ตอนที่ 56 จูหยวนจาง เช่นนั้นแผ่นดินที่ข้าตีมามิใช่เหนื่อยเปล่าหรือ

เหงื่อกาฬที่แผ่นหลังของจูหยวนจางในยามนี้ไหลรินออกมาไม่หยุด

สำหรับเขาแล้ว หลังจากตีชิงแผ่นดินต้าหมิงมาได้ เรื่องที่ยังค้างคาอยู่ในใจมีอยู่ไม่มากนัก

ประการแรกคือหวังให้ราชวงศ์ต้าหมิงสามารถสืบทอดต่อไปได้ชั่วกาลนานนับพันนับหมื่นชั่วอายุคน

ประการที่สองคือหวังให้ลูกหลานรุ่นหลังของตนได้พึ่งใบบุญของตน เสวยสุขร่วมไปกับราชวงศ์ต้าหมิงไปชั่วลูกชั่วหลาน

หากเปลี่ยนมาใช้คำวิจารณ์ของชูเซวียนเมื่อครู่ นั่นก็คือความคิดแบบชาวนาที่เต็มสมอง

ใจคิดแต่จะส่งต่อที่ดินในบ้านให้ลูกหลาน เพื่อให้ลูกหลานได้อาศัยที่ดินผืนนี้ไม่อดตายไปตลอดกาล

วันนี้ชูเซวียนมาคิดคำนวณบัญชีนี้ให้เขาฟัง

จูหยวนจางจึงเพิ่งเข้าใจว่า ผืนดินใต้หล้าต้าหมิงผืนนี้ช่างกว้างใหญ่นัก

ทว่าต่อให้ใหญ่เพียงใด ก็ทานทนลูกหลานตระกูลจูที่คอยกัดกินไปเรื่อยๆ ไม่ไหวอยู่ดี

พระราชินีหม่าที่อยู่ด้านข้างยามนี้ก็ฟังจนตกตะลึงไปเช่นกัน

แผนการของจูหยวนจางนั้นนางล้วนกระจ่างแจ้งแก่ใจดี

ความคิดของนางเองก็ไม่ได้ต่างอะไรจากจูหยวนจางเลย

แต่เมื่อดูในตอนนี้ หากปล่อยให้เป็นไปตามที่จูหยวนจางจัดแจงไว้

อย่าว่าแต่จะให้ลูกหลานเสวยสุขไปตลอดเลย

เกรงว่าเพียงไม่กี่ชั่วคน ต้าหมิงนี้คงถูกลูกหลานของตนเองกัดกินจนล่มจมเป็นแน่

เพื่อไม่ให้เรื่องที่น่าสะพรึงกลัวเช่นนี้เกิดขึ้น

พระราชินีหม่าซึ่งปกติไม่เคยเป็นฝ่ายเอ่ยปากก่อนบนโต๊ะอาหาร ยามนี้ก็หันไปมองชูเซวียนพลางถามขึ้นว่า

"เซวียนเอ๋อร์เอ๋ย แม่เองก็รู้ว่าเจ้าเป็นเด็กดี"

"แต่เรื่องนี้ เจ้าพูดเสียจนน่ากลัวขนาดนี้ มันไม่มีหนทางแก้ไขเลยหรือ?"

จูหยวนจางพอได้ยินก็พลอยได้สติกลับมาเช่นกัน

จริงด้วย ในเมื่อเจ้าชูเซวียนพูดจามีหลักมีการเช่นนี้ ในใจย่อมต้องมีวิธีแก้ไขอยู่อย่างแน่นอน

ด้วยเหตุนี้ เขาจึงรีบหันไปมองชูเซวียน อยากฟังว่าอีกฝ่ายจะมีอุบายอันใด

ชูเซวียนถูกสองสามีภรรยาจ้องมองเช่นนั้น ก็ยิ้มเจื่อนพลางถามย้อนไปว่า "เรื่องนี้ต่อให้ข้ามีหนทางแก้ไขแล้วจะมีประโยชน์อันใดหรือขอรับ?"

"คำพูดพวกนี้เมื่อครู่ ก็เป็นเพราะพวกเราคนในครอบครัวคุยเล่นกัน ข้าถึงกล้าพูดออกมา"

"อย่างอารมณ์ของฝ่าบาทบ้านเราน่ะ ข้าจะกล้ายื่นฎีกาขึ้นไป ชี้หน้าฝ่าบาทแล้วบอกว่าท่านทำตรงนี้ไม่ถูก ตรงนั้นก็ผิดหรือ?"

"ตัวลูกเขยคนนี้ แค่อยากใช้ชีวิตไปอย่างสงบสุขและปลอดภัยเท่านั้น"

"ไม่อยากเอาหัวไปส่งให้ฝ่าบาทบั่นเล่นหรอกนะขอรับ"

จูหยวนจางได้ยินเข้า สีหน้าก็พลันดำคล้ำลงทันควัน

หมายความว่าอย่างไร ในใจเจ้าเด็กนี่มองข้าเป็นทรราชไร้คุณธรรมหรืออย่างไร?

คิดว่าข้าแยกแยะผิดชอบชั่วดีไม่ได้ แค่มีคนยื่นฎีกามาบอกว่าข้าทำผิด ข้าก็จะบั่นหัวคนเลยรึ?

ทว่า คำโต้แย้งที่แล่นมาจุกอยู่ถึงริมฝีปาก

จูหยวนจางกลับกลืนลงคอไป ไม่พูดออกมา

เพราะในใจเขาก็รู้ดีเช่นกัน

หากมีนายอำเภอที่ไม่รู้โผล่มาจากหัวนอนปลายเท้าคนหนึ่ง

ว่างจนไม่มีอะไรทำ ยื่นฎีกามาชี้โน่นชี้นี่ใส่ตน

เช่นนั้นหากตนเกิดโมโหขึ้นมา การตัดหัวมันก็ยังนับว่าปรานีแล้ว...

พระราชินีหม่ายามนี้ค้อนใส่จูหยวนจางอย่างเคืองๆ วงหนึ่ง

ก่อนจะเอ่ยกับชูเซวียนด้วยน้ำเสียงนุ่มนวลว่า

"เซวียนเอ๋อร์ นี่พวกเราไม่ได้คุยเรื่องสัพเพเหระกันประสาคนในครอบครัวหรอกหรือ"

"เจ้าก็พูดออกมาอย่างวางใจเถิด แม่กับพ่อตาของเจ้าจะคิดร้ายต่อเจ้าได้อย่างไรกัน?"

พระราชินีหม่าพูดมาถึงขั้นนี้แล้ว หากชูเซวียนยังอึกอักปิดบังอยู่อีกก็คงเป็นการล่วงเกินผู้ใหญ่จนเกินไป

ดังนั้นหลังจากใคร่ครวญอยู่ชั่วครู่ ชูเซวียนจึงพยักหน้าแล้วกล่าวว่า

"เช่นนั้นท่านพ่อตา ท่านแม่ยาย พวกเราคุยกันเล่นๆ แค่ในนี้นะขอรับ อย่าได้แพร่งพรายออกไปข้างนอกเด็ดขาด"

พระราชินีหม่าผงกศีรษะรัวๆ "เซวียนเอ๋อร์วางใจได้ รับรองว่าจะไม่แพร่งพรายออกไปแน่นอน"

ชูเซวียนจึงค่อยวางใจ ค่อยๆ เอ่ยว่า "ความจริงแล้วหากคิดจะแก้ปัญหานี้ วิธีการย่อมมีอยู่มากมายขอรับ"

"วิธีที่เรียบง่ายที่สุดในบรรดานั้น ก็คือ 'วาสนาบารมีแห่งวิญญูชน สิ้นสุดลงในห้าชั่วคน'"

'วาสนาบารมีแห่งวิญญูชน สิ้นสุดลงในห้าชั่วคน' เป็นประโยคที่เมิ่งจื่อเคยกล่าวไว้

ความหมายนั้นเรียบง่ายยิ่ง วิญญูชนผู้มีคุณธรรมสูงส่งและมีความสามารถโดดเด่นเพียงใด ตรากตรำสร้างรากฐานกิจการมา ลาภยศวาสนาและบุญบารมีที่หลงเหลือไว้ให้ลูกหลาน เมื่อผ่านพ้นไปไม่กี่ชั่วคนย่อมถูกผลาญจนหมดสิ้น

ในท่อนหลังของประโยคนี้ ยังมีอีกหนึ่งประโยค นั่นคือ 'วาสนาบารมีแห่งคนพาล ก็สิ้นสุดลงในห้าชั่วคนเช่นกัน'

เมื่อนำมารวมกันก็อธิบายได้อย่างแจ่มแจ้งยิ่ง

นั่นก็คือไม่ว่าเจ้าจะเก่งกาจเพียงใด สมบัติพัสถานที่หามาได้จะหนาแน่นเพียงไหน

หากคิดจะส่งต่อให้ลูกหลานจริงๆ อย่างมากที่สุดก็ไม่กี่ชั่วคนก็ใช้หมดแล้ว

จูหยวนจางย่อมไม่แปลกหน้ากับคำกล่าวนี้ หลังจากครุ่นคิดอยู่ชั่วครู่จึงเอ่ยถามว่า

"ความหมายของลูกเขยก็คือ บรรดาอ๋องที่ได้รับแต่งตั้งออกไปเหล่านี้ พระกรุณาธิคุณจะแผ่ไปถึงมากที่สุดเพียงห้าชั่วคน หลังจากนั้นราชสำนักก็ไม่ควรเข้าไปยุ่งเกี่ยวแล้วงั้นหรือ"

ชูเซวียนยังไม่ทันได้ตอบ จูหยวนจางก็ส่ายหน้าไปมาเสียเอง

"แต่มันก็ไม่เหมาะอยู่ดี บรรดาอ๋องที่ได้รับการแต่งตั้งไม่ได้รับอนุญาตให้สอบเคอจวี่เข้ารับราชการ ทั้งยังไม่ได้รับอนุญาตให้เป็นพ่อค้าวานิช"

"หรือว่าพวกเขาในฐานะเชื้อพระวงศ์ วันข้างหน้ายังต้องไปทำนาให้พวกเศรษฐีที่ดินอีกงั้นหรือ"

"นี่... นี่มิใช่ทำให้คนทั้งแผ่นดินหัวเราะเยาะเอาหรอกหรือ"

คำพูดนี้ของจูหยวนจางว่าไปแล้วก็มิได้มีปัญหาอันใด

เพราะถึงแม้เขาจะมอบการปรนนิบัติดูแลอย่างดีเลิศให้แก่ลูกหลานเหล่านี้

ทว่าก็ปิดตายหนทางก้าวหน้าของพวกเขาเช่นกัน

ห้ามสอบเคอจวี่ ห้ามทำการค้า

ในยุคสมัยนี้ แทบจะเหลือเพียงหนทางทำนาทางเดียวเท่านั้น

ยิ่งไปกว่านั้นหากราชสำนักไม่เหลียวแล คาดว่าแม้แต่ที่ดินของตนเองก็คงไม่มี ทำได้เพียงไปเป็นชาวนาเช่าที่ดินของพวกเศรษฐี

นี่มิเท่ากับวนกลับไปยังจุดเริ่มต้นในวัยเยาว์ของจูหยวนจางหรอกหรือ

จูหยวนจางย่อมไม่อาจทนให้เกิดเรื่องเช่นนี้ขึ้นได้อย่างแน่นอน

ยามตนยังมิได้กอบกู้แผ่นดิน ลูกหลานต้องทำนาให้เศรษฐีที่ดิน

ครั้นตนกอบกู้แผ่นดินมาได้แล้ว ลูกหลานก็ยังต้องทำนาให้เศรษฐีที่ดินอีก

เช่นนั้นแผ่นดินที่เขา จูหยวนจาง ฟันฝ่าแย่งชิงมา มิเท่ากับสูญเปล่าหรอกหรือ

ชูเซวียนยิ้มพลางส่ายหน้า เอ่ยถามกลับว่า "แล้วเหตุใดฝ่าบาทต้องทรงตั้งข้อจำกัดเหล่านี้แก่พวกเขาด้วยเล่า"

"พวกเขาในฐานะเชื้อพระวงศ์ มิใช่ว่ายิ่งควรต้องออกแรงเพื่อต้าหมิงหรอกหรือ"

"หากจะให้ข้าว่า ฝ่าบาทควรอนุญาตให้พวกเขาเล่าเรียน ทำการค้า หรือไม่ก็เป็นช่างฝีมือเสีย"

"ตราบใดที่คนอื่นใต้หล้าทำได้ พวกเขาก็ควรทำได้เช่นกัน"

"มิเช่นนั้นแล้ว อาศัยเพียงราชสำนักเอาหยาดเหงื่อแรงงานและภาษีของราษฎรมาเลี้ยงดู มิกลายเป็นมอดกินข้าวสารกันไปหมดหรอกหรือ"

จูหยวนจางเคยคิดใคร่ครวญถึงเรื่องนี้มาเนิ่นนานแล้ว จึงเอ่ยขึ้นโดยไม่ลังเลแม้แต่น้อยว่า "พวกเขาเป็นถึงเชื้อพระวงศ์ ไม่ว่าจะเป็นขุนนางหรือทำการค้า ล้วนมีโอกาสใช้อำนาจบาตรใหญ่รังแกผู้อื่นได้ทั้งสิ้น"

"ข้ารู้สึกว่าที่ฝ่าบาททรงห้ามมิให้พวกเขาทำสิ่งเหล่านี้ เป็นเรื่องที่ถูกต้องแล้ว!"

เวลานี้ทั้งสองคนดูไม่เหมือนกำลังปรึกษาหารือกันแล้ว กลับมีกลิ่นอายของการโต้เถียงกันเสียมากกว่า ชูเซวียนแค่นหัวเราะไม่กี่เสียง วิจารณ์อย่างไม่ไว้หน้าแม้แต่น้อย

"เช่นนั้นหากไม่เป็นขุนนาง ไม่ทำการค้า พวกเขาจะไม่ใช้อำนาจบาตรใหญ่รังแกผู้อื่นงั้นหรือ"

"คำโบราณว่าไว้ โอรสสวรรค์ทำผิด โทษทัณฑ์เท่าสามัญชน"

"คนพวกนี้ก็เป็นเพียงลูกหลานของโอรสสวรรค์"

"หากพวกเขากล้าก่อกรรมทำชั่ว กฎหมายต้าหมิงจะจัดการพวกเขาไม่ได้เชียวหรือ"

"ฝ่าบาทพระองค์ปัจจุบันทรงเคยชินกับการเผด็จอำนาจแต่เพียงผู้เดียว จึงทำให้เรื่องราวมากมายในใต้หล้า ทั้งที่กฎหมายต้าหมิงบังคับใช้ได้แท้ๆ กลับไม่มีใครกล้าเข้าไปจัดการ"

"หากคิดอยากให้ใต้หล้านี้สงบสุขมั่นคงยาวนาน ต้องพึ่งพานิติรัฐ มิใช่การปกครองด้วยตัวบุคคล!"

นิติรัฐ? การปกครองด้วยตัวบุคคล?

วาจาชุดนี้ของชูเซวียน ทำเอาจูหยวนจางราวกับถูกอัสนีบาตฟาดใส่

ชั่วขณะนั้นถึงกับหาคำพูดมาโต้แย้งไม่ได้

ชูเซวียนเวลานี้เองก็รู้สึกว่าตนชักจะอินเกินไปหน่อยแล้ว

ถึงกับบังอาจวิพากษ์วิจารณ์จูหยวนจางขึ้นมาเสียได้

จึงรีบเอ่ยกับคนทั้งหลายว่า "เมื่อครู่ข้าปากพล่อย มิได้มีเจตนาจะลบหลู่ฝ่าบาทแต่อย่างใด"

"เพียงแต่ว่า หากฝ่าบาททรงตั้งพระทัยจะแต่งตั้งศักดินาให้ลูกหลานจริงๆ"

"ก็ยังพอจะมีอีกหนทางหนึ่งให้เดินอยู่กระมัง"

ยังมีหนทางอื่นอีกหรือ

จูหยวนจางได้ยินดังนั้น แม้แต่อารมณ์ที่จะโกรธเคืองชูเซวียนก็พลันมลายหายไปสิ้น รีบเอ่ยถามว่า "ลูกเขย รีบพูดมาเร็วเข้า"