บทที่ 61: ขุนนางผู้ตรวจการศึกษา

"เหอรั่วสุ่ยเป็นผู้สอบได้อันดับสองของการสอบหน้าพระที่นั่งในปีหย่งอันที่หก กล่าวได้ว่ามีความรู้กว้างขวางดุจคัมภีร์ห้าเล่มเกวียน บทความเป็นที่เลื่องลือในหมู่บัณฑิต"

ตอนที่ท่านอาจารย์หยางพูดถึงเหอรั่วสุ่ย ในแววตาก็เต็มไปด้วยความนับถือ

ครั้งแรกที่เขาเห็นบทความของเหอรั่วสุ่ยก็ตกตะลึงราวกับเห็นเทพเซียน

หลังจากทราบว่าเหอรั่วสุ่ยดูแลการศึกษาของมณฑลเจิ้นเจียงแล้ว เขาก็ได้นำบทความของท่านมาอ่านอย่างละเอียดอีกครั้งหนึ่ง ความเลื่อมใสในใจก็ยิ่งทวีคูณ

ตอนที่เฉินเยี่ยนได้ยินคำว่า "อันดับสองของการสอบหน้าพระที่นั่ง" ก็รู้สึกนับถืออย่างสุดซึ้งเช่นกัน

โจวหรงในทั่วทั้งอำเภอผิงซิงก็เป็นบัณฑิตผู้มีชื่อเสียงแล้ว การสอบฮุ่ยซื่อครั้งที่แล้วก็ยังไม่ผ่าน

ส่วนเหอรั่วสุ่ยไม่เพียงแต่สอบผ่านฮุ่ยซื่อ ในการสอบหน้าพระที่นั่งยังคว้าอันดับที่สองมาได้ นอกจากจอหงวนแล้ว เขาก็สามารถมองบัณฑิตทั่วหล้าได้อย่างหยิ่งผยองแล้ว

คุณค่านี้ช่างสูงส่งจริงๆ

ท่านอาจารย์หยางนำชุดหนังสือที่มีบทความของเหอรั่วสุ่ยที่ซื้อมาออกมาวางบนโต๊ะ ราวกับภูเขาหนังสือลูกย่อมๆ

ขุนนางผู้ตรวจการศึกษาดูแลการศึกษาของหนึ่งมณฑล สามารถประเมินคัดเลือกเซิงหยวนได้ ทั้งยังมีสิทธิ์ที่จะปลดตำแหน่งของเซิงหยวนที่กระทำความผิด สำหรับเหล่าเซิงหยวนแล้ว ขุนนางผู้ตรวจการศึกษาน่าเกรงขามกว่าขุนนางผู้ปกครองเสียอีก

อย่างนักประพันธ์ผู้ยิ่งใหญ่ที่มีชื่อเสียงไปทั่วหล้าเช่นเหอรั่วสุ่ย ยิ่งสามารถกดดันบัณฑิตทั้งมณฑลจนเงยหน้าขึ้นมาไม่ได้

พอถึงตอนที่เฉินเยี่ยนพลิกอ่านบทความของคนผู้นี้ไปสองสามบทความ หน้าผากก็มีเหงื่อซึมออกมาอย่างบางเบา

เขาเงยหน้าขึ้น มองไปยังท่านอาจารย์หยาง "บทความของพวกข้าหากส่งไปถึงเบื้องหน้าท่านไม่ใช่ว่าจะเท่ากับสอนจระเข้ให้ว่ายน้ำรึ"

ฝ่ามือของโจวจี้ไป๋ก็ชื้นไปด้วยเหงื่อ กล่าวอย่างค่อนข้างประหม่า "ข้าไม่อยากจะไปขายหน้าต่อหน้าท่าน"

ท่านอาจารย์หยางปลอบโยนคนทั้งสอง "ท่านดำรงตำแหน่งขุนนางผู้ตรวจการศึกษามณฑลเจิ้นเจียงมาสามปีแล้ว ได้เห็นบทความของผู้เข้าสอบนับไม่ถ้วน ย่อมรู้ถึงมาตรฐานของผู้เข้าสอบระดับมณฑลดีอยู่แล้ว พวกเจ้าก็อย่าได้กังวลเกินไป"

ขุนนางผู้ตรวจการศึกษามีวาระสามปี ปีนี้ผ่านไปเหอรั่วสุ่ยก็จะหมดวาระ

พอดีเป็นปีสุดท้าย ก็เลยทำให้เฉินเยี่ยนทันได้เจอ

หากสามารถสอบผ่านระดับมณฑลได้ ต่อไปพวกเขาก็จะสามารถเรียกเหอรั่วสุ่ยว่า "ท่านอาจารย์" ได้ ก็นับว่าไม่เลว

แต่บทความของเหอรั่วสุ่ยคนนี้ช่างองอาจและสง่างามอย่างยิ่ง เขียนออกมาลวกๆ ก็เป็นบทความที่วิจิตรบรรจงแล้ว

ใช้ถ้อยคำหรูหรา แต่กลับยังคงมีเนื้อหาสาระ อ่านแล้วทำให้ในใจเกิดอารมณ์พลุ่งพล่าน

บทความที่ผู้คุมสอบทำส่วนใหญ่ก็สามารถเป็นตัวแทนของนิสัยส่วนตัว เผยให้เห็นถึงความชอบส่วนตัว

ผู้เข้าสอบย่อมต้องพยายามอย่างยิ่งที่จะเอาใจ

แต่สำหรับเฉินเยี่ยนแล้วนี่คือความท้าทายครั้งใหญ่

รูปแบบงานเขียนของเขาเรียบง่ายและจริงใจ ค่อนข้าง "เน้นเนื้อหาที่เป็นรูปธรรม"

ด้วยเหตุนี้เอง บทกวีและโคลงกลอนของเขาจึงทำได้ไม่ดีเสมอ

ตอนนี้จะให้เขาเขียนบทความที่งดงามเช่นนี้ ช่างยากลำบากจริงๆ

ทุกคนต่างก็บอกว่าในการสอบขั้นต้นสามัญ การสอบระดับเมืองยากที่สุด แต่สำหรับเฉินเยี่ยนแล้ว การสอบระดับมณฑลยากกว่าการสอบระดับเมืองเสียอีก

เมื่อเทียบกับการสอบระดับเมืองที่คัดคนออกอย่างบ้าคลั่งแล้ว การสอบระดับมณฑลกลับคัดคนออกน้อยมาก

ตัวอย่างเช่นก่อนหน้านี้ ทั้งมณฑลเจิ้นเจียงมีเซิงหยวนไม่ถึงสามพันคนเข้าร่วมการสอบระดับภูมิภาค

นี่ก็หมายความว่า การสอบระดับมณฑลก็จะคัดคนออกไปบ้าง

หากเฉินเยี่ยนอันดับที่สองของการสอบระดับเมืองสอบตกในการสอบระดับมณฑล เฉินเยี่ยนไม่เพียงแต่จะเสียหน้าของตนเอง ยิ่งไปกว่านั้นยังเสียหน้าของเมืองตงหยาง เสียหน้าของท่านเจ้าเมืองหวังอีกด้วย

โจวจี้ไป๋ตบไหล่ของเขา กล่าวอย่างค่อนข้างเห็นใจ "พยายามอย่างสุดความสามารถก็พอแล้ว"

เฉินเยี่ยนปัดมือของเขาออก โต้กลับอย่างเสียดสี "เจ้าดูแลตัวเองก่อนเถอะ"

โจวจี้ไป๋กล่าว "บทความของข้าถึงแม้จะไม่มีสาระลึกซึ้งเท่าเจ้า แต่เมื่อเทียบกับของเจ้าแล้ว终究ก็ยังคงหรูหรากว่าอยู่บ้าง ข้าเพียงแค่ทำบทความของตนเองให้ดี ก็น่าจะไม่ถึงกับถูกคัดออก"

เฉินเยี่ยน "..."

ความรู้สึกอัดอั้นตันใจนี้ช่างไม่น่าชอบเลยจริงๆ

ท่านอาจารย์หยางกล่าว "รูปแบบงานเขียนของจี้ไป๋ค่อนข้างจะเอนเอียงไปทางรูปแบบงานเขียนของมหาปรมาจารย์ เดือนนี้ก็ฝึกฝนให้มากขึ้น อาเยี่ยนก็อย่าได้เปลี่ยนเลย ทำตามรูปแบบงานเขียนที่เรียบง่ายและจริงใจของตนเองต่อไป แล้วขัดเกลาให้ดียิ่งขึ้นไปอีก ถึงแม้รูปแบบงานเขียนจะแตกต่างกัน มหาปรมาจารย์เป็นนักประพันธ์ผู้ยิ่งใหญ่ ความดีความเลวของบทความก็ยังคงสามารถแยกแยะได้"

เฉินเยี่ยนก็รู้สึกว่าการจัดแจงเช่นนี้ดีกว่า

เขาก่อนหน้านี้ใช้ความพยายามอย่างมากถึงจะทำให้บทกวีพอจะดูได้ ภายในหนึ่งเดือนหากต้องการจะเปลี่ยนรูปแบบงานเขียนโดยสิ้นเชิงช่างค่อนข้างยากลำบาก

ขอเพียงแค่จุดแข็งของตนเองยาวพอ ก็จะสามารถบดบังจุดอ่อนได้

แต่หากต้องการจะได้รับการชื่นชมจากผู้คุมสอบที่มีรูปแบบงานเขียนตรงกันข้ามโดยสิ้นเชิง บทความของเขาก็จำเป็นต้องดีถึงระดับหนึ่ง

เฉินเยี่ยนยิ่งรีบร้อนมากขึ้น ไก่ขันก็ตื่นขึ้นมา ท่องจำบทความของปรมาจารย์หลายบท แล้วทำหนึ่งบท กินข้าวเช้าเสร็จ ก็ท่องอีกหลายบทแล้ว ครุ่นคิดอย่างละเอียด เขียนบทความหนึ่งบทลงไป หลังอาหารกลางวันงีบหลับหนึ่งเค่อ (สิบห้านาที) ก็ท่องบทความต่อแล้วเขียนอีกหนึ่งบท พอถึงตอนกลางคืน ก็เป็นท่านอาจารย์หยางที่ชี้แนะข้อบกพร่องในบทความของเขา แล้วทำการปรับปรุง

ทุกครั้งจะต้องแก้ไขจนถึงดึกดื่นถึงจะได้นอน

เมื่อยืนหยัดเช่นนี้มาหนึ่งเดือน เขากลับยิ่งหลงใหลในนั้นมากขึ้น กลับเป็นหน้าผากของท่านอาจารย์หยางที่ยิ่งกว้างขึ้น

ข้อเสียเพียงอย่างเดียวคือต้องกินอาหารที่ท่านอาจารย์หยางทำ

อันที่จริงแล้วท่านอาจารย์หยางทำอาหารไม่เป็น เพียงแค่นำผักที่ซื้อมาใส่ลงไปในหม้อต้มพร้อมกับข้าว บ่อยครั้งข้าวก็ยังดิบอยู่ แต่ผักกลับต้มจนเละ ช่างเป็นการทำลายอาหารเสียจริง

ในตอนนี้อากาศก็ค่อยๆ ร้อนขึ้นแล้ว ท่านอาจารย์หยางก็จะไปซื้อแตงและผลไม้บางอย่างกลับมาจากบ้านชาวนา ใช้น้ำบ่อเย็นๆ แช่ไว้สักพัก แล้วหั่นให้เฉินเยี่ยนสองคนแก้ร้อน

...

ขุนนางผู้ตรวจการศึกษาดูแลการศึกษาของหนึ่งมณฑล ต้องเดินทางไปตรวจทั่วทุกเมืองและจังหวัดในมณฑล ประเมินเซิงหยวน ย่อมต้องถูกตระกูลใหญ่ต่างๆ จับตามอง

เหอรั่วสุ่ยพอถึงตงหยาง ก็มีบ้านมากมายส่งบัตรเชิญมา เขาก็ปฏิเสธไปทั้งหมด

ในตอนนี้ส่งบัตรเชิญ ก็ไม่พ้นเพื่อเรื่องการสอบระดับมณฑล เขาคือผู้ตรวจการศึกษา สมควรที่จะยกระดับการศึกษาวัฒนธรรมของหนึ่งมณฑล ไม่ใช่เพื่อเปิดประตูสะดวกให้แก่บางคน

ยังเหลือเวลาอีกหลายวันก่อนจะถึงการสอบระดับมณฑล เหอรั่วสุ่ยนำกระดาษข้อสอบของอันดับหนึ่งของแต่ละอำเภอ, อันดับหนึ่งของการสอบระดับเมืองมาดูทั้งหมด

ตอนที่เห็นบทความของเกาซิวหย่วน เหอรั่วสุ่ยก็ตั้งใจไปตรวจสอบดูอีกครั้ง ปรากฏว่าแท้จริงแล้วเป็นอันดับหนึ่งของการสอบระดับเมืองตงหยางและอันดับหนึ่งของอำเภอผิงซิง ชั่วขณะหนึ่งก็เย็นชาลง

บทความเช่นนี้สามารถเป็นอันดับหนึ่งได้ เกรงว่าคงจะเป็นคนของตระกูลเกา

เมืองตงหยางนี้สามารถมีอำนาจเช่นนี้ได้ ทั้งยังแซ่เกา นอกจากครอบครัวนั้นแล้วก็ไม่คิดเป็นอื่น

เพียงแต่หากอันดับหนึ่งเช่นนี้แท้จริงแล้วถูกผลักดันไปสอบระดับภูมิภาค ก็คงจะน่าขันจริงๆ

เหอรั่วสุ่ยไม่คาดหวังอะไรกับบัณฑิตเมืองตงหยาง

ขุนนางในราชสำนักถึงแม้จะช่วยบอกกล่าวกับขุนนางท้องถิ่นเพื่อลูกหลานของตนเองบ้าง แต่ก็ยังรู้จักรักษาหน้า ไม่ได้บังคับให้อันดับหนึ่ง

ตอนนี้ตระกูลเกากระทำการเช่นนี้ ก็คือแม้แต่หน้าก็ไม่เอาแล้ว ขุนนางท้องถิ่นกลับยอมจำนนเช่นนี้ ช่างไร้กระดูกสันหลังเสียจริง

เกรงว่าคนที่ถูกคัดเลือกทั้งหมดคงจะเป็นคนจากตระกูลใหญ่เหล่านั้น

เหอรั่วสุ่ยจึงหมดความสนใจที่จะดูต่อไป สุ่มหยิบ "คัมภีร์เมิ่งจื่อ" ที่อยู่ข้างมือขึ้นมาดู

นี่ก็เป็นเหตุผลที่เขาเดินทางมาที่เมืองตงหยางก่อนใครเพื่อน

ช่วงนี้การ์ตูน "คัมภีร์เมิ่งจื่อ" ขายดีอย่างยิ่ง ถึงขั้นที่หนังสือเล่มหนึ่งหาได้ยาก

คัมภีร์สี่เล่มก็มีวันที่ถูกแย่งซื้อกันอย่างบ้าคลั่ง เหอรั่วสุ่ยย่อมประหลาดใจ ไปที่ร้านหนังสือหลายครั้งก็ยังซื้อไม่ได้ โชคดีที่สหายคนหนึ่งส่งให้เขาเล่มหนึ่ง พอได้ดูก็ตกตะลึง

เรื่องราวข้างในน่าติดตามไปพร้อมกัน อธิบายความหมายของ "คัมภีร์เมิ่งจื่อ" ได้กระจ่างแจ้ง ทั้งยังมีความเข้าใจใน "คัมภีร์เมิ่งจื่อ" ที่แม่นยำอย่างยิ่ง จะต้องเป็นผู้ที่คุ้นเคยกับ "คัมภีร์เมิ่งจื่อ" อย่างขึ้นใจ

เหอรั่วสุ่ยพอได้มาก็พลิกอ่านซ้ำไปซ้ำมา ยิ่งดูก็ยิ่งรู้สึกว่าหนังสือเล่มนี้ช่างเป็นหนังสือเทพสำหรับการปูพื้นฐานของเด็กเล็กจริงๆ

เมื่อเห็นชื่อ "จิ่วเยวียน" เหอรั่วสุ่ยก็รู้แล้วว่าเป็นนามปากกาอย่างไม่ต้องสงสัย

เขายังหาหนังสือการ์ตูนอีกเล่มหนึ่งภายใต้ชื่อเดียวกัน "คัมภีร์หลุนอวี่" อ่านจบแล้วเหอรั่วสุ่ยก็ชมไม่หยุด

หากคนผู้นี้สามารถเข้าสู่จวนของผู้ตรวจการศึกษาได้ จะต้องสามารถส่งเสริมการพัฒนาการศึกษาของทั้งมณฑลเจิ้นเจียงได้อย่างมากแน่นอน

รอให้การสอบระดับมณฑลสิ้นสุดลง เขาจะส่งคนไปตามหาคนผู้นี้มา

...

พร้อมกับที่เดือนแปดใกล้เข้ามา อากาศก็ค่อยๆ เย็นลง ความเร็วในการท่องหนังสือของเฉินเยี่ยนก็ยิ่งเร็วขึ้น บทความก็เขียนได้อย่างรวดเดียวจบ

วันหนึ่ง เฉินเยี่ยนเห็นตอนที่ท่านอาจารย์หยางสระผม ในอ่างลอยเต็มไปด้วยเส้นผมชั้นหนึ่ง อีกทั้งดูที่หน้าผากของท่านอาจารย์หยาง ในใจก็เกิดความละอายขึ้นมา ในที่สุดก็ออกไปซื้องาดำมาให้ท่านอาจารย์หยาง

เดิมทีท่านอาจารย์หยางคิดว่าตนเองในที่สุดก็จะได้พักหายใจบ้าง แต่กลับพบว่าเฉินเยี่ยนทุกวันต้องทำบทความห้าบท มากกว่าเมื่อก่อนถึงสองบท

ท่านอาจารย์หยางทั้งรู้สึกปลื้มใจทั้งกลุ้มใจ ทุกวันเฝ้ารอให้การสอบระดับมณฑลมาถึงเร็วๆ

หากปล่อยไว้นานกว่านี้ เขาจะต้องหัวล้านโดยสิ้นเชิงแล้ว