บทที่ 68: การโต้เถียง

อเมริกาเสรีที่สวยงาม... ที่มีการยิงกันทุกวันงั้นเหรอ? เจี่ยนซูเยว่กับเถียนเถียนก็อดไม่ได้ที่จะหัวเราะ พวกเธอไม่ได้หัวเราะเพราะคำคล้องจองนี้มันตลกอะไรนักหนา แต่เป็นเพราะพวกเธอรู้สึกว่า ‘พี่น้องที่ดี’ อย่างโจวอี้ดูเหมือนจะถนัดในการแต่งกลอนตลาดแบบนี้เป็นพิเศษ... ก็อย่างเช่นเมื่อกี้... ‘สาวน้อยคนนี้ช่างงามแท้...’

“เมื่อกี้เรากำลังถกกันเรื่องเสรีภาพ นายจะลากเรื่องยิงกันเข้ามาทำไม?” ซูซ่าวไข่ได้สติ รีบโต้แย้งทันที

“ถ้าผมจำไม่ผิด... เสรีภาพที่คุณพูดถึง น่าจะรวมถึงเสรีภาพในการแสดงออก, เสรีภาพในการนับถือศาสนา, เสรีภาพจากความยากจน และเสรีภาพจากความหวาดกลัว... ซึ่งในนั้น... เสรีภาพจากความหวาดกลัว ก็รวมถึงสิทธิ์ในการครอบครองอาวุธด้วยครับ” โจวอี้อธิบายอย่างใจเย็น

“สิทธิของประชาชนในการมีและพกพาอาวุธ จะต้องไม่ถูกละเมิด... ข้อความนี้คัดลอกมาจากบทบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญครั้งที่ 2 ของสหรัฐอเมริกา” เจี่ยนซูเยว่ส่งลูกให้ทันที

ซูซ่าวไข่ถึงกับพูดไม่ออก โชคดีที่ซ่านเหวินซวี่ที่อยู่ข้างๆ เขาเอ่ยปากขึ้นมาทันเวลา “คุณกำลังบิดเบือนประเด็น... เสรีภาพในการครอบครองปืน ไม่เท่ากับเสรีภาพในการยิงคนตาย”

“ผมก็แค่กำลังกล่าวถึงข้อเท็จจริงที่เป็นรูปธรรมอย่างหนึ่ง... เสรีภาพในการครอบครองปืนนำไปสู่การเกิดเหตุยิงกันบ่อยครั้ง... ในแต่ละปีสหรัฐอเมริกามีผู้เสียชีวิตจากเหตุกราดยิงมากกว่าสามหมื่นคน” โจวอี้ตอบด้วยสีหน้าเรียบเฉย

“เสรีภาพในการครอบครองปืน เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์และสภาพการณ์ของสหรัฐอเมริกา มีพื้นเพและเหตุผลที่พิเศษ... สำหรับสถานการณ์เช่นนี้ เราควรจะให้ความเข้าใจ ไม่ใช่ไปวิพากษ์วิจารณ์อย่างไม่บันยะบันยังว่ามันสมเหตุสมผลหรือไม่” ฮั่วอวิ๋นเซินพลันเอ่ยปากเข้าร่วมวงโต้เถียง

“ถ้าพูดแบบนี้... ประชาธิปไตยและเสรีภาพของประเทศเราก็เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์และสภาพการณ์ของตัวเองเช่นกัน... ทำไมพวกคุณถึงไม่พูดถึงการเข้าใจและการสนับสนุน แต่กลับเอาแต่วิพากษ์วิจารณ์อย่างเดียวล่ะครับ?” โจวอี้ย้อนถามพลางยิ้มบางๆ

“หากการวิจารณ์ไม่เป็นอิสระ การสรรเสริญก็ย่อมไร้ความหมาย... ไม่ว่าจะเป็นคนคนหนึ่ง กลุ่มหนึ่ง หรือประเทศหนึ่ง... หากต้องการจะก้าวหน้า ก็ต้องทนรับการวิจารณ์ให้ได้” ซูซ่าวไข่รวบรวมความคิดอยู่ครู่หนึ่ง แล้วก็เข้าร่วมสมรภูมิอีกครั้ง

“เรายอมรับการวิจารณ์โดยสุจริตที่มีเหตุมีผล แต่เราไม่ยอมรับการกล่าวหาที่ไร้มูลความจริงและมุ่งร้ายโดยเด็ดขาด” โจวอี้โต้กลับอย่างหนักแน่น

“หากการวิจารณ์ที่แหลมคมหายไปโดยสิ้นเชิง การวิจารณ์ที่อ่อนโยนก็จะกลายเป็นเรื่องบาดหู... หากการวิจารณ์ที่อ่อนโยนก็ไม่ได้รับอนุญาต ความเงียบก็จะถูกมองว่ามีเจตนาร้าย... หากความเงียบก็ไม่ได้รับอนุญาตอีกต่อไป การสรรเสริญที่ไม่สุดกำลังก็จะกลายเป็นอาชญากรรม... หากอนุญาตให้มีเพียงเสียงเดียวเท่านั้น... เสียงเดียวที่ดำรงอยู่นั้นก็คือคำโกหก” ฮั่วอวิ๋นเซินกลับมาอีกครั้ง และเริ่มอ้างอิงหลักการ

“พูดได้ดี... แต่ไร้ความหมาย... ตามตรรกะของคุณ... ถ้าผมวิจารณ์คุณว่าคลั่งไคล้ต่างชาติ ประจบสอพลอ ลืมกำพืดตัวเอง และคุกเข่านานจนยืนไม่ขึ้น... คุณก็จะต้องยอมรับใช่ไหมครับ?” โจวอี้จ้องฮั่วอวิ๋นเซินแล้วย้อนถาม

ฮั่วอวิ๋นเซินถึงกับถูกตอกกลับจนแทบสำลัก

“ฉันคิดว่าช่องว่างที่ควรจะยอมรับ ก็ยังต้องยอมรับ... การที่เรายังล้าหลังในด้านเศรษฐกิจและเทคโนโลยี... นี่เป็นความจริงที่ไม่อาจปฏิเสธได้” เด็กสาวที่มาจากปักกิ่งเช่นกันชื่อฟางจินเหมย อดไม่ได้ที่จะเอ่ยปากช่วยฮั่วอวิ๋นเซิน และเปลี่ยนประเด็นจากประชาธิปไตยและเสรีภาพไปยังด้านเศรษฐกิจและเทคโนโลยีอย่างชาญฉลาด

“เราไม่ได้ปฏิเสธความจริงเช่นนั้น... แต่คุณก็ไม่สามารถปฏิเสธความจริงอีกข้อหนึ่งได้เช่นกันว่า... อัตราการเติบโตของ GDP โดยเฉลี่ยต่อปีของประเทศเราอยู่ที่ประมาณ 10%... ด้วยความเร็วขนาดนี้... ปีนี้ก็จะแซงฝรั่งเศส ปีหน้าและปีมะรืนก็จะแซงอังกฤษและเยอรมนี... และมีความเป็นไปได้ที่จะแซงญี่ปุ่นกลายเป็นเขตเศรษฐกิจที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลกภายในห้าปี”

“ด้านเทคโนโลยีก็เช่นเดียวกัน... ประเทศเราไม่นานปี 2003 ก็ได้กลายเป็นประเทศที่สามของโลกที่ครอบครองเทคโนโลยีอวกาศที่มีมนุษย์ควบคุม... ยานอวกาศเสินโจว 6 รุ่นใหม่ก็จะทะยานขึ้นฟ้าในเดือนหน้า... โครงการข้าวพันธุ์ผสมซูเปอร์ไฮบริดของท่านหยวนเหล่าเมื่อปีที่แล้วก็มีความก้าวหน้าครั้งสำคัญ... ส่วนความสำเร็จด้านอื่นๆ อย่างชีวภาพและคอมพิวเตอร์ผมก็จะไม่ขอยกมาพูดทีละอย่างแล้วกัน”

“ดังที่ท่านซูซ่าวไข่ได้กล่าวไว้... จุดประสงค์ของการวิจารณ์คือเพื่อความก้าวหน้า... ดังนั้นจึงเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ยากว่า... ในเมื่อเรามีความก้าวหน้าที่ยิ่งใหญ่ถึงเพียงนี้... ทำไมถึงยังต้องมาทนรับการวิพากษ์วิจารณ์และกล่าวหาที่ไม่ยุติธรรมและไม่เป็นกลางจากคนบางคนด้วย?” โจวอี้โยนข้อมูลออกมาเป็นชุดๆ... ถือโอกาสลากซูซ่าวไข่ออกมาตอกย้ำ

ฟางจินเหมยพ่ายแพ้

“รักมากจึงติมาก... ผมคิดว่าการที่เห็นแต่ความก้าวหน้า แต่ไม่เห็นข้อบกพร่อง... ก็เป็นการแสดงออกที่ไม่ยุติธรรมและไม่เป็นกลางเช่นกัน” ชายอีกคนหนึ่งเข้าร่วมค่ายตรงข้าม

“แต่ปัญหาที่แท้จริงก็คือ... คนบางคนสามารถเห็นแต่การพัฒนาและความก้าวหน้าของต่างประเทศ... พอหันมามองประเทศตัวเอง... ในตากลับเต็มไปด้วยข้อบกพร่องและจุดด้อย... ผมอยากจะรู้ว่า... คนแบบนี้ยืนอยู่บนจุดยืนอะไรถึงมาพูดเรื่องความยุติธรรมและความเป็นกลาง!” โจวอี้เหลือบมองอีกฝ่าย แล้วย้อนถามด้วยน้ำเสียงเรียบๆ

ชายคนนั้นพ่ายแพ้

“ไม่จำเป็นต้องปฏิเสธความก้าวหน้าของเรา... แต่ในระยะนี้... เราก็ต้องยอมรับว่า... เมื่อเทียบกับประเทศตะวันตกอย่างสหรัฐอเมริกา, ญี่ปุ่น, อังกฤษ และอื่นๆ... ในบางด้านเราก็ยังอยู่ในระดับที่ล้าหลังจริงๆ” เมื่อเห็นว่าการโต้เถียงกำลังเสียเปรียบอย่างเห็นได้ชัด ซ่านเหวินซวี่ก็จำต้องเอ่ยปากอีกครั้ง พยายามจะกู้หน้าให้ซูซ่าวไข่กลับมาบ้าง

“เพราะฉะนั้น... ในฐานะที่เป็นประเทศที่ก่อตั้งมาได้เพียงห้าสิบกว่าปี... พลังของชาติต้องเทียบกับสหรัฐอเมริกา... สวัสดิการต้องเทียบกับยุโรป... สิ่งแวดล้อมต้องเทียบกับแคนาดา... เครื่องจักรต้องเทียบกับเยอรมนี... ดูเหมือนว่าในโลกนี้จะมีอยู่แค่สองประเทศ... ประเทศหนึ่งคือประเทศของเรา... อีกประเทศหนึ่งคือ ‘ต่างประเทศ’... เป็นแบบนั้นใช่ไหมครับ?” โจวอี้พูดพลางยิ้มบางๆ

ซ่านเหวินซวี่ชะงักไป... ชั่วขณะหนึ่งกลับหาคำโต้แย้งไม่ได้

“เทียบไม่ได้เหรอ?” เถียนเถียนเอียงคอ... จงใจ ‘หาเรื่อง’ ประโยคหนึ่ง

“เทียบได้สิครับ... เมื่อคนบางคนเริ่มที่จะเอาพลังของประเทศเดียวไปเปรียบเทียบกับทั้งโลก... ในใจของเขา... อันที่จริงก็ยอมรับแล้วว่าประเทศของเรามีคุณสมบัติและศักยภาพที่จะเทียบกับทั้งโลกได้... อันที่จริงแล้วนี่เป็นเรื่องที่น่าภาคภูมิใจ”

“ที่จริงผมอยากจะบอกว่า... ทองแท้ก็ยังมีตำหนิ คนดีก็ย่อมมีที่ติ... ประเทศชาติก็เช่นกัน... ลองให้เวลากับประเทศชาติอีกสักหน่อย... ให้อดทนอีกสักนิด... รออีกห้าปี... สิบปี... แล้วเราค่อยมาดูกันใหม่... ว่าเมื่อเทียบกับวันนี้แล้ว... ประเทศชาติในตอนนั้นจะเกิดการเปลี่ยนแปลงที่ก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็วแค่ไหน”

โจวอี้ใช้น้ำเสียงที่อ่อนโยน... และคำพูดสรุป... ยุติการโต้วาทีแบบ 1 ต่อ N ครั้งนี้ และในช่วงเวลาสองสามวินาทีหลังจากที่เขาพูดประโยคสุดท้ายจบ... ในห้องนั่งเล่นก็ตกอยู่ในความเงียบที่น่าประหลาด

ดวงตาของเจี่ยนซูเยว่เป็นประกาย... วาทศิลป์ของโจวอี้... เธอก็เคยเห็นมาแล้ว... ดังนั้นผลลัพธ์ในวันนี้... ก็อยู่ในความคาดหมายของเธอ... แต่ไม่ว่าจะยังไง... การได้มองดูอีกฝ่ายสู้กับคนทั้งกลุ่ม... แล้วเอาชนะได้ทั้งสนาม... มันก็เท่ไม่เบาเลยนะ!

เถียนเถียนก็กำลังคิดอยู่ว่า... ทำไมทุกครั้งที่เธอต่อปากต่อคำกับโจวอี้ถึงได้แพ้ตลอด... ก็ไม่ใช่เพราะปากของอีกฝ่ายเก่งเกินไปหรอกเหรอ

โหมว่ย่าหลานพิจารณาชายหนุ่มที่เธอตีตราว่าเป็นคนที่อยากจะมาขุดผักกาดขาวน้อยๆ ของบ้านตัวเอง... ในดวงตาฉายแววซับซ้อนออกมาหลายส่วน เธอที่อยู่ข้างๆ ดูออกอย่างชัดเจน... ตั้งแต่วินาทีที่โจวอี้เข้าร่วมวง... ซูซ่าวไข่ก็ได้สูญเสียอำนาจในการควบคุมบทสนทนาไปแล้ว... จากนั้นทั้งสนามก็ถูกโจวอี้ควบคุมไว้อย่างมั่นคง... จนกระทั่งโจวอี้เป็นฝ่ายยุติการโต้เถียงเอง ตั้งแต่ต้นจนจบ... อีกฝ่ายใช้พลังของตัวเองเพียงคนเดียว... รับมือได้อย่างสบายๆ... ตอกกลับคนรุ่นเดียวกันรวมถึงซ่านเหวินซวี่จนพูดไม่ออก ท่าทีของเขาสงบนิ่งและอ่อนโยน... น้ำเสียงก็ไม่โกรธไม่ร้อน... แต่ทุกครั้งที่เอ่ยปาก... คำพูดกลับคมกริบดั่งดาบ... จี้เข้าจุดตายของอีกฝ่าย... ทำให้คู่ต่อสู้ของเขายากที่จะรับมือ

โหมว่ย่าหลานต้องยอมรับว่า... หากนับแค่ด้านวาทศิลป์, ความคิด และความสามารถในการควบคุมสถานการณ์แล้วล่ะก็... ตำรวจบ้านนอกตัวเล็กๆ คนนี้ก็ถือว่ามีฝีมืออยู่บ้าง... ไม่แปลกใจเลยที่จะเข้าตาผักกาดขาวน้อยๆ ของบ้านตัวเองได้ แต่ว่า... หากมีเพียงแค่นี้... มันยังห่างไกลจากคำว่าพอ!