ตอนที่ 55 ผมเพิ่งเคยเป็นเจ้านายครั้งแรกจริง ๆ

เก้าโมงเช้า

ในห้องประชุมมีคนนั่งอยู่สี่คน

เฉิงเซียว

เหอชิง

เจี่ยงเหยียน

กู้ชวน

บนโต๊ะมีเอกสารโปรเจกต์สินค้าอุปโภคบริโภคของเมื่อคืนวางอยู่

เฉิงเซียวเปิดประเด็นขึ้นก่อน

"ความเห็นของผมง่ายมากครับ"

"เรื่องการถือหุ้นแทนกับข้อตกลงช่วงแรกมีปัญหาจริง"

"แต่นี่เพิ่งจะเป็นการคัดกรองเบื้องต้นเท่านั้น"

"ยังไม่ทันได้เจอตัวผู้ก่อตั้งเลย จะให้พับโปรเจกต์ทิ้งทันที ผมว่ามันด่วนตัดสินไปหน่อย"

เจี่ยงเหยียนสวนกลับทันควัน

"ฉันไม่ได้บอกให้ปัดตกไปเลยนี่คะ"

"ที่ฉันหมายถึงคือ ก่อนข้อมูลจะครบถ้วน ไม่ควรเข้าสู่ขั้นตอนการประเมินมูลค่าและเจรจาเงื่อนไขจริงจังต่างหาก"

"แบบนี้มันทำให้เสียประสิทธิภาพการทำงาน"

"ก็ยังดีกว่ามารู้ทีหลังว่าโครงสร้างผู้ถือหุ้นพันกันเละเทะจนแก้ไม่ตก แล้วต้องมารื้อทำใหม่หมด แบบนั้นสิคะที่เสียประสิทธิภาพยิ่งกว่าเยอะ"

น้ำเสียงของทั้งคู่ยังถือว่าควบคุมอารมณ์ได้ดี

แต่ความเห็นต่างนั้นชัดเจนแจ่มแจ้ง

เหอชิงที่นั่งอยู่ข้าง ๆ ไม่ได้รีบร้อนเลือกข้างใคร

เธอกลับชี้ให้เห็นอีกประเด็นหนึ่งขึ้นมาแทน

"ต่อไปคงไม่ได้มีแค่ฝ่ายกฎหมายแล้วล่ะค่ะ"

"ถ้าผลการตรวจสอบสถานะทางบัญชีพบว่าการรับรู้รายได้มีปัญหา ฉันจะมีอำนาจสั่งระงับโปรเจกต์ไหมคะ?"

"ถ้ามี"

"ต้องระงับไว้ถึงระดับไหน?"

"แล้วถ้าไม่มีล่ะ"

"พอฝ่ายบัญชีชี้แจงความเสี่ยงเสร็จ ใครจะเป็นคนตัดสินใจว่าจะเดินหน้าต่อ?"

ทั้งห้องประชุมพลันเงียบกริบลงทันตา

นี่ต่างหากคือปัญหาที่แท้จริง

ตอนตั้งบริษัทใหม่ ๆ ใครต่างก็คิดว่าแค่ระบุหน้าที่ไว้ในสัญญาจ้างกับขอบเขตงานให้ชัดเจนก็เพียงพอแล้ว

แต่พอได้เริ่มทำงานจริงเข้า ถึงได้พบว่า

รอยต่อระหว่างแผนกที่มักเกิดความขัดแย้งมากที่สุด ล้วนตกอยู่ในพื้นที่สีเทาเสมอ

ทีมลงทุนวิ่งไล่คว้าโอกาส

ฝ่ายกฎหมายคอยอุดความเสี่ยงด้านกฎหมาย

ฝ่ายบัญชีตรวจสอบความถูกต้องของตัวเลขและคุมความเสี่ยงทางการเงิน

ทุกคนต่างมองจากมุมวิชาชีพของตัวเอง และไม่มีใครผิดเลยสักคน

แต่สุดท้ายอาจลงเอยด้วยการที่ไม่มีใครขยับเดินหน้าไปไหนได้เลย

กู้ชวนไม่ได้รีบเอ่ยปาก

พูดกันตามตรง

นี่เป็นครั้งแรกที่เขาต้องมาจัดการปัญหาความขัดแย้งเรื่องบทบาทหน้าที่ในทีมจริง ๆ

ความสามารถด้านการลงทุนระดับมืออาชีพช่วยให้เขาตัดสินได้ว่าโปรเจกต์ไหนควรหรือไม่ควรลงทุน

แต่โจทย์ที่ว่า "บริษัทควรทำอย่างไรเพื่อให้คนที่มาจากต่างสายงานทำงานร่วมกันได้" กับเรื่องการประเมินโปรเจกต์ มันเป็นคนละเรื่องกันเลย

ยังดีที่อย่างน้อยเขาก็ตระหนักได้เรื่องหนึ่ง

เขาจะมาตัดบทเอาง่าย ๆ แค่ว่า

"ต่อไปนี้ให้ฟังผมคนเดียว" ไม่ได้เด็ดขาด

วิธีนั้นน่ะไม่เปลืองสมองที่สุดก็จริง

แต่มันก็เท่ากับยอมจ่ายเงินเดือนแพงลิบจ้างหัวกะทิเฉพาะทางมา แล้วบอกพวกเขาว่า

ความเชี่ยวชาญของพวกคุณ มีหน้าที่หลักไว้แค่คอยปรบมือเออออตามเจ้านายเท่านั้น

"ต้องแยกแต่ละส่วนออกจากกันก่อนครับ"

กู้ชวนหยิบปากกาไวท์บอร์ดขึ้นมา

"โปรเจกต์คุ้มค่าแก่การลงทุนหรือไม่ ให้ทีมลงทุนรับผิดชอบ"

"ตัวเลขทางบัญชีน่าเชื่อถือไหม โครงสร้างทางการเงินมีปัญหาใหญ่หรือเปล่า ให้ฝ่ายบัญชีรับผิดชอบ"

"ข้อจำกัดทางกฎหมายกับความเสี่ยงเรื่องโครงสร้างผู้ถือหุ้น ให้ฝ่ายกฎหมายรับผิดชอบ"

"สามส่วนนี้ห้ามเอามาปนหรือด่วนสรุปแทนกันเด็ดขาด"

เฉิงเซียวพยักหน้ารับ

เจี่ยงเหยียนเองก็ตั้งใจฟังเช่นกัน

กู้ชวนเขียนต่อ

"ข้อสอง"

"เมื่อแต่ละฝ่ายพบความเสี่ยง ให้แบ่งออกเป็นสามระดับ"

"ความเสี่ยงทั่วไป ให้ระบุรายละเอียดไว้ให้ชัดเจน แล้วดำเนินโปรเจกต์ต่อได้"

"ถ้าเป็นความเสี่ยงร้ายแรง ให้ระงับการเสนอเข้าคณะกรรมการลงทุนไว้ก่อน แล้วค่อยหาเอกสารมาเสริม"

"ส่วนความเสี่ยงระดับเส้นตาย ให้เสนอสั่งยุติโปรเจกต์ทันที"

"แล้วอะไรคือเส้นตายคะ?"

เจี่ยงเหยียนเอ่ยถาม

"ให้แต่ละแผนกไปร่างเกณฑ์ของตัวเองมาก่อนครับ"

กู้ชวนไม่ได้แสร้งทำตัวรู้ดีไปกว่าผู้เชี่ยวชาญ

"ยกตัวอย่างเช่น ผู้ก่อตั้งตกแต่งข้อมูลครั้งใหญ่ หรือหุ้นหลักมีข้อพิพาทเรื่องกรรมสิทธิ์ที่แก้ไม่ตก แบบนี้ก็ไม่ต้องไปเสียเวลาต่อแน่นอน"

"ส่วนเกณฑ์ตรงกลางจะแบ่งยังไง คุณไปกำหนดร่วมกับเหอชิงและเฉิงเซียวได้เลย"

เหอชิงเข้าใจได้ในทันที

"ถ้าสุดท้ายมีข้อพิพาท ใครจะเป็นคนตัดสินคะ?"

"คณะกรรมการลงทุนครับ"

กู้ชวนกล่าว "ถ้าเข้าข่ายเส้นตายทางวิชาชีพ ผู้รับผิดชอบสายงานนั้นจะต้องทำเอกสารชี้แจงความเสี่ยงเป็นลายลักษณ์อักษร"

"ถ้าสุดท้ายผมยังดึงดันจะลงทุน ก็ทำได้"

"แต่ต้องบันทึกขอบเขตความรับผิดชอบไว้ให้ชัดเจน"

"ไม่ใช่ว่าวันหน้าพอโปรเจกต์ขาดทุนปุ๊บ ทุกคนก็พร้อมใจกันความจำเสื่อม"

เฉิงเซียวหลุดขำออกมา

"คุณกู้ดูจะฝังใจกับเรื่องความจำเสื่อมหมู่จังเลยนะครับ"

"ป้องกันโรคคนแก่ไว้ล่วงหน้าไงครับ"

บรรยากาศในห้องประชุมผ่อนคลายลงเล็กน้อย

เจี่ยงเหยียนก้มมองเอกสารโปรเจกต์บนโต๊ะอีกครั้ง

"ถ้าอย่างนั้นโปรเจกต์นี้ ฉันมองว่ามีความเสี่ยงระดับร้ายแรงค่ะ ตอนนี้ยังไม่ต้องถึงขั้นยุติ แต่ต้องไปขอสัญญาเก่าสองฉบับนั้นกับหลักฐานการยกเลิกการถือหุ้นแทนมาประกอบให้ครบก่อน"

เฉิงเซียวพยักหน้ารับ

"ได้ครับ"

"เรื่องประสานงานกับผู้ก่อตั้ง ผมรับผิดชอบเอง"

ปัญหาที่เคยติดขัดถูกคลี่คลายลงอย่างรวดเร็ว

แต่กู้ชวนยังไม่ได้สั่งเลิกประชุมทันที

"ยังมีอีกเรื่องหนึ่งครับ"

"ต่อไปนี้ ใครเป็นคนผลักดันโปรเจกต์ คนนั้นคือผู้รับผิดชอบหลัก"

"ฝ่ายกฎหมายกับฝ่ายบัญชีมีหน้าที่สนับสนุนทางวิชาชีพ ไม่ใช่ต้องคอยวิ่งตามทวงเอกสารจากทีมลงทุนทุกวี่ทุกวัน"

"ส่วนทีมลงทุนก็อย่าโยนข้อมูลทั้งหมดมาโครมเดียว แล้วทิ้งท้ายไว้แค่ว่า 'รบกวนช่วยดูหน่อยว่ามีปัญหาอะไรไหม'"

"ถ้าทำกันแบบนั้น"

"การที่ผมจ้างทีมมืออาชีพมา กับการตั้งกลุ่มวีแชตคุยกันเอง มันก็แทบไม่ต่างกันเลย"

เหอชิงหลุดยิ้มออกมา

"ประโยคนี้แนะนำให้เขียนลงในคู่มือพนักงานเลยค่ะ"

"อย่าเลยครับ"

กู้ชวนพูด "ปล่อยให้คู่มือพนักงานมันดูเป็นปกติหน่อยเถอะ"

เรื่องราวจบลงด้วยดี

ตอนที่เจี่ยงเหยียนกำลังเก็บคอมพิวเตอร์ เธออดไม่ได้ที่จะเหลือบมองกู้ชวนอีกสองสามครั้ง

สมัยทำงานที่สำนักงานกฎหมาย เธอเคยดูแลโปรเจกต์สัดส่วนการถือหุ้นมาไม่น้อย

ผ่านมือมาหมดทั้งบริษัทสตาร์ตอัปและบริษัทยักษ์ใหญ่

ปัญหาชวนปวดหัวที่สุดของบริษัทเปิดใหม่ส่วนใหญ่ก็คือ ตัวเจ้านายจัดสรรอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบไม่เป็น

ชอบโยนทุกสิ่งทุกอย่างโครมเดียวไปให้ "ผู้รับผิดชอบ" เพียงคนเดียว

ถ้าทำออกมาดี นั่นแปลว่าเจ้านายมีวิสัยทัศน์

แต่ถ้าเกิดปัญหาขึ้นมา ก็กลายเป็นลูกน้องทำงานไม่ได้เรื่อง

วิธีจัดการของกู้ชวนเมื่อครู่อาจไม่ได้เป๊ะตามตำราบริหารธุรกิจ

แต่เขาไม่ก้าวก่ายอำนาจตัดสินใจของสายงานเฉพาะด้าน และไม่ปล่อยให้ทั้งสามแผนกคานอำนาจกันเองจนขยับตัวไม่ได้

ทั้งความรับผิดชอบ อำนาจสั่งระงับชั่วคราว และการตัดสินใจขั้นสุดท้าย ล้วนถูกแบ่งแยกออกจากกันอย่างชัดเจน

และสิ่งที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้นก็คือ

บริษัทแห่งนี้เพิ่งเปิดทำการจริงจังได้เพียงไม่กี่วันเท่านั้น

คนอายุยี่สิบสองที่เพิ่งเคยทำธุรกิจเป็นครั้งแรก จะวางแผนทุกอย่างได้รวดเร็วเฉียบขาดขนาดนี้จริงหรือ

เจี่ยงเหยียนแทบไม่อยากเชื่อสายตาตัวเอง

จนเธอเริ่มคิดไปถึงขั้นที่ว่า

ก่อนหน้านี้กู้ชวนอาจเคยมีส่วนร่วมในการบริหารบริษัทใหญ่ที่อยู่ตัวแล้วจริง ๆ แค่คนนอกสืบหาข้อมูลไม่เจอเท่านั้น

ข้อสันนิษฐานนี้เริ่มมีน้ำหนักและฝังแน่นในหัวของเธอมากขึ้นเรื่อย ๆ

ทันทีที่เจี่ยงเหยียนลุกขึ้นยืนเตรียมจะก้าวออกจากห้อง

เสียงแจ้งเตือนในหัวของกู้ชวนก็ดังขึ้นในที่สุด

[การรับรู้ที่ถูกต้องตรงกัน: 3/3]

ปลายปากกาในมือของกู้ชวนชะงักไปชั่วครู่

มาจนได้สินะ

[ยืนยันการรับรู้ของเป้าหมาย]

[โฮสต์มีความสามารถในการบริหารจัดการองค์กรธุรกิจและจัดโครงสร้างทีมระดับมืออาชีพ]

[การรับรู้มีผลสมบูรณ์]

[เปลี่ยนเป็นความจริง]

วินาทีถัดมา

องค์ความรู้มหาศาลเกี่ยวกับการจัดโครงสร้างองค์กร การกระจายอำนาจ การสื่อสาร การประเมินผลงาน การกำหนดหน้าที่รับผิดชอบ และการทำงานร่วมกันเป็นทีม ต่างหลั่งไหลเข้ามาในหัวของเขาอย่างรวดเร็ว

ความรู้สึกในคราวนี้คล้ายกับตอนที่เขาได้รับทักษะด้านการลงทุนไม่มีผิด

หลายเรื่องที่แต่เดิมต้องอาศัยเพียงสามัญสำนึกคาดเดา พลันปรากฏเป็นโครงสร้างที่กระจ่างชัดขึ้นมาทันที

เหตุใดโครงสร้างทีมถึงไม่อาจแบนราบจนไร้ลำดับขั้น

จังหวะเวลาแบบไหนที่ผู้นำควรลงมาคุมด้วยตัวเอง

เรื่องประเภทใดที่จำเป็นต้องกระจายอำนาจออกไป

ตัวชี้วัดแบบใดที่จะทำให้คนทำงานพากันหลงทิศหลงทาง

เงินโบนัสของโปรเจกต์ต้องวางระบบอย่างไร เพื่อไม่ให้ทุกคนแย่งกันทำแต่โปรเจกต์ที่สำเร็จง่าย

จะวางระบบการรายงานผลอย่างไร โดยไม่ทำให้พนักงานต้องมานั่งปวดหัวกับการทำสไลด์ให้เจ้านายดูทุกวัน

กระทั่งขอบเขตหน้าที่ของแต่ละแผนกที่เพิ่งตกลงกันไปเมื่อครู่

พอกู้ชวนย้อนกลับมาดูอีกรอบในตอนนี้ เขาก็มองเห็นจุดที่ยังปรับให้ดีขึ้นได้ทันทีหลายจุด

เขาเงียบไปสองสามวินาที

เฉิงเซียวสังเกตเห็นสีหน้าของเขา

"บอสกู้ครับ?"

"ไม่มีอะไรครับ"

กู้ชวนวางปากกาลง

"กระบวนการเมื่อกี้ ขอปรับอีกสักนิดครับ"

ทั้งสามคนหันมามองพร้อมกัน

"ช่วงคัดกรองโปรเจกต์ขั้นต้น ฝ่ายกฎหมายกับฝ่ายบัญชีแค่ตรวจหาจุดผิดปกติเบื้องต้นก็พอ ไม่ต้องลงลึกตรวจสอบสถานะกิจการอย่างละเอียด"

"รอให้ผ่านการอนุมัติโปรเจกต์อย่างเป็นทางการแล้ว ค่อยเริ่มขั้นตอนการทำงานแบบเต็มรูปแบบ"

"ขืนเป็นแบบนั้น ถ้ามีแผนธุรกิจส่งเข้ามาสักสามร้อยฉบับ แล้วให้คุณเจี่ยงเหยียนไล่ตรวจโครงสร้างผู้ถือหุ้นทั้งหมด ผ่านไปอีกเดือน เธอคงต้องย้ายมานอนที่บริษัทแล้วล่ะครับ"

เจี่ยงเหยียนหลุดขำออกมาทันที

"ข้อนี้ฉันเห็นด้วยสุด ๆ เลยค่ะ"

"แล้วก็อีกเรื่องหนึ่งครับ"

กู้ชวนพูดต่อ "ต่อไปนี้ แต่ละโปรเจกต์จะมีคนรับผิดชอบหลักแค่คนเดียวพอ"

"ความเห็นของคนอื่นให้บันทึกรวมไว้ในเอกสารสรุปโปรเจกต์ฉบับเดียวกันให้หมด"

"ไม่ใช่ทีมลงทุนทำมาฉบับ ฝ่ายกฎหมายทำมาฉบับ แล้วฝ่ายบัญชียังทำมาอีกฉบับ"

"สุดท้ายพอผมจะดูภาพรวมทั้งหมด กลายเป็นว่าต้องมานั่งต่อเลโก้เอาเอง"

เฉิงเซียวพยักหน้ารับพลางจดบันทึกตามไปด้วย

แผนการในหัวของกู้ชวนเริ่มเป็นรูปเป็นร่างชัดเจนขึ้นเรื่อย ๆ

ตอนนี้ชวนสิงมีพนักงานแค่เจ็ดคนเท่านั้น

บริษัทขนาดเท่านี้ สิ่งที่น่ากลัวที่สุดคือการไปเลียนแบบระบบขององค์กรใหญ่

ลำดับขั้นมากเกินไป

ขั้นตอนการอนุมัติยืดเยื้อวุ่นวาย

สุดท้ายยังไม่ทันได้ลงเงินกับโปรเจกต์ไหน โครงสร้างภายในก็สร้างความปั่นป่วนจนแทบเอาตัวไม่รอดเสียก่อน

รูปแบบที่เหมาะสมที่สุดในตอนนี้จึงเป็น

ทีมงานขนาดกะทัดรัด

กำหนดตัวผู้รับผิดชอบให้ชัดเจน

สายงานเฉพาะทางมีความเห็นเป็นอิสระ

อำนาจตัดสินใจในโปรเจกต์สำคัญรวมศูนย์ไว้ที่เดียว

และให้เจ้านายเป็นคนแบกรับความเสี่ยงขั้นสุดท้าย

ตกบ่าย

กู้ชวนบีบเวลาประชุมประจำสัปดาห์ของบริษัทให้เหลือเพียงสี่สิบห้านาทีถ้วน

ไม่มีการอ่านรายงานแจกแจงเรื่องจิปาถะทั่วไปอีกต่อไป

ให้ทุกคนตอบแค่สามข้อพอ

หนึ่งคือ ความคืบหน้าสำคัญที่สุดในสัปดาห์นี้

สองคือ ตอนนี้ติดปัญหาตรงไหน

สามคือ ต้องการให้ใครเป็นคนตัดสินใจ

แบบฟอร์มรายงานประจำวันที่ฝ่ายบุคคลและธุรการเตรียมไว้ก่อนหน้านี้ ก็ถูกเขาสั่งยกเลิกทิ้งทันที

"ทีมลงทุนไม่ใช่ไรเดอร์ส่งอาหารนะครับ"

"ไม่จำเป็นต้องมารายงานทุกวันหรอกว่า วันนี้ไปพบผู้ก่อตั้งมากี่คน หรือโทรคุยไปกี่สาย"

"โปรเจกต์มีความคืบหน้าเมื่อไหร่ค่อยมารายงาน"

หลินเซี่ยฟังแล้วก็กระซิบกับเฉิงเซียว

"กฎข้อนี้ของประธานกู้ ฉันอยากให้บรรจุเข้าค่านิยมหลักของบริษัทเลยค่ะ"

เฉิงเซียวหัวเราะพลางพูดว่า

"ค่านิยมอันดับหนึ่งของคนทำงาน ไม่เขียนรายงานประจำวันไร้สาระ"

เสียงหัวเราะดังขึ้นทั่วทั้งออฟฟิศ

จนกระทั่งถึงช่วงพลบค่ำ

โครงสร้างการบริหารจัดการพื้นฐานที่เหมาะกับขนาดบริษัทชวนสิงในปัจจุบันก็เริ่มเป็นรูปเป็นร่าง

กู้ชวนเดินกลับเข้ามาในห้องทำงาน นี่เป็นครั้งแรกที่เขาสัมผัสได้ถึงคุณค่าของความสามารถนี้อย่างแท้จริง

ทักษะด้านการลงทุนบอกให้เขารู้ว่าควรลงเงินไว้ตรงไหน

ส่วนทักษะด้านการบริหารทำให้เขาเข้าใจว่า ต้องทำอย่างไรคนถึงจะร่วมแรงร่วมใจกันผลักดันเรื่องนี้ให้สำเร็จ

จังหวะนั้นเอง โทรศัพท์มือถือก็สั่นขึ้นมาสองครั้ง

หลินเจ๋อส่งข้อมูลทำเลร้านค้ามาให้สามแห่ง

ทุกแห่งล้วนเป็นตัวเลือกสำหรับเปิดสาขาใหม่ของป้านสิ่ง คอฟฟี่

ตามด้วยข้อความเสียงอีกหนึ่งข้อความ

"ประธานกู้ครับ"

"ร้านทั้งสามสาขาของเราทำกำไรต่อเนื่องอย่างมั่นคงมาระยะหนึ่งแล้วครับ"

"ช่วงนี้ผมไปดูทำเลมาสองสามที่"

"ถ้าคุณพอมีเวลาว่าง..."

"เรามาคุยเรื่องสาขาสี่กันหน่อยไหมครับ"