บทที่ 67 บทวิเคราะห์

"ถ้าทุกคนมีอาการแบบนี้ ก็ต้องเริ่มหันมาใส่ใจสภาพจิตใจของตัวเองกันแล้วนะครับ"

หวังเหอกวางชี้นิ้วไปทางมุมขวาบนของตัวเอง ทันใดนั้นคลิปวิดีโอของหลี่รั่วสวินฉบับย่อส่วนก็เด้งขึ้นมาตรงตำแหน่งนั้น

"ต่อไปเราจะมาคุยกันตามลำดับของคลิป ในประเด็นที่ผมมองว่าน่าเจาะลึกกันสักสองสามข้อครับ"

"ข้อแรก ความรู้สึกผิดของผู้รอดชีวิต"

"ตอนที่หลี่รั่วสวินฟื้นขึ้นมา เขาพูดว่า 'ผมเพิ่งรู้ว่าการตัดสินใจของตัวเองในตอนนั้นมันเห็นแก่ตัวแค่ไหน…'"

"การโทษตัวเองอย่างรุนแรงแบบนี้ สำหรับคนที่ผ่านเหตุการณ์กระทบกระเทือนจิตใจอย่างหนักจนรอดชีวิตมาได้ จริงๆ แล้วไม่ใช่เรื่องแปลกเลยครับ"

"พวกเขามักรู้สึกว่าการที่ตัวเองรอดชีวิตมาได้คือความผิด หรือรู้สึกผิดต่อคนอื่น"

"ดังนั้นเขาจึงผูกการไถ่บาปให้ตัวเองเข้ากับการช่วยเหลือผู้อื่น ซึ่งไปเชื่อมโยงกับคำพูดต่อมาของเขาที่บอกว่า นี่เป็น 'การชดเชย' เพียงอย่างเดียวที่ตนทำได้ เพื่อลดทอนความรู้สึกผิดในใจ"

"ข้อสอง เรื่องจดหมายของแฟนคลับ"

"หลี่รั่วสวินบอกว่าจดหมายพวกนี้คือเชือกที่ดึงเขากลับมายังโลกมนุษย์"

"ถ้ามองจากมุมจิตวิทยา เรื่องนี้แตะไปถึงประเด็นความวิตกกังวลเชิงการมีอยู่ของชีวิต"

"คำเปรียบเปรยเรื่อง 'เชือก' นี่เห็นภาพชัดเจนมากครับ เห็นได้ชัดว่าหลี่รั่วสวินน่าจะฉายภาพแรงสนับสนุนทางอารมณ์ของแฟนคลับ ให้กลายเป็นสมอยึดเหนี่ยวชีวิตที่เขาใช้พึ่งพาเพื่อมีชีวิตอยู่ต่อไป…"

"นี่เป็นสายสัมพันธ์ที่เหนียวแน่นมาก แต่ในขณะเดียวกันก็อาจนำมาซึ่งแรงกดดันมหาศาล"

"อย่างเช่น ถ้าในอนาคตตนไม่สามารถทำได้ตามความคาดหวังของแฟนคลับ จะเท่ากับหมดคุณสมบัติที่จะมีชีวิตอยู่บนโลกใบนี้หรือไม่ เขาอาจจะคิดแบบนี้ขึ้นมาได้เลยครับ"

"ข้อสาม หลี่รั่วสวินพูดซ้ำๆ ว่าตัวเองสร้างผลกระทบที่ไม่ดีเอาไว้ และแย่งใช้ทรัพยากรสาธารณะ"

"ความรู้สึกผิดนี้ จริงๆ แล้วสะท้อนให้เห็นความขัดแย้งสองระดับ"

"ด้านหนึ่งคือ 'ตราบาปจากความเจ็บป่วย' ที่มีอยู่ทั่วไปในสังคม รู้สึกว่าการป่วยเป็นเรื่องน่าอับอาย ไม่ควรไปรบกวนคนอื่น"

"โดยเฉพาะโรคทางจิตเวชอย่างโรคซึมเศร้า ที่คนทั่วไปมักจะมองว่า 'แค่คิดบวกเข้าไว้เดี๋ยวก็หายแล้ว'"

"อีกด้านหนึ่ง ในฐานะบุคคลสาธารณะ เขาอาจสัมผัสได้ถึงความคาดหวังทางสังคมและแรงกดดันทางศีลธรรมที่สูงกว่าคนทั่วไป"

"ดังนั้นทั้งที่ตัวเองกำลังป่วย หรือกระทั่งเฉียดเข้าใกล้ 'ความตาย' ไปแล้ว แต่พอกู้ชีวิตกลับมาได้ เขากลับรู้สึกว่าเป็นความผิดของตัวเอง"

ตอนที่หวังเหอกวางพูดถึงช่วงนี้ เขารู้สึกเหมือนมีพันธกิจบางอย่างแบกอยู่บนบ่า

เขาจ้องมองกล้องอย่างจริงจัง รู้สึกราวกับว่าแสงไฟบนเพดานห้องพักกำลังเคลือบขอบทองให้กับตัวเอง

"ไม่ใช่เลยครับ ไม่ว่าจะต้องพูดอีกกี่ครั้ง ผมก็จะขอบอกทุกคนที่อยู่หน้าจอตรงนี้ว่า โรคซึมเศร้าก็เป็นโรคชนิดหนึ่ง"

"เหมือนกับที่ไม่มีใครไปพูดใส่คนที่กระดูกหักหรอกว่า ทำไมไม่พยายามลุกขึ้นยืนดูล่ะ ถูกไหมครับ? สำหรับโรคซึมเศร้าที่มีพยาธิสภาพทางร่างกายอย่างชัดเจนก็เช่นเดียวกัน"

"ทุกคนที่ดูคลิปของผมอยู่ ถ้าหากคุณมีปัญหาแบบเดียวกัน อย่าได้รู้สึกอับอายกับการเจ็บป่วยเลยนะครับ ไปพบแพทย์เถอะ ส่วนพ่อแม่ก็อย่าคิดว่าลูกของฉันทำไมถึงเป็นแบบนี้ เป็นการแกล้งทำหรือเปล่า จนไม่พาลูกไปรักษา คนเราป่วยแล้วไม่กินยาไม่ไปหาหมอมันจะหายได้อย่างไรกันครับ?"

"ทีนี้มาพูดถึงข้อสี่ คำสัญญาในตอนท้าย"

"ตามทฤษฎีความผูกพันของจอห์น โบลบี นักจิตวิทยาชาวอังกฤษ สิ่งนี้มองได้ว่าเป็นการพยายามสร้างสัมพันธภาพแห่งความผูกพันขึ้นมาใหม่ของหลี่รั่วสวิน"

"อย่างที่ผมเคยบอกไปก่อนหน้านี้ หลี่รั่วสวินเคยรู้สึกว่าตัวเองสูญเสียทุกสิ่งทุกอย่างไปหมดแล้ว ดังนั้นเขาจึงต้องแสวงหาการเชื่อมโยงใหม่อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้"

"จดหมายของแฟนคลับพวกนั้น ในระดับหนึ่งจึงทำหน้าที่เป็น 'ฐานที่มั่นอันปลอดภัย' ที่มอบพลังและแรงค้ำจุนให้แก่เขา"

"ส่วน 'สัญญาเรื่องคอนเสิร์ต' ก็สะท้อนให้เห็นถึงความปรารถนาและความหวังต่ออนาคต ต่อความสัมพันธ์ที่ยืนยาวต่อเนื่อง"

"เขาหวังว่าสายสัมพันธ์ที่เป็นแรงค้ำจุนนี้จะดำเนินต่อไป และได้รับการยืนยันอีกครั้งในอนาคต"

หวังเหอกวางพูดถึงตรงนี้ น้ำเสียงก็ผ่อนช้าลงเล็กน้อย

"อันที่จริงถ้าเปลี่ยนเป็นคนอื่น ผมอาจจะมองว่านี่ก็แค่คำสัญญาทั่วไป แต่หลังจากวิเคราะห์หลี่รั่วสวินอย่างลึกซึ้งแล้ว ผมกลับสัมผัสได้ถึงน้ำหนักอันมหาศาลของคำสัญญานี้จริงๆ ครับ"

"ถ้าให้พูดตรงๆ…"

"นี่อาจจะเป็นแรงผลักดันที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่ค้ำจุนให้เขามีชีวิตอยู่ต่อไป!"

"เขาจำเป็นต้องมีความหวังนี้ไว้ในใจ ไม่อย่างนั้นคงทนต่อไปไม่ไหว"

สายตาของหวังเหอกวางไหวระริก

"เฮ้อ จะพูดยังไงดีล่ะครับ"

"การกระทำของหลี่รั่วสวินที่จริงใจเปิดเผย ยอมควักหัวใจตัวเองออกมาวางให้ทุกคนได้เห็นขนาดนี้ แม้แต่คนจิตใจด้านชาอย่างผมยังอดสะเทือนใจไม่ได้เลย…"

"คือแบบว่า…"

เขาวาดไม้ประคองมือ หวังจะสื่อความหมายของตัวเองให้ออกมาได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

"รู้สึกว่าเด็กคนนี้บริสุทธิ์ไร้เดียงสาเกินไปหน่อย เหมือนคนที่ไม่เข้าใจความซับซ้อนของโลกมนุษย์เลย จนบางครั้งก็ทำให้ผมสงสัยว่า บนโลกนี้มีคนแบบนี้อยู่จริงๆ หรือ"

"ท้ายที่สุดแล้ว ผมอยากจะบอกว่า…"

"ผมไม่รู้ว่าตัวหลี่รั่วสวินหรือทีมงานของเขาจงใจวางแผนไว้ หรือเป็นเพียงความบังเอิญ"

"แต่สิ่งที่เขาทำ คือการนำเอาประสบการณ์ความเจ็บปวดอันเป็นเรื่องส่วนตัวอย่างยิ่ง มาเปิดเผยต่อสาธารณชน"

"ซึ่งในเชิงรูปธรรม มันได้ยกระดับจากประเด็นส่วนบุคคลขึ้นมาสู่ประเด็นสาธารณะ นั่นคือการตระหนักรู้และรณรงค์เรื่องสุขภาพจิต"

"การแบ่งปันเช่นนี้ ตัวมันเองได้มอบคุณค่าใหม่ให้กับบาดแผลในใจ"

"ทำให้ผู้คนจำนวนมากเข้าใจโฉมหน้าที่แท้จริงของโรคซึมเศร้า ลดการตีตรา และเป็นแรงกระตุ้นให้คนที่กำลังเผชิญปัญหาคล้ายกันกล้าที่จะขอความช่วยเหลือ"

"นี่เป็นเรื่องที่ต้องใช้ความกล้าหาญอย่างยิ่ง และมีคุณค่าต่อสังคมเป็นอย่างมากครับ"

"หวังว่าคลิปนี้จะช่วยให้ทุกคนเข้าใจคลิปเปิดใจของเขาได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น และเข้าใจผู้คนที่กำลังตกอยู่ในสถานการณ์กลืนไม่เข้าคายไม่ออกแบบนี้มากขึ้นด้วย"

"สิ่งที่เราต้องการคือความเข้าอกเข้าใจ ไม่ใช่การชี้นิ้วด่าทอหรือไม่เปิดใจรับฟัง"

คลิปวิดีโอจบลง

เนื้อหาค่อนข้างซับซ้อน ทุกคนยังอยู่ในช่วงประมวลผล บรรยากาศจึงเงียบกริบ

ปลายนิ้วของมั่วเสี่ยวอวี๋เคาะลงบนโต๊ะเบาๆ โดยไม่รู้ตัว แววตาครุ่นคิด

เสี่ยวหวังคนนี้มีของไม่เบา

บทวิเคราะห์ของเขาจับประเด็นความหมายที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังคลิปทักทายของหลี่รั่วสวินได้อย่างแม่นยำ

นี่คือโอกาสทองอย่างไม่ต้องสงสัย!

มันสามารถเปลี่ยนคลิปที่ดูเหมือนธรรมดาๆ นี้ ให้กลายเป็นงานพีอาร์ครั้งใหญ่ที่ช่วยยกระดับภาพลักษณ์ มัดใจแฟนคลับ และกระทั่งตกคนนอกด้อมให้เอ็นดูได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย

"คลิปของเขาเป็นผลดีต่อฝั่งเรามากจริงๆ"

สายตาเธอกวาดมองทุกคน บรรยากาศที่ผ่อนคลายเมื่อครู่พลันตึงเปรี๊ยะขึ้นมาทันตาเห็น

"ปรับทิศทางการโปรโมตใหม่"

"ติดต่อกลุ่มแฟนคลับ ชักนำทิศทางคอมเมนต์ของแฟนๆ ลดการตัดพ้อสงสารหรือขายความรันทดลง แล้วเบนเข็มไปทางให้ความรู้เรื่องสุขภาพจิต แสดงความห่วงใยต่อกลุ่มผู้ป่วยโรคซึมเศร้าให้มากขึ้น"

"เน้นย้ำความกล้าหาญของตัวศิลปินในการแบ่งปันประสบการณ์ของตนเอง และความหมายเชิงบวกที่สิ่งนี้อาจส่งผลต่อผู้ป่วยคนอื่นๆ"

เธอหยุดไปครู่หนึ่ง ก่อนจะหันไปมองทีมงานที่ดูแลด้านการซื้อสื่อ

"ทางฝั่งเทรนด์ฮิต ซื้อคีย์เวิร์ดที่เกี่ยวข้องไว้บ้าง นายรู้ว่าต้องทำยังไง"

"แล้วคัดเลือกศัพท์เฉพาะทางจิตวิทยาจากคลิปของหวังเหอกวางมาทำเป็นข้อความหรือรูปภาพสั้นๆ เพื่อใช้กระจายข่าวควบคู่ไปกับคีย์เวิร์ดเหล่านั้น"

ทีมงานเริ่มลงมือทันที เสียงแป้นพิมพ์ดังรัวขึ้นมาอีกระลอก

ยุคสมัยนี้แรงกดดันทางสังคมสูง ผู้ป่วยโรคซึมเศร้ามีอยู่ไม่น้อย นับเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมอย่างหนึ่งไปแล้ว

หากมองในมุมผลประโยชน์ มันสามารถดึงดูดความเข้าอกเข้าใจและเพิ่มกระแสความสนใจให้หลี่รั่วสวินได้ แต่หากมองในมุมสาธารณประโยชน์ มันก็ช่วยเพิ่มความตระหนักรู้ด้านจิตวิทยาให้แก่สังคมได้จริง

นี่คือผลลัพธ์ที่วิน-วินทั้งสองฝ่าย!

ไม่นานนัก

นอกจากแท็ก #คลิปใหม่หลี่รั่วสวิน# และ #สัญญาว่าจะไปดูคอนเสิร์ตด้วยกัน# ที่เดิมทีก็พุ่งขึ้นเทรนด์ฮิตอยู่แล้ว แท็ก #อาการทางกายจากโรคซึมเศร้า# กับ #ร่วมใส่ใจผู้ป่วยโรคซึมเศร้า# ก็เริ่มไต่ขึ้นมาเกาะท้ายตารางเทรนด์ฮิตเช่นเดียวกัน