บทที่ 488 อยู่ยันรุ่งพูดคุยสบาย ๆ

ฉินห่าวหรานสวมเสื้อคลุมยาวสีเรียบ นั่งตัวตรงรับแขกอยู่ในห้องโถงประธาน สั่งให้ซุ่นจื่อยกน้ำชาใสและขนมชาอย่างประณีตมาเสิร์ฟ แล้วสนทนาเรื่องอรรถแห่งคัมภีร์กับผู้คน

นักเรียนสำนักหลวงหนุ่มผู้หนึ่งในวงลุกขึ้นประสานมือคำนับอย่างนอบน้อมยิ่ง "ศิษย์ศึกษาอยู่ที่สำนักราชบัณฑิตกั๋วจื่อเจี้ยนมาสามปี เคารพนับถือท่านราชบัณฑิตอาวุโสฉินที่สุด ปกติได้ฟังท่านราชบัณฑิตอาวุโสบรรยายคัมภีร์ อรรถและหลักการทะลุปรุโปร่ง ลึกซึ้งแต่อธิบายง่าย ทำให้พวกเราคลายความมืดมนในใจได้"

"ชมเกินไปแล้ว การอ่านหนังสือเดิมทีคือการฝึกฝนตนและตระหนักรู้ในมรรควิถี แต่ละคนมีรากฐานต่างกัน การตระหนักรู้ก็ต่างกันไป สิ่งที่ข้าพเจ้าพูดเป็นเพียงทัศนะของสำนักเดียว ไม่แน่ว่าจะเหมาะสมทั้งหมด ทุกท่านศึกษาเล่าเรียน พึงมีใจที่คิดวิเคราะห์อย่างเป็นอิสระ อย่าได้เชื่อตามทัศนะของสำนักใดสำนักหนึ่งอย่างงมงาย"

นักเรียนสำนักหลวงอีกผู้หนึ่งลุกขึ้นตาม แล้วโค้งกายคำนับ "ประมวลการเกษตรเพื่อความสะดวกของราษฎรที่ท่านบัณฑิตฉินเขียนไว้ ศิษย์ได้อ่านอย่างละเอียดแล้ว หนังสือเล่มนี้ไม่นิยมการพูดลอย ๆ ทุกวรรคล้วนเป็นรูปธรรม แม้พวกเราไม่เคยทำการเกษตร อ่านจบแล้วก็ยังรู้ซึ้งถึงความยากลำบากของการเพาะปลูกและความทุกข์ยากของราษฎร"

"หนังสือเล่มนี้เดิมทีเขียนขึ้นเพื่อส่งเสริมการเกษตรและสงเคราะห์ราษฎร ทุกท่านล้วนเป็นผู้ปราดเปรื่องแห่งสำนักราชบัณฑิตกั๋วจื่อเจี้ยน วันข้างหน้าหากได้ออกรับราชการเป็นขุนนาง แล้วสามารถดำรงความเมตตาสงสารไว้ในใจ เห็นใจความเป็นอยู่ของราษฎร และไม่ทำให้เสียวิชาที่เรียนมา นั่นก็คือประโยชน์สูงสุดของหนังสือเล่มนี้แล้ว"