ตอนที่ 59 รายได้เจ็ดสิบล้าน ทำไมถึงเกือบไม่มีเงินจ่ายเงินเดือน

การตรวจสอบสถานะของเย่าสือ อิมเมจจิ้ง ซับซ้อนกว่าซีกวงและป้านสิ่งมาก

ซีกวงเป็นซอฟต์แวร์

จุดสำคัญที่สุดมีแค่ผู้ใช้ยอมใช้และยอมจ่ายเงินหรือไม่

ส่วนป้านสิ่งเป็นร้านกาแฟ

บัญชีหน้าร้านวางหราอยู่ตรงนั้น สาขาไหนกำไร สาขาไหนขาดทุน กวาดตามองแวบเดียวก็รู้เรื่อง

แต่เย่าสือไม่เหมือนกัน

กว่าสินค้าจะขายออกไปได้สักชิ้น เบื้องหลังพ่วงห่วงโซ่อุปทานตามมาเป็นพรวน

โมดูลชิป

เลนส์

แบตเตอรี่

หน้าจอ

บอดี้

บรรจุภัณฑ์

โรงงานประกอบ

คลังสินค้า

ช่องทางจัดจำหน่าย

หากขั้นตอนใดขั้นตอนหนึ่งสะดุดไปอีกสักครึ่งเดือน เงินสดแท้ ๆ ก็อาจต้องไปนอนจมอยู่กลางทาง

การแบ่งหน้าที่ของทีมชวนสิงเริ่มเดินเครื่องเต็มสูบเป็นครั้งแรกเช่นกัน

เฉิงเซียวรับผิดชอบตรวจสอบสถานะทางธุรกิจและทีมผู้ก่อตั้ง

หลินเซี่ยดูเรื่องกลุ่มผู้ใช้และสินค้าคู่แข่ง

เหอชิงคอยจับตาเรื่องการเงิน กระแสเงินสด และสต็อกสินค้า

ส่วนเจี่ยงเหยียนตรวจสอบสัญญาซัพพลายเออร์ ข้อตกลงช่องทางจัดจำหน่าย และทรัพย์สินทางปัญญา

ด้านกู้ชวนจับตาดูเพียงคำถามเดียวในภาพรวม

ตกลงแล้วธุรกิจนี้ทำเงินได้จริงหรือเปล่า

ทำไมทั้งที่เห็นชัด ๆ ว่ามีกำไร แต่บริษัทกลับขาดเงินอยู่ตลอดเวลา

เช้าวันที่สาม

เหอชิงเปิดแผนภาพวงจรกระแสเงินสดขึ้นบนจอใหญ่ในห้องประชุม

"ปัญหาชัดเจนกว่าที่เราเห็นในวันแรกเสียอีกค่ะ"

เธอใช้เลเซอร์พอยเตอร์ชี้ไปยังตัวเลขหลายจุด

การจัดซื้อชิ้นส่วนหลักของเย่าสือจำเป็นต้องจ่ายเงินล่วงหน้า

มีซัพพลายเออร์เพียงไม่กี่เจ้าเท่านั้นที่ให้เครดิตเทอมสามสิบวัน

โมดูลสำคัญบางตัวถึงขั้นต้องวางเงินมัดจำล่วงหน้า เพราะกำลังการผลิตตึงตัว

พอผลิตเสร็จ สินค้าจะถูกส่งเข้าคลัง

จากนั้นค่อยกระจายต่อไปยังแพลตฟอร์มและตัวแทนจำหน่าย

ต่อให้ขายบนแพลตฟอร์มออนไลน์ได้แล้ว ก็ยังต้องรอรอบเคลียร์เงินอีก

ส่วนตัวแทนจำหน่ายออฟไลน์ยิ่งช้าเข้าไปใหญ่

กว่าทั้งระบบจะหมุนครบหนึ่งรอบ

เงินสดก้อนโตก็อาจต้องใช้เวลานานสองถึงสามเดือน กว่าจะวนกลับเข้าบัญชีบริษัทได้อีกครั้ง

"ปีที่แล้วทำรายได้ไป 76.38 ล้านหยวนค่ะ"

เหอชิงเอ่ย "แต่ยอดลูกหนี้การค้ากับสินค้าค้างสต็อกรวมกันแล้วเกินสี่สิบล้านหยวน"

"ในงบกำไรขาดทุนเลยดูเหมือนว่ามีกำไร"

"แต่จริง ๆ แล้วกระแสเงินสดตึงมือมาโดยตลอดค่ะ"

หลินเซี่ยถามขึ้น

"พวกเขาเตรียมสต็อกสินค้าให้น้อยลงกว่านี้ไม่ได้เหรอคะ"

"ได้ค่ะ"

เหอชิงพยักหน้า "แต่ก็ต้องแลกกับการที่ของจะขาดตลาดในช่วงไฮซีซัน"

"บริษัทฮาร์ดแวร์ไม่เหมือนกับพวกซอฟต์แวร์นะคะ"

"ถ้าสต็อกน้อยเกินไป พอลูกค้าอยากซื้อ คุณก็ไม่มีของส่งให้"

"ถ้าสต็อกเยอะเกินไป เจ้านายก็นอนสะดุ้งตื่นทุกวันเพราะห่วงโกดังเหมือนกัน"

เฉิงเซียวยิ้มบางๆ

"ไม่ง่ายพอกันทั้งคู่นั่นแหละครับ"

กู้ชวนกวาดตาดูโครงสร้างสินค้าคงคลังต่อ

ปัญหาที่แท้จริงไม่ได้มีแค่ยอดสต็อกรวมที่สูงลิ่วเท่านั้น

แต่ข้างในยังมีสต็อกไร้ประสิทธิภาพแฝงอยู่อีก

ทั้งสินค้ารุ่นก่อน

สีที่ยอดขายงั้นๆ อีกสองสามสี

และเซตอุปกรณ์เสริมที่ระบายของได้ช้า

ของพวกนี้นอนนิ่งอยู่ในคลังสินค้า ในทางบัญชีอาจเรียกว่าสินค้าคงคลัง

แต่ถ้ามองจากมุมกระแสเงินสด มันก็คือกองเงินหยวนที่สวมกล่องกระดาษแล้วดื้อแพ่งไม่ยอมกลับเข้ากระเป๋าชั่วคราว

"ทำไมรุ่นเก่าพวกนี้ยังเหลือเยอะขนาดนี้ล่ะ"

กู้ชวนเอ่ยถาม

หลินเซี่ยเปิดข้อมูลยอดขายขึ้นมาดู

"ปีที่แล้วเพื่อดันช่องทางออฟไลน์ ก็เลยสต็อกสินค้าไว้ทีเดียวเยอะมากค่ะ"

"ตัวแทนจำหน่ายบางเจ้าขายไม่ค่อยออก ก็เลยส่งคืนของกลับมาส่วนหนึ่ง"

"ช่องทางออฟไลน์คืนของได้ด้วยเหรอ"

"สัญญาของบางช่องทางระบุไว้ว่าให้สับเปลี่ยนสินค้าตามช่วงเวลาได้ค่ะ"

"เท่ากับว่าความเสี่ยงก็วนกลับมาตกอยู่ที่บริษัท"

"ใช่ค่ะ"

กู้ชวนหันไปมองเฉิงเซียว

"ถ้าอย่างนั้น การขยายเพิ่มอีกหนึ่งร้อยห้าสิบสาขา ความเสี่ยงก็ยิ่งสูงขึ้นไปอีก"

เฉิงเซียวพยักหน้ารับ

เรื่องนี้ตรงกับที่ประเมินไว้ในรอบแรกพอดี

ส่วนที่น่าสนใจยิ่งกว่านั้นคือบทสัมภาษณ์ผู้ใช้งาน

ชวนสิงไปตามหาผู้ใช้งานจริงมาได้สี่สิบกว่าคน

ในจำนวนนี้มีทั้งคนที่ใช้เย่าสือ

คนที่ใช้แบรนด์คู่แข่ง

ไปจนถึงคนที่กดขอคืนสินค้า

ผลลัพธ์ที่ได้ไม่ได้ออกมาในแนวสะใจทำนองว่า "ประสิทธิภาพของเย่าสือตบแบรนด์ยักษ์ใหญ่ระดับโลกจนคว่ำ" แต่อย่างใด

ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพของภาพ

ระบบกันสั่นขั้นเทพ

หรือสเปกระดับมืออาชีพ

ในบางจุดฝั่งคู่แข่งก็ยังคงทำได้เหนือกว่าจริง ๆ

แต่จุดเด่นที่ผู้ใช้เย่าสือพูดถึงตรงกันบ่อยที่สุด กลับเป็นเรื่องที่เรียบง่ายธรรมดาเหลือเกิน

"เปิดเครื่องเร็ว"

"เมนูไม่ซับซ้อน"

"แบตเตอรี่อึด เสถียรดี"

"อุปกรณ์เสริมราคาถูก"

"ขาจับพังซื้อใหม่ก็ไม่เสียดายเงิน"

"ขนาดพ่อผมเอาไปปั่นจักรยานยังใช้เป็นเลย"

บล็อกเกอร์สายขี่มอเตอร์ไซค์ท่องเที่ยวคนหนึ่งพูดได้ตรงจุดที่สุด

"ถ้าเป็นงานถ่ายระดับมืออาชีพ ผมคงใช้อุปกรณ์ที่ดีกว่านี้ครับ"

"แต่กล้องของเย่าสือ ผมแค่หนีบติดรถแล้วบิดออกไปได้เลย"

"ต่อให้โดนฝนก็ไม่ค่อยเสียดายเท่าไหร่"

ฟังดูไม่หวือหวาหรูหรา

แต่นี่แหละคือคุณค่าที่แท้จริง

หลินเซี่ยเปิดเอกสารสรุปการสัมภาษณ์ขึ้นมา

"กลุ่มลูกค้าของพวกเขาไม่ได้มองว่าเย่าสือเป็นอุปกรณ์ถ่ายทำระดับมืออาชีพเป็นหลักค่ะ"

"แต่มองว่าเป็นกล้องบันทึกภาพที่ทนไม้ทนมือ ใช้งานง่าย แล้วก็คุ้มค่าคุ้มราคามากกว่า"

กู้ชวนพยักหน้ารับ

วางตำแหน่งทางการตลาดแบบนี้ยังดูจับต้องได้มากกว่าคำสวยหรูอย่าง "สร้างระบบนิเวศด้านภาพอัจฉริยะชั้นนำระดับโลก" ในพาวเวอร์พอยต์ตั้งเยอะ

เรื่องระบบนิเวศระดับโลกอะไรนั่นค่อยไปฝันหวานทีหลัง

ตอนนี้เอาแค่ทำความเข้าใจเรื่องขายกล้องให้ทะลุปรุโปร่งก่อน

ส่วนปัญหาที่ลูกค้าแจ้งขอคืนสินค้าก็ค่อนข้างไปในทิศทางเดียวกัน

ถ่ายตอนกลางคืนแล้วภาพยังไม่ค่อยดีเท่าไหร่

ตัวแอปพลิเคชันมีหลุดบ้างเป็นบางครั้ง

เครื่องบางส่วนร้อนขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เวลาบันทึกด้วยบิตเรตสูงต่อเนื่องนาน ๆ

เรื่องพวกนี้ไม่ใช่ปัญหาคอขาดบาดตาย

แต่มันก็ชี้ชัดว่า สินค้ายังห่างไกลจากระดับที่ใคร ๆ จะหลับตาซื้อได้โดยไม่ต้องคิด

"แล้วข้อมูลบริการหลังการขายล่ะครับ"

"อัตราการส่งซ่อมตลอดสิบสองเดือนที่ผ่านมาถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่รับได้ค่ะ"

หลินเซี่ยกล่าว "ไม่พบปัญหาด้านคุณภาพที่เกิดขึ้นซ้ำกันเป็นกลุ่มก้อนค่ะ"

เฉิงเซียวช่วยเสริมขึ้นมา

"ประวัติของทีมผู้ก่อตั้งก็ตรงตามที่ระบุไว้ครับ"

"โจวอวี่เคยทำผลิตภัณฑ์ฮาร์ดแวร์มาก่อน"

"หัวหน้าฝ่ายซัพพลายเชนก็ร่วมงานกับเขามาหลายปีแล้ว"

"ส่วนหัวหน้าฝ่ายขายก็เพิ่งดึงตัวมาจากบริษัทเครื่องใช้ไฟฟ้าสำหรับผู้บริโภคเมื่อปีที่แล้ว"

"ความมั่นคงของทีมในตอนนี้ไม่มีปัญหาอะไรน่าห่วงครับ"

ข้อมูลสารพัดค่อย ๆ นำมาต่อกัน

ภาพรวมของบริษัทเริ่มปรากฏชัดเจนขึ้นเรื่อย ๆ

สินค้าขายได้จริง

ฐานผู้ใช้มีตัวตนจริง

แบรนด์เริ่มมีชื่อเสียงในระดับหนึ่ง

ทีมงานก็ไม่ใช่พวกมือสมัครเล่น

แต่ปัญหาก็มีอยู่จริงและหนักหนาไม่แพ้กัน

ประสิทธิภาพการหมุนเวียนเงินสดต่ำเกินไป

การขยายช่องทางจัดจำหน่ายแบกรับภาระหนักเกินไป

โครงสร้างสต็อกสินค้าจำเป็นต้องปรับลดให้กระชับขึ้น

ช่วงบ่าย

ทีมงานชวนสิงเดินทางไปยังคลังสินค้าของเย่าสือเป็นครั้งแรก

ภายในคลังสินค้าขนาดกว่าพันตารางเมตร กล่องกระดาษเรียงซ้อนกันเป็นระเบียบเรียบร้อย

โจวอวี่ยืนอยู่ข้างๆ พลางหัวเราะเยาะตัวเอง

"ที่พวกคุณเห็นอยู่นี่ไม่ใช่กล้องหรอกครับ"

"ทั้งหมดนี้คือเงินสดของผมทั้งนั้น"

กู้ชวนหยิบกล่องอุปกรณ์เสริมรุ่นเก่าติดมือขึ้นมาดูอย่างไม่ใส่ใจนัก

"รุ่นนี้เดือนหนึ่งขายได้เท่าไหร่ครับ"

ผู้จัดการคลังสินค้ารายงานตัวเลขออกมา

น้อยมาก

"สต็อกเหลือเท่าไหร่"

"ยังเหลืออีกพันเจ็ดร้อยกว่าชุดครับ"

กู้ชวนหันไปมองโจวอวี่

"กะจะขายไปถึงเมื่อไหร่ครับ"

สีหน้าของโจวอวี่ดูกระอักกระอ่วนขึ้นมาทันที

"ก็คงค่อย ๆ ระบายไปครับ"

"ยอมลดราคาลงบ้าง"

"มีเอาไปจัดเซตขายตามช่องทางจำหน่ายบ้าง"

เฉิงเซียวที่ยืนอยู่ข้าง ๆ ถามขึ้น

"แล้วถ้าปล่อยให้ขายหมดไปเองตามยอดขายปัจจุบันล่ะครับ"

ผู้จัดการคลังสินค้าคิดคำนวณดูคร่าว ๆ

"ปีกว่าครับ"

บรรยากาศเงียบกริบลงทันตา

โจวอวี่เป็นคนแรกที่สบถออกมา

"เชี่ยเอ๊ย"

"ตอนกระจายของลงหน้าร้านเมื่อก่อน ไม่เห็นรู้สึกว่ามันบ้าบอขนาดนี้เลย"

กู้ชวนหัวเราะ

"เพราะอย่างนั้นความรู้สึกตอนนั่งดูตารางในออฟฟิศกับมายืนดูกองกล่องในคลังสินค้ามันถึงไม่เหมือนกันไงครับ"

หนึ่งพันเจ็ดร้อยชุด

ในตารางมันเป็นแค่ตัวเลข 1,700

แต่พอมันมากองอยู่ตรงหน้าจริง ๆ

มันให้บทเรียนได้ดีทีเดียว

ตอนเดินออกมาจากคลังสินค้า

เหอชิงได้รับรายงานคาดการณ์กระแสเงินสดล่าสุดจากฝ่ายการเงินของเย่าสือ

พออ่านจบ สีหน้าของเธอก็จริงจังขึ้นเล็กน้อย

"ถ้าไม่มีการระดมทุน"

"แล้วยังสต็อกของพร้อมกับขยายช่องทางตามแผนเดิมต่อไป"

"ช่วงที่ตึงมือที่สุด เงินสดในบัญชีอาจไม่พอจ่ายทั้งเงินเดือนหนึ่งเดือน ค่าซัพพลายเออร์ และงบยิงแอดพร้อมกันด้วยซ้ำค่ะ"

โจวอวี่ยืนอยู่ข้าง ๆ

เขาเงียบไปครู่หนึ่ง

"ผมถึงได้ร้อนใจอยู่นี่ไงครับ"

กู้ชวนยังไม่ได้ตอบอะไรในทันที

บริษัทมีออเดอร์

มีรายได้

มีกำไร

แถมแบรนด์ก็ยังเติบโตต่อเนื่อง

แต่กลับถูกกระแสเงินสดบีบจนแทบหายใจไม่ออก

โปรเจกต์แบบนี้มีมูลค่าให้เข้าไปลงทุนมากกว่าพวกบริษัทที่เอาแต่เปิดสไลด์ขายฝันเพื่อหลอกเอาเงินแน่นอน

โดยมีเงื่อนไขว่า

พอได้เงินไปแล้ว ต้องไม่กลับไปขุดหลุมเดิมให้ลึกกว่าเก่า

ระหว่างทางกลับชวนสิง

เฉิงเซียวเอ่ยถามขึ้นมา

"ตอนนี้เอนเอียงไปทางไหนครับ"

กู้ชวนทอดสายตามองออกไปนอกหน้าต่าง

"ลงทุนได้"

"แล้วเรื่องประเมินมูลค่าล่ะครับ"

"ยังไม่ต้องรีบ"

"เรื่องสำคัญที่สุดยังไม่ได้คุยกันเลย"

"เรื่องอะไรเหรอครับ"

กู้ชวนดึงสายตากลับมา

"หลังจากเขาได้เงินไปแล้ว"

"ตกลงว่าจะยังเดินหน้าเปิดหน้าร้านออฟไลน์อีกหนึ่งร้อยห้าสิบสาขาอยู่หรือเปล่า"