บทที่ 70 ลานบ้าน

วันที่ห้าของเทศกาลตรุษจีน และเป็นวันสุดท้ายที่จะได้อยู่ที่บ้านเกิด

เฉินฉี่สะดุ้งตื่นขึ้นมาเพราะความหนาว

เครื่องทำความร้อนในบ้านเก่าหลังนี้ทำงานได้ไม่ค่อยดีนัก ตอนกลางวันยังพอทน แต่พอกลางดึกอุณหภูมิลดฮวบ ในห้องก็เย็นเฉียบราวกับห้องเก็บน้ำแข็ง ลมหายใจที่พ่นออกมานอกผ้าห่มกลายเป็นไอสีขาวจางๆ

เนี่ยนเนี่ยนนอนขดตัวกลมดิก ดึงผ้าห่มคลุมโปงจนโผล่มาแค่ปลายจมูก ปลายจมูกเล็กๆ นั้นเย็นเฉียบจนแดงแจ๋

หลินหว่านถังนอนเบียดอยู่ข้างกายเขา เธอนอนนิ่งเรียบร้อยแทบไม่พลิกตัว ผ้าห่มคลุมมิดชิด สองมือซุกอยู่ในแขนเสื้อ ทั้งที่ปกติเวลานอนเธอมักจะวางไว้นอกผ้าห่มเสมอ

หนาวจริงๆ

เฉินฉี่ค่อยๆ ก้าวลงจากเตียงอย่างเงียบเชียบ

เขาคว้าเสื้อนวมตัวหนามาสวมทับ แล้วเดินตรงออกไปยังโถงทางเดิน

ไฟในห้องครัวเปิดสว่างอยู่

เขานึกว่าแม่ตื่นขึ้นมาทำมื้อเช้า นิสัยตื่นแต่เช้าตรู่ของจางซิ่วหลานไม่เคยเปลี่ยนไปเลยตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา

แต่เมื่อผลักประตูห้องครัวเปิดออก

กลับไม่ใช่แม่ของเขา

แต่เป็นเฉินกั๋วผิง

อดีตช่างไฟวัยเกษียณอายุห้าสิบแปดปียืนอยู่หน้าเตา ในมือถือมีดทำครัว บนเขียงมีปลาเป็นๆ วางอยู่หนึ่งตัว

ปลายังคงดิ้นกระแด่ว หางของมันฟาดเขียงดังพั่บๆ

มือของเฉินกั๋วผิงแดงก่ำเพราะความเย็น รอยด้านหนาตรงข้อนิ้วดูหยาบกร้านเป็นพิเศษใต้แสงไฟนีออน

"พ่อครับ"

เฉินกั๋วผิงไม่ได้หันกลับมามอง

"แม่แกบอกว่าแกชอบกินปลา"

สั้นๆ เพียงประโยคเดียว

คมมีดสับลงไปฉับเดียว ปลาก็นิ่งสนิท

"ข้างนอกเขาเปิดตลาดหกโมงเช้า พ่อไปเช้าเกิน ยืนรออยู่ตั้งสิบนาที" เขาพูดพลางก้มหน้าขอดเกล็ดปลา น้ำเสียงทุ้มต่ำอู้อี้เหมือนกำลังพึมพำกับตัวเอง "แผงของตาเฒ่าซุน ปลาของแกสดดี"

เฉินฉี่ยืนนิ่งอยู่ตรงประตูห้องครัว

พ่อของเขา อายุห้าสิบแปดปี ชั่วชีวิตไม่เคยคิดจะก้าวเท้าไปตลาดสด ชายที่คลุกคลีอยู่กับตู้ควบคุมไฟฟ้ามาทั้งชีวิต แม้แต่ห้องครัวก็แทบไม่เคยเหยียบย่างเข้ามา อาณาเขตส่วนตัวของแม่ เขาไม่เคยคิดจะแตะต้อง

แต่วันนี้กลับออกจากบ้านตั้งแต่หกโมงเช้า ไปยืนรอตลาดเปิด ซื้อปลาเป็นๆ กลับมาตัวหนึ่ง แล้วมายืนขอดเกล็ดปลาอยู่ในห้องครัวที่อุณหภูมิติดลบ

จนมือทั้งสองข้างเย็นชาและแดงก่ำถึงขนาดนั้น

เฉินฉี่ก้าวเข้าไปในห้องครัว

"ผมทำเองดีกว่าครับ"

"แกไปพักเถอะ"

"ผมทำเองครับ"

เขายื่นมือออกไปรับมีดทำครัวมา

เฉินกั๋วผิงยอมถอยหลีกทางให้ เดินไปยืนอีกฝั่ง แล้วเอาผ้ากันเปื้อนเช็ดคราบคาวปลาที่มือ

สองพ่อลูกยืนนิ่งอยู่ในครัวอันเงียบงันครู่หนึ่ง

เฉินฉี่ลงมือขอดเกล็ดปลา ส่วนเฉินกั๋วผิงยืนพิงขอบเตามองดูอยู่ข้างๆ

ไม่มีใครพูดอะไร

ภายในห้องครัวมีเพียงเสียงคมมีดครูดกับเกล็ดปลาดังซาๆ เป็นจังหวะ

ผ่านไปราวสองนาที

"บริษัทของแก... ระวังเรื่องความปลอดภัยด้วยนะ"

มือของเฉินฉี่ไม่ได้หยุดชะงัก

"ระบบไฟฟ้าในโรงงาน ให้หาช่างมืออาชีพมาทำ อย่าไปงกเรื่องเงิน ถ้าเกิดเรื่องกับระบบไฟฟ้าขึ้นมา มันอันตรายถึงชีวิต"

เขาเติบโตมาจากการเป็นช่างไฟฟ้า วิธีการแสดงความห่วงใยจึงวนเวียนอยู่กับเรื่องระบบไฟ

"เข้าใจแล้วครับ ผมจ้างทีมช่างที่ได้มาตรฐานมาทำ"

"เรื่องระบบดับเพลิงก็ต้องให้ผ่านมาตรฐานด้วยนะ ถังดับเพลิงต้องตรวจเช็กเป็นประจำ เบรกเกอร์ในตู้คอนโทรลก็อย่าไปใช้ของยี่ห้อไก่กา"

"จัดการเรียบร้อยหมดแล้วครับ"

เฉินกั๋วผิงพยักหน้ารับ

ความเงียบโรยตัวลงมาอีกครั้งอยู่สองสามวินาที

"แก... อยู่ข้างนอกนั่น สบายดีใช่ไหม"

"ก็เรื่อยๆ ดีครับ"

"อืม"

บทสนทนาจบลงเพียงเท่านี้

ผู้ชายสองคนที่ไม่ถนัดพูดจาหวานหู แค่มายืนคุยกันได้ไม่กี่ประโยคในครัวแบบนี้ ก็นับว่าเต็มกลืนแล้ว

อาหารเช้าเป็นฝีมือของจางซิ่วหลาน เธอตื่นนอนตอนเจ็ดโมงเช้าแล้วเห็นไฟในครัวเปิดสว่างอยู่ บนเตามีปลาที่ทำความสะอาดเสร็จเรียบร้อยวางเตรียมไว้

"ใครทำเนี่ย"

"พ่อซื้อมาครับ ผมเป็นคนทำปลาเอง"

จางซิ่วหลานชะงักไปครู่หนึ่ง ก่อนจะหันไปมองเฉินกั๋วผิงแวบหนึ่ง

เฉินกั๋วผิงกำลังนั่งดูทีวีอยู่ในห้องรับแขก ทำทีเป็นเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

มุมปากของจางซิ่วหลานยกยิ้มขึ้นเล็กน้อย เธอหันกลับมาเริ่มลงมือทำมื้อเช้า มื้อเช้าของวันนี้จึงมีบะหมี่ต้มยำปลาน้ำใสผักกาดดองเพิ่มขึ้นมาอีกหนึ่งเมนู

ช่วงสาย

เฉินฉี่ช่วยพ่อผ่าฟืน

บ้านเก่าหลังนี้ยังใช้ระบบทำความร้อนแบบดั้งเดิม ต้องใช้ฟืนเป็นตัวจุดไฟ มุมลานบ้านมีท่อนไม้กองพะเนิน ขวานเล่มหนึ่งขึ้นสนิมเขรอะปักคาอยู่บนตอม่อไม้ท่อนใหญ่ที่สุด

เฉินฉี่ดึงขวานออกมาแล้วลองกะน้ำหนักดู ไม่ได้หนักหนาสาหัสอะไรนัก

เงื้อขวานจามลงไปทีเดียว เสียงดังเปรี๊ยะ ท่อนไม้แยกออกเป็นสองซีก

เฉินกั๋วผิงคอยยืนจัดเรียงฟืนอยู่ข้างๆ เฉินฉี่ผ่าได้หนึ่งท่อน เขาก็เก็บเรียงเข้าที่หนึ่งท่อน สองพ่อลูกต่างคนต่างทำหน้าที่โดยไม่เอ่ยปากพูดอะไร

คมขวานจามลงบนท่อนไม้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า เสียงดังเปรี๊ยะ เปรี๊ยะ เปรี๊ยะ

ราวกับเป็นบทสนทนาอีกรูปแบบหนึ่ง ที่ไม่ต้องเปล่งเสียงพูด หากสื่อสารถึงกันผ่านจังหวะจะโคน

ผ่าฟืนไปได้ครึ่งค่อนชั่วโมง กลางฝ่ามือของเฉินฉี่ก็เริ่มเสียดสีจนขึ้นรอยแดงเป็นแนวยาว

เฉินกั๋วผิงหยุดมือแล้วปาดเหงื่อ ผ้าพันคอเบี้ยวไปข้างหนึ่งเขาก็ไม่ได้สนใจจะดึงให้เข้าที่

เขาเหลือบมองเฉินฉี่แวบหนึ่ง

ริมฝีปากขยับเล็กน้อย

แต่สุดท้ายก็ไม่ได้เอ่ยคำใดออกมา

ในอดีต ยามอยู่ต่อหน้าเขา เฉินฉี่คือลูกชายที่จบปริญญาโทและทำงานในบริษัทจัดการกองทุนในเมืองใหญ่ ต่อมากลายเป็นลูกชายที่ตกงาน และในปัจจุบันกลายเป็นลูกชายที่มีบริษัทเป็นของตัวเอง

สามสถานะที่แตกต่าง แต่ท่าทีของพ่อเคยเปลี่ยนไปบ้างหรือไม่

ไม่เคยเปลี่ยนเลย ไม่เคยเปลี่ยนไปแม้แต่น้อย ลูกชายก็ยังคงเป็นลูกชาย ไม่สนหรอกว่าแกจะหาเงินได้สิบล้านหรือจะขาดทุนจนหมดเนื้อหมดตัว การที่เขามาช่วยผ่าฟืนในลานบ้านเพิ่มอีกสองสามท่อน ไม่ใช่เพราะเห็นว่าแกมีเงินถึงมาช่วยผ่าเพิ่ม และไม่ใช่เพราะเห็นว่าแกไม่มีเงินถึงช่วยผ่าให้น้อยลง

แต่เป็นเพราะแกกลับมาบ้านแล้วต่างหาก

ช่วงบ่าย

เก็บข้าวของสัมภาระ

จางซิ่วหลานยัดของใส่กระเป๋าเดินทางของเฉินฉี่ไม่หยุด ปริมาณของที่ยัดลงไปแทบจะจุใส่กระสอบป่านได้ทั้งใบ

หมูสามชั้นรมควันชิ้นโตสองก้อน ห่อด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์อย่างมิดชิด

ไข่เค็มอีกเต็มถุง เปลือกไข่ยังมีคราบฝุ่นผงเกาะอยู่

ซอสพริกสูตรทำเองอีกสองกระปุก ปิดฝาเกลียวแน่นหนาจนแทบเปิดไม่ออก

ถั่วลิสงคั่วถุงใหญ่อีกหนึ่งถุง ของโปรดของเนี่ยนเนี่ยน

แล้วยังมีมันหวานอบแห้งอีกหนึ่งถุง

กระเป๋าเดินทางแทบจะรูดซิปไม่ลงแล้ว เฉินฉี่ลองขยับย้ายตำแหน่งก้อนหมูรมควันใหม่ แต่ดูเหมือนจะยิ่งปิดไม่ลงเข้าไปใหญ่

"แม่ครับ มันยัดไม่ลงแล้วจริงๆ นะ"

"งั้นแกก็หาถุงอีกใบมาใส่สิ"

"สัมภาระมันเยอะมากพอแล้วครับ"

"หมูรมควันนี่ไม่เอาไปไม่ได้นะ ของที่ขายตามซูเปอร์มาร์เก็ตในเมืองพวกนั้นไม่ได้เรื่องหรอก ไม่ได้รมควันจากฟืนแท้ๆ กลิ่นมันไม่หอม"

เฉินฉี่หันไปสบตากับหลินหว่านถังแวบหนึ่ง

หลินหว่านถังเดินเข้ามา รับเอาหมูรมควันสองก้อนนั้นกับถุงไข่เค็มไปจัดการ เธอจัดของใหม่อย่างคล่องแคล่ว หมูรมควันถูกยัดลงไปก้นกระเป๋าเดินทาง ไข่เค็มเอาไปแทรกไว้ตรงกลางระหว่างชั้นเสื้อผ้าเพื่อกันกระแทกไม่ให้แตก ถั่วลิสงกับมันหวานอบแห้งถูกย้ายไปใส่ในกระเป๋าถือของเธอ ส่วนขวดซอสพริกก็ใช้เสื้อผ้าห่อทับไว้อย่างหนาแน่นถึงสองชั้น

คราวนี้กระเป๋าเดินทางจึงรูดปิดได้อย่างง่ายดาย

จางซิ่วหลานมองดูความคล่องแคล่วในการจัดกระเป๋าของหลินหว่านถังแล้วพยักหน้าด้วยความชื่นชม

"เสี่ยวถังนี่ฝีมือไม่เบาเลยนะ คล่องกว่าแม่อีก"

"ฝึกมาจากการจัดกล่องยาในห้องยาบ่อยๆ ค่ะ" หลินหว่านถังนั่งยองๆ รูดซิปปิดกระเป๋าพลางตอบโดยไม่ได้เงยหน้าขึ้นมา

เนี่ยนเนี่ยนรื้อค้นของเล่นในห้องอยู่นานสองนาน

จนกระทั่งไปค้นเจอรูปถ่ายใบหนึ่งจากตู้ตรงมุมห้อง

"คุณพ่อดูสิคะ! นี่คือคุณพ่อใช่ไหมคะ"

เฉินฉี่เดินเข้าไปหา

มันคือรูปถ่ายครอบครัวใบหนึ่ง กระดาษอัดรูปเริ่มเหลืองซีดตามกาลเวลา ฉากหลังในรูปคือลานบ้านแห่งนี้ โดยที่ต้นทับทิมยังมีขนาดเล็กกว่าปัจจุบันมากนัก

ในรูปนั้นเฉินฉี่อายุราวสิบสองหรือสิบสามปี รูปร่างผอมเก้งก้างราวกับไม้ไผ่ สวมชุดนักเรียนสีขาวสลับน้ำเงิน กำลังฉีกยิ้มกว้างจนเห็นฟันหน้าหลอไปซี่หนึ่ง ปีนั้นเขาเล่นบาสแล้วกระแทกจนฟันน้ำนมหลุดไป

เฉินกั๋วผิงยืนอยู่ข้างเขา ดูหนุ่มกว่าปัจจุบันยี่สิบกว่าปี สวมชุดช่างทำงาน มือล้วงกระเป๋ากางเกง ไม่ยอมยิ้ม

จางซิ่วหลานยืนอยู่อีกฝั่งหนึ่ง ยังไม่ทันได้ถอดผ้ากันเปื้อนออก บนมือน่าจะยังมีคราบแป้งหมี่ติดอยู่

"เมื่อก่อนคุณพ่อผอมจังเลยค่ะ! ผอมเหมือนท่อนไม้ไผ่เลย!"

"ตอนนี้พ่อก็ผอมนะ"

"ตอนนี้คุณพ่ออ้วนขึ้นแล้วค่ะ! คุณแม่บอกว่าคุณพ่อเริ่มลงพุงแล้ว!"

หลินหว่านถังที่ยืนอยู่ข้างๆ แกล้งทำเป็นไม่ได้ยิน

เนี่ยนเนี่ยนชูรูปถ่ายวิ่งโร่ไปหาจางซิ่วหลาน

"คุณย่าคะ! เมื่อก่อนคุณพ่อตลกจังเลยค่ะ! ฟันหลอไปซี่นึงด้วย!"

จางซิ่วหลานรับรูปถ่ายไปก้มมองดู

"รูปนี้ปาเข้าไปยี่สิบปีแล้วนะเนี่ย" น้ำเสียงของเธอแผ่วเบาลง "ตอนนั้นพ่อของหนูก็อายุพอๆ กับหนูนี่แหละ"

เฉินฉี่ยืนนิ่งอยู่ตรงโถงทางเดิน

เกียรติบัตรบนฝาผนังยังคงแขวนอยู่ที่เดิม ทั้งหมดเจ็ดใบ ตั้งแต่ชั้นประถมไปจนถึงมัธยมปลาย

เขายื่นมือออกไปแตะใบที่แขวนอยู่ต่ำที่สุด เทปกาวใสตรงมุมบนขวาแห้งกรังจนกลายเป็นสีเหลืองและเปราะร่อน

แต่มันกลับไม่ยอมหลุดร่วงลงมา

ติดแน่นทนนานมาได้กว่ายี่สิบปีแล้ว