ตอนที่ 56 ผู้ลี้ภัย

จ่างซุนฮองเฮาและหลี่ซื่อหมินกำลังเสวยพระกระยาหารค่ำที่ตำหนักลี่เจิ้ง จ่างซุนฮองเฮาทรงทราบดีว่าตอนนี้หลี่ซื่อหมินไม่อาจขัดหลี่ลี่จื้อได้ และท่าทีที่เขามีต่อเหวยฮ่าวตอนนี้ก็เปลี่ยนไปบ้างแล้ว อย่างน้อยผลร้ายของการแต่งงานระหว่างญาติใกล้ชิดนี้ ก็เป็นเหวยฮ่าวที่เตือนขึ้นมาก่อน

ทางด้านเหวยฮ่าว เขาก็เพิ่งให้ช่างฝีมือพวกนั้นขึ้นรูปเครื่องเคลือบเสร็จ พรุ่งนี้ก็จะเริ่มลงสีแล้ว สีพวกนั้นเหวยฮ่าวเตรียมไว้พร้อมหมด และเขาก็ตกลงแบบลายกับช่างเขียนภาพพวกนั้นเรียบร้อยแล้ว

วันถัดมา เหวยฮ่าวมาถึงโรงงานเครื่องเคลือบ ระหว่างทางเขาสังเกตเห็นผู้คนที่ลากลูกจูงหลานมาด้วย หลายคนหน้าซีดเซียวไม่มีเลือดฝาด ดูเหมือนอดอยากมานาน

"นี่มันเรื่องอะไรกัน" เหวยฮ่าวนั่งอยู่บนรถม้า มองผู้คนข้างนอกนั้น แล้วเอ่ยถามขึ้น

"นายน้อยครับ นี่คงเป็นพวกผู้ลี้ภัยกระมัง" คนใช้ที่ขี่ม้าตามเหวยฮ่าวอยู่ข้างนอก อธิบายให้เขาฟัง

"ผู้ลี้ภัย? ผู้ลี้ภัยมาจากไหนกัน ตอนนี้สี่ทะเลสงบสุข ยังมีผู้ลี้ภัยอีกหรือ" เหวยฮ่าวได้ยินก็ยิ่งแปลกใจ

"นายน้อยครับ เรื่องนี้ข้าน้อยก็ไม่รู้เหมือนกัน หรือข้าน้อยจะไปสืบมาดู?" คนใช้คนนั้นได้ยินเหวยฮ่าวถามเช่นนั้น ก็มองหน้าเหวยฮ่าว

"ได้ เจ้าไปถามดู สืบให้รู้ว่ามาจากที่ใด ทำไมถึงมา และมากันกี่คน" เหวยฮ่าวพยักหน้า คนใช้คนนั้นก็ควบม้าออกไปทันที

เหวยฮ่าวปล่อยม่านลง ให้คนขับรถม้าขับต่อไปข้างหน้า เพิ่งมาถึงโรงงานเครื่องเคลือบ คนใช้ที่ไปสืบก็ตามมาถึง "นายน้อยครับ สืบได้ความแล้ว ทางตะวันตกเฉียงเหนือแล้งหนัก ตั้งแต่ปีที่แล้วจนถึงบัดนี้ไม่หยดน้ำสักหยด ตอนนี้ลี้ภัยมาถึงฉางอาน ได้ยินว่าหลายหมื่นคนเลยทีเดียว!"

"หลายหมื่นคน? คนหลายหมื่นคนยังจัดที่ทางให้ไม่ได้ พวกนั้นกินข้าวเปล่าไปหรืออย่างไร" เหวยฮ่าวได้ยินก็รู้สึกแปลกใจ ค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูคนหลายหมื่นคนก็ไม่มาก ระหว่างทางผ่านเมืองมาตั้งมากมาย ไม่มีเมืองใดรับพวกเขาไว้เลยหรือ

"นายน้อยครับ หลายหมื่นคนไม่ใช่น้อย ๆ นะ ตอนที่ครอบครัวข้าน้อยลี้ภัย ไม่มีใครให้อาหารพวกเราเลย ระหว่างทางต้องแทะรากไม้กิน" คนใช้คนนั้นมองเหวยฮ่าว พูดอย่างจริงจัง

"อืม ดี ไปทำธุระของเจ้าเถอะ วันนี้ต้องลงสีเครื่องเคลือบพวกนั้นแล้ว" เหวยฮ่าวพยักหน้าพูด เรื่องแบบนี้ก็ไม่ใช่เรื่องที่เขาจะเข้าไปยุ่งได้

ที่นี่เป็นเมืองหลวง ขุนนางที่ใหญ่กว่าเขามีเต็มไปหมด อีกทั้งข้างบนยังมีฮ่องเต้อยู่

ตอนนี้ทางฝั่งวังหลวง หลี่ซื่อหมินย่อมรู้ว่าผู้ลี้ภัยพวกนั้นมาแล้ว ก่อนหน้านี้ก็ได้รับรายงานแล้ว ตอนนี้จึงรับมือได้ไม่มีปัญหา กระทรวงการคลังก็เริ่มจัดสรรเสบียงไปแจกข้าวต้มแล้ว

"ฝ่าบาท ผู้ลี้ภัยพวกนั้นยังต้องจัดการให้อยู่ดีกินดีให้ได้ขอรับ สำนักโหราศาสตร์ว่าทางตะวันตกเฉียงเหนือปีนี้ ممکنมีพายุหิมะรุนแรง หากผู้ลี้ภัยพวกนั้นกลับไป หลังคาไม่มีแม้สักแผ่น กลับไปก็ตายเปล่า ส่วนฤดูหนาวของฉางอานก็อยู่ยากไม่แพ้กัน จะจัดการผู้ลี้ภัยเหล่านี้อย่างไร ขอให้กระทรวงการคลังวางมาตรการออกมาให้ชัดเจนขอรับ" ฝางเสวียนหลิงลุกขึ้น ประสานมือกล่าวกับหลี่ซื่อหมิน

"ฝ่าบาท ผู้ลี้ภัยมากมายขนาดนี้ หากดูแลไม่ดี ถึงเวลานั้นราษฎรแถบฉางอานก็อยู่อย่างสงบไม่ได้ แม้แต่จะส่งพวกเขากลับบ้าน ก็ต้องรอให้ผ่านฤดูหนาวนี้ไปก่อน และฤดูหนาวนี้ยังเหลือเวลาอีกเกือบ 6 เดือน! 6 เดือนต้องใช้เสบียงเป็นจำนวนมหาศาล

อีกทั้งอย่างที่พู่เย่ฝางว่าไว้ หากจัดการไม่ดี ราษฎรแถบนั้นก็อยู่อย่างสงบไม่ได้ แต่จะจัดการอย่างไร ทางกระทรวงการคลังทำไม่ไหวจริง ๆ ได้แต่ให้เงินและเสบียงไปช่วยเหลือ" ไต้โจ้วก็ลุกขึ้นประสานมือพูด

"อืม ท่านทั้งหลายมีวิธีใดบ้างหรือไม่" หลี่ซื่อหมินมองขุนนางพวกนั้นแล้วถาม ภัยแล้งทางตะวันตกเฉียงเหนือเขารู้มานานแล้ว ก็ส่งคนไปช่วยบรรเทาทุกข์แล้ว แต่ก็ยังมีราษฎรลี้ภัยออกมา ขุนนางพวกนั้นมองหน้ากันไปมา

"ฝ่าบาท ยังมีอีกเรื่องหนึ่ง คือเสบียงสำหรับคนสี่หมื่นกว่าคนก็เป็นค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่ คิดตามคนหนึ่งวันสองเหรียญ วันหนึ่งก็แปดสิบกว่าก้วน เดือนหนึ่งก็สองพันกว่าก้วน เรื่องนี้ยังเล็ก เรื่องสำคัญคือเสบียงกันหนาว

"ถ้าปล่อยให้พวกเขาอยู่นอกเมืองฉางอาน พอถึงฤดูหนาวคนส่วนใหญ่คงต้องตายเพราะความหนาว ตอนนี้เหลืออีกไม่ถึงสองเดือนก็จะถึงฤดูหนาวแล้ว ยิ่งไปกว่านั้น ผู้ลี้ภัยจำนวนมากขนาดนี้มาอยู่นอกเมืองฉางอานย่อมไม่เหมาะสม ฉางอานเป็นเมืองหลวง เป็นศูนย์กลางของแผ่นดิน หากมีผู้ลี้ภัยอยู่ แล้วบรรดาแคว้นต่างชาติมาเห็นเข้าจะมองต้าถังของเราอย่างไร" ไต้โจ้วยืนอยู่ตรงนั้นพูดต่อ

"ฝ่าบาท ทรงให้ผู้ลี้ภัยเหล่านั้นไปเมืองลั่วหยางได้พะย่ะค่ะ ทางลั่วหยางผู้คนไม่มาก หากผู้ลี้ภัยเหล่านั้นไปก็ยังช่วยเพิ่มจำนวนพลเมืองให้ลั่วหยางได้" จ่างซุนอู๋จี้ลุกขึ้นยืนตรงนั้น ประสานมือกล่าว

"ไม่สมควร เมืองลั่วหยางเดิมทีผู้คนก็น้อยอยู่แล้ว หากผู้ลี้ภัยจำนวนมากหลั่งไหลเข้าไปในทันที เกรงว่าจะก่อความวุ่นวายในลั่วหยาง ยิ่งไปกว่านั้น ทรัพยากรของลั่วหยางเลี้ยงผู้ลี้ภัยมากขนาดนี้ได้ยาก อีกทั้งเรื่องผ่านฤดูหนาว ถึงลั่วหยางแล้วก็ผ่านฤดูหนาวไม่ได้" ฝางเสวียนหลิงลุกขึ้นยืนทันที ค้านความเห็นของจ่างซุนอู๋จี้

"ประเด็นสำคัญคือผ่านฤดูหนาว ท่านทั้งหลายต้องคิดหาวิธีให้ได้" หลี่ซื่อหมินกล่าวด้วยความกังวลเช่นกัน เสบียงเพียงเท่านี้ หลี่ซื่อหมินไม่กังวล ไม่ต้องพูดถึงราชสำนักที่ช่วยเหลือ แค่บรรดาคนรวยในฉางอานก็ล้วนแจกโจ๊ก ซึ่งช่วยลดแรงกดดันให้ราชสำนักได้มาก แต่ของกันหนาวนั้นใครก็ขาดแคลน

ตอนเที่ยงเหวยฮ่าวกลับเข้าเมือง ตอนนี้ที่ประตูเมืองมีทหารรักษาการเพิ่มขึ้นมาก เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ลี้ภัยเข้าเมือง

เหวยฮ่าวเพิ่งมาถึงประตูเมืองก็เห็นมีคนกำลังแจกโจ๊กอยู่

"นี่ราชสำนักแจกโจ๊กหรือ" เหวยฮ่าวมองไปไกล ๆ แล้วเอ่ยถาม

"นายน้อย หาใช่ไม่ ท่านอื่นในจวนต่างหาก ราชสำนักแจกโจ๊กวันละสองมื้อ มื้อหน้าต้องรออีกชั่วยาม" บ่าวคนนั้นบอกเหวยฮ่าว

"โอ้ จวนต่าง ๆ ก็แจกโจ๊กได้ด้วยหรือ" เหวยฮ่าวได้ยินก็ถามขึ้นทันที

"ได้ขอรับ มีคนแจกโจ๊กมากมาย" บ่าวคนนั้นบอกเหวยฮ่าว

"ไป กลับบ้าน" เหวยฮ่าววางม่านลงทันที สั่งให้คนขับรถม้ากลับบ้าน พอถึงบ้านเหวยฮ่าวก็เริ่มตะโกนเสียงดัง "ท่านพ่อ ท่านพ่อ!"

"อะไรกันนี่" เหวยฟู่หรงได้ยินเหวยฮ่าวตะโกนเช่นนั้นก็รีบออกมาจากห้องโถง นึกว่าเกิดเรื่องอะไรขึ้น

"ที่บ้านเรายังมีข้าวสารเหลือเท่าไร" เหวยฮ่าวถามขึ้นทันที

"ถามเรื่องนี้ทำไม? ข้าวบ้านเรามีอยู่หลายร้อยหาบ จะเอาไปทำไม?" เหวยฟู่หรงมองเหวยฮ่าวอย่างไม่เข้าใจ

"เอาออกมา ช่วยภัยแล้ง ข้างนอกมีผู้ลี้ภัยเต็มไปหมด" เหวยฮ่าวบอกเหวยฟู่หรง

"ช่วยภัยแล้ง เกี่ยวกับเจ้าอะไร นั่นมันเรื่องของราชสำนัก จริง ๆ เลย เอาเงินออกไปเดี๋ยวถึงฤดูหนาวเราจะกินลมตะวันตกกันหรือ" เหวยฟู่หรงพอได้ยินก็เข้าใจทันที นอกเมืองมีผู้ลี้ภัยมา เขาย่อมรู้ดี

"ท่านพ่อ ข้าตอนนี้เป็นป๋อแล้ว ราชสำนักมีความเดือดร้อน เราต้องช่วยเหลือ จริง ๆ เลย อย่าไปจับจ้องข้าวพวกนั้นไม่ปล่อย ข้าวไม่กี่ร้อยหาบมีค่าเท่าไร หาบหนึ่งข้าวก็แค่สี่สิบกว่าอิแป้เท่านั้น" เหวยฮ่าวมองเหวยฟู่หรงอย่างเหยียด ๆ พลางพูด เหวยฟู่หรงพอได้ฟังก็มีเหตุผลเช่นกัน ลูกชายตัวเองตอนนี้เป็นป๋อแล้ว ก็ต้องใส่ใจภาพลักษณ์บ้าง

"ลูกเอ๋ย ข้าวของบ้านเราจะเอาไปแจกจ่ายไม่ได้นะ หากฉางอานเกิดข้าวยากหมากแพงขึ้นมา บ้านเรายังมีคนงานอีกมากมาย ตอนนั้นเราต้องเอาข้าวพวกนั้นไปช่วยพวกเขา" เหวยฟู่หรงเอ่ยกับเหวยฮ่าว

"งั้นก็ซื้อข้าว ใครก็ได้ นำเงินสองพันก้วนออกมาซื้อข้าว!" เหวยฮ่าวกวาดมือเปี่ยม แล้วตะโกนออกไป

"เจ้าไอ้ผลาญสมบัติ! สองพันก้วนซื้อข้าว เจ้าจะซื้อเท่าไรกัน" เหวยฟู่หรงพอได้ยินก็กัดฟันด่าเหวยฮ่าว

"ท่านพ่อ ข้างนอกมีผู้ลี้ภัยเต็มไปหมด ยิ่งไปกว่านั้น บรรดาจวนกั๋วกงก็ไปช่วยภัยแล้งกันทั้งนั้น ลูกท่านก็ล้าหลังไม่ได้ เอาอย่างนี้ ตัดสินแล้ว ถ้าท่านไม่เห็นด้วย ข้าจะเบิกเงินจากฝั่งโรงเหล้า" เหวยฮ่าวมองเหวยฟู่หรงแล้วเอ่ย

"แต่จะซื้อมากขนาดนี้ในทีเดียวก็ไม่ได้ ยิ่งไปกว่านั้น จวนอื่น ๆ ก็ไม่ยอมใช้เงินมากขนาดนี้ช่วยภัยแล้งหรอก" เหวยฟู่หรงพูดกับเหวยฮ่าวอย่างร้อนใจ ลูกคนนี้ผลาญเกินไปจริง ๆ

"งั้นก็ซื้อก่อนเลย ซื้อมาให้เยอะ ๆ จวนเราเองก็ต้องไปช่วยผู้ประสบภัยด้วย จำไว้ให้ดีนะ ข้าวต้มพวกนั้นต้องเคี่ยวให้ข้นหน่อย ไม่งั้นชาวบ้านกินไม่อิ่ม คนเขาตกที่นั่งลำบากแล้ว เราจะไม่ช่วยก็ไม่ได้! เปิดแจกให้เต็มที่เลย ใครอยากกินก็ให้กิน" เหวยฮ่าวคิดดูแล้วก็จริง อาหารมากขนาดนี้ ไม่มีที่เก็บจะไม่ใช่เรื่องใหญ่หรือ?

เหวยฟู่หรงจนปัญญา คิดว่าอย่างไรก็ยังดีกว่าปล่อยให้คนอื่นได้เปรียบ แถมยังได้ชื่อเสียงดีให้ลูกชายตัวเองอีก ถือว่าไม่เลว จึงให้พ่อบ้านถือเงินสองร้อยก้วนไปซื้อมา บ่ายวันนั้น บ้านของเหวยฮ่าวก็เริ่มแจกโจ๊กที่ด้านนอกเมืองเช่นกัน

เหวยฮ่าวนั่งรถม้าไปทางโรงงานเครื่องเคลือบ มาถึงได้ไม่นาน หลี่ลี่จื้อก็ตามมา แต่ดูสีหน้าของนางแล้วไม่ค่อยดีเท่าไร

"เป็นอะไรไป?" เหวยฮ่าวเดินไปข้างหลี่ลี่จื้อ เอ่ยถามขึ้น

"ก็เห็นอยู่ว่านอกเมืองมีผู้ลี้ภัยเต็มไปหมดไม่ใช่หรือ?" หลี่ลี่จื้อถอนหายใจเอ่ย

"เรื่องเล็กนิดเดียว เจ้าวางใจได้ ไม่มีทางปล่อยให้พวกเขาอดตาย ข้าให้ท่านพ่อไปช่วยภัยแล้งแล้ว!" เหวยฮ่าวพอได้ยินก็โบกมือบอกหลี่ลี่จื้อ หลี่ลี่จื้อได้ฟังก็ค่อนข้างแปลกใจ ไม่คิดว่าเหวยฮ่าวจะส่งคนไปด้วย

"มองข้าทำไม?" เหวยฮ่าวมองหลี่ลี่จื้อเอ่ย

"เรื่องกินไม่ใช่ปัญหา สองปีนี้ข้าวปลาอาหารออกผลอุดมสมบูรณ์ มีแค่บางพื้นที่ที่ประสบภัย สำคัญอยู่ที่การกันหนาว ตอนนี้ราชสำนักยังจนปัญญา ยิ่งไปกว่านั้นคนพวกนั้นจะจัดการยังไงต่อไปก็เป็นปัญหาอีก จะให้กลับถิ่นเดิมหรือย้ายไปเมืองอื่น ตอนนี้ก็ยังไม่มีข้อสรุป" หลี่ลี่จื้อมองเหวยฮ่าวเอ่ยขึ้น

"แค่นี้ก็นับเป็นเรื่องยากด้วย? สมองมีปัญหากันหรือเปล่า?" เหวยฮ่าวเอ่ยอย่างดูแคลน

"เจ้าว่าอะไรนะ? เจ้ารู้อะไร ผู้ลี้ภัยหลายหมื่นคนเลยนะ ตอนนี้ขุนนางทั้งราชสำนักยังกลุ้มกันหมด ไม่รู้จะจัดการคนพวกนั้นอย่างไร ถึงหน้าหนาว ถ้าเสบียงกันหนาวไม่พอ คนพวกนั้นก็ต้องตายกับความหนาวทั้งหมด!" หลี่ลี่จื้อมองเหวยฮ่าวด้วยความโมโห พลางคิดในใจว่าเหวยฮ่าวไปเอาความมั่นหน้าเรื่องไหนมาคุยโว ไม่ดูเสียบ้างว่ากำลังพูดเรื่องอะไรอยู่

"ขุนนางทั้งราชสำนัก? แค่เรื่องนี้เนี่ยนะ? ก็เพราะฝ่าบาทยังไม่ได้ถามข้า ถ้าถามข้า แค่คนไม่กี่หมื่นคนมันเรื่องง่าย ๆ!" เหวยฮ่าวมองหลี่ลี่จื้ออย่างดูแคลนเช่นกัน ในใจก็คิดว่าเหตุใดหลี่ซื่อหมินถึงไม่ยอมเรียกพบข้า?

"เจ้า เจ้า เจ้าก็ว่ามาสิ!" หลี่ลี่จื้อโมโหจนชี้หน้าเหวยฮ่าว ตะโกนขึ้น