บทที่ 65 ผมขอปฏิเสธ

ซี้ด!

อู๋หยวนหมิงสูดหายใจเข้าลึกด้วยความตกใจ

เมื่อรับแท็บเล็ตมาดู ภาพแรกที่ปรากฏคือพื้นหลังสีแดงเข้ม ตรงกลางเป็นรูปโล่แบบดั้งเดิมที่มีหนังสือสามเล่ม สองเล่มหงายขึ้น อีกหนึ่งเล่มคว่ำลง ซึ่งก็คือตราประจำมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

พอเลื่อนดูทีละภาพ สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ มหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน สถาบันเทคโนโลยีแห่งสหพันธ์สวิส มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์…

รวมทั้งหมด 18 มหาวิทยาลัยชื่อดังระดับโลก แต่ละแห่งล้วนเป็นสถาบันในฝันที่เหล่านักศึกษาสายวิทย์และวิศวะต่างทุ่มเทแรงกายแรงใจเพื่อจะเข้าไปเรียนให้ได้ทั้งนั้น

โดยเฉพาะมหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน ซึ่งสาขาวิชาคณิตศาสตร์ครองอันดับหนึ่งของโลก ถือเป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์แห่งวงการคณิตศาสตร์อย่างแท้จริง

นับตั้งแต่ก่อตั้งมหาวิทยาลัย มีผู้ได้รับเหรียญฟีลด์สซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดทางคณิตศาสตร์ระดับโลกถึง 15 คน และผู้ได้รับรางวัลทัวริงซึ่งเป็นรางวัลสูงสุดทางวิทยาการคอมพิวเตอร์ระดับโลกอีก 14 คน

สำหรับนักศึกษาที่มีพรสวรรค์ทางคณิตศาสตร์สูงลิบอย่างเฉินนั่ว นี่นับเป็นสิ่งล่อตาล่อใจอย่างยิ่งยวด

ยิ่งไปกว่านั้น มหาวิทยาลัยเหล่านี้ต่างยื่นข้อเสนอให้เข้าเรียนต่อปริญญาเอกโดยไม่ต้องสอบ แถมยังประเคนทุนการศึกษาเต็มจำนวนให้อีกต่างหาก

การที่นักศึกษาได้รับการตอบรับจากมหาวิทยาลัยชื่อดังระดับโลกถือเป็นเรื่องน่ายินดี ในฐานะอาจารย์ พวกเขาก็ควรจะดีใจ

แต่ช่วงหลายปีมานี้ นักศึกษาของมหาวิทยาลัยหัวชิงที่ไปเรียนต่อต่างประเทศกลับมาทำงานที่บ้านเกิดน้อยเหลือเกิน จนส่งผลกระทบต่อสังคมเป็นวงกว้าง

มิน่าล่ะสีหน้าของผู้ช่วยอธิการบดีถึงได้ดูพิลึกพิลั่นชอบกล

ขณะนี้ เฉินนั่วเองก็ถือโทรศัพท์มือถือพลางมองดูข้อเสนอรับเข้าเรียนจาก 18 มหาวิทยาลัยชื่อดังระดับโลกในกล่องข้อความอีเมล และจมดิ่งเข้าสู่ห้วงความคิด

เมื่อต้องเผชิญกับข้อเสนอจากมหาวิทยาลัยชั้นนำเหล่านี้ แม้จะมีระบบอยู่ในตัว เขาก็ยังแอบหวั่นไหวอยู่บ้าง

คัมภีร์กตัญญูกล่าวไว้ว่า "ตั้งตนประพฤติชอบ สร้างชื่อเสียงให้เลื่องลือสู่อนุชนรุ่นหลัง เพื่อเชิดชูเกียรติแก่บิดามารดา นับเป็นที่สุดแห่งความกตัญญู!"

มหาวิทยาลัยหัวชิงอาจจะอยู่ในระดับหัวแถวของประเทศ แต่ก็ยังมีช่องว่างเมื่อเทียบกับมหาวิทยาลัยชั้นนำระดับโลกเหล่านี้ หากได้ไปเรียนในสถาบันระดับนั้น พ่อแม่จะต้องดีใจมากแน่ๆ

ทว่าความคิดนี้ก็แค่แวบผ่านเข้ามาในหัวเท่านั้น ในเมื่อเขามีระบบอยู่กับตัว เรื่องสร้างชื่อเสียงให้เลื่องลือสู่อนุชนรุ่นหลังก็แค่เรื่องของเวลา

ในช่วงเวลาที่เฉินนั่วกำลังคิดอยู่นั้น บนโลกอินเทอร์เน็ตก็ระเบิดความฮือฮาขึ้นมาอีกระลอก

【ข่าวดังสะเทือนวงการ! นักศึกษามหาวิทยาลัยหัวชิงของหัวเซี่ยเราได้รับการตอบรับจาก 18 มหาวิทยาลัยชื่อดังระดับโลก…】

เนื้อหาในบทความนั้นสั้นกระชับ ทว่าภาพใบตอบรับเข้าเรียนทั้ง 18 ใบกลับโดดเด่นสะดุดตาเป็นพิเศษ

บทความโปรโมตถูกแชร์ต่อกันอย่างบ้าคลั่งทั้งในเวยปั๋ว เชียนตู้ และสื่อข่าวสารต่างๆ

เพียงแค่ไม่กี่สิบนาที ยอดผู้เข้าอ่านก็ทะลุหลักล้าน และยังคงพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วด้วยอัตราหลักพันคนต่อวินาที

ต้องยอมรับเลยว่า จมูกของพวกคนทำงานสื่อนี่ไวยิ่งกว่าหมาเสียอีก ทางมหาวิทยาลัยเพิ่งขึ้นประกาศบนเว็บไซต์ได้แค่ครึ่งชั่วโมง บทความข่าวก็ปล่อยออกมาเสร็จสรรพแล้ว

ช่องแสดงความคิดเห็นแทบแตก

"เชี่ย เกินไปมั้งเนี่ย ต่อให้จะเรียกร้องความสนใจ แต่ช่วยตัดต่อให้มันเนียนๆ หน่อยได้ปะวะ ไปเอาชื่อมหาวิทยาลัยที่รองลงมาหน่อยยังจะดูน่าเชื่อถือกว่านี้อีก!"

"เมนต์บน รบกวนเข้าไปดูที่เว็บทางการของมหาวิทยาลัยพวกนี้ก่อนค่อยมาพูดเหอะ จะได้ไม่หน้าแตก!"

"ไม่ถึงขนาดนั้นมั้ง ก็แค่พิสูจน์ข้อคาดการณ์ของโจวได้ ในความเป็นจริงไม่ได้มีประโยชน์อะไรสักนิด มหาวิทยาลัยพวกนี้เป็นบ้าไปแล้วเหรอ?"

"แค่เหรอ? มานี่ๆ เดี๋ยวฉันให้โจทย์แคลคูลัสแกสักข้อ มาแก้ให้ดูหน่อยซิ?"

"ไม่ได้บ้าหรอก แต่มหาวิทยาลัยพวกนี้เจ้าเล่ห์จะตาย ทุกปีพวกเขารับนักศึกษาตั้งเยอะแยะ รับเพิ่มมาอีกคนหรือน้อยไปคนหนึ่งแทบไม่ต่างกันเลย

สิ่งที่พวกเขาเล็งไว้คือพรสวรรค์ด้านคณิตศาสตร์และคอมพิวเตอร์ของเฉินนั่วต่างหาก ถ้าใช้ใบตอบรับเข้าเรียนแค่ใบเดียวแลกกับนักศึกษาที่มีแววจะได้เหรียญฟีลด์สทางคณิตศาสตร์หรือรางวัลทัวริงทางคอมพิวเตอร์ การแลกเปลี่ยนนี้คุ้มจะตาย"

มหาวิทยาลัยพรินซ์ตันก่อตั้งมาเกือบ 280 ปี มีผู้ได้รับเหรียญฟีลด์สแค่ 15 คน และรางวัลทัวริงเพียง 14 คน เฉลี่ยแล้วยี่สิบปีถึงจะมีสักคน ความยากในการคว้ารางวัลคงไม่ต้องอธิบายให้มากความ

การที่เฉินนั่วพิสูจน์ข้อคาดการณ์ของโจวได้ทำให้พรสวรรค์ทางคณิตศาสตร์ของเขาไม่มีข้อกังขาใดๆ อีกทั้งในการแข่งขันสร้างแบบจำลอง เขาก็แสดงศักยภาพระดับสุดยอดออกมา

ถ้าแค่เขียนโปรแกรมทั่วไปก็ช่างเถอะ ไม่จำเป็นต้องมีความรู้คณิตศาสตร์ขั้นสูงมากมาย แต่กับพวกอัลกอริทึมและโครงสร้างข้อมูลที่ซับซ้อน ท้ายที่สุดแก่นแท้ของมันก็คือการเรียนคณิตศาสตร์นั่นเอง

ทั้งทัวริงและฟอน นอยมันน์ต่างก็เป็นนักคณิตศาสตร์ แสดงให้เห็นว่าคณิตศาสตร์สำคัญต่อการเขียนโปรแกรมขั้นสูงขนาดไหน

"บ้าเอ๊ย มหาวิทยาลัยพวกนี้คิดแผนมาอย่างแสบ!"

"เหอะ เฉินนั่วพรสวรรค์ดีแค่ไหน สุดท้ายก็ต้องไปเมืองนอกอยู่ดี ฉันละไม่เข้าใจเลยจริงๆ ว่าทำไมต้องแห่กันไปเมืองนอกด้วย?"

"เมนต์บน พี่ชายจะบอกให้นะ ที่เมืองนอกน่ะพระจันทร์กลมกว่า สว่างกว่า อากาศหอมกว่า น้ำหวานกว่า แถมเม็ดข้าวยังใหญ่เท่าไข่มุกเลย…"

ทุกคนต่างคาดเดากันไปต่างๆ นานาว่าเฉินนั่วจะเลือกไปเรียนต่อที่มหาวิทยาลัยต่างประเทศ หรือจะอยู่ต่อในประเทศกันแน่

ภายในห้องทำงานของอธิการบดีมหาวิทยาลัยหัวชิง จ้าวหยวนเป็นฝ่ายเอ่ยขึ้นมาว่า "เฉินนั่ว ไม่ว่าเธอจะเลือกแบบไหน พวกเราก็ยอมรับได้ทั้งนั้น แต่ใจจริงฉันก็ยังอยากให้เธออยู่ในประเทศต่อไปนะ"

"เฉินนั่ว สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะสมองไหลพวกเราก็รู้กันดี ปัญหาภาพรวมระดับประเทศเราคงเปลี่ยนไม่ได้ แต่อย่างน้อยในขอบเขตของมหาวิทยาลัยหัวชิง ฉันยังพอมีอำนาจตัดสินใจอยู่ ตราบใดที่เธออยู่ต่อ ไม่ว่าต่อไปเธอจะเปิดหัวข้อวิจัยอะไร ฉันจะอนุมัติให้เป็นอันดับแรกแน่นอน!"

น้ำเสียงของอู๋หยวนหมิงแฝงความเด็ดขาด ทว่าก็มีความจนใจปนอยู่เล็กน้อย

เมื่อไม่นานมานี้ สถาบันวิจัยแห่งหนึ่งมีคนลาออกยกชุดนับร้อยคนเพื่อย้ายไปอยู่บริษัทเอกชน เพียงเพราะผลตอบแทนต่ำเกินไป เรื่องพรรค์นี้ไม่ได้เพิ่งเคยเกิดขึ้น และทุกครั้งที่เห็นข่าวทำนองนี้ เขาก็ปวดใจทุกที

พวกเขาเป็นแค่อาจารย์ผู้ให้การศึกษา ไม่ใช่ผู้ออกนโยบาย และไม่ใช่พ่อแม่ของนักศึกษา

พวกเขาไม่อาจเปลี่ยนแปลงระบบอาวุโส ระบบเส้นสาย นโยบาย หรือขั้นตอนการอนุมัติอันอืดอาดซ้ำซ้อนในประเทศได้ และยิ่งไม่มีสิทธิ์ไปก้าวก่ายการตัดสินใจของใคร ทำได้เพียงเบิกตามองดูบุคลากรเปี่ยมความสามารถหลุดลอยไปเท่านั้น

ก๊อกๆ…

เสียงเคาะประตูดังขึ้น ก่อนจะมีคนเดินเข้ามา

ทุกคนหันไปมอง พบว่าเป็นผู้อำนวยการศูนย์ข่าวสารของมหาวิทยาลัย

"ผอ.เจี่ยง มีอะไรเหรอ"

"ท่านอธิการบดีครับ ด้านล่างมีนักข่าวแห่กันมาเพียบ ทุกคนขอสัมภาษณ์เฉินนั่ว ตอนนี้ผมให้คนกันไว้อยู่ข้างล่างแล้ว ท่านเห็นว่ายังไงดีครับ"

ผอ.เจี่ยงมีหน้าที่ดูแลงานประชาสัมพันธ์ของมหาวิทยาลัยหัวชิง ย่อมยินดีกับกระแสข่าวของเฉินนั่วอยู่แล้ว เพราะมันได้ผลดียิ่งกว่าการออกแถลงการณ์เป็นสิบๆ ฉบับเสียอีก

อู๋หยวนหมิงไม่ได้ตอบ แต่หันไปมองเฉินนั่วแทน ทุกคนในห้องยังคงรอฟังการตัดสินใจของเขา

เฉินนั่วกวาดสายตามองทุกคนในห้องทำงาน สังเกตสีหน้าของแต่ละคนไว้ ก่อนจะลุกขึ้นยืนแล้วพูดว่า "ท่านอธิการบดีครับ ในเมื่อมีคนอยากสัมภาษณ์ งั้นก็ไปกันเถอะครับ"

"เฉินนั่ว เธอ…"

"เชื่อเขาเถอะ!"

จ้าวหยวนรั้งอู๋หยวนหมิงที่ดูร้อนรนเอาไว้

ทุกคนเดินตามลงไปข้างล่าง บรรดานักข่าวนับหลายสิบชีวิตต่างพากันกรูเข้ามาอย่างบ้าคลั่ง

ให้ตายสิ เหรินเหรินรื่อเป้า หนังสือพิมพ์โทรทัศน์หัวเซี่ย หนังสือพิมพ์คอมพิวเตอร์… สื่อชื่อดังแทบทุกสำนักที่พอนึกชื่อออกในเมืองหลวงต่างมารวมตัวกันอยู่ที่นี่หมดแล้ว

หลังจากเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยช่วยกันนักข่าวไว้ อู๋หยวนหมิงก็พูดขึ้นสองสามประโยค ก่อนจะพาทุกคนไปยังห้องบรรยายขนาดเล็กของอาคารบริหาร

เมื่อทุกอย่างพร้อมแล้ว เฉินนั่วก็ก้าวขึ้นไปยืนบนเวที

"คุณเฉินนั่วครับ ขอแสดงความยินดีด้วยนะ…"

"พี่นักข่าวครับ ขอโทษด้วย ช่วยรอสักครู่ครับ"

เฉินนั่วเอ่ยขัดจังหวะคำถามของนักข่าวคนหนึ่งทันที จากนั้นก็พูดต่อว่า "ผมรู้ว่าพวกคุณอยากจะถามอะไร และผมจะให้คำตอบที่น่าพอใจกับทุกคน รวมถึงขอใช้โอกาสนี้ฝากคำตอบที่ชัดเจนไปยังมหาวิทยาลัยชื่อดังเหล่านั้นผ่านทางพวกคุณด้วยครับ"

ทั้งท่านอธิการบดี เหล่าศาสตราจารย์ภาควิชาคณิตศาสตร์ นักข่าวจากหลายสิบสำนัก รวมถึงเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยที่คอยดูแลความสงบเรียบร้อย รวมแล้วเกือบร้อยชีวิต ต่างพากันจับจ้องมาที่เฉินนั่วด้วยความคาดหวัง

เฉินนั่วกวาดสายตามองสีหน้าของพวกนักข่าวได้ครบทั้งหมด เขาเห็นทั้งความกระหายข่าว ความดูแคลน ความรังเกียจ การรอดูเรื่องสนุก ตลอดจนความตื่นเต้นในแววตาของนักข่าวบางคน

หลังจากเฉินนั่วรวบรวมสมาธิอยู่ครู่หนึ่ง ในที่สุดเขาก็เอ่ยปาก

"ผมขอปฏิเสธครับ!"

น้ำเสียงอันแจ่มชัดดังก้องกังวานไปทั่วทั้งห้องบรรยาย