บทที่ 59: ข้าสอบผ่านแล้ว

เมื่อเห็นลูกชายกลับมา คุณนายหลิ่วก็ดีใจขึ้นมา ไม่สนใจว่าคนอื่นจะพูดอะไร โยนมีดขูดป่านทิ้งแล้วเข้าไปหา มองซ้ายมองขวา แล้วก็สงสารขึ้นมา "เหนื่อยจนผอมไปหมดแล้ว ต้องฆ่าไก่ให้เจ้าบำรุงร่างกายเสียหน่อย"

พอได้ยินว่านางจะฆ่าไก่อีกแล้ว หญิงชราและหญิงสาวต่างก็พากันส่ายหน้า

ช่างใช้ชีวิตไม่เป็นเสียจริง นี่ก็จะฆ่าไก่อีกแล้ว

"เจ้าบัณฑิตคนหนึ่งก็อาศัยแค่การคัดลอกตำราหาเงินได้นิดหน่อย จะพอให้เจ้าสอบขุนนางได้รึ"

คุณนายโจวกล่าวเยาะเย้ย

คุณนายหลิวกำลังจะเอ่ยปาก ก็ถูกเฉินเยี่ยนชิงพูดก่อน "เดือนหนึ่งก็หาได้แค่หนึ่งสองตำลึงเงิน พอจะให้ข้าเรียนหนังสือสอบขุนนางได้"

"หนึ่งสองตำลึงเงิน?! เจ้าไปหามาจากที่ไหน?!"

คุณนายโจวแทบจะกรีดร้องออกมา

เฉินเต๋อฝูทำงานดีขนาดนั้นเดือนหนึ่งก็ได้เงินเดือนแค่ห้าร้อยอีแปะ เฉินเยี่ยนอ่านหนังสือทั้งวัน จะหาเงินหนึ่งสองตำลึงได้อย่างไร

หากเขียนตัวอักษรได้ดี รับงานคัดลอกตำราก็พอจะหาเงินได้บ้าง

ราชวงศ์เหลียงถึงแม้เทคโนโลยีการพิมพ์จะเจริญแล้ว หนังสือที่ขายจำนวนมากอย่างคัมภีร์สี่เล่มห้าบรรพล้วนเป็นการพิมพ์จำหน่าย แม้แต่ภาพประกอบก็ยังสามารถพิมพ์ได้ แต่หนังสือที่ไม่เป็นที่นิยมนักก็ยังคงเป็นการคัดลอกด้วยมือ บัณฑิตผู้ยากจนหลายคนก็อาศัยการรับงานคัดลอกตำราหาเงิน

เพียงแต่ข้อกำหนดของงานเช่นนี้สูงอย่างยิ่ง ตัวอักษรห้ามเขียนผิด ทั้งยังต้องเขียนได้ดีกว่าการพิมพ์ถึงจะใช้ได้

คนในหมู่บ้านยิ่งตกใจจนหยุดการกระทำในมือ

ชาวนาทำงานหนักทั้งปี นอกจากจะเสียภาษีธัญพืชและค่ากินอยู่ของทั้งครอบครัวแล้ว ก็จะเก็บเงินได้หนึ่งสองตำลึงเงิน เก็บได้สองสามตำลึงก็ถือว่ามากแล้ว

เฉินเยี่ยนสามารถอ่านหนังสือไปพลางเดือนหนึ่งก็หาเงินได้หนึ่งสองตำลึงรึ

เฉินเยี่ยนกลับประหลาดใจขึ้นมา "ท่านย่าไม่ได้บอกป้าใหญ่รึว่าภาพวาดของข้ามีค่ามาก"

คุณนายโจวถึงได้เพิ่งนึกขึ้นได้ว่าคุณย่าหลูเคยพูดถึงมาก่อน ต่อมาคุณชายน้อยที่ชื่อเมิ่งหย่งฉางคนนั้นก็เดินทางมาทวงงานที่บ้านตระกูลเฉินทวงให้เฉินเยี่ยนวาดภาพด้วยตนเอง

หลังจากนั้นก็ไม่มีความเคลื่อนไหวอะไรอีก นางก็เลยลืมเรื่องนี้ไปแล้ว

คราวนี้พอได้ยิน นอกจากจะอิจฉาอย่างรุนแรงแล้วก็คือความเสียใจ

หากรู้แต่เนิ่นๆ ว่าภาพวาดของเขามีค่าขนาดนี้ นางอย่างไรก็คงไม่ยอมแยกบ้านเด็ดขาด!

หญิงชราและหญิงสาวในหมู่บ้านก็ฮือฮากันขึ้นมา ต่างก็พากันเข้าไปล้อมรอบเฉินเยี่ยน เรียก "เยี่ยนเกอเอ๋อร์" ทุกคำ ถามแต่เรื่องภาพวาด

คุณนายหลิ่วก็อวดดีขึ้นมาทันที "อาเยี่ยนเรียนหนังสือล้วนใช้เงินที่ตนเองหามาได้ พวกเราที่ขุดดินหาอาหารจะไปส่งเสียได้อย่างไร"

"ใช่ ของกินในบ้านเหล่านั้นก็ล้วนอาศัยเขาหามา"

"ลูกกตัญญู ไม่ยอมให้ข้ากับพ่อของเขาต้องลำบาก ตนเองกลับลำบากนะ ทุกวันอ่านหนังสือก็เหนื่อยพอแล้ว ยังต้องอดนอนวาดภาพหาเงิน พวกเราเป็นพ่อแม่ไม่มีความสามารถ ทำให้ลูกต้องทนทุกข์ลำบากมากมาย"

เฉินเยี่ยนมองแม่ของตนเองพูดจาเหลวไหลอย่างตกตะลึง

ธัญพืชในบ้านล้วนเป็นพ่อแม่ของเขาที่ปลูก ไข่ไก่และไก่ที่กินปกติก็เป็นของที่บ้านเลี้ยง

เขาถึงแม้ปกติจะไม่ต้องให้พวกเขาให้เงิน แต่พู่กันหมึกกระดาษในบ้านล้วนเป็นเฉินเต๋อโซ่วที่ไปซื้อมาให้เขาที่อำเภอ เงินที่เขาหามาได้แม่ของเขาก็ไม่ได้เอาไป

เพราะเขาเรียนหนังสือ คุณนายหลิ่วรู้สึกว่าเขาจะใส่เสื้อผ้าที่แย่เกินไปไม่ได้ ทุกปีจะต้องตัดเสื้อผ้าชุดใหม่ให้เขาหนึ่งชุด

ตอนนี้ในปากของแม่เขา บ้านนี้ทั้งหมดกลับกลายเป็นเขาที่เลี้ยงดูแล้ว

แต่เฉินเยี่ยนก็เข้าใจว่า แม่ของเขานี่กำลังสร้างชื่อเสียงให้เขา

นางมีจิตใจรักลูกอย่างสุดซึ้ง เขาก็จะไปโต้แย้งทำไม

หญิงชราและหญิงสาวฟังแล้วก็ตาร้อนผ่าว แทบอยากจะแย่งเฉินเยี่ยนกลับบ้านไปเป็นลูกเป็นหลานของตนเอง

พอนึกถึงลูกที่ซุกซนของบ้านตนเอง ต่างก็ถอนหายใจว่าเด็กดีล้วนเป็นของบ้านอื่น

พอถอนหายใจเรื่องบ้านตนเองเสร็จ ก็พากันอิจฉาวาสนาดีของคุณนายหลิ่วและเฉินเต๋อโซ่ว ถึงแม้จะมีลูกชายเพียงคนเดียว ก็เก่งกว่าลูกชายสามห้าคนของบ้านอื่น

คุณนายหลิ่วถูกชมจนยิ้มตาหยี

ฉากนี้ทิ่มแทงตาของคุณนายโจวอย่างรุนแรง โกรธจนนางสะพายป่านหันหลังเดินจากไป

คุณนายหลิ่วรีบร้อนกลับบ้านไปฆ่าไก่ พูดคุยกับคนในหมู่บ้านอยู่ครู่หนึ่งก็พาเฉินเยี่ยนกลับบ้าน

ตอนเช้าไก่ถูกปล่อยออกจากเล้า ตอนนี้ก็เดินเล่นอยู่ในลานบ้าน ตอนที่คุณนายหลิ่วจับไก่ก็ทำให้ไก่ตกใจจนกระพือปีกไปทั่วลาน

สุดท้ายแม่ไก่แก่ตัวหนึ่งก็โชคร้ายถูกจับ ร้อง "กุ๊กๆ" อย่างน่าเวทนาสองสามที ก็ถูกคุณนายหลิ่วเชือดคออย่างคล่องแคล่ว

ต้มน้ำร้อนถอนขน สับไก่ ต้มน้ำใส่หม้อ แล้วไปถอนหัวไชเท้าจากในไร่มาสับเป็นชิ้นๆ โยนเข้าไปตุ๋นด้วยกัน

แล้วในหม้อข้างๆ ก็ต้มน้ำร้อนให้เฉินเยี่ยนอาบน้ำ นำเสื้อผ้าที่สกปรกออกมาซักให้สะอาด

หลายวันนี้เฉินเยี่ยนเหนื่อยจัดไปนานแล้ว ล้มตัวลงนอนก็หลับไปเลย

พอตื่นขึ้นมาอีกทีฟ้าก็มืดแล้ว

เขาขยี้ตาพลางมองดูหลังคาอยู่ครู่หนึ่ง ก็ลุกขึ้นนั่ง พอหันไปก็พบว่าในห้องมีเงาคนอยู่สองคน เขาตกใจไปทีหนึ่ง ก็ได้ยินเสียงของคุณนายหลิ่วดังขึ้นในความมืด "ในที่สุดก็ตื่นเสียที เจ้าหากนอนต่อไปอีก แม่คงจะต้องไปหาหมอมาดูแล้ว"

เสียงของเฉินเต๋อโซ่วก็ดังตามมา "เขานอนไปทั้งวันทั้งคืน จะต้องหิวแล้วแน่ๆ เจ้ารีบนำซุปไก่ที่ตุ๋นไว้มาให้เขาดื่มเถอะ"

เฉินเยี่ยนตกใจอย่างยิ่ง

เขารู้สึกว่าตนเองเพิ่งจะนอนไปแค่บ่ายเดียวก็ผ่านไปทั้งวันทั้งคืนแล้วรึ

อันที่จริงแล้วการสอบระดับเมืองไม่ได้ทรมานคนเท่าการสอบระดับภูมิภาคการสอบฮุ่ยซื่อสนามหนึ่งสอบเพียงวันเดียว รวมทั้งหมดก็สอบเพียงสามวัน

แต่เฉินเยี่ยนแตกต่างจากคนอื่น ตึงเครียดอยู่ตลอดเวลาเพื่อระวังตระกูลเกา แม้แต่ตอนกลางคืนก็นอนไม่ค่อยหลับ บวกกับความเหนื่อยล้าจากการสอบระดับเมือง ร่างกายของเขาในวัยนี้ยังเล็กอยู่ พอกลับบ้านมาผ่อนคลายลงก็หลับเป็นตายไปเลย

เฉินเต๋อโซ่วจุดตะเกียงน้ำมัน ห้องสว่างขึ้น คุณนายหลิ่วก็ยกชามซุปไก่ร้อนๆ ขนาดใหญ่เข้ามา

ทั้งสองคนนั่งอยู่ใต้แสงตะเกียงเฝ้าเฉินเยี่ยนกิน

เฉินเยี่ยนก็หิวจัดจริงๆ ซุปไก่หนึ่งชามกินอย่างตะกละตะกลามจนหมด ทันใดนั้นก็รู้สึกดีขึ้นมาก

"พวกท่านมองข้าแบบนี้ทำไม"

ข้อศอกของคุณนายหลิ่วกระทุ้งเฉินเต๋อโซ่วทีหนึ่ง แล้วส่งสายตาให้เฉินเต๋อโซ่ว เฉินเต๋อโซ่วสองมือประสานกันอย่างทำอะไรไม่ถูก ครุ่นคิดแล้วเอ่ยปาก "ลูกเอ๋ย เมื่อฟ้าจะมอบภารกิจอันยิ่งใหญ่ให้แก่ผู้ใด ก็จะต้องทดสอบจิตใจของเขาให้ลำบาก ทำให้กระดูกและเส้นเอ็นของเขาเหนื่อยล้า..."

ท่องไปสองประโยค เฉินเต๋อโซ่วก็พลันติดขัดขึ้นมา

ประโยคหลังคืออะไรนะ

เฉินเต๋อโซ่วเกาศีรษะของตนเอง คิดเท่าไหร่ก็คิดไม่ออก

เขาถอนหายใจอย่างซาบซึ้ง สิบกว่าปีไม่ได้แตะต้องตำรา ความรู้เหล่านี้ทั้งหมดก็คืนให้อาจารย์ไปหมดแล้ว

เฉินเต๋อโซ่วก็ไม่คิดอะไรมากอีกต่อไป กล่าวอย่างตรงไปตรงมา "เจ้ามีความรู้มากกว่าพ่อ หลักการใหญ่ๆ เหล่านี้เจ้าก็เข้าใจดีกว่าพ่อ ครั้งนี้เราสอบไม่ผ่านก็ไม่เป็นไร ถือว่าได้เปิดหูเปิดตา เรียนรู้อีกสักสองสามปี เราค่อยลงสนามใหม่ เจ้าดูสิ คนมากมายสามารถเข้าร่วมการสอบระดับเมืองได้ เราก็เก่งกว่าคนส่วนใหญ่แล้ว"

ไม่รอให้เฉินเยี่ยนเอ่ยปาก คุณนายหลิ่วก็พูดตามมาติดๆ "อาเยี่ยนเจ้าเพิ่งจะอายุเท่าไหร่ สอบไม่ผ่านก็สอบไม่ผ่านสิ อย่าไปใส่ใจมากนักเลย เรากินดีอยู่ดีก็พอแล้ว"

เฉินเยี่ยนรออยู่เนิ่นนานถึงได้ฉวยโอกาสตอนที่คนทั้งสองพูดคุยกันกล่าว "ข้าสอบผ่านแล้ว อันดับที่สองของการสอบระดับเมือง"

เสียงเกลี้ยกล่อมในห้องหายไป ตามมาติดๆ คือเสียงร้องอุทานของเฉินเต๋อโซ่ว "สอบผ่านแล้วรึ"

แล้วก็เห็นเขากระโดดขึ้นจากเก้าอี้ เดินวนไปรอบๆ ห้อง

"สอบระดับเมืองผ่านแล้ว! ลูกชายข้าสอบระดับเมืองผ่านแล้ว! ลูกชายข้าเป็นถงเซิงแล้ว!"

เขาก็รีบวิ่งพรวดไปหาเฉินเยี่ยน ดวงตาทั้งสองข้างเปล่งประกายเจิดจ้า “เจ้าสอบผ่านจริงๆ รึ”

เฉินเยี่ยนยิ้ม "ท่านเจ้าเมืองเป็นคนเลือกเองเป็นอันดับที่สองของการสอบระดับเมือง ประกาศผลไปแล้ว แต่หมู่บ้านของเราอยู่ไกลจากเมืองหลวงของมณฑล คงจะไม่มีคนมาแจ้งข่าวดี"

หากอยู่ใกล้เมืองหลวงของมณฑล จะมีคนเดินทางไปแจ้งข่าวดีที่บ้านของบัณฑิตที่สอบผ่านโดยเฉพาะ เพื่อรับเงินรางวัล

อย่าว่าแต่ตระกูลใหญ่เลย แม้แต่ครอบครัวชาวนาที่มีถงเซิงออกมา ก็จะไม่เสียดายที่จะควักเงินออกมา

เฉินเต๋อโซ่วอุ้มเฉินเยี่ยนขึ้นมาหนึ่งที เงยหน้าหัวเราะฮ่าๆ แรงสั่นสะเทือนที่รุนแรงที่ส่งมาจากหน้าอกของเขาทำให้เฉินเยี่ยนสัมผัสได้อย่างชัดเจนว่าเขาตื่นเต้นเพียงใด

ดีใจยิ่งกว่าเขาเองเสียอีก

คุณนายหลิ่วก็ดีใจจนร้องไห้ ผลักเฉินเยี่ยนเบาๆ ทีหนึ่ง "เรื่องดีๆ เช่นนี้ ทำไมเจ้าไม่พูด"

เฉินเยี่ยนทั้งดีใจทั้งจนปัญญา "พวกท่านก็ต้องให้โอกาสข้าพูดด้วยสิ"