บทที่ 99: ยาถึงโรคหาย แพทย์เทวดาสวี่ชิว

น่าสะพรึงกลัว นี่คือความประทับใจแรก

บนเตียงสังเกตการณ์คือเด็กชายอายุเจ็ดแปดขวบ บนใบหน้า ลำคอที่เปิดเผย ล้วนแต่มีผื่นแดงขึ้นเต็มไปหมด จะบอกว่าบนผื่นแดงมีตาจมูกขึ้นมายังจะเหมาะสมกว่า

เปิดผ้าห่มขึ้น ทั่วทั้งตัวของเด็กชายมีรอยจ้ำเลือดขนาดต่างๆ ดูแล้วน่าสยดสยองอย่างยิ่ง

“ตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือดรึยังครับ?” สวี่ชิวถาม ลักษณะทางกายภาพของเด็กชาย เหมือนกับการมีเลือดออกที่ผิวหนังและเยื่อเมือกโดยเกิดขึ้นเอง รอยจ้ำเลือดอาจจะเป็นจุดเลือดออกในผิวหนัง ใต้ผิวหนัง เพียงแต่—ความหนาแน่นของเลือดออกนี้มันออกจะมากเกินไปหน่อย เหมือนกับแผนที่ผิวหนังมนุษย์

สถานการณ์แบบนี้ ก่อนอื่นต้องระวังภาวะเกล็ดเลือดต่ำ! เกล็ดเลือด คือส่วนประกอบหนึ่งในเลือด หน้าที่หลักคือการห้ามเลือด เกล็ดเลือดของคนปกติจะอยู่ระหว่าง 100~300 หน่วย เกล็ดเลือดทันทีที่ต่ำกว่า 10 ก็จะมีอันตรายถึงชีวิตแล้ว ต้องรีบให้เกล็ดเลือดเข้มข้นทันที เพื่อป้องกันเลือดออกในกะโหลกศีรษะ

“ตรวจแล้วค่ะ ยังรอผลอยู่... พวกเรามาจากโรงพยาบาลชุมชนค่ะ...” แม่ของเด็กชายกล่าวอย่างร้อนรน สวี่ชิว: “เวชระเบียนกับรายงานผลการตรวจล่ะครับ?” แม่ของเด็กชายกล่าว “ที่ชุมชนบอกว่าไม่ต้องย้ายโรงพยาบาล แต่ลูกของฉันกลายเป็นแบบนี้แล้ว พวกเรากลัวค่ะ! ก็เลยไม่ได้ทำเรื่องออกจากโรงพยาบาล ส่งตัวมาที่นี่โดยตรงเลย!”

สวี่ชิวเข้าใจแล้ว ไม่น่าแปลกใจที่ไม่มีเวชระเบียน รายงานผลการตรวจ ที่แท้ก็แอบหนีออกมานี่เอง เขากวาดตามองเด็กชาย เลือดออกเองที่รุนแรงขนาดนี้ คาดว่าผลตรวจเลือดคงจะไม่สู้ดีนัก ดังนั้นเขาจึงให้พยาบาลไปเตรียมเกล็ดเลือดเข้มข้นและมาตรการให้สารน้ำต่างๆ ไว้ก่อน

ทางนี้ สวี่ชิวก็เริ่มซักถามอาการ “อาการนี้เป็นมานานแค่ไหนแล้วครับ?”

“...”

“มีอาการอ่อนเพลียไหม มีไข้ไหม มีอาเจียนท้องเสียไหม?”

“...”

“กินยาอะไรไปบ้างรึยังครับ?” ...

หลังจากซักประวัติเสร็จ สวี่ชิวก็ได้ทำการตรวจร่างกายเด็กชายอย่างละเอียดอีกครั้ง คลำตับม้ามไม่โต ฟังตรวจไม่มีความผิดปกติ

สวี่ชิวขมวดคิ้วเล็กน้อย เขาได้ตรวจช่องปากของเด็กชายอีกครั้ง ญาติถูกทำให้ตกใจมาก ภายในช่องปากของเด็กชายมีรอยโรคที่เยื่อเมือกสีม่วงแดงและสีดำจำนวนมาก มองไปแวบเดียว แทบจะถูกตุ่มเลือดต่างๆ บดบังจนเต็ม “เป็นแบบนี้ได้อย่างไรกัน! เมื่อก่อนเหมือนจะไม่มีนะคะ!”

“คุณหมอ...รีบช่วยลูกของฉันด้วยค่ะ!” ญาติในทันทีก็ร้อนรนขึ้นมา ผู้ใหญ่สองสามคนต่างก็กระทืบเท้าอย่างร้อนใจ อยากจะให้ตุ่มเลือดเหล่านี้ขึ้นบนตัวของตนเอง!

สวี่ชิวโทรศัพท์ไปหาห้องปฏิบัติการ “คุณหมอกู่ครับ ทางฝั่งแผนกฉุกเฉินมีเด็กชายคนหนึ่ง ช่วยผมจัดการด่วนหน่อยนะครับ”

“ได้เลยค่ะ!” เป็นไปตามคาด ห้านาทีต่อมา รายงานผลการตรวจก็ออกมาแล้ว

สวี่ชิวรีบกวาดตามองแวบหนึ่ง เม็ดเลือดขาวปกติ เม็ดเลือดแดง ฮีโมโกลบินน้อยทั้งคู่ โลหิตจางรุนแรง ที่สำคัญที่สุดคือ: เกล็ดเลือด 910^9/L (ค่าปกติ: 100~30010^9/L)

เกล็ดเลือดที่น้อยขนาดนี้ หมายความว่าความสามารถในการห้ามเลือดของผู้ป่วยลดลงอย่างรวดเร็ว อาจจะเกิดเลือดออกในกะโหลกศีรษะได้ทุกเมื่อ และเสียชีวิตตามมา “ให้สารน้ำ”

“ให้เกล็ดเลือดเข้มข้น” สวี่ชิววางรายงานผลการตรวจลง เสียงสุขุมและเยือกเย็น

พยาบาลสาวน้อยก็ถอนหายใจอย่างโล่งอก รีบทำตามคำสั่งแพทย์ โชคดีที่คุณหมอสวี่คาดการณ์ไว้ล่วงหน้า มิเช่นนั้นรอให้ทางฝั่งห้องปฏิบัติการออกรายงานแล้วค่อยไปเตรียมยา อาจจะต้องเสียเวลาไปอีกหลายสิบนาที! “ไปทำการตรวจไขกระดูกครับ มีโอกาสสูงมากที่จะเป็น ITP” สวี่ชิวกล่าว

ITP คือโรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง นี่คือโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองชนิดหนึ่ง ลักษณะทางคลินิกคือระบบภูมิคุ้มกันผิดปกติ ทำให้เกล็ดเลือดลดลง อาการหลักคือเลือดออกที่ผิวหนังและเยื่อเมือก ลักษณะทางกายภาพที่อันตรายที่สุดก็คือตุ่มเลือดในช่องปาก ซึ่งหมายความว่าความเสี่ยงที่ผู้ป่วยจะเกิดเลือดออกในกะโหลกศีรษะสูงมาก ตอนที่เห็นรอยโรคที่เยื่อเมือกในช่องปากเป็นวงกว้างของเด็กชาย สวี่ชิวก็ได้คาดเดาไปทาง ITP ชนิดรุนแรงแล้ว

แต่ทว่า การยืนยันผลวินิจฉัยสุดท้ายยังต้องทำการตรวจสเมียร์ไขกระดูกเพิ่มเติมอีกครั้ง

...

การตรวจนี้ แผนกผู้ป่วยนอกโดยทั่วไปต้องใช้เวลาสามถึงเจ็ดวันถึงจะออกผล แต่ทางฝั่งแผนกฉุกเฉินจะเร็วกว่ามาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกรณีที่แพทย์ที่สั่งตรวจชื่อ “สวี่ชิว”

ห้าโมงเย็นกว่า ผลการตรวจไขกระดูกของเด็กชายก็ถูกพิมพ์ออกมาแล้ว เซลล์เมกะคาริโอไซต์เพิ่มขึ้น มีการเจริญเติบโตที่ผิดปกติ; นิวเคลียสแบ่งพูลดลง การพัฒนาของนิวเคลียส-ไซโทพลาสซึมไม่สมดุล... ลักษณะทางห้องปฏิบัติการที่ชัดเจนของ ITP สวี่ชิวดูรายงานผลการตรวจอย่างเงียบๆ อยู่ครู่หนึ่ง ถึงได้เข้าใจว่าทำไมโรงพยาบาลชุมชนถึงบอกว่าไม่ต้องส่งตัว

“สั่งยาเดกซาเมทาโซนเถอะครับ 1.5 มิลลิกรัม หยดเข้าหลอดเลือดดำ หลังจากอาการทุเลาลงแล้วค่อยเปลี่ยนเป็นเพรดนิโซนชนิดรับประทาน” หลังจากออกคำสั่งแพทย์แล้ว ในคืนนั้น เด็กชายก็ได้เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ญาติเป็นกังวลอย่างยิ่งตลอดทั้งคืน วันรุ่งขึ้น แสงแดดแรกของยามเช้าสาดส่องเข้ามาในห้องผู้ป่วย แม่ของเด็กชายก็ตื่นขึ้นมา ดวงตาทั้งสองข้างของเธอซูบซีด กำลังจะลูบหน้าผากของลูกชาย กลับต้องชะงักไป!

เพียงแค่ผ่านการรักษาไปคืนเดียว รอยจ้ำเลือดบนใบหน้าของลูกชายก็หายไปกว่าครึ่ง! เธอรีบเขย่าปลุกสามีที่อยู่ข้างๆ แล้วโทรศัพท์ไปเรียกปู่ย่าตายายของเด็กชายมา ทั้งครอบครัวชื่นชมร่างกายที่ค่อยๆ กลับคืนสู่ปกติของเด็กน้อย ร้องไห้ด้วยความดีใจ

สวี่ชิวเดิมทีคาดว่าอาจจะต้องใช้เดกซาเมทาโซนสามวัน ผลคือ วันที่สามเด็กชายก็หายดีเกือบจะหมดแล้ว เกล็ดเลือดก็ค่อยๆ สูงขึ้น พ้นจากขอบเขตอันตราย ทั้งครอบครัวได้ทำเรื่องออกจากโรงพยาบาล ก่อนจะออกจากโรงพยาบาล ญาติได้จับมือของสวี่ชิวไว้ ทั้งน้ำมูกน้ำตา “ฮือๆๆๆ ตกใจแทบตายเลย ฉันนึกว่าลูกของฉันจะไม่อยู่แล้ว! ขอโทษค่ะ ตอนนั้นพวกเราไม่ควรจะสงสัยคุณ!”

“ใช่แล้ว เป็นหมอที่ดีจริงๆ รอพวกเรากลับไปแล้วจะส่งป้ายผ้าแพรมาให้!”

“ขอบคุณมากค่ะ!”

ญาติทั้งขอโทษ ทั้งขอบคุณสวี่ชิว หลังจากส่งครอบครัวไปแล้ว สวี่ชิวก็กลับมาที่ห้องทำงาน ถอนหายใจเบาๆ เด็กชายคนนี้ จริงๆ แล้วโรงพยาบาลชุมชนได้วินิจฉัยว่าเป็นโรคเกล็ดเลือดต่ำจากภูมิคุ้มกันทำลายตนเองมานานแล้ว โรคนี้ โอกาสเสียชีวิตน้อยมาก แต่ว่า ช่วงที่มีเลือดออกเฉียบพลันน่ากลัวมาก บนตัวจะปรากฏจุดเลือดออกเต็มไปหมด ดูแล้วน่ากลัวมาก

ดังนั้น โรงพยาบาลชุมชน โรงพยาบาลเอกชนหลายแห่ง ยินดีที่จะรับคนไข้ประเภทนี้มาก เหตุผลคือ มันไม่ค่อยอันตราย ที่สำคัญกว่านั้นคือ—สเตียรอยด์ เช่นเดกซาเมทาโซน เพรดนิโซน และยาอื่นๆ มีผลการรักษาต่อ ITP อย่างเห็นได้ชัดมาก! เห็นได้ชัดถึงขนาดที่ว่า ให้ยาตอนเช้า ตอนเย็นอาการก็สามารถหายไปได้ทันที กระทั่งไม่ต้องทำเรื่องนอนโรงพยาบาล นี่จึงทำให้— โรงพยาบาลบางแห่ง จะจงใจให้ยาทางเลือกที่สองบางชนิด เพื่อยืดระยะเวลาการนอนโรงพยาบาล ผ่านไปสี่ห้าวัน ค่อยให้สเตียรอยด์กลับไป เข็มเดียวเห็นผล ยาถึงโรคหาย...

แน่นอนว่า โรงพยาบาลรัฐระดับสูงสุดส่วนใหญ่ ไม่ใส่ใจที่จะทำเช่นนี้ เพราะเตียงของโรงพยาบาลรัฐนั้นคับคั่งมาก ไม่มีอารมณ์มาเล่นลูกเล่นเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ ยิ่งไปกว่านั้น คนไข้ ITP ใช้ยาแล้ว วันนี้มา พรุ่งนี้ออกจากโรงพยายาบาล อยู่ครึ่งวันก็ต้องเขียนเวชระเบียนหนึ่งฉบับ จะสร้างภาระให้กับทางฝั่งแพทย์อย่างมาก

คลิก— สวี่ชิวปิดเวชระเบียนของเด็กชาย เวชระเบียนนี้ ถือว่าถึงที่สิ้นสุดแล้ว หลังจากส่งครอบครัวไปได้ไม่นาน โถงแผนกฉุกเฉินก็ต้อนรับช่วงเวลาที่คนไข้มากันเยอะอีกครั้ง แพทย์ในห้องทำงานยังไม่ทันจะได้กินข้าวคำหนึ่ง ก็ต้องออกปฏิบัติงานอีกครั้ง แพทย์แต่ละท่าน ต่างก็นำผู้โชคดีหนึ่งคน ไม่ว่าจะไปยังห้องสังเกตการณ์ หรือห้องกู้ชีพ ห้องทำหัตถการ

หลายชั่วโมงต่อมา สวี่ชิวในที่สุดก็ทำงานเสร็จ เพิ่งจะกลับไปพักผ่อนที่ห้องทำงานสักครู่ ก็พลันหยุดฝีเท้าลง