บทที่ 51: ได้ฟังเรื่องราวครอบครัวของจ้าวต้าไห่เป็นครั้งแรก

"แม่คะ!" 

"นี่เป็นรอบที่สี่แล้วใช่ไหมคะ?" 

"ขยันเกินไปแล้ว!" ติงเสี่ยวเซียงมองดูจ้าวต้าไห่ขี่มอเตอร์ไซค์บรรทุกหอยแมลงภู่มาเต็มคันรถผ่านหน้าตัวเองไป แม้จะรู้ดีว่าแม่ของตนไม่ชอบให้เอ่ยถึงจ้าวต้าไห่ แต่เธอก็อดไม่ได้จริงๆ

ในใจของจางลี่ไม่พอใจ แต่ก็เถียงไม่ออก ช่วงน้ำลงครั้งใหญ่ปีละหนึ่งถึงสองครั้ง ไม่รู้ว่ามีคนลงทะเลไปขุดหอยแมลงภู่กันกี่คน พวกที่มาเที่ยวเล่นไม่นับ แต่พวกที่ออกทะเลหาปลาเป็นอาชีพปกติก็ทำได้อย่างมากแค่รอบเดียว โดยทั่วไปก็ได้กันแค่ไม่กี่สิบชั่งถึงร้อยกว่าชั่งเท่านั้น แต่จ้าวต้าไห่กลับวิ่งไปถึงสี่รอบ แต่ละรอบก็ได้มาสามสี่ร้อยชั่ง คนอื่นต้องเดินเท้า ส่วนจ้าวต้าไห่ขี่มอเตอร์ไซค์ก็จริงอยู่ ประหยัดเวลาประหยัดแรงในการหาบไปได้ แต่ก็ไม่ใช่ว่าจะไม่ต้องออกแรงเลย ไม่ต้องพูดถึงเรื่องอื่น แค่หอยแมลงภู่มันคงไม่คลานเข้าถุงตาข่ายเองได้ ยังไงก็ต้องขุดต้องตัก สี่รอบนี้รวมกันแล้วขุดไปไม่ต่ำกว่าแปดร้อยถึงหนึ่งพันชั่งแน่ๆ คนคนเดียวทำงานเท่ากับที่คนสี่ห้าคนถึงจะทำได้

"เจ้าหนูต้าไห่นี่เก่งจริงๆ!" 

... 

"มอมแมมเหมือนลิงคลุกโคลน! ยอมออกแรงทำงานจริงๆ นะ!" 

... 

"สมัยนี้จะมีเด็กสักกี่คนที่ทนลำบากแบบนี้ได้! พากันวิ่งไปทำงานในโรงงานอิเล็กทรอนิกส์กันหมด จะหาเงินได้มากกว่าสักเท่าไหร่กันเชียว? ก็แค่หวังความสบายไม่ใช่เหรอ?" 

... 

"เฮ้อ!" 

"เด็กคนนี้น่าสงสารจริงๆ!" 

...

จางลี่หันไปมอง ชายชราอายุหกเจ็ดสิบปีสองสามคนที่อยู่ห่างไปไม่กี่ก้าวกำลังนั่งยองๆ สูบบ้องยาสูบอยู่ ต้องเป็นคนในหมู่บ้านล่างโถวแน่ๆ ไม่มีอะไรทำเลยมาดูเรื่องสนุกที่นี่

"พี่ชายคะ" "พวกคุณกำลังพูดถึงเด็กหนุ่มที่ขี่มอเตอร์ไซค์ขนหอยแมลงภู่เมื่อกี๊นี้เหรอคะ?" ตอนแรกจางลี่ไม่ได้ใส่ใจ แต่พอได้ยินคนพูดว่าจ้าวต้าไห่น่าสงสาร ก็อดไม่ได้ที่จะเอ่ยปากถาม

มือเล็กๆ ของติงเสี่ยวเซียงที่ถือกาน้ำชากำแน่นขึ้นทันที เธอรีบเงี่ยหูฟัง

"ฮิฮิ!" 

"ใช่แล้ว ก็เจ้าเด็กนั่นแหละ จ้าวต้าไห่ คนหมู่บ้านล่างโถวของพวกเราเอง" 

... 

"พ่อแม่ของต้าไห่น่ะ เมื่อสองปีก่อนออกทะเลไปหาปลา เจอลมพายุเข้า แล้วก็ไม่ได้กลับมาอีกเลย" 

"ที่บ้านเลยเหลือแค่เขากับย่าอายุเจ็ดสิบสองคน" 

... 

"พอขาดคนอบรมสั่งสอน เจ้าหนูต้าไห่เลยกลายเป็นคนไม่เอาไหนไป ทุกคนคิดว่าบ้านนี้คงจะไปไม่รอดแล้ว ใครจะไปนึกว่าจู่ๆ ก็ขยันขึ้นมาได้? พอลงมือทำงานทีก็ทำแบบไม่คิดชีวิตเลย!" 

... 

"มันมีคำพูดที่ว่าคนเลวกลับใจไม่ใช่เหรอ?" 

"สองปีก่อนต้าไห่ก็แค่อายุยังน้อย ตอนนี้รู้จักคิดแล้ว!" 

... 

"ที่ของพวกเรามันยากจนก็จริง แต่ขอแค่ยอมออกแรง ชีวิตมันก็ต้องไปต่อได้สิ!" ...

จางลี่ตะลึงไป ไม่นึกเลยว่าเรื่องราวจะเป็นเช่นนี้

"แม่คะ!" 

"ไม่นึกเลยว่าสถานการณ์ของจ้าวต้าไห่จะเป็นแบบนี้" จางลี่หันกลับไปมอง ก็เห็นดวงตาของติงเสี่ยวเซียงแดงก่ำ คลอไปด้วยน้ำตา

"ติงเสี่ยวเซียง!" 

"แม่บอกแกไว้เลยนะ ห้ามไปคิดอะไรกับไอ้เด็กนั่นเด็ดขาด!" ในใจของจางลี่มีสัญญาณเตือนภัยดังขึ้นลั่น ในฐานะผู้หญิงด้วยกัน เธอย่อมรู้ดีว่าทันทีที่ผู้หญิงคนหนึ่งเกิดความสงสารผู้ชายขึ้นมา ในใจของเธอก็จะมีเงาของเขาติดอยู่ ไม่ได้หมายความว่าจะต้องถึงขั้นแต่งงานแต่งการอะไร แต่แน่นอนว่าเขาจะมีความสำคัญในใจมากกว่าผู้ชายคนอื่นขึ้นมาหลายส่วน เมื่อครู่นี้ตัวเองปากเสียไปถามเรื่องนี้ทำไมกันนะ เสียใจจนแทบกระอักเลือด

"แม่คะ!" 

"แม่พูดอะไรของแม่น่ะ?" 

"ไม่มีเรื่องแบบนั้นเสียหน่อย!" 

"อย่าเอาทุกอย่างมาโยงเข้าเรื่องนี้จะได้ไหมคะ?" ติงเสี่ยวเซียงทั้งโมโหทั้งร้อนใจ ตัวเองกำลังเสียใจและสงสารเรื่องของจ้าวต้าไห่อยู่ดีๆ แม่ก็มาลากเข้าเรื่องนั้นเสียได้

"หึ!" "แม่แกเป็นผู้หญิงนะ! จะไม่เข้าใจความคิดของผู้หญิงได้อย่างไร?" 

"ทางที่ดีคือไม่มีเรื่องแบบนั้น! ถ้ามีก็รีบตัดใจซะตั้งแต่เนิ่นๆ!" จางลี่ไม่ยอมอ่อนข้อ

ติงเสี่ยวเซียงมองดูแม่ที่ทำตัวเหมือนแม่เสือแล้วก็รู้สึกน้อยใจอย่างยิ่ง ปีนี้ตัวเองก็อายุสิบหกแล้ว เรื่องนั้นก็ห้ามเรื่องนี้ก็ห้าม เรื่องที่ไม่มีมูลก็เอามาพูดได้ทุกวี่ทุกวัน มันจะเกินไปแล้ว เธอกัดริมฝีปากแน่น ไม่พูดอะไรออกมาสักคำ

จางลี่เห็นท่าทางของติงเสี่ยวเซียงแล้วก็รู้สึกเสียใจขึ้นมาหน่อยๆ ลูกสาวโตแล้ว มีความคิดเป็นของตัวเอง เมื่อครู่ตัวเองอาจจะพูดแรงเกินไป กำลังจะพูดอะไรสักสองสามคำเพื่อคลายบรรยากาศ ก็มีรถบรรทุกคันใหญ่ขับเข้ามา นี่คือรถที่จะมาขนหอยแมลงภู่ หอยหลายพันชั่งกองรวมกันทิ้งไว้นานๆ บางส่วนจะตายได้ ชักช้าไม่ได้ ได้แต่ทำงานก่อน เรื่องของติงเสี่ยวเซียงค่อยหาเวลาคุยกันดีๆ อีกที

จ้าวต้าไห่จอดมอเตอร์ไซค์ไว้หน้าบ้าน เขาขนหอยแมลงภู่ทั้งหมดลง พอเดินเข้าลานบ้านก็เห็นย่าจงชุ่ยนั่งอยู่บนม้านั่งเตี้ยๆ มือซ้ายมีกองหอยแมลงภู่ที่ต้มจนอ้าปากแล้วกองหนึ่ง ข้างเท้าขวามีกะละมังเหล็กใบใหญ่วางอยู่ กำลังแกะเนื้อออกทีละตัวๆ เขามองดูกะละมังเหล็กที่มีเนื้อหอยอยู่หลายสิบชั่ง แล้วก็มองไปยังกลิ่นหอยแมลงภู่ต้มที่โชยออกมาจากในครัว วันนี้ตัวเองยุ่งอยู่กับการขนหอยแมลงภู่จากทะเล ย่าที่อยู่บ้านก็ไม่ได้หยุดพักเช่นกัน

จ้าวต้าไห่รีบเข้าไปประคองย่าจงชุ่ยให้ค่อยๆ ลุกขึ้น เดินสองสามก้าวเพื่อให้ท่านได้ขยับแข้งขยับขา รินน้ำให้ดื่มสองสามอึก ต้องพักผ่อนบ้าง อายุเจ็ดสิบแล้ว จะหักโหมแบบนี้ไม่ได้

จ้าวต้าไห่นั่งลงบนม้านั่งเตี้ยๆ แล้วเริ่มแกะเนื้อหอยแมลงภู่ น้ำทะเลใกล้จะขึ้นแล้ว กลับลงไปอีกรอบคงไม่ทันแล้ว น้ำลงครั้งใหญ่นี้ขนกลับมาได้ไม่น้อยเลย รวมกันแล้วเกินพันชั่งแน่นอน

ย่าจงชุ่ยพักอยู่ครู่หนึ่ง ก็จะมาช่วยทำงานต่อ "ย่าครับ!" 

"ไม่เช้าแล้วนะครับ!" 

"ตะวันใกล้จะตกดินแล้ว ทำงานมาทั้งวัน หิวกันแล้วทั้งคู่ หรือว่าย่าไปหุงข้าวดีไหมครับ หมูสามชั้นทำทั้งเส้นเลย หอยแมลงภู่นี่ก็สดๆ ต้มสักสองสามชั่ง พวกเราจะได้กินกันให้อร่อยไปเลยมื้อหนึ่ง" จ้าวต้าไห่รู้ว่าต้องหาอะไรให้ท่านทำ ไม่เช่นนั้นย่าจงชุ่ยต้องมาช่วยเขาแกะเนื้อหอยพวกนี้แน่ เรื่องนี้ดูเหมือนไม่ยากแต่ต้องนั่งนิ่งๆ เป็นเวลานาน เป็นงานซ้ำซาก คนแก่อายุมากแล้วเอวกับขาจะรับไม่ไหว

"ฮิฮิ!" 

"ได้!" 

"งั้นย่าไปหุงข้าวก่อน เดี๋ยวค่อยมาช่วยแก" ย่าจงชุ่ยรู้ว่าจ้าวต้าไห่คิดจะให้ตัวเองสบายขึ้นหน่อย แต่ก็ต้องหุงข้าวจริงๆ นั่นแหละ ท่านจึงยิ้มแล้วพยักหน้า

ตีสาม ดวงจันทร์แขวนอยู่ขอบฟ้า เหลือเพียงเสี้ยวเดียวเหมือนเคียว ดวงดาวไม่รู้ไปหลบอยู่ที่ไหน ทั่วทั้งท้องฟ้าแทบจะมองไม่เห็นสักดวง ในลานบ้านมีตะเกียงแขวนอยู่ดวงหนึ่ง

จ้าวต้าไห่กำลังง่วนอยู่กับงานใต้แสงไฟสีเหลืองสลัว มือซ้ายหยิบหอยแมลงภู่ที่ต้มจนอ้าปากแล้วขึ้นมาตัวหนึ่ง มือขวาใช้มีดเล็กๆ แซะเบาๆ ไปตามเปลือก เนื้อหอยแมลงภู่อวบอ้วนตัวหนึ่งก็หล่นลงไปในกะละมังเหล็กใบใหญ่ที่วางอยู่ข้างเท้า เมื่อเวลาผ่านไป เนื้อหอยแมลงภู่ก็ยิ่งมากขึ้นเรื่อยๆ นี่เป็นกะละมังที่สองแล้ว กะละมังแรกที่แกะเสร็จก่อนหน้านี้ถูกนำไปตากบนกระจาดแล้ว เดิมทีย่าจงชุ่ยคิดจะช่วยไปเรื่อยๆ แต่ด้วยอายุที่มากขึ้น พอเลยเที่ยงคืนไปได้ไม่นานก็ถูกไล่กลับไปนอนแล้ว

ตีห้า ขอบฟ้าปรากฏแสงสีขาวขุ่น ไก่โต้งในหมู่บ้านขันไม่หยุดหย่อน ทิศตะวันออกขันจบ ทิศตะวันตกก็ขันต่อ ทิศใต้ขันแล้ว ทิศเหนือก็ไม่ยอมน้อยหน้า

จ้าวต้าไห่ใช้สองแขนออกแรงเต็มที่ ยกตะกร้าที่ใส่หอยแมลงภู่เพิ่งต้มเสร็จร้อนๆ เดินออกมาจากในครัว นี่คือหม้อสุดท้ายแล้ว เขานั่งลง แล้วทำงานต่อไป

ดวงอาทิตย์สีแดงฉานลอยขึ้นมาจากขอบฟ้า ทั้งหมู่บ้านพลันถูกฉาบไปด้วยแสงสีทอง จ้าวต้าไห่ลุกขึ้นยืน ขยับแขนขยับขาของตัวเอง ทำงานมาทั้งคืน ในที่สุดก็เสร็จจนได้ เขาทุบเอวตัวเองสองสามที รู้สึกโชคดีที่ให้ย่ารีบไปนอนแต่แรก ขนาดร่างกายและวัยของเรายังเหนื่อยขนาดนี้ ไม่ต้องพูดถึงคนแก่อายุเจ็ดสิบเลย

จ้าวต้าไห่ยกกะละมังเหล็กใบใหญ่ออกจากลานบ้าน กระจาดไม่พอใช้ไปนานแล้ว เขาจึงหยิบเสื่อฟางมาสองผืน ล้างจนสะอาด แล้วปูลงบนพื้นซีเมนต์ ค่อยๆ เกลี่ยเนื้อหอยแมลงภู่ทีละตัวๆ วางลงบนนั้น ลมทะเลแรง ครึ่งค่อนวันก็จะแห้งได้ครึ่งหนึ่งแล้ว

จ้าวต้าไห่เกลี่ยเนื้อหอยแมลงภู่เสร็จ ก็ใช้ตะกร้าขนเปลือกหอยกองใหญในลานบ้านออกไปจนหมด ตักน้ำขึ้นมาล้างลานบ้านจนสะอาด เก็บกวาดกะละมังเหล็กอะไรต่างๆ เสร็จก็แปดโมงเช้าแล้ว เขานั่งลงบนเก้าอี้เพื่อพักสักครู่ คิดว่าจะกินข้าวเช้าเสร็จแล้วค่อยไปนอน ไม่นึกเลยว่าพอหลับตาลง ก็ผล็อยหลับไปทันที

ย่าจงชุ่ยทำอาหารเช้าเสร็จ พอเดินเข้ามาก็เห็นจ้าวต้าไห่นั่งหลับคร่อกๆ อยู่บนเก้าอี้ ด้วยความสงสารจึงปาดน้ำตาตัวเองทีหนึ่ง นี่คงจะเหนื่อยแย่แล้ว แต่ก็ช่วยไม่ได้ ตัวนางเองแก่แล้ว ช่วยอะไรได้ไม่มาก ทุกอย่างต้องพึ่งพาจ้าวต้าไห่คนเดียว

(จบตอน)