของอย่างเดียวกัน แล้วก็ท้องเสียเหมือนกัน ก็ต้องเป็นสถานการณ์เดียวกันแน่นอน สั่งยามาแล้ว สองพ่อลูกก็กินด้วยกันก็จบแล้ว

“ผมยังไม่ได้ดูสถานการณ์ของคุณเลยนี่ครับ”

เฉินหยางกล่าว “แพทย์แผนจีนเน้น ‘หนึ่งคน หนึ่งตำรับยา’ ‘โรคเดียวกัน รักษาต่างวิธี’ ใครบอกคุณว่ากินด้วยกันได้?”

รอจนพ่อของเด็กนั่งลง เฉินหยางก็จับชีพจรไปพลาง ถามสถานการณ์ของอุจจาระและอาการปวดท้องอีกครั้ง ตรวจดูฝ้าบนลิ้น แล้วก็สั่งยาให้

“ลูกชายของคุณอุจจาระเหลวเป็นน้ำ...มีกลิ่นเหม็น คอแห้ง ยังมีอาการคลื่นไส้ ปัสสาวะสีเหลือง ฝ้าบนลิ้นสีเหลืองและเหนียว ชีพจรลื่นและเร็ว...จัดเป็นอาการท้องเสียจากความร้อนชื้นครับ”

เฉินหยางยื่นใบสั่งยาให้ชายคนนั้นไปพลางกล่าวไปพลาง “ส่วนของคุณอุจจาระใส ยังมีเศษอาหารที่ยังไม่ย่อยปนอยู่ด้วย...ตอนที่ปวดท้องยังมีความรู้สึกหนาวเย็น เนื้อลิ้นซีด อวบใหญ่ ยังมีรอยฟัน ฝ้าบนลิ้นสีขาวโคนหนา ชีพจรเปียกและช้า จัดเป็นอาการท้องเสียจากความเย็นชื้น...”

พูดจบเฉินหยางก็กำชับเป็นพิเศษ “ตอนรับยาก็ให้ห้องยาหมายเหตุไว้ให้ดีนะครับ กลับไปแล้วห้ามสับสนเด็ดขาด ถ้ากินยาผิด อาการของพวกคุณจะหนักขึ้นทั้งคู่”

“สถานการณ์เดียวกันยังไม่ใช่โรคเดียวกันอีกเหรอ?”

พ่อของเด็กถึงกับประหลาดใจ ฟังเฉินหยางพูดแบบนี้แล้ว เหมือนว่าสถานการณ์ของเขากับลูกชายจะตรงกันข้ามโดยสิ้นเชิง “ไม่ใช่ว่ากินของผิดสำแดงเหมือนกันหรอกเหรอครับ?”

“ถึงแม้จะกินของผิดสำแดงเหมือนกัน แต่สภาพร่างกายของพวกคุณพ่อลูกแตกต่างกัน สถานการณ์ของร่างกายก็แตกต่างกัน ดังนั้นอาการของโรคก็แตกต่างกันไป นี่ก็คือเหตุผลที่แพทย์แผนจีนเน้น ‘หนึ่งคน หนึ่งตำรับยา’ ครับ”

เฉินหยางกล่าว “ที่ผมสั่งให้ลูกชายคุณคือยาต้มหวงฉินหวงเหลียน หวงเหลียนกับหวงฉินขจัดความร้อนขับความชื้นหยุดอาการบิดเก๋อเกินช่วยผ่อนคลายกล้ามเนื้อและขับพิษภายนอก จื้อกานเฉ่าช่วยปรับสมดุลภายในและบรรเทาอาการฉุกเฉิน...มีสรรพคุณในการทำความสะอาดภายในและกระจายพิษภายนอกครับ”

พูดจบเฉินหยางก็หยุดไปครู่หนึ่งแล้วกล่าว “ที่สั่งให้คุณคือยาต้มซี่นี่ทังประเภทหนึ่ง ส่วนใหญ่จะมุ่งเป้าไปที่ภาวะม้ามและกระเพาะอาหารพร่องและเย็น...”

“ขอบคุณครับคุณหมอ ผมจดไว้แล้วครับ”

พ่อของเด็กพยักหน้าไม่หยุด ถึงแม้เขาจะฟังไม่เข้าใจ แต่ก็รู้สึกว่าสุดยอด “คุณเป็นหมอแผนจีนที่เก่งที่สุดที่ผมเคยเจอมาเลย ยอดเยี่ยมจริงๆ”

ยิ่งรู้สึกว่าไม่เข้าใจแต่ก็รู้สึกว่าสุดยอด พ่อของเด็กก็ยิ่งรู้สึกว่าตนเองได้เจอหมอดีเข้าแล้ว