บทที่ 97 คุณค่าเชิงการวิจัยทางวิชาการ

เฉินจิ่งรีบจ่ายเงินปิดดีลการซื้อขายนั้นทันที

จากนั้นรอยยิ้มเปิดเผยก็ปรากฏขึ้นบนใบหน้าหล่อเหลาของเขา

โจวฮุ่ยเหม่ยซึ่งอยู่ข้างๆ และเพิ่งได้ยินจากข่งเสวี่ยว่าเฉินจิ่งอาจจะช้อนของดีได้ก็ทนไม่ไหวอีกต่อไป รีบเอ่ยถามขึ้นมาทันที "เสี่ยวเฉิน เธอช้อนของดีได้จริงๆ เหรอ"

เถ้าแก่ซุนชะงักไปเมื่อได้ยินดังนั้น สีหน้าเปลี่ยนเป็นประหลาดใจและไม่อยากจะเชื่อ พลางจ้องมองเฉินจิ่งตาไม่กะพริบ

"ใช่ครับคุณน้า ผมช้อนของดีได้" เฉินจิ่งมองเถ้าแก่ซุนด้วยรอยยิ้มกึ่งขำ เขาไม่มีความคิดจะปิดบังและยอมรับออกไปตรงๆ

ในเมื่อการซื้อขายเสร็จสิ้นไปแล้ว เฉินจิ่งก็ไม่กลัวว่าเถ้าแก่ซุนจะกลับคำหรือเล่นตุกติก ยิ่งไม่ต้องพูดถึงว่าอีกฝ่ายยังมีชนักติดหลังอยู่ในมือพวกเขาด้วย

ที่สำคัญคือเฉินจิ่งอยากใช้โอกาสนี้ช่วยระบายความคับแค้นใจให้โจวฮุ่ยเหม่ย พร้อมกับเก็บแต้มความประทับใจจากว่าที่แม่ยายคนนี้เพิ่มขึ้นอีกหน่อย

"จริงเหรอเนี่ย" โจวฮุ่ยเหม่ยเดินเข้ามาดูด้วยความตื่นเต้นระคนประหลาดใจ สายตามองไปยังป้ายหยกรูปมังกรหัวหมูในมือของเฉินจิ่งอย่างสงสัย "ดูๆ ไปก็ไม่เห็นมีอะไรน่าสนใจเลยนะ เรียบๆ แถมไม่มีลวดลายสวยงามอะไรสักนิด"

เฉินจิ่งไม่รู้จะวิจารณ์อย่างไร เพราะความเข้าใจเรื่องมูลค่าวัตถุโบราณของว่าที่แม่ยายคนนี้ยังอยู่ในระดับพื้นฐานที่สุด

จังหวะนั้น เถ้าแก่ซุนก็เอ่ยแทรกขึ้นมา "ช้อนของดีงั้นเหรอ เป็นไปไม่ได้หรอก! ป้ายหยกชิ้นนี้ขัดแต่งหยาบจะตาย เนื้อหยกก็งั้นๆ ไม่มีราคาค่างวดอะไรสูงส่งเลย แกเอาอะไรมาบอกว่าช้อนของดีได้"

แม้เมื่อครู่จะแอบระแวงอยู่บ้าง แต่สุดท้ายเขาก็ยังเชื่อมั่นในการตัดสินใจของตัวเอง เพราะป้ายหยกรูปมังกรหัวหมูชิ้นนี้ดูอย่างไรก็ไม่มีจุดไหนโดดเด่นสะดุดตาเลยสักนิด

เถ้าแก่ซุนไม่เชื่อเด็ดขาดว่าคนหนุ่มรุ่นลูกอย่างเฉินจิ่งจะมาช้อนของดีในร้านของตน และทำให้เขาต้องหลุดมือเสียของดีไปได้!

การหลุดมือเสียของดี ก็คือการที่ของล้ำค่าราคาสูงผ่านมือตัวเองไป แต่กลับถูกคนอื่นตาคมช้อนซื้อไปได้นั่นเอง

มุมปากของเฉินจิ่งยกขึ้นเล็กน้อย พลางเอ่ยด้วยน้ำเสียงแฝงความเย้ยหยันตั้งใจ "ก็อย่างว่าแหละครับ คนแบบคุณคงทำได้แค่หลอกขายของเก๊ต้มตุ๋นเพื่อหาเงินไปวันๆ พอมีของล้ำค่าจริงๆ มาอยู่ตรงหน้ากลับดูไม่ออก"

คำพูดนี้เขาตั้งใจพูดให้โจวฮุ่ยเหม่ยฟังโดยเฉพาะ

"นั่นสิ คนต้มตุ๋นก็ยังเป็นคนต้มตุ๋นอยู่วันยังค่ำ!" โจวฮุ่ยเหม่ยร่วมวงเหน็บแนมด้วยอีกคน ก่อนจะถามอย่างใคร่รู้ยิ่งขึ้น "เสี่ยวเฉิน เธอรีบบอกหน่อยสิว่าป้ายหยกชิ้นนี้มันมีมูลค่าตรงไหนกันแน่"

เถ้าแก่ซุนเบิกตากว้าง จ้องเขม็งไปที่เฉินจิ่ง เขายังคงไม่ปักใจเชื่อว่าป้ายหยกรูปมังกรหัวหมูจะมีมูลค่าซ่อนอยู่ที่เขาไม่รู้ และยิ่งยอมรับความจริงไม่ได้!

ด้านข้าง ข่งเสวี่ยก็กำลังมองเฉินจิ่งอยู่เช่นกัน ดวงตากลมโตแสนสวยคู่นั้นเปี่ยมไปด้วยความคาดหวังและความรักอันลึกซึ้ง

เธอชอบเวลาที่เฉินจิ่งพูดจาฉะฉานวิเคราะห์เรื่องของเก่าเป็นที่สุด มันดูมีเสน่ห์และเท่กว่าเวลาไหนๆ การได้ร่วมช้อนของดีกับเฉินจิ่งสองครั้งก่อนหน้านี้ยังคงตราตรึงอยู่ในความทรงจำของเธอเสมอ

ส่วนข่งเหวินหลี่ก็มีสีหน้าสนใจใคร่รู้ไม่แพ้กัน

ภายใต้สายตาของทุกคน เฉินจิ่งเอ่ยอธิบายช้าๆ "ป้ายหยกชิ้นนี้ดูเผินๆ เหมือนขัดแต่งมาอย่างหยาบ แต่นั่นเป็นแค่เปลือกนอกครับ ถ้าสังเกตส่วนหัวหมูให้ละเอียด จะพบว่าฝีมือการแกะสลักประณีตงดงามมาก จัดเป็นฝีมือระดับยอดเยี่ยมทีเดียว"

"แล้วมันจะทำไมล่ะ แค่จุดนี้จุดเดียว มูลค่าป้ายหยกก็ไม่ได้ขยับขึ้นมาเท่าไหร่หรอก จะมาเรียกว่าช้อนของดีได้ยังไง!" เถ้าแก่ซุนเริ่มร้อนรนจนต้องเอ่ยขัด

เฉินจิ่งยิ้มบางๆ "คุณอย่าเพิ่งใจร้อนสิครับ ฟังผมพูดให้จบก่อน"

ท่าทางสบายๆ ของเขาทำให้เถ้าแก่ซุนยิ่งกระวนกระวายใจ ในอกเริ่มมีลางสังหรณ์ไม่ดีผุดขึ้นมา

เฉินจิ่งกล่าวต่อ "จากการแกะสลักตรงส่วนหัวหมู ย่อมมองออกว่าการที่ป้ายหยกทั้งชิ้นดูหยาบกร้านนั้นเป็นความจงใจ แล้วทำไมถึงต้องจงใจขัดแต่งให้หยาบขนาดนี้ล่ะ ก็เพราะป้ายหยกชิ้นนี้ คนโบราณสร้างขึ้นเพื่อเลียนแบบหยกรูปหมูมังกรแห่งวัฒนธรรมหงซานน่ะสิครับ!"

"และนี่คือคุณค่าที่แท้จริงของป้ายหยกชิ้นนี้ มันแสดงให้เห็นว่าคนโบราณในยุคนั้นมีความเข้าใจ หรือกระทั่งได้รับการสืบทอดวัฒนธรรมหงซานมา คนโบราณถึงได้สามารถจำลองหยกรูปหมูมังกรชิ้นนี้ขึ้นมาได้"

เมื่อพูดถึงตรงนี้ ความจริงแล้วมันเกี่ยวข้องกับคำถามสำคัญข้อหนึ่ง

ของเก่า วัตถุโบราณ แท้จริงแล้วคืออะไรกันแน่?

ของเก่า หรือที่เรียกกันว่าโบราณวัตถุ สิ่งของล้ำค่าทางประวัติศาสตร์ มันคือภาพสะท้อนอันย่อส่วนของอารยธรรมและประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ เป็นการผสมผสานศาสตร์หลากหลายแขนงเข้าไว้ด้วยกัน ทั้งประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ท้องถิ่น วิทยาการจารึกหินและโลหะ ธรรมชาติวิทยา ศาสตร์การประเมินโบราณวัตถุ ตลอดจนประวัติศาสตร์ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ภาพสะท้อนแห่งอารยธรรมและประวัติศาสตร์มนุษยชาติ จากประโยคนี้ก็สามารถเข้าใจประเด็นสำคัญบางอย่างได้ทันที

หากเปรียบประวัติศาสตร์เป็นดั่งสายน้ำยาวไกล ของเก่าก็คือละอองคลื่นที่สาดกระเซ็นขึ้นมาจากสายน้ำนั้น บ้างเล็ก บ้างใหญ่ บางหยดไม่อาจมองเห็นด้วยตาเปล่า ขณะที่บางหยดกลับเป็นเกลียวคลื่นยักษ์โถมซัด

การที่ผู้คนสะสมและศึกษาวิจัยของเก่า แท้จริงแล้วก็คือการตามรอยและศึกษาประวัติศาสตร์นั่นเอง

ทุกวันนี้ ข้อเท็จจริงและสถานการณ์ทางประวัติศาสตร์มากมายล้วนได้รับการยืนยันและตัดสินผ่านโบราณวัตถุเหล่านี้ และของเก่าที่สามารถใช้เป็นหลักฐานยืนยันประวัติศาสตร์ได้ มักจะมีคุณค่าและมูลค่ามหาศาลเสมอ

ยกตัวอย่างง่ายๆ เมื่อไม่กี่ปีก่อน มีการขุดพบภาชนะสัมฤทธิ์ฉินหวังจุนในสุสานอ๋องแห่งแคว้นฉิน สภาพของหลุมศพและจารึกบนภาชนะชิ้นนั้นได้ช่วยไขข้อข้องใจและยืนยันข้อถกเถียงที่วงการประวัติศาสตร์โต้แย้งกันมาเนิ่นนานได้สำเร็จ

และมูลค่าของฉินหวังจุนชิ้นนั้น ก็ยากที่จะประเมินเป็นตัวเลขได้

โบราณวัตถุที่สามารถยืนยันและต่อยอดการค้นคว้าทางประวัติศาสตร์ได้ ต่อให้ขั้นตอนการสร้างจะย่ำแย่ หรือไม่มีคุณค่าทางศิลปะหลงเหลืออยู่เลยก็ตาม แต่มูลค่าของมันก็ไม่มีทางต่ำอย่างแน่นอน!

และป้ายหยกรูปมังกรหัวหมูในมือของเฉินจิ่ง ก็คือโบราณวัตถุประเภทนี้!

โจวฮุ่ยเหม่ยฟังแล้วยังคงรู้สึกงงๆ อยู่บ้าง ทว่าไม่ได้สังเกตเลยว่าใบหน้าของเถ้าแก่ซุนเริ่มซีดเผือดลงแล้ว

"เสี่ยวเฉิน แล้ววัฒนธรรมหงซานมันคืออะไรเหรอ แล้วไอ้หยกรูปหมูมังกรเนี่ย มันเป็นมังกรแบบไหนกัน" โจวฮุ่ยเหม่ยอดรนทนไม่ไหวต้องเอ่ยถามด้วยความอยากรู้

เฉินจิ่งย่อมต้องอธิบายให้ฟัง "คุณน้าครับ วัฒนธรรมหงซานเป็นวัฒนธรรมหรืออารยธรรมในยุคหินใหม่ มีอายุย้อนกลับไปประมาณห้าถึงหกพันปี เป็นหนึ่งในอารยธรรมยุคเริ่มแรกของหัวเซี่ยพวกเรา โบราณวัตถุหยกหลากหลายชิ้นที่ขุดพบจากแหล่งโบราณคดีแห่งนั้นเคยสร้างความตกตะลึงให้คนทั่วโลกมาแล้ว เพราะเมื่อห้าหกพันปีก่อน บรรพบุรุษของเราสามารถสร้างสรรค์เครื่องหยกขึ้นมาได้ แม้จะยังไม่ประณีตงดงามมากนัก แต่น่าทึ่งอย่างยิ่งครับ"

"และในตอนนั้น ก็ได้ขุดพบหยกทรงมังกรอย่างหยกรูปหมูมังกรขึ้นมาเป็นครั้งแรก ซึ่งแสดงให้เห็นว่าในยุคสมัยนั้น รูปร่างของมังกรมีความหลากหลายเป็นอย่างมาก"

"วัฒนธรรมหงซานเพิ่งถูกค้นพบและค่อยๆ ขุดค้นในยุคปัจจุบันนี่เอง ในบันทึกประวัติศาสตร์ไม่ได้มีเรื่องราวเกี่ยวกับวัฒนธรรมนี้มากนัก นักวิชาการบางท่านจึงเคยคิดว่า ถึงแม้วัฒนธรรมหงซานจะดำรงอยู่บนผืนแผ่นดินของเรา แต่น่าจะไม่ค่อยมีความเกี่ยวข้องกับอารยธรรมหัวเซี่ยเท่าใดนัก จนกระทั่งการขุดค้นในเวลาต่อมาช่วยลบล้างข้อสงสัยนี้ไปได้ แต่ก็ยังมีคนส่วนน้อยที่ยังคงดึงดันสงสัยอยู่"

เฉินจิ่งเว้นจังหวะเล็กน้อย พลางส่งสัญญาณให้โจวฮุ่ยเหม่ยมองป้ายหยกรูปมังกรหัวหมูในมือตน ก่อนจะกล่าวต่อ "คุณน้าครับ ป้ายหยกชิ้นนี้ของเราน่าจะอยู่ในช่วงสมัยราชวงศ์หมิงหรือชิง การที่มีคนในยุคหมิงชิงสร้างป้ายหยกเลียนแบบหยกรูปหมูมังกรของวัฒนธรรมหงซานขึ้นมา ย่อมเป็นหลักฐานยืนยันที่หนักแน่นยิ่งขึ้นไปอีกว่า วัฒนธรรมหงซานมีความเชื่อมโยงกับอารยธรรมหัวเซี่ยจริงๆ และช่วยทลายข้อกังขาของคนเหล่านั้นจนหมดสิ้นครับ"

ฟังมาถึงตรงนี้ ในที่สุดโจวฮุ่ยเหม่ยก็เข้าใจกระจ่างแจ้ง ร้องอุทานอย่างตื่นเต้น "ถ้าอย่างนั้นก็หมายความว่า ป้ายหยกชิ้นนี้มีคุณค่าทางวิชาการและการวิจัยสูงมากเลยใช่ไหม!"

คุณค่าทางวิชาการและการวิจัยงั้นเหรอ

เฉินจิ่งได้ยินว่าที่แม่ยายใช้คำนี้ก็เอ่ยชมเชยทันที "คุณน้าใช้คำได้ตรงเผงเลยครับ ใช่แล้วครับ ป้ายหยกชิ้นนี้อาจจะไม่ได้มีคุณค่าทางศิลปะหรือมูลค่าเนื้อหยกที่สูงส่งนัก แต่มันมีคุณค่าในการศึกษาวิจัยทางวิชาการอย่างมหาศาลเลยล่ะครับ"

อีกด้านหนึ่ง เถ้าแก่ซุนที่ฟังจนเข้าใจแจ่มแจ้งแทบจะยืนไม่อยู่ ขาแข้งเริ่มอ่อนแรง… เขาทำของดีหลุดมือไปจริงๆ ด้วย!

เฉินจิ่งเห็นท่าทางเช่นนั้นก็นึกขำอยู่ในใจ เหตุผลที่เขากล่าวไว้ก่อนหน้านี้ว่าป้ายหยกรูปมังกรหัวหมูชิ้นนี้ แม้แต่คนในวงการของเก่าก็น้อยคนนักที่จะมองเห็นมูลค่านั้น แท้จริงแล้วเรียบง่ายมาก

มันยังคงกลับไปที่ปัญหาเดิม นั่นคือความเข้าใจในมูลค่าของโบราณวัตถุ!

อย่าว่าแต่คนนอกวงการเลย แม้กระทั่งคนในวงการจำนวนมากก็ยังนึกไม่ถึงคุณค่าด้านการศึกษาวิจัยทางวิชาการของโบราณวัตถุ เพราะคนที่สะสมของเก่าส่วนใหญ่ต่างคิดถึงเรื่องการลงทุนเพื่อเก็งกำไร ส่วนพ่อค้าของเก่าก็มุ่งหวังแต่จะกอบโกยเงินทองทั้งนั้น

ไม่ใช่ว่าคนอย่างเถ้าแก่ซุนจะไม่รู้เรื่องคุณค่าทางวิชาการของโบราณวัตถุ เพียงแต่ของเก่าประเภทนี้หาได้ยากยิ่งนัก บางคนตลอดทั้งชีวิตอาจไม่เคยผ่านตาเลยสักชิ้นเดียว ย่อมเป็นธรรมดาที่จะนึกไม่ถึงมูลค่าของมัน

รวมถึงตัวเฉินจิ่งเองก็เช่นกัน เขาเคยอ่านเจอเรื่องวัฒนธรรมหงซานจากในหนังสือ และเคยเห็นการเน้นย้ำถึงหยกรูปหมูมังกรกับเครื่องหยกอื่นๆ มาก่อน แต่เมื่อครู่ตอนที่เห็นป้ายหยกรูปมังกรหัวหมู หากไม่ได้เปิดใช้ดวงตาวิเศษประเมินของล้ำค่า เขาก็คงนึกไม่ออกเหมือนกัน

"เสี่ยวเฉิน แล้วป้ายหยกชิ้นนี้จะมีราคาเท่าไหร่กันล่ะ" โจวฮุ่ยเหม่ยถามต่อด้วยความตื่นเต้นบนใบหน้า