บทที่ 67 บ้านเก่าตระกูลเฉิน

รถสามล้อ

ตอนเฉินฉี่เดินพ้นทางออกจากสถานีรถไฟความเร็วสูง ก็เห็นพ่อยืนรออยู่นอกรั้วเหล็กกั้น

เฉินกั๋วผิงอายุห้าสิบแปด เป็นช่างไฟฟ้าเกษียณ รูปร่างผอม สูงร้อยเจ็ดสิบเซนติเมตรเศษ สวมเสื้อนวมทหารสีเขียวที่ซักจนแทบดูไม่ออกว่าเดิมคือสีอะไร ปกคอด้านในขึ้นขุย บนหัวสวมหมวกไหมพรมสีเทาดึงลงมาปิดหน้าผากไปครึ่งหนึ่ง

ข้างตัวเขาจอดรถสามล้อไฟฟ้าสีน้ำเงินไว้คันหนึ่ง กระบะท้ายปูผ้านวมรองไว้ บนนั้นมีเก้าอี้พลาสติกสีแดงวางซ้อนกันอยู่สองตัว

เนี่ยนเนี่ยนเป็นคนแรกที่มองเห็น

"ว้าว! รถคันใหญ่จังเลย!"

เด็กหญิงสะบัดหลุดจากมือเฉินฉี่แล้ววิ่งถลาเข้าไป กระเป๋านักเรียนบนหลังกระเด้งขึ้นลง ผมมวยซาลาเปาสองข้างส่ายไปมาจนแทบจะหลุดลุ่ย

"คุณปู่! คุณปู่คะ!"

เฉินกั๋วผิงก้มตัวลงอุ้มเธอขึ้นมา มือของเขาหยาบกร้าน ข้อนิ้วมีรอยด้านหนาเตอะ อันเป็นร่องรอยจากการขันน็อตมาตลอดหลายสิบปี

"สูงขึ้นนะ" เขาเอ่ย

คำทักทายมีเพียงเท่านี้ สูงขึ้นนะ

เนี่ยนเนี่ยนดิ้นดุกดิกในอ้อมแขน มือน้อยๆ คว้าจับพู่ไหมพรมบนหมวกของเขาไว้

"คุณปู่คะ รถของปู่เท่จังเลย! คันใหญ่กว่ารถของคุณตาอีกค่ะ!"

หลินเจี้ยนกั๋วขับรถซานตาน่า มีสี่ล้อ ยังไงก็นับเป็นรถยนต์จริงจัง

ส่วนรถสามล้อไฟฟ้าของเฉินกั๋วผิงมีแค่สามล้อ แต่กระบะท้ายขนมันเทศได้ถึงสองร้อยจิน

ในสายตาและการประเมินของเนี่ยนเนี่ยน รถที่บรรทุกมันเทศได้เท่กว่ารถซานตาน่าตั้งเยอะ

เฉินฉี่ลากกระเป๋าเดินทางเดินเข้ามาใกล้

"พ่อครับ"

"อืม"

สายตาสบประสานกันเพียงวินาทีเดียว

หากเปรียบคำทักทายปราศรัยระหว่างพ่อตากับลูกเขยว่ากว้างใหญ่ดั่งทะเล บทสนทนาระหว่างสองพ่อลูกคู่นี้ก็คงเหมือนบ่อน้ำ ลึกซึ้งกว่า แต่ก็คับแคบกว่ามาก

"ขึ้นรถเถอะ" เฉินกั๋วผิงวางเนี่ยนเนี่ยนลงในกระบะท้าย ดึงผ้านวมมาพันห่อตัวเธอไว้แน่น "ข้างนอกหนาว เดี๋ยวจะไม่สบายเอา"

หลินหว่านถังนั่งลงบนเก้าอี้พลาสติกสีแดงในกระบะ เนี่ยนเนี่ยนซุกตัวอยู่แนบขาเธอ เฉินฉี่นั่งเก้าอี้อีกตัว วางกระเป๋าเดินทางคั่นไว้ตรงกลางเพื่อใช้บังลม

เฉินกั๋วผิงสตาร์ตรถสามล้อ เครื่องยนต์ส่งเสียงหึ่งๆ ขับเคลื่อนไปข้างหน้า

ลมกรรโชกแรง พัดจากถนนสายหลักของตัวอำเภอเข้ามากระทบกระบะท้ายจนผมทรงซาลาเปาของเนี่ยนเนี่ยนชี้ฟูเหมือนเสาอากาศสองต้น

"คุณพ่อหนาวจังเลยค่ะ!" เนี่ยนเนี่ยนมุดหน้าเข้าไปในเสื้อโค้ตของหลินหว่านถัง

"เดี๋ยวก็ถึงแล้ว"

ตัวอำเภอไม่ได้กว้างใหญ่อะไร จากสถานีรถไฟความเร็วสูงไปถึงบ้านเก่าตระกูลเฉิน นั่งรถสามล้อแค่สิบห้านาทีก็ถึง

ระหว่างแล่นผ่านถนนสายหนึ่ง เฉินฉี่สังเกตเห็นว่าร้านรวงสองข้างทางเปลี่ยนไปไม่น้อย ร้านที่เคยขายหมั่นโถวกลายเป็นร้านชานมไข่มุก ร้านซ่อมจักรยานในอดีตกลายเป็นจุดรับส่งพัสดุด่วน ร้านตัดเสื้อยังคงอยู่ แต่ม่านผ้าหน้าร้านเปลี่ยนสีไปแล้ว

มีเพียงตรอกแห่งนี้ที่ไม่เคยเปลี่ยนไปเลย

กำแพงอิฐสีเขียว ทางเดินแคบยาว ตามรอยแตกของแผ่นหินบนพื้นมีเศษซากหญ้าแห้งแซมขึ้นมา

พอรถสามล้อเลี้ยวเข้าปากตรอก จางซิ่วหลานก็ออกมายืนชะเง้อรออยู่หน้าบ้านแล้ว

ผ้ากันเปื้อนยังไม่ทันถอด บนมือยังเปื้อนแป้งหมี่อยู่แท้ๆ เธอเขย่งปลายเท้ายื่นหน้าชะเง้อมองมาทางปากตรอกอยู่นาน พอเห็นแสงไฟหน้ารถสามล้อถึงค่อยถอยหลังกลับไปสองก้าว

"มากันแล้ว มากันแล้ว" เสียงของเธอไม่ได้ดังนัก แต่เพราะตรอกแคบ เสียงจึงสะท้อนก้องไปไกล

เนี่ยนเนี่ยนกระโดดผลุงลงจากกระบะท้าย แล้วโผเข้าสู่อ้อมกอดของเธอทันที

"คุณย่าคะ!"

จางซิ่วหลานกอดหลานสาวไว้แน่น คราบแป้งบนมือเปรอะเปื้อนจนหน้าเนี่ยนเนี่ยนขาวโพลนไปหมด

"เด็กดีของย่า! ผอมลงไปนะเนี่ย แม่แกไม่ให้กินอิ่มหรือไงกัน"

หลินหว่านถังที่หิ้วกระเป๋าเดินทางตามหลังมา มุมปากกระตุกเล็กน้อย แต่ก็ไม่ได้พูดอะไร

ก้าวเท้าเข้าบ้าน

บ้านเก่าเป็นตึกก่ออิฐสองชั้น สร้างขึ้นตั้งแต่ยุคเก้าสิบ เทียบไม่ได้กับบ้านหลังใหม่ที่ถนนปินเจียง และเทียบไม่ได้กับบ้านพ่อตา บันไดเป็นปูนซีเมนต์ เวลาเหยียบลงไปจะได้ยินเสียงสวบสาบเบาๆ ปูนขาวบนผนังร่อนหลุดไปหลายจุด เผยให้เห็นอิฐสีแดงด้านใน

ห้องรับแขกไม่ใหญ่นัก โซฟาเก่าชุดหนึ่ง หนังด้านนอกผ่านการใช้งานจนขึ้นเงา บนเบาะนั่งมีรอยปริแตกที่เย็บซ่อมไว้ บนตู้วางทีวีมีโทรทัศน์จอแอลซีดีรุ่นเก่าตั้งอยู่หนึ่งเครื่อง ขอบจอค่อนข้างหนา ส่วนฝาปิดช่องใส่ถ่านของรีโมตคอนโทรลก็พันทับด้วยเทปกาว

สายตาของเฉินฉี่กวาดมองไปตามผนัง

ประกาศนียบัตรยังคงติดอยู่ที่เดิม

ทั้งเจ็ดใบ ตั้งแต่ชั้นประถมปีที่สามจนถึงจบมัธยมปลาย แปะติดอยู่บนผนังด้วยเทปใส กระดาษเริ่มเปลี่ยนเป็นสีเหลืองแล้ว แต่ตัวหนังสือยังคงอ่านได้ชัดเจน "นักเรียนดีเด่นรอบด้าน" "รางวัลรองชนะเลิศอันดับหนึ่งการแข่งขันคณิตศาสตร์" "นักเรียนผู้สำเร็จการศึกษายอดเยี่ยม"

ใบที่เก่าที่สุดย้อนไปถึงเมื่อยี่สิบกว่าปีก่อน เทปกาวแห้งกรอบจนมุมกระดาษเผยอขึ้นมาข้างหนึ่ง แต่ก็ยังไม่ร่วงลงมา

เขายืนมองอยู่สองวินาที

จางซิ่วหลานชะโงกหน้าออกมาจากในครัว "เจ้าฉี่! ล้างมือแล้วมากินข้าวเร็วเข้า! เสี่ยวถังก็มาด้วยสิ ต้มปลาผักกาดดองของโปรดหนู แม่ทำไว้ตั้งสองตัวแน่ะ!"

กับข้าววางอยู่เต็มโต๊ะ

ทั้งต้มปลาผักกาดดอง หมูสามชั้นน้ำแดง ผัดหมูรมควัน ไข่ผัดกุยช่าย ชามนึ่งรวมมิตร และซี่โครงหมูนึ่งแป้งข้าวเจ้า

กับข้าวหกอย่าง เทียบเท่ากับมาตรฐานโต๊ะเลี้ยงฉลองปีใหม่

กับข้าวเยอะจนโต๊ะวางไม่พอ ชามนึ่งต้องยกไปวางไว้บนม้านั่งข้างๆ

เฉินฉี่ลองกวาดตามอง ต้มปลาผักกาดดองใช้ปลาไปสองตัว หมูสามชั้นน้ำแดงตุ๋นไว้เต็มหม้อดิน ซี่โครงหมูนึ่งแป้งข้าวเจ้าก็ใส่มาพูนๆ ถึงสองชาม

กับข้าวที่แม่ทำไว้เยอะขนาดที่คนสิบคนกินยังอิ่ม

ทั้งที่มีคนในครอบครัวอยู่กันแค่สี่คน

"แม่ครับ ทำเยอะเกินไปแล้ว"

"ไม่เยอะหรอก แกไม่ได้กลับมาตั้งนาน ก็ต้องกินให้เยอะๆ หน่อยสิ" จางซิ่วหลานคีบหมูสามชั้นน้ำแดงชิ้นหนึ่งใส่ลงในชามของเขา "ผอมลงไปนะเนี่ย แก้มตอบหมดแล้ว"

"ผมไม่ได้ผอมลงสักหน่อย"

"ฉันบอกว่าผอมก็คือผอมสิ ลูกที่ฉันคลอดออกมาเอง ฉันจะไม่รู้ได้ยังไง"

เฉินฉี่ได้แต่ก้มหน้าก้มตากินข้าว ไม่คิดจะเถียงต่อ

เนี่ยนเนี่ยนที่อยู่ข้างๆ กำลังคุยจ้อกับจางซิ่วหลานอย่างออกรส ปากเล็กๆ แทบไม่เคยหยุดพักเลย

"คุณย่ารู้ไหมคะว่าหนูกำลังเรียนเต้นอยู่! หนูหมุนตัวได้ด้วยนะ! คราวก่อนหมุนตั้งสามรอบแน่ะถึงจะล้ม!"

"เก่งจริงเชียว! เนี่ยนเนี่ยนของเราเก่งที่สุดเลย!"

"หนูยังวาดรูปเป็นด้วยนะคะ! หนูวาดปลาบินได้ตัวหนึ่งด้วย! บนท้องปลามีหน้าต่างด้วยค่ะ!"

"แล้วทำไมบนท้องปลาถึงมีหน้าต่างได้ล่ะจ๊ะ"

"ก็เวลาที่มันบิน มันจะได้มองดูวิวได้ยังไงล่ะคะ!"

จางซิ่วหลานหัวเราะจนตาหยีเป็นเส้นตรง พลางคีบซี่โครงหมูอีกชิ้นใส่ลงในชามของเนี่ยนเนี่ยน

เฉินกั๋วผิงนั่งอยู่อีกฟากของโต๊ะ ก้มหน้าก้มตากินข้าวคนเดียวเงียบๆ นานๆ ทีถึงจะเงยหน้าขึ้นมองเนี่ยนเนี่ยนสักครั้ง มุมปากยกขึ้นเล็กน้อย

เขาคุยกับเด็กไม่ค่อยเป็น ไม่ได้สนิทกับคนง่ายเหมือนจางซิ่วหลาน ผู้ชายที่ใช้ชีวิตทั้งชีวิตอยู่กับสายไฟและตู้จ่ายไฟ ปากไม่ได้มีไว้สำหรับชวนคุย แต่มีไว้สำหรับคาบบุหรี่

พอกินข้าวเสร็จ หลินหว่านถังก็ช่วยจางซิ่วหลานเก็บชาม ผู้หญิงสองคนคุยกันอยู่ในครัว เสียงแว่วมาอู้อี้ ฟังไม่ค่อยถนัดนัก

เฉินฉี่เดินออกไปที่ลานบ้าน

ลานบ้านแคบมาก กว้างแค่สามก้าว ยาวห้าก้าว พื้นปูนซีเมนต์แตกร้าวเป็นเส้นๆ ตรงมุมลานมีต้นทับทิมอยู่ต้นหนึ่ง ในฤดูหนาวใบไม้ร่วงหล่นจนหมด กิ่งก้านโกร๋นเกรียน ดูเหมือนนิ้วมือที่กางออก

อีกมุมหนึ่งมีกระถางกุหลาบจีนวางอยู่ ขอบกระถางบิ่นไปแถบหนึ่ง ดินแห้งผากจนแตกระแหง กิ่งก้านของกุหลาบจีนหนาวจนกลายเป็นสีม่วงคล้ำ ใบไม้เหี่ยวเฉาไปหมดแล้ว

เฉินกั๋วผิงเดินออกมาจากในบ้าน ในมือยกกระถางกุหลาบจีนนั้นขึ้นมา

เขาไม่ได้พูดอะไร ก้มตัวลงยกกระถางต้นไม้ขึ้น แล้วยกมันเข้าไปในบ้าน วางไว้ข้างเครื่องทำความร้อน

กุหลาบจีนกระถางนี้ เฉินฉี่จำได้ดี แม่ของเขาปลูกไว้ตั้งแต่ตอนที่เขาอยู่ ม.ต้น ดอกสีแดง พอบานในฤดูร้อน กลิ่นหอมจะฟุ้งไปทั่วทั้งลานบ้าน

เมื่อก่อนพ่อของเขาไม่เคยสนใจดอกไม้กระถางนี้เลย การรดน้ำใส่ปุ๋ยเป็นหน้าที่ของแม่มาตลอด

แต่วันนี้เขากลับยกมันเข้าไปในบ้าน

เพียงเพราะว่าข้างนอกมันหนาว

เฉินฉี่ยืนนิ่งอยู่ในลานบ้าน มองดูแผ่นหลังของพ่อที่ค่อยๆ ลับหายไปหลังบานประตู

ในลำคอตีบตันขึ้นมาเล็กน้อย เป็นความรู้สึกที่อธิบายไม่ถูก

ในบ้านมีเสียงหัวเราะของเนี่ยนเนี่ยนแว่วออกมา

"คุณปู่คะ! ที่บ้านมีไก่ไหมคะ หนูอยากดูไก่!"

"ไม่มีไก่แล้ว" เสียงของเฉินกั๋วผิงดังอู้อี้

"แล้วเมื่อก่อนมีไหมคะ"

"เมื่อก่อนมี"

"ไก่ตัวผู้หรือไก่ตัวเมียคะ"

"มีทั้งคู่"

"แล้วพวกมันหายไปไหนหมดแล้วล่ะคะ"

"กินไปแล้ว"

"เอ๋ ปู่กินพวกมันไปแล้วเหรอคะ! พวกมันน่าสงสารจะตาย!"

เฉินกั๋วผิงนิ่งเงียบไปสองวินาที

"ย่าแกเป็นคนตุ๋น ไม่เกี่ยวกับปู่สักหน่อย"

เฉินฉี่อดหัวเราะพรืดไม่ได้ ความเร็วในการปัดความรับผิดชอบของพ่อเขาไวกว่าเขาเสียอีก

โทรศัพท์มือถือสั่นครืด

จ้าวเป่ย

"เหล่าเฉิน! สุขสันต์วันปีใหม่เว้ย! พลูด่างของฉันแตกใบที่สิบสองแล้วนะโว้ย! เดี๋ยวฉันถ่ายรูปส่งไปให้ดู!"

อีกฝ่ายแนบรูปถ่ายโคลสอัปของต้นพลูด่างมาด้วย เป็นมุมกล้องช้อนขึ้นจากด้านล่าง แถมยังใส่ฟิลเตอร์จนมองดูราวกับต้นไม้ใหญ่เสียดฟ้า

เฉินฉี่ตอบกลับไปสั้นๆ สองคำ "ก็ดี"

จ้าวเป่ย "นายทำอะไรอยู่เนี่ย"

"กลับบ้านเกิด"

"บ้านเกิดสนุกไหมวะ"

"ก็งั้นๆ พ่อฉันเพิ่งยกกระถางกุหลาบจีนที่ใกล้จะหนาวตายเข้ามาในบ้านน่ะ"

จ้าวเป่ย "แล้วมันเกี่ยวอะไรกับฉันด้วยวะ"

เฉินฉี่คิดอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนพิมพ์ข้อความตอบกลับไป "พลูด่างของนาย หน้าหนาวก็เอาไปวางไว้ข้างเครื่องทำความร้อนซะ อย่าปล่อยให้มันหนาวตายล่ะ"

จ้าวเป่ยตอบกลับมาทันควัน "เอาไปวางตั้งนานแล้วโว้ย! เรื่องนี้ฉันมีประสบการณ์มากกว่าพ่อนายเยอะ!"

เขาเก็บโทรศัพท์มือถือกลับเข้ากระเป๋า

สายลมพัดผ่านลานบ้าน หอบเอากลิ่นหอมของเนื้อตุ๋นจากบ้านข้างๆ มาจางๆ กิ่งก้านของต้นทับทิมทอดเงาเป็นริ้วลายทาบลงมาใต้แสงจันทร์

จางซิ่วหลานตะโกนเรียกอยู่ตรงหน้าประตู "เจ้าฉี่! เข้ามาผิงไฟให้อุ่นสิลูก! ข้างนอกมันหนาว!"

"ครับ กำลังไป"

เขากวาดสายตามองลานบ้านอีกครั้ง

ตอนเด็กๆ ลานบ้านแห่งนี้กว้างใหญ่ราวกับสนามเด็กเล่น เขากับเฉินฮุยวิ่งไล่จับกันที่นี่ วิ่งวนตั้งสิบกว่ารอบก็ไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย

แต่ตอนนี้ เดินแค่สามก้าวก็สุดขอบแล้ว

ไม่ใช่ว่าลานบ้านเล็กลง

แต่เป็นเพราะเขาเติบโตขึ้นต่างหาก

เขาหันหลังเดินเข้าประตูไป