บทที่ 26 การขวางรถม้า

ถนนหินสีคราม รถวัวสีเหลือง หลังคาเกวียนสีดำเคลือบ ตาข่ายไหมสีแดงชาด

เด็กสาวคนหนึ่งนั่งอยู่ในรถ ร่างบางดั่งจันทร์เสี้ยว ดวงตาราวกับหมู่ดาว คิ้วเรียวงามขมวดเล็กน้อย งดงามดั่งภาพวาดพู่กันจีน

นางสวมกระโปรงผ้าโปร่งสีขาว ที่คอเสื้อและปลายแขนเสื้อปักลายไหมสีเงินอย่างประณีต สาบเสื้อทับซ้อนกันเปิดออก เข้ากันได้ดีกับเสื้อตัวในสีฟ้าอ่อน ดูมีมิติอย่างชัดเจน ถึงแม้ข้างกายจะมีเพียงนางกำนัลคนเดียว แต่แผ่นหลังที่บอบบางของนางก็ยังคงตั้งตรง ไม่ใช่เพื่อรักษากิริยาท่าทางที่สง่างามที่สุด แต่เป็นเพราะเคยชินไปแล้ว

นี่คือแม่นางสี่แห่งสกุลเซี่ยผู้มีชื่อเสียงโด่งดัง—เซี่ยซิงหาน “แม่นาง เรื่องนี้ท่านก็พยายามอย่างเต็มที่แล้ว! ต่อให้เป็นท่านเจ้าคุณอยู่ที่นี่ ก็จะไม่โทษท่านหรอกเจ้าค่ะ” นางกำนัลเสี่ยวหนิงมองดูคิ้วที่งดงามอ่อนเยาว์ของนายหญิงที่เต็มไปด้วยความกังวลที่คลี่คลายไม่ได้ ก็ปลอบใจอย่างเจ็บปวดใจ

เสี่ยวหนิงสวมเสื้อผ้าสีชมพู มุ่นมวยผมสองข้าง ดวงตาสดใส หน้าตาน่ารัก หากเดินอยู่บนถนนคนเดียว ก็คงจะงดงามโดดเด่น ไม่แน่อาจจะถูกเข้าใจผิดว่าเป็นแม่นางบ้านเศรษฐีคนไหน แต่เมื่ออยู่ข้างๆ เซี่ยซิงหาน ใครเห็นแวบแรกก็รู้ว่าเป็นเพียงนางกำนัล

เซี่ยซิงหานขมวดคิ้ว ส่ายหน้าเบาๆ: “ในเมื่อข้าอยู่ที่นี่ ข้าย่อมต้องจัดการให้ถึงที่สุด” ในฐานะนางกำนัลข้างกายที่อยู่กับนายหญิงมาโดยตลอด แน่นอนว่าเสี่ยวหนิงย่อมรู้นิสัยของนายหญิงดี เพียงแต่เธอรู้สึกว่านายหญิงยังเด็กเกินไป ต่อให้จะอัจฉริยะล้นฟ้า ก็ไม่ควรจะเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับเรื่องแบบนี้

ขณะที่เธอกำลังจะทูลทัดทานอีกครั้ง รถวัวก็หยุดลงกะทันหัน “ข้าน้อยเล่อผังแห่งยู๋หยาง ขอถามไถ่...จวน...สี่...สี่แม่นาง...เซี่ย...ทุกข์สุข!” เล่อเสี่ยวผังยืนอยู่กลางถนนประสานมือ เนื่องจากตื่นเต้นเกินไป ประโยคหลังจึงพูดตะกุกตะกัก

กลุ่มเด็กหนุ่มเสเพลยืนอยู่ไม่ไกล ต่างก็ส่งเสียงโห่ร้องให้กำลังใจ เป่าปาก ตบมือ ไม่หยุดหย่อน สายตาที่มองมายังเล่อผัง บ้างก็เหมือนมองวีรบุรุษตัวจริง บ้างก็เหมือนมองคนโง่เง่าที่หาได้ยากยิ่ง

เสี่ยวหนิงมองไปที่เซี่ยซิงหาน เซี่ยซิงหานพยักหน้า เสี่ยวหนิงเปิดม่านหน้าต่างรถสั่งว่า: “ขู่ให้ถอยไป”

ชายในชุดสีน้ำเงินสี่คนที่เอวเหน็บกระบองสั้นมือจับด้ามกระบอง ก้าวไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว สายตาเย็นชา ท่าทางฉับไว ไม่เหมือนกับคนรับใช้ทั่วไปเลยแม้แต่น้อย ถึงแม้จะไม่มีคำสั่งของนายหญิงพวกเขาจะไม่ชักกระบองออกมา แต่ใครเห็นท่าทางแบบนี้ก็รู้สึกว่าจะต้องถูกกระบองฟาดหัวในไม่ช้า!

“อย่าๆ ข้า...ข้ามา...ข้ามา...” กลุ่มเด็กหนุ่มต่างแตกฮือกันไป เล่อผังรู้สึกว่าสองขาอ่อนแรง แม้แต่คำพูดที่หวังหยางสอนให้พูดก็ยังพูดได้ไม่ครบถ้วน ถอยหลังไปสองสามก้าวคิดจะหนีแต่ก็ตัดสินใจไม่ได้

หวังหยางคิดถึงเงินสองพันเหรียญที่ยังไม่ได้มา ก็กัดฟัน พุ่งออกมาจากฝูงชน ตะโกนลั่น: “คุณชายบ้านข้ามาเพื่อคืนเงิน! สกุลเซี่ยเป็นตระกูลขุนนางผู้ดีมีสกุล กลางวันแสกๆ กลับมาตีคนกลางถนน!” ชายในชุดสีน้ำเงินสี่คนหยุดลงห่างจากหวังหยางสามก้าว ไม่ใช่เพราะคำพูดของหวังหยาง แต่เป็นเพราะคำสั่งที่พวกเขาได้รับคือขู่ให้คนเหล่านี้ถอยไป ในเมื่อขู่ให้ถอยไปไม่ได้ การกระทำต่อไปก็ต้องรอนายหญิงสั่ง

เฮยฮั่นยืนบังอยู่หน้าหวังหยาง เผชิญหน้ากับคนทั้งสี่ เล่อผังจับแขนหวังหยางไว้ พยายามยืนหยัดไม่หนี แต่ก็เหงื่อเย็นไหลซิก แม้แต่จะยืนก็ยังยืนแทบไม่ไหวแล้ว เซี่ยซิงหานกระซิบกับเสี่ยวหนิงประโยคหนึ่ง เสี่ยวหนิงพูดเสียงดังผ่านม่านรถ: “กระบองยังไม่ถึงตัว จะเรียกว่าตีคนได้อย่างไร?”

เล่อผังได้ยินเสียงนางกำนัลสกุลเซี่ยเป็นครั้งแรก ก็ตื่นเต้นอย่างยิ่ง หวังเพียงแต่อีกฝ่ายจะพูดอีกสักสองสามประโยค ถึงแม้เขาจะตั้งใจจะพูดคุย แต่คำถามของอีกฝ่ายนี้กลับไม่ได้อยู่ใน “คำตอบ” ที่หวังหยางเตรียมให้เขา ดังนั้นจึงไม่รู้จะตอบอย่างไร ทำได้เพียงมองไปที่หวังหยางอย่างอ้อนวอน

หวังหยางให้เฮยฮั่นถอยไปข้างหนึ่ง กล่าวว่า: “เสือไล่คนจะกัด เขี้ยวเสือยังไม่ถึงตัว คนที่ถูกไล่แม้แต่จะตะโกนว่า ‘เสือกัดคน’ ก็ไม่ได้รึ?” เซี่ยซิงหานเม้มปากเบาๆ คิ้วเรียวคลายออก ใบหน้าที่งดงามราวกับหยกขาวผุดรอยยิ้มขึ้นมาจางๆ ทั้งรถม้าพลันสว่างไสวขึ้นมาหลายส่วน เสี่ยวหนิงอดไม่ได้ที่จะกระซิบถ่มน้ำลายเบาๆ: “เจ้าบ่าวรับใช้แหลมคมเจ้าเล่ห์!”

เซี่ยซิงหานพูดอีกประโยคหนึ่ง เสี่ยวหนิงก็ถ่ายทอดเสียงดัง: “จะคืนเงินก็ไปยื่นนามบัตรแจ้งชื่อที่จวน แจ้งเหตุผลให้ทราบ ที่ไหนจะมีเหตุผลให้ขวางรถกลางถนน แอบให้แอบรับกันส่วนตัว?”

หวังหยางส่งสายตาให้เล่อผัง เล่อผังรีบร้อนส่ายหน้า ไม่รู้จะรับมืออย่างไร หวังหยางจนปัญญา ทำได้เพียงตอบแทนเล่อผังต่อไป: “แม่นางไม่รับจดหมายส่วนตัว ดังนั้นจึงไม่มีประตูให้ยื่นนามบัตร ไม่มีเหตุให้แจ้งชื่อ ในใจไม่มีเรื่องส่วนตัวฟ้าดินย่อมกว้างใหญ่ไพศาล ตอนนี้ภายใต้ฟ้าดินที่สว่างไสว กลางถนนหลวงที่เปิดเผย ถามไถ่ทุกข์สุขคืนหนี้อย่างเปิดเผย จะเรียกว่าแอบให้แอบรับกันส่วนตัวได้อย่างไร? หากจะพูดจริงๆ แล้ว การให้การรับนั้นมีอยู่ แต่คำว่า ‘แอบให้’ สองคำนั้นมิกล้ารับไว้”

เล่อผังดีใจอย่างยิ่ง มองไปที่หวังหยางทั้งขอบคุณและชื่นชม ส่วนเซี่ยซิงหานกลับขมวดคิ้ว พูดประโยคหนึ่ง เสี่ยวหนิงกล่าวเสียงเข้ม: “แม่นางบ้านข้าไม่เคยให้ใครยืมเงิน! คนอื่นย่อมไม่ต้องพูดถึงเรื่องคืนหนี้!” แม้แต่น้ำเสียงที่ไม่พอใจของนายหญิงก็เลียนแบบได้ถึงเก้าส่วน

“ข้าก็ไม่ได้บอกว่าคุณชายบ้านข้าติดหนี้แม่นางบ้านท่าน เป็นบรรพบุรุษบ้านข้าติดหนี้บรรพบุรุษแม่นางบ้านท่าน คุณชายบ้านข้าตอนนี้มาคืนหนี้แทนบรรพบุรุษ ขอแม่นางโปรดรับบัญชีแทนบรรพบุรุษด้วย!”

“พูดจาเหลวไหล!” เซี่ยซิงหานสีหน้าเย็นชา มือตบเบาะปักลายไหมเงิน เสี่ยวหนิงรีบตวาด: “พูดจาเหลวไหล!”

บ่าวรับใช้สกุลเซี่ยสี่คนเห็นนายหญิงโกรธ ก็พร้อมใจกันก้าวไปข้างหน้าหนึ่งก้าว สายตาดุจเหยี่ยว เล่อผังตกใจจนถอยหลังไปหลายก้าว เฮยฮั่นก็ยืนคุ้มกันหวังหยางอย่างประหม่า ด้วยประสบการณ์ในกองทัพของเขา ดูออกนานแล้วว่าสี่คนนี้ฝีมือฉับไว ไม่ธรรมดา ถ้าหากลงมือกันจริงๆ ต่อให้ตัวต่อตัวเขาก็ยังไม่แน่ใจ

ในตอนนี้คนรอบข้างเริ่มมารวมตัวกันมากขึ้นเรื่อยๆ สีหน้าของหวังหยางไม่เปลี่ยนแปลง ตอบรับเสียงดัง: “ข้ามีหลักฐาน!” เขากระซิบสั่งเฮยฮั่นสองสามประโยค ใบหน้าของเฮยฮั่นปรากฏสีหน้าลำบากใจ หวังหยางเร่ง: “รีบไปรีบกลับ!” เฮยฮั่นรีบร้อนวิ่งไปยังร้านเหล้า

“หลักฐานอะไร?” เซี่ยซิงหานให้เสี่ยวหนิงถาม หวังหยางหันกลับไปมองเล่อผังที่ค่อนข้างตะลึงงัน กระซิบ: “รีบเอาจดหมายมาสิ!”

เล่อผังถึงได้สติ หยิบจดหมายที่หวังหยางเขียนให้เขาออกมา หวังหยางรับจดหมายมาแล้วกล่าว: “มีหนังสือสัญญาอยู่ที่นี่ ตรวจสอบดูก็รู้”

เซี่ยซิงหานกึ่งเชื่อกึ่งสงสัย สั่งให้คนรับใช้ไปรับมา เล่อผังมองดูจดหมายถูกส่งเข้าไปในรถ ทั้งมีความสุขทั้งประหม่า ขณะเดียวกันก็นับถือหวังหยางจนสุดหัวใจ ส่วนหวังหยางกำลังคิดว่า: ถ้าหากเกิดสถานการณ์ที่เลวร้ายที่สุด ควรจะหนีเอาตัวรอดอย่างไร?

เซี่ยซิงหานเปิดจดหมายออก เห็นบนนั้นเขียนบทกวีบทหนึ่ง: “พเนจรท่องยุทธภพพร้อมสุรา เอวบางร่างน้อยเบาดั่งฝ่ามือ เขาตงซานลุกขึ้นสู้เพื่อปวงประชา ได้มาซึ่งนามเสนาบดีผู้มีชื่อเสียง สุราหนึ่งจอกกลั่นเป็นน้ำตาขุนนางทรราช เสียงหมากกระทบกระดานสะท้านใจอนารยชนฝ่ายเหนือ ห้าหมื่นพัดใบตาลสามารถทำลายแคว้นเซี่ยได้ ครึ่งชั่วยามลมเย็นพัดผ่านความเมตตาหมื่นปี” หลังบทกวียังมีตัวอักษรเล็กๆ อีกหนึ่งแถว: “ท่านเซี่ยไท่ฟู่ช่วยบรรพบุรุษข้าขายพัดใบตาลห้าหมื่นเล่ม บุญคุณนั้นจนถึงตอนนี้ยังไม่ได้ตอบแทน บทกวีนี้ทั้งรำลึกถึงคุณธรรมอันสูงส่งของท่านเซี่ยไท่ฟู่ และยังเป็นสัญญาใจของข้า สัญญาใจนั้น สัญญาอยู่ในใจ เพียงแต่คิดจะตอบแทน! หวังว่าแม่นางเซี่ยจะไม่ปฏิเสธ! คำพูดมิอาจบรรยายความในใจได้หมดสิ้น เล่อผังแห่งยู๋หยางคำนับ” ท่านเซี่ยไท่ฟู่หมายถึงเซี่ยอาน

เซี่ยอานคือเสนาบดีผู้มีชื่อเสียงโด่งดังชั่วกาลนาน เป็นผู้นำของสกุลเซี่ยแห่งเฉินจวิ้นในสมัยราชวงศ์จิ้นตะวันออก แน่นอนว่าเป็นบรรพบุรุษร่วมตระกูลของเซี่ยซิงหาน และสิ่งที่หวังหยางไม่รู้ก็คือ หากนับตามลำดับวงศ์ตระกูลแล้ว บิดาของเซี่ยซิงหานคือเซี่ยเฝ่ย เป็นหลานชายรุ่นที่ห้าของเซี่ยว่านน้องชายแท้ๆ ของเซี่ยอาน กล่าวคือ สาขาของเซี่ยซิงหานถึงแม้จะไม่ใช่ทายาทสายตรงของเซี่ยอาน แต่ก็ใกล้เคียงกันมาก ไม่ใช่สาขาย่อยที่ห่างไกลเหล่านั้นจะเทียบได้เลย

ที่สำคัญกว่านั้นคือ เซี่ยเฝ่ยเคารพนับถือบรรพบุรุษเซี่ยอานในความเป็นคน มักจะมีความคิดที่จะเอาอย่างอยู่เสมอ เซี่ยอานยังรักหลานสาวเซี่ยเต้าอวิ้นอย่างยิ่ง และเซี่ยซิงหานก็มีฉายาว่า “เซี่ยเต้าอวิ้นน้อย” ดังนั้นไม่ว่าจะมองจากมุมของความรุ่งโรจน์ของตระกูลหรือการศึกษาอบรมในครอบครัว ก็พอจะจินตนาการได้ถึงระดับความเคารพที่เซี่ยซิงหานมีต่อบรรพบุรุษผู้นี้ ดังนั้นบทกวี “รำลึกถึงเซี่ยอาน” ของหวังหยางนี้ จึงนับได้ว่า “ประจบสอพลอน” ได้ถูกคน!

สี่ประโยคแรกของบทกวีนี้ดัดแปลงมาจาก “เชียนไหว” ของตู้มู่ สอดคล้องกับเกร็ดประวัติศาสตร์ที่เซี่ยอานพานางโลมเข้าเขาตงซาน เหล่าขุนนางต่างพูดกันว่า “ถ้าอันสือไม่ออกมา จะทำอย่างไรกับปวงประชาราษฎร์” ประโยคที่ห้ากล่าวถึงการที่เซี่ยอานขัดขวางเหวินอุนไม่ให้ตั้งตนเป็นฮ่องเต้ ประโยคที่หกสดุดีสงครามที่แม่น้ำเฝ่ยสุ่ย เซี่ยอานเล่นหมากอย่างสบายอารมณ์จนทหารถอยทัพ ประโยคที่เจ็ดและแปดกล่าวถึงเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเรื่องหนึ่งที่เกี่ยวกับเซี่ยอาน และยังเป็นแรงบันดาลใจของ “แผนการใหญ่ในการส่งจดหมาย” ของหวังหยางในครั้งนี้ด้วย

——————————

หมายเหตุ:

1. ในบริบทสมัยใหม่คำว่า “เฟิงหลิว” ส่วนใหญ่จะมีความหมายในเชิงลบ ซึ่งเป็นผลมาจากการที่ความหมายของคำศัพท์แคบลง อันที่จริงแล้วในสมัยโบราณ โดยเฉพาะในสมัยเว่ย จิ้น และราชวงศ์เหนือใต้ “เฟิงหลิว” ไม่ได้หมายถึงแค่เรื่องชายหญิงเท่านั้น ส่วนใหญ่แล้วจะบรรยายถึงกิริยาท่าทางของบัณฑิตผู้มีชื่อเสียง แต่เรื่องที่เซี่ยอานมีนางโลมก็ถือว่ามีความ “เฟิงหลิว” อยู่บ้าง

   ในยุคนี้รูปแบบของบทกวียังไม่พัฒนากลายเป็นโคลงกลอนยุคใกล้ ดังนั้นจึงยังไม่เน้นเรื่องจังหวะและสัมผัสอย่างเข้มงวด แต่ในเมืองหลวงกำลังมีการปฏิรูปบทกวีครั้งใหญ่ ต่อมาได้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของบทกวีแบบฉันทลักษณ์ แต่เมื่อมีตัวเอกทะลุมิติมา กระบวนการนี้ย่อมไม่เหมือนเดิมแล้ว เรื่องนี้ในภาคจินหลิงจะมีการกล่าวถึงโดยละเอียด

2. คำว่าซิงและหานถึงแม้จะเป็นที่คุ้นเคยของผู้อ่านในยุคปัจจุบัน แต่ก็เป็นคำที่ใช้บ่อยในชื่อของคนโบราณเช่นกัน เริ่มจากคำว่าหาน จักรพรรดิถังเหวินจงเดิมทีชื่อว่า “หาน” ในยุคนั้นมีบัณฑิตขุนนางคนหนึ่งชื่อเจิ้งหานเพื่อหลีกเลี่ยงการใช้ชื่อซ้ำจึงเปลี่ยนชื่อเป็น “เจิ้งฮั่น”

3. “โหย่วหยางจ๋าจู่” บันทึกไว้ว่าในสมัยราชวงศ์เว่ยเหนือมีการเปิดสุสานที่วัดโพธิ์เพื่อนำอิฐออกมา ได้พบคนหนึ่งชื่อ “ชุยหาน” ใน “เสิ่นอิ่นจ้วน” ของเฉวียนจู่ว่างมีแม่ชีชื่อหานกวง ส่วนคำว่าซิง ชุยฉู่กวีผู้ยิ่งใหญ่ในสมัยราชวงศ์ถังมีบุตรสาวเพียงคนเดียวชื่อ “ซิง” ในสมัยราชวงศ์หมิงมีบัณฑิตผู้มีชื่อเสียงชื่อโจวซิง นักประดิษฐ์อักษรผู้ยิ่งใหญ่เฉินเจ้าหลุนชื่อรองซิงไจ การใช้คำว่า “ซิงหาน” ติดกันเป็นชื่ออาจจะมีหรือไม่มีก็ได้ ข้าพเจ้าไม่เคยอ่านเจอ แต่ก็ไม่ใช่ว่าแต่งขึ้นมาเอง “อู่จ๋าจู่” กล่าวว่า: “จันทร์ทรงกลด ดาวสุกสว่าง คือความงามอันน่าอัศจรรย์” หลิวเซี่ยวเวยในสมัยราชวงศ์เหลียงใต้มีประโยคว่า “ดาวเบื้องหน้าส่องประกายมงคล ฟ้าร้องซ้ำซ้อนดังไกล” ที่มีชื่อเสียงกว่านั้นคือของหานอวี้ “รอให้ดึกสงัดแล้วค่อยขี่ดวงจันทร์ไป ลองดูสิว่ามีดาวกี่ดวงที่แหวกว่ายอยู่” ชื่อของสตรีในยุคกลางมีที่สอดคล้องกับบริบททางวัฒนธรรมที่คุ้นเคยในปัจจุบัน เช่น หยางเยี่ยน หรงจี จั่วเฟิน หลี่หลิงหรง หูฟาง เป็นต้น ก็มีที่ตอนนี้ดูแล้วไม่เหมือนชื่อผู้หญิงเลย เช่น จางเวยเต๋อ หลิวตวนเหยียน เจิงหมีเล่อ หวังมู่จือ เป็นต้น