บทที่ 1462 เหล้า

ในยุคเศรษฐกิจแบบวางแผน การรับซื้อและจัดจำหน่ายแบบเบ็ดเสร็จคือกรอบการทำงานหลัก แต่ทว่านอกกรอบนี้ยังมีผลผลิตส่วนเกินที่เก็บไว้เอง การหมุนเวียนนอกแผนงานและการเติมเต็มของตลาด

โดยเฉพาะในปี 1979 ที่มีนโยบาย ‘เศรษฐกิจแบบวางแผนเป็นหลัก กลไกตลาดเป็นรอง’ ออกมาอย่างชัดเจน เพื่อค่อยๆ ลดแผนการสั่งการ และขยายขอบเขตการปรับตัวของตลาดให้กว้างขึ้น

สิ่งเหล่านี้คือเหตุผลว่าทำไมในขณะที่อ้อยถูกใช้เป็นวัตถุดิบอุตสาหกรรมเพื่อป้อนโรงงานน้ำตาลของรัฐเป็นหลัก แต่ก็ยังมีอ้อยสดวางขายตามท้องตลาดได้

เพียงแต่อ้อยไม่ใช่เสบียงอาหารหลักหรืออาหารรองในชีวิตประจำวัน จึงจัดอยู่ในประเภทสินค้าชิ้นเล็กที่ไม่ได้ถูกรวมอยู่ในระบบคูปองปันส่วน

ประกอบกับสำหรับภาคเหนือแล้ว อ้อยเป็นผลไม้ตามฤดูกาล การขนส่งจากใต้ขึ้นเหนือก็ไม่สะดวกนัก ความไม่สะดวกที่ว่านี้ไม่ได้หมายถึงสภาพถนนหนทางย่ำแย่ แต่เป็นเพราะช่องทางการขนส่งหลักต้องทุ่มเทให้กับการขนส่งสินค้าในระบบผูกขาดของรัฐ พื้นที่ว่างสำหรับสินค้าที่อยู่นอกเหนือรายการจัดซื้ออย่างอ้อยจึงมีน้อยมาก