บทที่ 78: การดื่มสุรา

เฉินเหลาหู่ยกสัมภาระขึ้นบนรถเทียมวัว ใบหน้าที่หยาบกร้านของเขาเผยรอยยิ้มซื่อๆ “ผู้นำตระกูลสั่งมาแล้วว่า ต่อจากนี้ไปให้ข้าคอยคุ้มครองเจ้า ตราบใดที่ข้ายังไม่ตาย จะไม่ยอมให้ท่านซิ่วไฉของเราต้องเสียผมแม้แต่เส้นเดียว”

คำพูดของเฉินเหลาหู่นี้นับว่าน่าเชื่อถืออย่างยิ่ง

บิดาของเฉินเหลาหู่ผู้นี้เป็นพรานล่าสัตว์ที่เก่งกาจ ขอเพียงได้เข้าไปในภูเขาหลังหมู่บ้าน ก็มักจะได้กระต่ายป่าไก่ป่ากลับมาเสมอ

หากล่ามาได้มาก ก็จะเก็บไว้กินเองส่วนหนึ่ง ด้วยเหตุนี้เฉินเหลาหู่จึงมีพละกำลังมหาศาลมาตั้งแต่เด็ก

พออายุได้สิบขวบก็ติดตามบิดาขึ้นเขา เรียนรู้วิชาล่าสัตว์มาจนเชี่ยวชาญ ตอนอายุสิบห้าปีถึงกับยิงเสือตายไปตัวหนึ่ง

เมื่อเขาแบกเสือลงมาจากเขา หลังจากนั้นทุกคนก็จำได้เพียงว่าเขาชื่อเฉินเหลาหู่ (เฉินพยัคฆ์) ไม่มีใครจำชื่อจริงของเขาได้อีก

ต่อมาเมื่อหมู่บ้านเฉินเจียวันเกิดเรื่องทะเลาะวิวาทกับหมู่บ้านอื่น เฉินเหลาหู่บุกเดี่ยวเข้าไปกลางวงของฝ่ายตรงข้าม เกือบจะซัดหัวหน้าหมู่บ้านของอีกฝ่ายจนตาย นับว่ากล้าหาญอย่างหาที่เปรียบมิได้

เรื่องราวเหล่านี้เฉินเยี่ยนได้ฟังมาจากเฉินเต๋อโซ่วหลังจากกลับถึงบ้าน

คนที่ผู้นำตระกูลส่งมา เฉินเยี่ยนย่อมไว้วางใจได้

เมื่อมีคนต่อสู้เก่งกาจเช่นนี้คอยคุ้มครอง ก็ไม่ต้องกลัวว่าจะเจอโจรปล้นเหมือนครั้งก่อนอีก

เมื่อทางตระกูลสามารถขจัดความกังวลเบื้องหลังให้เขาได้ เขาก็จะสามารถตั้งใจเรียนได้อย่างเต็มที่มากขึ้น

แม้ว่าสำนักศึกษาจะหยุดเรียนแล้ว แต่เฉินเยี่ยนกลับไม่ได้หยุด ยังคงท่องหนังสือและเขียนบทความเช่นเดิม

เดิมทีเฉินเยี่ยนคิดจะไปพักที่บ้านท่านอาจารย์หยางเหมือนเช่นเคย แล้วค่อยกลับมาในวันสิ้นปี แต่พอท่านอาจารย์หยางกลับถึงบ้านก็ออกไปเยี่ยมเยียนสหาย หาตัวไม่พบเลย

เฉินเยี่ยนจึงได้แต่พักอยู่ที่บ้าน

เพราะการที่เฉินเยี่ยนสอบได้ซิ่วไฉ ทำให้คนในหมู่บ้านเฉินเจียวันต่างยืดอกได้ตรงกว่าเดิม

หากบ้านญาติจัดงานเลี้ยง คนจากหมู่บ้านเฉินเจียวันที่ไปร่วมงานก็จะได้นั่งโต๊ะประธาน คนอื่นๆ ต่างก็ต้องให้เกียรติเป็นพิเศษ

ทั้งหมู่บ้านเฉินเจียวันเต็มไปด้วยบรรยากาศที่เจริญรุ่งเรือง แม้แต่การเฉลิมฉลองปีใหม่ก็ยังคึกคักกว่าปีก่อนๆ

หลังจากเทศกาลหยวนเซียวผ่านพ้นไป เฉินเยี่ยนก็ถูกเฉินเหลาหู่ส่งตัวกลับไปยังสำนักศึกษา และกลับเข้าสู่วันเวลาแห่งการทุ่มเทให้กับการเรียนอีกครั้ง

บางครั้งเมื่อพบกับหลี่จิ่งหมิงที่สำนักศึกษา ฝ่ายตรงข้ามก็สิ้นไร้ซึ่งความหยิ่งทะนงในอดีตโดยสิ้นเชิง กลับดูหดหู่ซึมเซาอยู่บ้าง

เฉินเยี่ยนคิดว่าหากพ่ายแพ้ในการสอบประจำปีเพียงครั้งเดียวก็สูญสิ้นกำลังใจไปแล้ว เส้นทางการสอบขุนนางก็คงจะไปได้ไม่ไกล ด้วยเหตุนี้จึงไม่ได้ใส่ใจมากนัก

การสอบฮุ่ยซื่อในปีนี้จัดขึ้นในเดือนสอง พอถึงเดือนสี่ โจวหรงก็เดินทางกลับบ้านเกิดอย่างสมเกียรติ

ท่านจวี่เหรินโจวสอบได้อันดับที่เจ็ดในขั้นที่สองได้รับตำแหน่งจิ้นซื่อ ท่านเจ้าเมืองหวังให้การต้อนรับด้วยตนเอง แล้วจึงให้คนส่งตัวกลับไปยังหมู่บ้านโจวเจียวัน

ในวันที่สองหลังจากกลับถึงบ้าน นายอำเภอเถาตูก็มาเยี่ยมเยียนถึงประตูบ้าน ร่วมดื่มสุราสนทนากับโจวหรงผู้เป็นจิ้นซื่อคนใหม่อย่างชื่นมื่น ของขวัญจากคหบดีในละแวกใกล้เคียงก็หลั่งไหลส่งมาที่บ้านท่านจวี่เหรินโจวไม่ขาดสาย

บ้านตระกูลโจวจะรุ่งโรจน์ถึงขีดสุดชั่วขณะหนึ่ง

เมื่อเฉินเยี่ยนกลับมาในวันหยุด สิ่งที่เขาเห็นก็คือท่านจิ้นซื่อโจวผู้กำลังเปี่ยมสุขสมหวัง

คืนนั้น โจวหรงจึงให้เฉินเยี่ยนและโจวจี้ไป๋ร่วมดื่มกับเขาสักจอก คุณนายเจียงขัดขึ้น “สุราทำร้ายร่างกาย พวกเขายังเด็กอยู่ ดื่มสุราไม่ได้”

โจวหรงหัวเราะอย่างใจกว้าง “สิบขวบก็ไม่เด็กแล้ว จิบเพียงเล็กน้อยไม่เป็นไรหรอก”

บัณฑิตมากมายทุ่มเททั้งชีวิตก็ยังไม่อาจสอบได้จิ้นซื่อ เขาโจวหรงพากเพียรมาหลายปี ในที่สุดก็สามารถยกระดับวงศ์ตระกูลได้ จะไม่ให้ยินดีได้อย่างไร และจะไม่ให้เด็กทั้งสองคนร่วมยินดีกับเขาได้อย่างไร?

บุรุษแห่งราชวงศ์เหลียงอายุสิบห้าปีจึงจะนับเป็นผู้ใหญ่เต็มตัว พวกเขาสองคนอายุสิบขวบแล้ว ไม่นับว่าเล็กนัก พ่อลูกร่วมดื่มกันมีสิ่งใดที่ไม่ควร?

ท่านอาจารย์หยางก็ยิ้มแล้วกล่าว “ลูกผู้ชายไม่ถือสาเรื่องเล็กน้อย”

เมื่อคุณนายเจียงเห็นว่าห้ามไม่อยู่ ก็ทำได้เพียงอุ่นสุราให้พ่อลูกสามคนด้วยตนเอง เพื่อป้องกันไม่ให้เด็กทั้งสองต้องใช้อวัยวะภายในมาอุ่นสุราเย็นๆ

โจวหรงยกจอกสุราขึ้น ชนจอกกับเฉินเยี่ยนและโจวจี้ไป๋คนละที แล้วยิ้มกล่าว “วันนี้พ่อจะสอนพวกเจ้าว่าสุราคืออะไร หลี่ไป๋เคยกล่าวไว้ ‘ยามสมหวังในชีวิตพึงเสพสุขให้เต็มที่ อย่าให้จอกทองคำว่างเปล่าใต้แสงจันทร์’ พวกเจ้าจงดื่มให้เต็มที่ เมาแล้วพ่อก็จะอุ้มพวกเจ้าไปนอนบนเตียงเอง!”

ดวงตาของโจวจี้ไป๋เป็นประกาย แต่ก็ยังลังเลอยู่บ้าง เขาหายใจเข้าลึกๆ แล้วเอนเข้าไปกระซิบข้างหูเฉินเยี่ยน “ดื่มสุราแล้ว พวกเราก็จะไม่ใช่เด็กชาย แต่เป็นบุรุษแล้วนะ”

เฉินเยี่ยนมองท่าทางตื่นเต้นของเขาแล้วก็ได้แต่ทอดถอนใจในความคิด แม้แต่การดื่มสุราก็ยังตื่นเต้นได้ถึงเพียงนี้ ช่างยังไม่สิ้นไร้กลิ่นอายของเด็กน้อย ไม่เหมือนเขา ที่สามารถยกจอกสุราขึ้นอย่างสงบ แล้วดื่มสุราอุ่นในจอกจนหมดสิ้นในรวดเดียว

สงบนิ่ง ไม่รีบร้อน เขายอมรับว่าตนเองนั้นสุขุมเยือกเย็นอย่างยิ่ง

ในชาติก่อน เฉินเยี่ยนเคยทำงานเป็นพนักงานขายอยู่พักหนึ่งเพื่อเลี้ยงชีพก่อนที่จะมีชื่อเสียง ความสามารถในการดื่มสุราของเขาก็ฝึกฝนมาจากตอนนั้นเอง

ก็เพราะประสบการณ์การเป็นพนักงานขายนั่นแหละ ที่ทำให้เขาได้พบเจอผู้คนหลากหลายประเภท และเข้าใจว่าธาตุแท้ของมนุษย์คืออะไร

การ์ตูนที่เขาวาดในภายหลัง ตัวละครในนั้นจึงมีชีวิตชีวา และแน่นอนว่ามันก็โด่งดังขึ้นมา

ตอนนั้นสุราที่ดื่มส่วนใหญ่เป็นสุราขาวดีกรีสูง สุราหมักของราชวงศ์เหลียงในปากของเขาจึงไม่ต่างอะไรกับน้ำเปล่า

ในเมื่อท่านพ่อของเขามีความสุข เขาก็จะร่วมสนุกด้วยสักหน่อย

แล้วทั้งโต๊ะสุรา นอกจากเขาแล้ว อีกสามคนก็พากันฟุบหลับไปหมด

โจวจี้ไป๋อ่อนแอที่สุด ดื่มไปเพียงจอกเดียว ก็นั่งยิ้มอย่างเลื่อนลอยอยู่บนเก้าอี้ พออีกจอกลงท้อง ก็ฟุบหน้าลงกับโต๊ะไปเลย

ท่านอาจารย์หยางดีขึ้นมาหน่อย ดื่มไปห้าจอกก็ล้มลง

ส่วนโจวหรง...

โจวหรงนับว่าเก่งขึ้นมาหน่อย ดื่มไปถึงแปดจอกเต็มๆ สองมือกุมขมับ สายตาเลื่อนลอยถามเฉินเยี่ยน “เจ้าเมาแล้วรึยัง?”

เฉินเยี่ยนที่นั่งตัวตรงกล่าว “ยังเลยขอรับ แค่รู้สึกแน่นท้องเกินไปหน่อย”

โจวหรงร้องโหยหวนออกมาหนึ่งครั้ง แล้วฟุบหน้าลงกับโต๊ะนอนกรนครอกๆ ไป เฉินเยี่ยนส่ายหน้าให้คนทั้งสามอย่างรังเกียจ

สุราดีกรีต่ำเพียงเท่านี้ยังเมาได้ ช่างคออ่อนเสียจริง

เฉินเยี่ยนวางจอกสุราลง ทอดถอนใจเฮือกหนึ่ง ยังไม่จุใจเลยแฮะ

เมื่อเฉินเยี่ยนกลับมาจากสำนักศึกษาอีกครั้ง โจวหรงก็ได้เดินทางกลับเมืองหลวงเพื่อเข้ารายงานตัวแล้ว

เนื่องจากเขายังไม่ได้รับมอบหมายตำแหน่ง คุณนายเจียงจึงไม่ได้ติดตามเขาไป

แต่ตอนนี้ไม่เหมือนกับในอดีต โจวหรงสอบได้จิ้นซื่อแล้ว ญาติพี่น้องในตระกูลโจวที่เคยคิดอยากได้ทรัพย์สมบัติของพวกเขาต่างก็พากันนอบน้อม เมื่อเห็นโจวจี้ไป๋และเฉินเยี่ยนก็ล้วนแต่ยิ้มแย้มต้อนรับ

ต้นเดือนห้า ในเมืองตงหยางก็มีรวมบทความตัวอย่างของการสอบฮุ่ยซื่อปีนี้วางขาย

เฉินเยี่ยนรีบซื้อกลับมาหนึ่งเล่มทันที เขาข้ามบทความของจอหงวน บังเอี๋ยน และอื่นๆ ไป เปิดไปดูบทความที่โจวหรงเขียนโดยตรง

เมื่ออ่านจบจนทั่วแล้ว เฉินเยี่ยนก็รู้สึกนับถืออย่างสุดซึ้ง

บทความของท่านพ่อเขานั้นเทียบกับเมื่อก่อนไม่ได้เลยจริงๆ

แม้แต่ท่านอาจารย์หยางก็ยังกล่าว “บทความของเม่าจือบรรลุถึงขั้นสมบูรณ์แบบแล้ว ไม่แปลกใจเลยที่สามารถสอบได้ขั้นที่สอง”

แล้วจึงหันไปกล่าวกับเฉินเยี่ยนและโจวจี้ไป๋ “เจ้าสองคนจงศึกษาวิเคราะห์บทความของเม่าจืออย่างละเอียด อาเยี่ยน สำนวนการเขียนของเจ้าใกล้เคียงกับเม่าจือ ยิ่งต้องขบคิดให้ดี”

เฉินเยี่ยนกล่าวอย่างนอบน้อม “ศิษย์จะศึกษาวิเคราะห์ทีละคำทีละประโยคอย่างแน่นอนขอรับ”

หลังจากที่เขาท่องจำรวมบทความตัวอย่างทั้งเล่มจนขึ้นใจแล้ว ก็ย้อนกลับมาอ่านบทความของโจวหรงอีกครั้ง

ทุกครั้งที่อ่าน ก็จะเกิดความเข้าใจใหม่ๆ ขึ้นมา

หากว่ากันเฉพาะบทความสำหรับการสอบขุนนางแล้ว บทความของโจวหรงย่อมด้อยกว่าของจอหงวน บังเอี๋ยน และคนอื่นๆ แต่บทความของเขาสามารถทำให้จิตใจของผู้คนสั่นสะเทือนได้ ทั้งบทความมีเพียงสี่คำเท่านั้น: จิตใจที่บริสุทธิ์

เฉินเยี่ยนพลันนึกถึงภาพ ‘ฤดูเก็บเกี่ยวในฤดูใบไม้ร่วง’ ที่โจวหรงมอบให้ ความเข้าใจก็ยิ่งลึกซึ้งขึ้น

หลังจากการศึกษาวิเคราะห์หลายต่อหลายครั้ง บทความของเฉินเยี่ยนก็ยิ่งมีชีวิตชีวามากขึ้น ส่วนที่ท่านอาจารย์หยางต้องแก้ไขก็น้อยลงทุกที

เฉินเยี่ยนจึงส่งบทความของตนเองไปให้โจวหรง โจวหรงมักจะวิจารณ์ทีละคำทีละประโยคเสมอ พื้นที่ว่างบนกระดาษถูกอักษรสีแดงเติมจนเต็มแน่นแล้วจึงถูกส่งกลับมา พร้อมกับแนบจดหมายหรือจดหมายเหตุราชสำนักมาในจดหมายด้วย

ในจดหมายเหตุราชสำนักนั้น นอกจากจะบันทึกเรื่องราวต่างๆ ของราชวงศ์แล้ว ยังมีพระราชโองการของฮ่องเต้ การประกาศใช้กฎหมาย การถอดถอนขุนนาง และการวิพากษ์วิจารณ์กฎหมายของเหล่าขุนนางอีกด้วย นอกจากนี้ ยังมีการบันทึกผลการประเมินการทำงานของขุนนางในพื้นที่ต่างๆ และสถานการณ์ภัยพิบัติต่างๆ อีกด้วย

จดหมายเหตุราชสำนักเช่นนี้จะเผยแพร่เฉพาะในหมู่ขุนนางเท่านั้น การได้ล่วงรู้สิ่งเหล่านี้ จึงจะสามารถเข้าใจนโยบายของชาติ และเข้าใจราชวงศ์เหลียงได้

บุตรหลานขุนนางสามารถเห็นจดหมายเหตุราชสำนักเหล่านี้ได้ แต่ลูกชาวนานั้นไม่มีข้อมูลเช่นนี้ ในด้านบทความวิจารณ์การเมืองจึงด้อยกว่าบุตรหลานขุนนางอยู่ไม่น้อย

การสอบคัดเลือกขุนนาง คือการคัดเลือกผู้มีความสามารถในการปกครองประเทศ หากแม้แต่บทความวิจารณ์การเมืองยังเขียนได้ไม่ดี จะปกครองประเทศได้อย่างไร?

เฉินเยี่ยนเดิมทีคิดว่าปีนี้จะสิ้นสุดลงท่ามกลางการอ่านหนังสืออย่างขะมักเขม้น แต่เหตุการณ์ไม่คาดฝันในเดือนสิบสองกลับผลักดันให้บ้านตระกูลโจวทั้งหลังต้องตกสู่ห้วงเหวโดยสิ้นเชิง