ตอนที่ 76 ผมคิดว่าตัวเองน่าจะรู้คำตอบ

แค่กวาดตามองตัวเลือก เขาก็ตาลายไปหมดแล้ว

พลอยชินกับรูปแบบสั้นกระชับฉับไว พอมาเจอข้อแรกของการแข่งขันรอบลีกนี้เข้าก็ทำเอาเขาปรับตัวแทบไม่ทัน

ทว่าในยามนี้เอง ข้อดีของคนที่มีประสบการณ์โชกโชนและมีพื้นฐานแน่นปึกจึงได้เริ่มฉายแวว

ถ้าโจทย์ยาวก็ต้องควานหาข้อมูลสำคัญให้เจอ จากนั้นก็ตัดน้ำทิ้งไปโดยตรง เปลี่ยนเรื่องซับซ้อนให้กลายเป็นเรื่องง่าย

ถ้าอย่างนั้น ข้อมูลสำคัญของข้อนี้คืออะไรล่ะ

ลู่สือเซี่ยนวงคำสำคัญสี่คำบนกระดาษข้อสอบอย่างรวดเร็วว่า "การแสดงออกของยีน"

ในหัวของลู่สือเซี่ยนผุดเนื้อหาความรู้ที่เกี่ยวข้องกับการแสดงออกของยีนขึ้นมาอย่างรวดเร็ว

กระบวนการแสดงออกของยีน: ยีนถอดรหัสกลายเป็น mRNA → mRNA แปลรหัสกลายเป็นโปรตีน → โปรตีนเข้าไปมีส่วนร่วมในกระบวนการเมแทบอลิซึม

ลำดับของสาขาโอมิกส์จึงเรียงได้ดังนี้: จีโนมิกส์ → ทรานสคริปโทมิกส์ → โปรตีโอมิกส์ → เมแทโบโลมิกส์

แม้ว่าในใจลู่สือเซี่ยนจะรู้อยู่แล้ว แต่สำหรับข้อนี้ ต่อให้มีคนไม่รู้ว่าศาสตร์โอมิกส์คืออะไร หรือระบุตำแหน่งของจีโนมิกส์ไม่ได้ ก็ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อคำตอบของข้อนี้ที่ต้องเป็นข้อ B แต่อย่างใด

ทว่าถ้ากระทั่งความรู้พื้นฐานที่สุดอย่างการแสดงออกของยีนนายยังจำได้ไม่แม่นยำพอ ไม่ว่าจะมีเทคนิคหรือประสบการณ์แค่ไหนก็ไร้ประโยชน์ทั้งนั้น

และนี่ก็คือข้อสอบแบบปรนัย

และนี่ก็คือการแข่งชีววิทยาโอลิมปิก

ในระหว่างที่สร้างประตูปิดกั้นขึ้นมา ก็ยังอุตส่าห์เปิดหน้าต่างทิ้งไว้ให้บานหนึ่ง

ข้อสอบของการแข่งขันรอบลีกเมื่อเทียบกับรอบคัดเลือกแล้ว นับว่ายกระดับความยากขึ้นมาหลายขั้นจริง ๆ

แม้แต่ลู่สือเซี่ยนที่ทำไปเรื่อย ๆ ก็ยังเริ่มรู้สึกตึงมือขึ้นมาบ้างแล้ว

ไม่ใช่ว่าเขาทำโจทย์ไม่ได้ หรือในหัวมืดแปดด้านไร้หนทาง

แต่เป็นเพราะปริมาณข้อสอบเยอะเกินไป การต้องทำข้อสอบที่มีความยากพอตัวถึง 120 ข้อให้เสร็จภายในเวลาสองชั่วโมง ซึ่งในนั้นยังรวมถึงเวลาที่ต้องใช้วิเคราะห์โจทย์ ตอบคำถาม และฝนกระดาษคำตอบด้วย

ดังนั้นมันจึงยากมากที่จะทำรวดเดียวจนจบได้โดยไม่มีสะดุดตรงกลางเลย เป็นไปไม่ได้เด็ดขาด

กระบวนการนี้แท้จริงแล้วคือการทดสอบทั้งสภาพจิตใจและพละกำลังไปพร้อม ๆ กัน

ลู่สือเซี่ยนเลือกที่จะคัดข้อทำ หลังจากกวาดทำข้อแจกแต้มที่มองปุ๊บก็ตอบได้ปั๊บจนหมดแล้ว เขาก็ค่อยย้อนกลับมาทำข้อที่ต้องอาศัยการคำนวณ

สิบเอ็ดโมงครึ่ง เหลือเวลาอีกราวครึ่งชั่วโมงก่อนจะหมดเวลาสอบ ลู่สือเซี่ยนยังเหลือข้อสอบอีกหกข้อสุดท้ายที่ยังตัดสินใจไม่ตก

ทั้งหมดเป็นข้อสอบแบบเลือกตอบได้หลายข้อ ข้อสอบบางข้อชอบเล่นสำนวนภาษาเสียจริง ต่อให้แม่นเนื้อหาแค่ไหน แต่ก็มักจะมีตัวเลือกสักหนึ่งหรือสองข้อที่คลุมเครือไม่ชัดเจนอยู่เสมอ

และข้อสอบแบบนี้ก็มีอยู่ไม่น้อยเลย ลู่สือเซี่ยนรู้สึกว่าถ้าภาษาจีนของตัวเองไม่แข็งแรงพอ ข้อที่เขายังรู้สึกลังเลคงมีมากกว่าแค่หกข้อนี้แน่

หากตัดสินจากสถานการณ์ที่ผ่านมา ข้อสอบทฤษฎีคะแนนเต็มหนึ่งร้อยห้าสิบคะแนน ถ้าได้สักหนึ่งร้อยยี่สิบคะแนนก็น่าจะได้รางวัลชนะเลิศระดับมณฑลแล้ว

แต่ถ้าอยากจะติดทีมตัวแทนมณฑล หากการสอบแล็บทำได้ตามมาตรฐาน ก็น่าจะต้องมีหนึ่งร้อยสามสิบคะแนนเป็นฐานรองรับถึงจะวางใจได้

เพียงแต่สำหรับการแข่งขันชีววิทยารอบลีกแล้ว คำพูดนี้อาจไม่ได้ถูกต้องร้อยเปอร์เซ็นต์ เพราะเกณฑ์การจัดอันดับสุดท้ายนั้นคิดจากคะแนนทีแบบถ่วงน้ำหนัก (weighted T-score)

ต่อให้คะแนนรวมของนายจะสูงกว่าคนอื่น ทว่าท้ายที่สุดก็ยังมีโอกาสถูกแซงกลับลำได้อยู่ดี

ในเวลานี้ มีผู้เข้าแข่งขันทยอยส่งกระดาษคำตอบกันบ้างแล้ว

ลู่สือเซี่ยนไม่ลนลาน เขาเขียนคำตอบสำรองของทั้งหกข้อนี้ลงบนกระดาษทด แล้วเริ่มตรวจทานการฝนกระดาษคำตอบ ดูว่ามีข้อไหนที่ลืมฝนหรือฝนผิดช่องไปบ้างหรือไม่

ยี่สิบนาทีสุดท้าย หลังผ่านการคิดใคร่ครวญอย่างรอบคอบ ลู่สือเซี่ยนก็พบช่องโหว่ของข้อสอบแบบเลือกตอบได้หลายข้อเข้าข้อหนึ่ง จึงได้แก้ไขคำตอบของมันเสียใหม่

สิบนาทีสุดท้าย ลู่สือเซี่ยนเลือกที่จะตัดใจอย่างสมศักดิ์ศรี ยอมฝนคำตอบสำรองลงไปในกระดาษคำตอบ

เรื่องมาถึงขั้นนี้แล้ว ลู่สือเซี่ยนก็ไม่คิดจะดิ้นรนอะไรอีก

เขาปลดเปลื้องข้อสอบสองสามข้อที่เพิ่งขบคิดอย่างหนักหน่วงนั้นออกจากใจ จากความรู้สึกตอนทำข้อสอบ เขารู้สึกว่าครั้งนี้น่าจะค่อนข้างชัวร์แล้วล่ะ

กะว่าพอกลับไปแล้วจะลองเปิดอ่านเนื้อหาที่โจทย์ข้อเหล่านั้นเอ่ยถึงอีกรอบ ลู่สือเซี่ยนหยิบกระเป๋านักเรียนของตัวเอง แล้วเดินออกจากโรงเรียนมัธยมสาธิตไปด้วยท่าทีสุขุมเยือกเย็น

......

เมื่อกลับมาถึงห้องเรียนอีกครั้ง ในห้องก็กำลังเฉลยข้อสอบการสอบจำลองรอบสามกันอยู่ ลู่สือเซี่ยนพลันรู้สึกว่าตัวเองกลายเป็นส่วนเกินขึ้นมาทันที เพราะเขาไม่ได้เข้าสอบเลยแม้แต่น้อย

จะทบทวนเนื้อหาเกาเข่าต่อ หรือว่าจะลุยชีววิทยาโอลิมปิกต่อไปดี

ช่างเถอะ!

พอได้ยินเสียงอาจารย์สอนหนังสืออย่างฉะฉานอยู่บนเวที แทนที่จะนั่งถูกรบกวนสมาธิและทำอะไรที่ไม่ได้ผลงานอยู่ตรงนี้ สู้เดินออกไปเดินเล่นผ่อนคลายอารมณ์ข้างนอกเสียยังจะดีกว่า

พูดก็พูดเถอะ ก่อนการแข่งขันรอบลีกจะเริ่มขึ้น เขาก็กดดันมากจริง ๆ นั่นแหละ เพราะยิ่งใส่ใจมากเท่าไร ก็ยิ่งกังวลมากเท่านั้น

ตอนนี้สอบเสร็จแล้ว จะผ่อนคลายหย่อนใจแอบอู้งานสักหน่อย คงไม่มีใครว่าอะไรหรอกมั้ง

แต่พอเดินไปเรื่อย ๆ ลู่สือเซี่ยนกลับเดินมาหยุดอยู่ที่หน้าประตูห้อง ม.4/1 อย่างไม่รู้เนื้อรู้ตัว

"วันนี้พวกเราจะเริ่มเรียนเรื่องระบบของสิ่งมีชีวิต ทุกคนรู้ไหม ระบบของสิ่งมีชีวิตขั้นพื้นฐานที่สุดบนโลกก็คือเซลล์..."

เมื่อได้ยินเสียงจากด้านใน ดูท่าทางเหมือนกำลังเรียนวิชาชีววิทยาอยู่หรือเปล่าเนี่ย

เขาเพิ่งจะก้าวเท้าเข้าไปด้วยความเคยชิน แต่แล้วก็ตระหนักได้อย่างจนใจว่าตนไม่ได้สังกัดอยู่ที่นี่แล้ว ห้องเรียนของเขาอยู่ชั้นสามต่างหาก

ทว่าจู่ ๆ เขาก็นึกขึ้นได้ว่าทะเบียนนักเรียนของตนยังอยู่ที่นี่ หากมองตามระบบ เขาก็ยังถือเป็นนักเรียนห้องหนึ่งอยู่ดี

คราวนี้ลู่สือเซี่ยนจึงไม่หลงเหลือความรู้สึกกดดันใด ๆ อีก

เขาจึงแอบย่องเข้าไปทางประตูด้านหลังอย่างเงียบเชียบ

ขณะนั้น เสียงบรรยายของครูสอนชีววิทยาอย่างเหวินเซ่าอิงก็ดังแว่วมาพอดี

"คาบนี้พวกเราจะพูดถึงลำดับชั้นโครงสร้างของระบบสิ่งมีชีวิต ตอนนี้ครูขอให้นักเรียนที่เตรียมบทเรียนล่วงหน้ามาสักสองสามคน ช่วยอธิบายเนื้อหาอย่างละเอียดให้ทุกคนฟังโดยไม่ต้องดูหนังสือหน่อย"

จู่ ๆ นักเรียนชายคนหนึ่งก็ถูกเรียกชื่อจนหน้าถอดสี "น่าจะเป็น เซลล์ เนื้อเยื่อ..."

พูดไปพูดมากลับไม่มีคำอธิบายต่อ

ใบหน้าชราของเหวินเซ่าอิงพลันบึ้งตึงลงทันที

"ก่อนหน้านี้ครูก็บอกพวกเธอแล้วว่าการเรียนชีววิทยาจะพึ่งพาแค่ครูสอนอย่างเดียวมันไม่พอ เนื้อหาเยอะขนาดนี้ พวกเธอต้องหัดเรียนรู้ด้วยตัวเองอย่างกระตือรือร้น"

"คราวนี้ครูเรียกใคร คนนั้นต้องตอบ ครูอยากจะดูสิว่ามีคนไม่ได้อ่านล่วงหน้ามากี่คนกันแน่? คนต่อไป!"

"เซลล์ เนื้อเยื่อ อวัยวะ ระบบอวัยวะ เอิ่ม..."

"คนต่อไป!"

ยิ่งเรียกชื่อคนมากขึ้นเท่าไร ลู่สือเซี่ยนก็ยิ่งเริ่มลนลานอยู่ในใจ

ไม่จริงน่า ซวยขนาดนี้เลยเหรอ อุตส่าห์แวะมาเยี่ยมห้องเก่าทั้งที จะบังเอิญอะไรขนาดนั้น

ดันมาจ๊ะเอ๋ตอนครูกำลังสุ่มเรียกตอบคำถามพอดี

เขารีบก้มหัวลงต่ำ ภาวนาไม่ให้ครูเหวินมองเห็นตนเอง

แต่ลู่สือเซี่ยนกลับลืมความจริงข้อหนึ่งไป ยิ่งหลบซ่อนก็ยิ่งเป็นที่สะดุดตาและน่าสงสัย

ครูยืนอยู่บนโพเดียม มีหรือจะไม่เห็นการกระทำเล็ก ๆ น้อย ๆ ด้านล่าง

บางครั้งที่ไม่ทัก ก็แค่ขี้เกียจพูดเท่านั้นเอง

ผลก็คือตอนนี้ยิ่งกระตุ้นโทสะของเหวินเซ่าอิงให้ปะทุขึ้น ต้องยอมรับเลยว่าบางครั้งยิ่งคนแก่ตัวลงก็ยิ่งดื้อดึงเอาเรื่อง

จู่ ๆ เขาก็ชี้นิ้วไปยังแถวหลังสุดพลางเอ่ยขึ้น

"นักเรียนคนนั้น ทำไม่ได้ก็คือทำไม่ได้ หลบ ๆ ซ่อน ๆ มันดูได้ที่ไหนกัน? ยืนขึ้นมาเดี๋ยวนี้"

คราวนี้ สายตาของทุกคนมองตามทิศทางของนิ้วมือไป คนที่อยู่ระหว่างทางต่างพากันเอนตัวไปข้างหลังเพื่อหลบให้พ้นทัศนวิสัย

"อ้าว ที่ตรงนั้นไม่ได้เอาไว้กองหนังสือหรอกเหรอ โผล่คนมาคนหนึ่งตั้งแต่เมื่อไหร่กัน" มีคนเอ่ยถามด้วยความสงสัย

เมื่อนักเรียนแถวรองสุดท้ายขยับเปิดทางให้ ลู่สือเซี่ยนก็ไม่มีที่ให้ซ่อนตัวอีกต่อไป

"เชี่ย!"

"หัวหน้าห้อง?"

"ลู่สือเซี่ยน?"

เสียงอุทานด้วยความตื่นตะลึงและคาดไม่ถึงพลันดังระงมขึ้นทั่วทั้งห้องเรียน

ลู่สือเซี่ยนส่งยิ้มเจื่อนแต่ยังคงเปี่ยมด้วยมารยาท แอบเหลือบมองปฏิกิริยาของเพื่อนร่วมชั้นแวบหนึ่ง ก่อนจะเอ่ยว่า

"ผมคิดว่าผมน่าจะรู้คำตอบครับ"