บทที่ 57 ลงแปลงแรงงาน

เพราะใกล้จะเข้าช่วงฝูเทียนแล้ว กองการผลิตจึงต้องรีบเก็บเกี่ยวมันฝรั่งในแปลงขึ้นมา เพื่อเตรียมจะปลูกหัวไชเท้าต่อ

มีคำกล่าวชาวนาว่า ‘ต้นฝูปลูกไชเท้า กลางฝูปลูกผักกาด’ แม้ลู่ชิงชิงจะไม่เคยทำ แต่ตอนเด็กๆ ก็เคยได้ยินยายพูดถึง ความหมายก็คือช่วงประมาณต้นฝูเป็นเวลาที่ควรจะปลูกหัวไชเท้า

หนึ่งฝูมีสิบวัน พอถึงช่วงกลางฝูก็จะเป็นฤดูปลูกผักกาดขาว

ลู่ชิงชิงมาเจอช่วงนี้เข้าพอดี สองวันมานี้จึงต้องตามชาวบ้านไปช่วยกันเก็บมันฝรั่ง

พวกผู้ชายรับหน้าที่ถอนต้นมันฝรั่ง ส่วนพวกผู้หญิงก็คอยเก็บหัวมันฝรั่งที่โผล่พ้นดินใส่ตะกร้าดินหรือเข่งไม้ไผ่ จากนั้นคนในทีมจะจูงม้าหรือลามาไถพรวนแปลงมันฝรั่งอีกรอบ เพื่อพลิกหัวมันฝรั่งที่ยังจมอยู่ใต้ดินขึ้นมาเก็บไปจนหมด

ทุกคนก้มหน้าก้มตาทำงานกันอย่างขะมักเขม้นอยู่สองวัน ในที่สุดก็เก็บมันฝรั่งเสร็จสิ้น ขั้นต่อไปคือต้องไถพรวนดินทั้งแปลงอีกครั้ง โรยปุ๋ยคอก แล้วขึ้นแปลงยกร่องสำหรับปลูกผัก ที่เหลือก็แค่รอหยอดเมล็ดพันธุ์

ลู่ชิงชิงรู้สึกว่า งานพวกนี้ไม่ได้ใช้ทักษะอะไรยากเย็นเลย หลักๆ คือต้องใช้แรงกายหนักมากต่างหาก

ทุกเช้าต้องตื่นมากินข้าวแล้วรีบออกไปลงแปลง กว่าจะได้กลับบ้านก็เที่ยง พอกินข้าวเสร็จได้พักสักครึ่งชั่วโมง ก็ต้องฝ่าแดดเปรี้ยงลงแปลงอีกรอบ

เหนื่อยนั้นเป็นเรื่องรอง แต่ที่สำคัญคือมันร้อนนี่สิ! ลู่ชิงชิงแทบจะทนไม่ไหวแล้ว คนที่เคยสุขสบายมีแอร์เป่าฉ่ำๆ พอย้ายมาอยู่ที่แบบนี้ บอกเลยว่าทรมานชัดๆ

มิน่าล่ะคนถึงพูดกันว่า จากจนไปรวยน่ะง่าย แต่จากสบายกลับมาลำบากน่ะยาก คนที่นี่ชินกับชีวิตแบบนี้แล้ว ย่อมไม่รู้สึกว่ามันลำบากตรากตรำอะไร มีแต่ลู่ชิงชิงคนนี้นี่แหละที่แอบโอดครวญอยู่ในใจ

พอตกเย็นกินข้าวเสร็จ เธอก็รีบไปต้มน้ำร้อนมาผสมกับน้ำเย็นในกะละมัง แล้วยกไปเช็ดเนื้อเช็ดตัวตรงมุมลับสายตาคน

ตั้งแต่ทะลุมิติมาอยู่ที่นี่ เธอก็อาบน้ำแบบนี้มาตลอด และไม่เคยเห็นคนอื่นอาบน้ำกันเลย สมาชิกในบ้านเท่าที่เธอเห็น พ่อกับพี่ใหญ่ก่อนจะเข้านอนก็แค่เอาน้ำเย็นราดตัวลวกๆ เท่านั้น

แม่กับพี่สะใภ้ใหญ่ก็เหมือนกับเธอ คือแอบเช็ดตัวเงียบๆ ส่วนเสี่ยวเยวี่ยนั้น เด็กน้อยน่ะสบายสุด นั่งเล่นน้ำในกะละมังซักผ้าใบใหญ่ไปเลย ไม่ต้องกลัวใครจะมาเห็น

เช็ดตัวเสร็จก็สระผมต่อ ไดร์เป่าผมก็ไม่มีสักเครื่อง ได้แต่ปล่อยให้แห้งเองตามธรรมชาติ สำหรับลู่ชิงชิงที่มีผมยาวแล้ว นี่มันภารกิจมหาหินชัดๆ

ตั้งแต่เล็กจนโตแม่คอยพร่ำสอนเสมอว่า ตื่นเช้าอย่าเพิ่งสระผมก่อนออกจากบ้าน และถ้าสระผมก่อนนอนก็ต้องรอให้แห้งสนิทเสียก่อน ไม่อย่างนั้นลมจะเข้าตัวจนไม่สบายได้

เธอจึงได้แต่นั่งยองๆ ผึ่งลมให้ผมแห้งอยู่ตรงลานบ้าน โชคดีที่ตอนนี้เป็นฤดูร้อน ค่ำคืนแถบภาคเหนือในฤดูกาลนี้จัดว่าสบายที่สุด ความร้อนระอุในตอนกลางวันมลายหายไป เหลือเพียงความเย็นสบายที่แฝงไออุ่นจางๆ

กว่าจะได้เวลานอนก็แทบแย่ ทำงานเหน็ดเหนื่อยมาทั้งวัน พอนอนแผ่ลงบนเตียงเตาก็รู้สึกเมื่อยล้าปวดระบมไปทั้งตัว การใช้แรงงานกับการออกกำลังกายมันคนละเรื่องกันเลยจริงๆ การทำงานหนักไม่ได้ช่วยให้ร่างกายแข็งแรงขึ้นสักนิด มีแต่ความเหนื่อยล้าล้วนๆ

หากปล่อยให้เป็นแบบนี้ไปนานวันเข้า ร่างกายคงได้รับผลกระทบแน่ๆ อย่างข้อนิ้วมือก็อาจจะหนาขึ้น ใหญ่ขึ้น ข้อกระดูกโปน หรือไม่ช่วงแขนกับน่องก็คงจะล่ำบึ้กขึ้นมา

นี่แหละคือเหตุผลที่ลู่ชิงชิงไม่อยากอยู่ที่นี่ เธอไม่มีทางยอมให้ตัวเองกลายเป็นสภาพแบบนั้นเด็ดขาด รูปร่างหน้าตาที่งามมาแต่กำเนิดมันก็สำคัญอยู่หรอก แต่ถ้าไม่รู้จักดูแลบำรุงรักษา มันก็ไร้ประโยชน์

เพราะกลัวว่าผิวจะเสียจากแดด สองวันมานี้เธอจึงเอาผ้าพันคอของหยางซิ่วอิงมาพันคลุมหัวและใบหน้าไว้จนมิดชิด ส่วนตามตัวไม่มีปัญหาอะไร เพราะใส่เสื้อผ้าแขนยาว มิดชิดจนแดดเลียไม่ถึงอยู่แล้ว

ถึงกระนั้น ทุกวันที่กลับถึงบ้าน ลู่ชิงชิงก็ยังอดไม่ได้ที่จะส่องกระจกบานเล็กของพี่สะใภ้ใหญ่ดู แล้วก็พบว่าผิวพรรณของย่าน้อยคนนี้ช่างเหมือนกับผิวเดิมของเธอไม่มีผิด เป็นผิวขาวเนียนตามธรรมชาติ ผิวประเภทนี้โดนแดดแล้วจะไม่คล้ำลง แต่จะเปลี่ยนเป็นแดงก่ำ และถ้าหนักเข้าผิวก็จะลอกแสบไปหมด

ที่นี่ไม่มีแม้แต่ครีมกันแดด ชีวิตมันช่างแร้นแค้นจริงๆ เลยนะ

วันที่ปลูกหัวไชเท้าเสร็จ ลู่ชิงชิงก็ค้นพบว่าที่เคยคิดว่าชีวิตลำบาก เป็นเพราะเธอยังไม่เจอเรื่องที่น่าอนาถใจยิ่งกว่า วันนี้เธอซึ้งถึงกระดูกดำแล้วจริงๆ วันนั้นของเดือนที่ผู้หญิงทุกคนต้องเจอมาถึงจนได้ แต่ที่นี่ดันไม่มีแผ่นอนามัยติดปีกน่ะสิ!

พอเลียบๆ เคียงๆ ถามพี่สะใภ้ใหญ่ คำตอบที่ได้คือมีแต่ต้องใช้กระดาษชำระเท่านั้น แถมกระดาษชำระนี่เพิ่งจะมีให้ใช้เมื่อไม่กี่ปีมานี้เอง สมัยก่อนพวกผู้หญิงไม่มีแม้กระทั่งของแบบนี้ด้วยซ้ำ

ยังดีที่ร่างเดิมหรือก็คือย่าน้อยโตช้าไปหน่อย จึงไม่ทันได้เผชิญกับยุคเข็ญสุดแสนทรมานนั้น ได้ยินว่าเมื่อก่อนใช้ผ้าทอมือกันทั้งนั้น ข้างในก็ยัดขี้เถ้าพืชไว้ ถ้าบ้านไหนฐานะดีขึ้นมาหน่อยถึงจะได้ใช้เศษนุ่น

ขี้เถ้าพืชเนี่ยนะ… ลู่ชิงชิงขนลุกซู่ ต่อให้เลือดไหลหมดตัวตาย เธอก็ไม่มีวันเอาของพรรค์นั้นมารองเด็ดขาด สกปรกจะตายไป

ราวกับเดาความคิดเธอออก ไป๋เอี้ยนยิ้มอย่างอ่อนโยน “เธอพอใจเถอะ ตอนนี้ที่ที่กันดารกว่าบ้านเราน่ะ แม้แต่กระดาษชำระยังไม่มีเลย”

ลู่ชิงชิงขมวดคิ้วมุ่น “หา? แล้วเวลาเข้าห้องน้ำพวกเขาใช้อะไรกันล่ะคะ? คงไม่ใช่… ใช้มือหรอกนะ”

“พรืด!” ไป๋เอี้ยนอดหัวเราะกิ๊กไม่ได้ “ดูพูดเข้าสิ ใช้ซังข้าวโพดต่างหากล่ะ ตอนนี้บางบ้านในหมู่บ้านเราที่ประหยัดจัดๆ ก็ยังใช้เจ้านั่นอยู่เลย”

“เฮ้อ” คนยุคนี้ช่างลำบากจริงๆ ลู่ชิงชิงเสียเลือดอยู่แล้วสองวันนี้ พอในใจเริ่มกลัดกลุ้ม ใบหน้าน้อยๆ ก็ยิ่งซีดขาวเผือด แลดูบอบบางขี้โรค ชวนให้คนเวทนาสงสารยิ่งนัก

ไป๋เอี้ยนตบหลังมือเธอเบาๆ “เอาละ อย่าคิดมากเลย บ้านเรายังถือว่าพอดูได้อยู่น่า ดูสีหน้าเธอสิ เดี๋ยวพี่ไปชงน้ำน้ำตาลทรายแดงให้สักถ้วยดีกว่า น้ำน้ำตาลทรายแดงที่บ้านเก็บไว้ให้เธอคนเดียวเลยนะเนี่ย!”

“ขอบคุณค่ะพี่สะใภ้” ไม่กี่วันก่อนก็เป็นช่วงวันนั้นของเดือนของไป๋เอี้ยนเหมือนกัน ลู่ชิงชิงยังไม่เห็นอีกฝ่ายหน้าซีดขนาดนี้เลย ดูท่าร่างนี้จะมีภาวะโลหิตจางอยู่บ้าง

ช่วงหลายวันนี้ลู่ชิงชิงรู้สึกเหมือนหนึ่งวันยาวนานราวหนึ่งปี นี่เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เธอทะลุมิติมาอยู่ที่นี่ได้ยี่สิบกว่าวัน ที่รู้สึกว่ามันทรมานเหลือเกิน

แน่นอนว่าช่วงแรกต้องปรับตัวอยู่หลายวันกว่าจะเข้าที่ พอมาเจอเรื่องนี้ซ้ำเติมเข้าไปอีก ก็ยิ่งเฝ้าหวังว่าจะได้ออกไปจากที่นี่เร็วๆ

ยังดีที่ไม่ต้องลงแปลง ไม่อย่างนั้นคงได้เลือดเปรอะผืนดินสีเหลืองแน่ๆ ขายหน้าตายชัก

ตลอดสามวันติด ลู่ชิงชิงแทบไม่ก้าวเท้าออกจากบ้านเลย นอนได้ก็นอน พยายามไม่ออกไปขยับเขยื้อนข้างนอก

ไป๋เอี้ยนเป็นพี่สะใภ้ที่ดีมากจริงๆ ชงน้ำน้ำตาลทรายแดงมาให้ดื่มวันละถ้วย สมัยนี้น้ำตาลถือเป็นของฟุ่มเฟือย ถ้าไม่มีคูปองก็ซื้อไม่ได้ แถมคูปองน้ำน้ำตาลทรายแดงยังหายากเป็นพิเศษ หามาได้ไม่ง่ายเลย

แต่ก็อย่าว่าไป พอดื่มน้ำน้ำตาลทรายแดงเข้าไปแล้ว เธอก็ดูกระปรี้กระเปร่าขึ้นมาอย่างเห็นได้ชัด จากเดิมที่อ่อนระโหยโรยแรง พอดื่มแล้วก็รู้สึกมีเรี่ยวแรงขึ้นมาบ้าง

นับว่าโชคดีที่งานในแปลงช่วงนี้เสร็จสิ้นชั่วคราว แม้ครอบครัวลู่จะคอยตามใจและดูแลลู่ชิงชิงเป็นอย่างดี แต่หากมีงานใช้แรงครั้งใหญ่จริงๆ เธอก็ยังต้องออกไปทำอยู่ดี

พอนึกถึงว่าร่างกายเริ่มดีขึ้น หน่วยฉายหนังกลางแปลงก็เดินทางมาถึงตามกำหนด

แม้หนังจะเริ่มฉายตอนหัวค่ำ แต่ยังไม่ทันถึงเที่ยงวัน ในหมู่บ้านก็เริ่มคึกคักจอแจขึ้นมาแล้ว

ช่วงนี้ประจวบเหมาะกับที่ทุกคนว่างเว้นจากงานพอดี ไม่ใช่แค่คนในหมู่บ้านเสี่ยวหม่านเท่านั้น แต่ชาวบ้านจากละแวกใกล้เคียงสิบลี้แปดลี้ก็พากันแห่มามุงดูความสนุกกันเพียบ

เพราะกลัวว่าตกค่ำแล้วจะไม่มีที่นั่ง และเพื่อจะได้นั่งดูแถวหน้า ทุกคนจึงรีบมาจองที่กันตั้งแต่เนิ่นๆ

รอจนอากาศเริ่มคลายความร้อนลงบ้าง หลิวจิ้งเสียนถึงได้เดินออกจากบ้านมาพร้อมกับลู่ชิงชิง

ถ้าไม่ใช่เพราะสองวันนี้ร่างกายดีขึ้นมากแล้ว ลู่ชิงชิงคงไม่ยอมโผล่หน้าออกมาหรอก กะอีแค่หนังกลางแปลง จะมีอะไรนักหนาเชียว

แต่พอเดินมาถึงลานตากข้าว เห็นคลื่นหัวคนมืดฟ้ามัวดิน เธอก็ถึงกับอึ้งไปเลย หันไปถามหลิวจิ้งเสียนที่อยู่ข้างๆ “ทำไมคนเยอะขนาดนี้ล่ะ หน่วยฉายหนังไม่ได้ตระเวนไปฉายทุกหมู่บ้านหรอกเหรอ?”

หลิวจิ้งเสียนคล้องแขนเธอไว้แล้วบอก “อยู่บ้านก็ไม่มีอะไรทำนี่จ๊ะ สู้มาดูหนังดีกว่า ทุกคนต่างก็ตามหน่วยฉายหนังไปดูกันทั้งนั้นแหละ นอกจากว่าจะไกลเกินไปจริงๆ ปกติก็มาดูกันตลอดนะ”