ตอนที่ 52 คุณสัมภาษณ์ผม ผมก็สัมภาษณ์คุณเหมือนกัน

เฉิงเซียวไม่ได้เปิดฉากด้วยการแนะนำประวัติการทำงานของตัวเองทันที

พอนั่งลง เขากวาดสายตามองไปรอบห้องประชุมหนึ่งรอบ ก่อนจะเหลือบมองโต๊ะทำงานที่ว่างเปล่าเป็นแถบกว้างด้านนอก

"คุณกู้ครับ ก่อนมาผมมีคำถามอยู่สามข้อ"

กู้ชวนรินน้ำให้เขาแก้วหนึ่ง

"ถามมาได้เลยครับ"

"ข้อแรก"

เฉิงเซียววางสมุดบันทึกลงบนโต๊ะ

"ชวนสิงตั้งใจจะทำอะไรกันแน่ครับ?"

"แค่บริหารสินทรัพย์ส่วนตัวของคุณล้วนๆ หรือตั้งใจจะทำธุรกิจลงทุนในหุ้นส่วนบริษัทอย่างจริงจัง?"

คำถามนี้ตรงจุดและเข้าประเด็นมาก

สำนักงานบริหารสินทรัพย์ส่วนบุคคลกับสถาบันการลงทุนมืออาชีพ ดูเผินๆ เหมือนเอาเงินไปลงทุนเหมือนกัน แต่วิธีการทำงานต่างกันลิบลับ

แบบแรกมีหัวใจหลักคือให้บริการตัวเจ้าของเพียงคนเดียว

แต่แบบหลังจำเป็นต้องสั่งสมทั้งเครือข่ายโครงการ ระเบียบวิธีการลงทุน การวิจัยอุตสาหกรรม และขีดความสามารถขององค์กรในระยะยาว

กู้ชวนไม่ได้พูดจาปรุงแต่งให้ฟังดูสวยหรู

"ตอนนี้หลักๆ คือบริหารเงินของผมเองครับ"

"ซีกวงกับป้านสิ่ง ต่อไปก็จะค่อยๆ ดึงเข้ามาอยู่ภายใต้ชวนสิง"

"ในอนาคตถ้าศักยภาพทีมงานพร้อม ค่อยพิจารณาเรื่องบริหารเงินของคนอื่น"

เฉิงเซียวพยักหน้ารับ

"ข้อที่สอง"

"คุณตั้งใจจะลงทุนครอบคลุมไปหมด หรือมีทิศทางที่เน้นเป็นพิเศษครับ?"

"ตอนนี้ยังไม่ได้จำกัดอุตสาหกรรมตายตัวครับ"

กู้ชวนเอ่ย "แต่มีอยู่สองประเภทที่ตอนนี้ผมจะไม่แตะต้องอย่างเด็ดขาด"

"สองประเภทไหนครับ?"

"ประเภทที่ผมดูไม่เข้าใจ"

"กับอีกประเภทคือดูเข้าใจแล้ว แต่ก็ยังรู้สึกว่าไม่น่าเชื่อถืออยู่ดี"

เฉิงเซียวอดหัวเราะออกมาไม่ได้

"ขอบเขตนี้กว้างอยู่นะครับ"

"ถึงได้ต้องรับคนเพิ่มยังไงล่ะครับ"

กู้ชวนยิ้มตาม "ผมไม่เข้าใจเรื่องชีวเวชภัณฑ์ จะให้แกล้งทำเป็นว่าชวนสิงลงทุนได้ทุกอย่าง แล้วรับสมัครด็อกเตอร์มาเล่าเรื่องโครงสร้างโมเลกุลให้ผมฟังสักสองชั่วโมง จากนั้นค่อยพยักหน้าบอกว่าเซกเตอร์นี้น่าสนใจมาก แบบนั้นคงไม่ไหวหรอกครับ"

"นั่นไม่ได้เรียกว่าการลงทุน"

"เขาเรียกว่าเจ้านายไปนั่งฟังบรรยายวิทยาศาสตร์เบื้องต้นต่างหาก"

ท่าทีของเฉิงเซียวดูผ่อนคลายลงอย่างเห็นได้ชัด

"คำถามที่สาม"

"ในบริษัท สุดท้ายแล้วใครเป็นคนเคาะครับ?"

"หมายถึงการตัดสินใจลงทุนเหรอครับ?"

"ใช่ครับ"

"ตอนนี้คือผม"

กู้ชวนตอบอย่างตรงไปตรงมาโดยไม่อ้อมค้อม

"ในอนาคตพอทีมงานลงตัวแล้ว ค่อยจัดตั้งระบบคณะกรรมการการลงทุนอย่างเป็นทางการก็ได้"

"แต่ในขั้นตอนที่เงินทุนยังมาจากกระเป๋าผมเป็นหลัก คนที่ต้องแบกรับความเสี่ยงในท้ายที่สุดก็คือผมคนเดียว"

"เพราะฉะนั้น อำนาจตัดสินใจขั้นเด็ดขาด ผมขอเก็บไว้เอง"

เฉิงเซียวจ้องหน้าเขา

"แล้วถ้าทีมลงทุนคัดค้านกันหมด แต่คุณยังยืนกรานจะลงเงินล่ะครับ?"

กู้ชวนนิ่งคิดไปสองวินาที

"ก็ทำได้นี่ครับ"

แววตาของเฉิงเซียวเปลี่ยนไปเล็กน้อย

"ได้จริงหรือครับ?"

"เงินเป็นของผม"

"ผมเองก็มีสิทธิ์ตัดสินใจพลาดได้เหมือนกันครับ"

กู้ชวนพูดต่อ "แต่ถ้าเกิดกรณีแบบนั้นขึ้นมาจริงๆ ผมจะบันทึกไว้ในเอกสารการตัดสินใจให้ชัดเจนว่า เหตุผลที่ทีมงานคัดค้านคืออะไร และทำไมผมถึงยังยืนกรานจะทำ"

"ถ้าสุดท้ายขาดทุนขึ้นมา จะได้ไม่ต้องมาย้อนพูดทีหลังว่าตอนนั้นทุกคนก็เห็นชอบด้วย"

คราวนี้เฉิงเซียวยิ่งนิ่งเงียบไปนานกว่าเดิม

เขาเจอเจ้านายมานักต่อนัก

ปากบอกว่าเคารพทีมงานมืออาชีพ

แต่พอมีโปรเจกต์จริงวางอยู่ตรงหน้า สุดท้ายก็เหลือแค่ประโยคเดียว:

ผมถูกชะตากับผู้ก่อตั้งคนนี้

ลงทุนเลย

ที่น่าปวดหัวยิ่งกว่าคือ พอโครงการขาดทุนขึ้นมา เจ้านายมักจะเกิดอาการความจำเสื่อมแบบเลือกจำ

"ตอนนั้นทำไมไม่มีใครเตือนฉันสักคน?"

ลูกน้องข้างล่างได้แต่นึกในใจ:

พี่ครับ ตอนนั้นพวกผมสามคนแทบจะกอดขากราบพี่อยู่แล้ว

แต่คำพูดพรรค์นี้ย่อมพูดออกไปไม่ได้

เฉิงเซียวจึงยกแก้วน้ำขึ้นมาจิบอึกหนึ่ง

"คุณกู้ครับ"

"คราวนี้ถึงตาคุณถามแล้วครับ"

กู้ชวนยิ้มรับ

"ได้ครับ"

เขาไม่ได้หยิบชุดคำถามสัมภาษณ์ที่ดาวน์โหลดมาจากอินเทอร์เน็ตออกมา

แต่กลับเลื่อนเอกสารฉบับพิมพ์ชุดหนึ่งส่งไปตรงหน้าอีกฝ่ายทันที

บนหน้าแรกไม่มีแม้แต่ชื่อบริษัท

มีเพียงข้อมูลตัวเลขผลการดำเนินงาน

ทั้งหมดแปดสาขา

สามสาขามีกำไร

ห้าสาขาขาดทุน

ยอดขาดทุนรวมต่อเดือนเกือบห้าแสนหยวน

ทีมผู้ก่อตั้งวางแผนระดมทุนแปดล้านหยวน เพื่อนำไปเพิ่มประสิทธิภาพซัพพลายเชนและเปิดสาขาใหม่อีกสองแห่ง

แท้จริงแล้วนี่ก็คือข้อมูลของป้านสิ่งในตอนนั้นนั่นเอง

เพียงแต่ข้อมูลผลลัพธ์ทั้งหมดถูกกู้ชวนลบทิ้งไปจนเกลี้ยง

เฉิงเซียวก้มหน้าอ่านอย่างตั้งใจ

ผ่านไปห้านาที

ผ่านไปสิบนาที

เขาไม่ได้รีบร้อนเอ่ยปาก

แต่เริ่มแจกแจงพื้นที่ร้าน ค่าเช่า จำนวนพนักงาน กำไรขั้นต้น ยอดขาย ตลอดจนความสูญเสียของทั้งแปดสาขาออกมาวิเคราะห์ทีละส่วน

กระทั่งผ่านไปสิบห้านาที เขาจึงเงยหน้าขึ้น

"นี่คือธุรกิจเชนค้าปลีกใช่ไหมครับ?"

"ใช่ครับ"

"ขายอะไรไม่สำคัญใช่ไหมครับ?"

"คุณลองประเมินจากตัวเลขดูก่อนครับ"

เฉิงเซียวใช้ปลายปากกาเคาะตรงสามสาขาแรก

"ถ้าข้อมูลพวกนี้เป็นเรื่องจริง ผมจะรื้อโมเดลร้านเดี่ยวของสามสาขาแรกมาวิเคราะห์ใหม่อีกรอบก่อน"

"แล้วอีกห้าสาขาที่เหลือล่ะครับ?"

"ประเมินเพื่อปิดสาขาครับ"

"ไม่ใช่สั่งปิดทันทีทั้งหมด แต่มีโอกาสสูงมากที่จะต้องปิดไปส่วนใหญ่"

กู้ชวนเอนหลังพิงพนักเก้าอี้

"ถ้าผู้ก่อตั้งไม่เห็นด้วยล่ะครับ?"

"งั้นก็ไม่ลงทุนครับ"

เฉิงเซียวตอบกลับมาแทบจะในทันที

"ทำไมล่ะครับ?"

"การให้เงินแปดล้านไปเปิดสาขาเพิ่มในตอนนี้ ก็ไม่ต่างอะไรกับการยื่นบัตรฟิตเนสให้คนไข้ที่กำลังเสียเลือดหรอกครับ"

กู้ชวนหลุดขำออกมา

คำเปรียบเปรยนี้ยังฟังดูสุภาพกว่า "จองศาลาวัด" ของเขาอยู่หน่อยหนึ่ง

เฉิงเซียวกล่าวต่อ

"สามสาขาแรกทำกำไรได้ แสดงว่าตัวสินค้าและความต้องการของตลาดยังไปได้"

"แต่ห้าสาขาหลังกลับขาดทุนพร้อมกัน เป็นไปได้สูงมากว่าโมเดลการขยายสาขามีปัญหา"

"ทั้งขนาดพื้นที่ ค่าเช่า รายการสินค้า และค่าแรงคน ล้วนพุ่งสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด"

"ถ้าผู้ก่อตั้งยังดึงดันจะเอาจำนวนสาขาเป็นเป้าหมายหลัก ผมคงไม่เอาเงินของนักลงทุนไปช่วยสานฝันทำแฟรนไชส์ให้เขาหรอกครับ"

"แล้วเรื่องสัดส่วนหุ้นล่ะครับ?"

กู้ชวนถาม

"เรื่องนี้ต้องดูผลการตรวจสอบสถานะกิจการกับความต้องการเงินสดครับ"

เฉิงเซียวคิดอยู่ครู่หนึ่ง "ถ้าเงินในบัญชีเหลือพอประคองตัวได้แค่ครึ่งปี อำนาจต่อรองในการระดมทุนก็แทบไม่มีเหลือแล้ว"

"ถ้าต้องลงเงินแปดล้านตามแผนเดิมของเขา ผมมองว่าไม่คุ้มครับ"

กู้ชวนไม่ได้ซักอะไรต่อ

เขาพลิกกระดาษแผ่นที่สองขึ้นมา

บนนั้นเขียนไว้ว่า

[ผลลัพธ์จริง: ลงทุน 6,000,000 หยวน ถือหุ้น 35% ปิดสาขาที่ขาดทุน 5 แห่ง]

เฉิงเซียวจ้องมองมันนิ่งไปสองวินาที

พอเงยหน้าขึ้นมา สีหน้าเขาก็เปลี่ยนไปทันที

"ป้านสิ่งเหรอครับ?"

"ใช่ครับ"

"คุณเอาเคสจริงมาใช้สัมภาษณ์ผมเนี่ยนะ?"

"มันมีประโยชน์กว่าการมานั่งถามเรื่องแผนอาชีพในอีกห้าปีข้างหน้าของคุณตั้งเยอะนี่ครับ"

กู้ชวนพูดขึ้น "ถ้าเจอคำถามทำนองนั้นแล้วคุณตอบว่าอยากเป็นสุดยอดนักลงทุนระดับประเทศ ผมเองก็ไม่รู้จะให้คะแนนยังไงเหมือนกัน"

เฉิงเซียวหัวเราะพลางเอนหลังพิงพนัก

"เอาเถอะครับ"

"แล้วรอบนี้ถือว่าผมผ่านไหมครับ?"

"ยังครับ"

กู้ชวนถามต่อ "ตลอดเจ็ดปีที่ผ่านมา เคสไหนที่คุณทำได้แย่ที่สุด?"

คราวนี้เฉิงเซียวไม่ได้ตอบทันที

เขาใช้เวลาคิดอยู่เกือบหนึ่งนาที

"เคสร้านขายของสดในชุมชนครับ"

"ตอนนั้นผมมองว่าอัตราการซื้อซ้ำถี่ๆ กับความหนาแน่นของคนในพื้นที่มีอนาคตสดใสมาก"

"สุดท้ายก็เจ๊ง"

"เพราะอะไรครับ?"

"ขยายสาขาเร็วเกินไปครับ"

เฉิงเซียวยิ้มเจื่อน "พอย้อนมองกลับไปตอนนี้ มันชักจะคล้ายกับข้อมูลของป้านสิ่งอยู่เหมือนกัน"

"คุณถึงได้ตัดสินใจสั่งปิดสาขาได้เร็วขนาดนี้สินะครับ?"

"เคยจ่ายค่าวิชามาแล้วน่ะครับ"

เขาพูดออกมาอย่างตรงไปตรงมา

"เคสนั้นสุดท้ายขาดทุนยับเยินเลยครับ"

"ข้อผิดพลาดใหญ่ที่สุดของผมคือ พอเห็นตัวเลขของแต่ละสาขาเริ่มแย่ลง กลับยังเชื่อว่าการขยายสเกลจะช่วยเกลี่ยต้นทุนลงได้"

"ผลลัพธ์คือ สเกลที่ใหญ่ขึ้นกลับกลายเป็นการขยายปัญหาให้บานปลายตามไปด้วย"

กู้ชวนพยักหน้ารับ

คำตอบแบบนี้มีค่ายิ่งกว่าคำตอบประเภท "ข้อเสียใหญ่ที่สุดของผมคือเป็นคนจริงจังเกินไป" ตั้งเยอะ

คุยกันจนถึงช่วงท้าย

เรื่องค่าตอบแทนถูกหยิบยกขึ้นมาพูดคุยบนโต๊ะเจรจา

ฐานเงินเดือนต่อปีที่ชวนสิงเสนอให้แทบไม่ต่างจากที่เฉิงเซียวได้รับอยู่ในปัจจุบัน

จุดที่ต่างกันจริงๆ คือเงินส่วนแบ่งตามโปรเจกต์และโอกาสเติบโตในอนาคต

กู้ชวนไม่ได้ทุ่มเงินเดือนเพิ่มเป็นสามเท่าเพื่อแย่งตัวคน

วิธีการแบบนั้นไม่ใช่ผลดีเสมอไปสำหรับการดึงตัวนักลงทุนเข้าทีม

คนที่ยอมย้ายมาเพียงเพราะคุณเพิ่มเงินเดือนให้เท่าตัว

วันข้างหน้าถ้ามีคนอื่นเสนอให้อีกเท่าตัว

เขาก็พร้อมจะตีจากไปได้ง่ายๆ เช่นเดียวกัน

ตัวเฉิงเซียวเองก็ไม่ได้ลังเลอยู่นาน

"ผมมีคำถามสุดท้ายครับ"

"ถามมาได้เลยครับ"

"เมื่อก่อนคุณกู้เคยนำทีมลงทุนมาก่อนไหมครับ?"

"ไม่เคยครับ"

เฉิงเซียวเงยหน้าขึ้นมอง

"ไม่เคยจริง ๆ เหรอครับ"

"ผมเพิ่งเรียนจบมาได้ไม่นานเองนะครับ"

"เมื่อก่อนอาจจะเคยทำสตาร์ตอัปมาก่อนก็ได้นี่ครับ"

"ตลอดสี่ปีในมหาวิทยาลัย เวลาส่วนใหญ่ของผมหมดไปกับการทำงานพาร์ตไทม์ เข้าเรียน แล้วก็เล่นเกมครับ"

กู้ชวนตอบด้วยสีหน้าจริงจังอย่างยิ่ง

"ถ้าจะนับประสบการณ์การบริหารให้ได้จริง ๆ ผมเคยเป็นหัวหน้าเวรทำความสะอาดห้องพักรวมที่หอพักอยู่ครับ"

เฉิงเซียว "..."

เขาจ้องกู้ชวนอยู่นานสองนาน

สุดท้ายเห็นได้ชัดว่าเขาไม่เชื่อ

คนอายุยี่สิบสองปีคนหนึ่ง

ทั้งจุดยืนของบริษัท ขอบเขตอำนาจตัดสินใจลงทุน ไปจนถึงโครงสร้างองค์กร ล้วนถูกแจกแจงออกมาได้อย่างชัดเจนและแม่นยำ

แม้กระทั่งจุดที่มักเกิดข้อพิพาทได้ง่ายที่สุด อย่างกรณีที่ทีมงานคัดค้านแต่เจ้านายดึงดันจะลงทุน เขายังคิดหาทางออกเผื่อไว้ล่วงหน้าเรียบร้อย

มาบอกว่าเพิ่งเคยคุมทีมเป็นครั้งแรกเนี่ยนะ?

เฉิงเซียวรู้สึกว่าคำพูดนี้ไม่ต่างอะไรกับเวลาที่พวกผู้บริหารระดับสูงชอบพูดกันว่า "ผมไม่ได้สนใจเรื่องเงินหรอก" เลยสักนิด

ถ่อมตัวน่ะถ่อมได้

แต่นี่มันชักจะเกินเบอร์ไปหน่อยแล้ว

และในจังหวะที่ความคิดของเขาตกผลึกจนปักใจเชื่ออย่างแน่วแน่นั่นเอง

ในหัวของกู้ชวนก็มีเสียงแจ้งเตือนดังขึ้นมาทันที

[ตรวจพบการรับรู้ที่มีผล]

[กำลังสร้างเป้าหมายการรับรู้...]

[กู้ชวนมีความสามารถในการบริหารจัดการองค์กรและจัดระเบียบทีมงานอย่างเชี่ยวชาญ]

[การรับรู้ที่มีผล: 1/3]

แววตาของกู้ชวนวูบไหวไปเล็กน้อย

ทักษะการบริหารงั้นเหรอ?

ระบบหาเรื่องให้เขาอีกแล้ว

ทางฝั่งตรงข้าม เฉิงเซียวยังคงพูดต่อด้วยสีหน้าจริงจัง

"ผมไม่ค่อยอยากจะเชื่อเท่าไหร่ว่าคุณไม่เคยคุมทีมมาก่อน"

"การแบ่งขอบเขตความรับผิดชอบได้ระดับนี้ ไม่ใช่สิ่งที่อ่านหนังสือบริหารแค่สองสามเล่มแล้วจะเอามาใช้จริงได้ทันทีหรอกครับ"

กู้ชวนเงียบไปสองวินาที

"เวลาที่ผมพูดความจริง"

"ทำไมพวกคุณถึงคิดว่าผมกำลังถ่อมตัวอยู่เรื่อยเลยล่ะครับ?"

เฉิงเซียวหัวเราะออกมา

"ก็คงเพราะก่อนหน้านี้คุณกู้ถ่อมตัวบ่อยเกินไปมั้งครับ"

"เอาเถอะ"

กู้ชวนขี้เกียจจะอธิบายต่อแล้ว

"พร้อมเริ่มงานได้เมื่อไหร่ครับ?"

เฉิงเสี่ยวชะงักไปเล็กน้อย

"นี่ถือว่ารับผมเข้าทำงานแล้วเหรอครับ?"

"ตกลงปากเปล่าไปก่อนครับ"

"ส่วนสัญญาอย่างเป็นทางการ ไว้รับฝ่ายกฎหมายเข้ามาได้แล้วค่อยให้คุณดูอีกที"

เฉิงเสี่ยวลุกขึ้นยืนพร้อมรอยยิ้ม

"ผมต้องใช้เวลาส่งมอบงานที่บริษัทเดิมหนึ่งสัปดาห์ครับ"

"ได้ครับ"

ทั้งสองจับมือกัน

หลังจากเฉิงเสี่ยวกลับไป กู้ชวนก็กวาดตามองห้องทำงานอันว่างเปล่า

จำนวนพนักงานก็ยังคงเป็นศูนย์เหมือนเดิม

แต่อย่างน้อยตำแหน่งสำคัญตำแหน่งแรก

ก็ถือว่าลงตัวแล้ว

สองสามวันถัดมา

ตำแหน่งที่เหลือก็ทยอยเข้าสู่การคัดเลือกรอบสุดท้าย

---