ตอนที่ 71 อย่ามาพูดเรื่องเงินกับข้า!

ในสายตาของชูเซวียน หากตนไม่ยื่นมือเข้าแทรกแซงการบูรณะฟื้นฟูหลังภัยพิบัติ

เช่นนั้นชาวบ้านแถบเมืองใต้พวกนี้ ชั่วระยะเวลาสั้นๆ คงไม่มีปัญญาฟื้นฟูสร้างบ้านเรือนขึ้นมาใหม่เองได้แน่

ครั้งนี้มีบ้านเรือนพังทลายเสียหายจากภัยพิบัติมากเกินไป

ทั้งค่าแรงคนงานและราคาวัสดุก่อสร้างในอิ้งเทียนฝู่ย่อมต้องพุ่งสูงขึ้นอย่างแน่นอน

ชาวบ้านระดับล่างก็ไร้เงินเก็บ หากจัดการงานหลังภัยพิบัติระลอกนี้ได้ไม่ดี เกรงว่าคนจำนวนไม่น้อยคงต้องกลายเป็นผู้ลี้ภัยไร้บ้าน

ถึงเวลานั้น สภาพความสงบเรียบร้อยของอำเภอซ่างหยวนก็คงต้องพลอยทรุดโทรมย่ำแย่ตามไปด้วย

เรื่องราวสารพัดเหล่านี้ ล้วนเกี่ยวพันร้อยรัดเป็นลูกโซ่

ดังนั้นในมุมมองของชูเซวียน สู้แก้ปัญหาให้เบ็ดเสร็จตั้งแต่ต้นตอไปเลยจะดีกว่า

"เริ่มตั้งแต่วันพรุ่งนี้ เจ้าไปปิดประกาศแถวตลาดใต้"

"แจ้งให้ราษฎรผู้ประสบภัยทุกคนรู้ ว่าบ้านเรือนที่พังทลายของพวกเขา ที่ว่าการจะช่วยสร้างใหม่ให้พร้อมกันทั้งหมด"

"นอกจากนี้ ให้เกณฑ์แรงงานจากในหมู่ผู้ประสบภัยด้วย"

"พวกผู้ประสบภัยเหล่านี้ จะปล่อยให้ว่างงานเตร็ดเตร่อยู่ในเมืองแบบนี้ไม่ได้ ไม่อย่างนั้นต้องเกิดเรื่องวุ่นวายขึ้นแน่"

"รวบรวมคนหนุ่มฉกรรจ์ในนั้นมาให้ข้า ข้าจะเปิดเตาเผาอิฐนอกเมือง!"

หานชวนฟังแล้วในใจพลันสะท้าน ชูเซวียนคิดจะเอาจริงหรือนี่? จะสร้างบ้านให้พวกชาวบ้านจริงๆ รึ

พึงรู้ว่าลำพังแค่รอบๆ ตลาดใต้ บ้านเรือนที่พังทลายก็มีอย่างน้อยนับพันหลังเข้าไปแล้ว

หากที่ว่าการจะช่วยสร้างให้ทั้งหมด นั่นจะต้องผลาญเงินไปเท่าใดกัน?

หานชวนไม่กล้าแม้แต่จะคิดคำนวณบัญชีนี้ จึงรีบพูดกับชูเซวียนอย่างร้อนรนว่า "ใต้เท้าชู ไม่ได้นะขอรับ!

"คราวนี้มีบ้านเรือนพังทลายเสียหายมากมายถึงเพียงนี้

"ที่ว่าการของพวกเราจะเอาเงินจากที่ไหนมาสร้างบ้านให้พวกเขากันเล่าขอรับ?"

"เรื่องนี้ทำไม่ได้เด็ดขาดเลยนะขอรับ!"

ชูเซวียนขมวดคิ้วมองเขา แล้วเอ่ยเสียงขรึมว่า "ข้าไม่ได้บอกไปแล้วหรือ ว่าพวกเราจะเปิดเตาเผาอิฐกันเอง! ไม่ได้เปลืองเงินทองสักเท่าใดหรอก!"

"ใต้เท้าชู..." หานชวนกลืนน้ำลายลงคอ ยังคงไม่เห็นด้วยกับคำพูดของชูเซวียนอยู่นั่นเอง

พึงรู้ว่าในยุคสมัยนี้ อย่าว่าแต่การเผาอิฐเลย

แม้แต่ชาวบ้านธรรมดาทั่วไปจะก่อไฟหุงหาอาหาร ฟืนยังต้องใช้อย่างกระเหม็ดกระแหม่

ราคาของฟืนไม้ ในอิ้งเทียนฝู่นับว่าไม่ถูกเลยสักนิด

หลังจากเรียบเรียงถ้อยคำอย่างถี่ถ้วนแล้ว หานชวนจึงพูดกับชูเซวียนว่า

"ใต้เท้าชู การเผาอิฐดูเผินๆ เหมือนจะง่าย แต่สิ้นเปลืองไม่น้อยเลยนะขอรับ"

"ยังมิต้องเอ่ยถึงขั้นตอนการเผาอิฐเขียวที่ยุ่งยากซับซ้อน ลำพังแค่ฟืนไม้ที่ต้องผลาญไป ก็เป็นรายจ่ายก้อนมหึมาแล้วขอรับ"

"ใต้เท้าชู ท่านโปรดไตร่ตรองให้รอบคอบด้วยเถิดขอรับ พวกเราเป็นเพียงที่ว่าการอำเภอเล็กๆ หาเงินมากมายขนาดนั้นมาไม่ได้จริงๆ!"

ในที่ว่าการอำเภอมีเงินอยู่เท่าใด ชูเซวียนย่อมรู้แจ้งแก่ใจยิ่งกว่าหานชวนเสียอีก

การจัดเก็บภาษีในยุคราชวงศ์หมิงไม่เหมือนกับยุคหลัง ไม่ได้มีการแบ่งแยกภาษีส่วนกลางหรือภาษีท้องถิ่น

ขอเพียงเป็นเงินที่เก็บขึ้นมาได้ นอกจากส่วนที่กันไว้เป็นค่าใช้จ่ายของที่ว่าการอำเภอแล้ว ที่เหลือล้วนต้องส่งมอบเข้าสู่ราชสำนักทั้งหมด

สาเหตุที่คดีตราประทับว่างปะทุขึ้นมา ก็เพราะพวกนายอำเภอที่นำส่งเงินไม่ปฏิบัติตามขั้นตอน จนถูกจูหยวนจางจับได้คาหนังคาเขานั่นเอง

อำเภอซ่างหยวนในฐานะอำเภอเอกแห่งนครหลวง ค่าใช้จ่ายในแต่ละปีแท้จริงแล้วมหาศาลยิ่งนัก

ตอนที่ชูเซวียนเพิ่งเข้ารับตำแหน่งใหม่ๆ ได้เปิดสมุดบัญชีปีก่อนของที่ว่าการออกมาดูเป็นพิเศษ

ปีหงหวู่ที่เจ็ด ที่ว่าการอำเภอซ่างหยวนจ่ายเงินออกไปทั้งหมดสี่พันกว่าตำลึง

ในจำนวนนั้นส่วนใหญ่ที่สุด คือค่าใช้จ่ายในการทำงานที่ออกให้แก่ที่ว่าการและกระทรวงทบวงกรมต่างๆ ในเมืองหลวง รวมถึงค่าใช้จ่ายในการเซ่นไหว้ศาลบรรพชน

รายจ่ายก้อนใหญ่สองก้อนนี้ ชูเซวียนในตอนนั้นเห็นแล้วยังรู้สึกเหลือเชื่อ

เพราะไม่ว่าจะมองอย่างไร นี่ก็ควรเป็นสิ่งที่จูหยวนจางต้องควักกระเป๋าออกเงินเองแท้ๆ

ทว่าเพียงเพราะที่ว่าการและศาลบรรพชนในเมืองหลวงตั้งอยู่บนอาณาเขตของอำเภอซ่างหยวน

รายจ่ายก้อนนี้จึงตกเป็นภาระของอำเภอซ่างหยวนไปโดยปริยาย

ทว่าชูเซวียนก็ไม่ได้คัดค้านเรื่องนี้

อย่างไรเสียเงินเหล่านี้ก็ล้วนเป็นภาษีที่เก็บรวบรวมมาได้

ต่อให้อำเภอซ่างหยวนไม่ใช้ ก็ต้องส่งมอบให้กระทรวงการคลังอยู่ดี

ผ่านมือเขาไป ก็เป็นเพียงแค่ยอดเงินหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้นมาอีกสายหนึ่งเท่านั้น

เพียงแต่สำหรับชูเซวียนแล้ว ยามนี้ปัญหาที่วางอยู่เบื้องหน้าเขามีเพียงข้อเดียว

นั่นคือแม้ในแต่ละปีอำเภอซ่างหยวนจะมีรายจ่ายมหาศาล แต่ในที่ว่าการกลับไม่มีเงินสะสมเหลืออยู่เลย

นายอำเภอคนก่อนถูกจูหยวนจางลากตัวไปตัดหัว พอชูเซวียนถูกกึ่งหลอกกึ่งล่อให้มารับตำแหน่ง ในที่ว่าการก็มีเงินเหลืออยู่ไม่ถึงสองร้อยตำลึงด้วยซ้ำ

แน่นอนว่าสาเหตุหลักของเรื่องนี้ ก็เพราะภาษีของปียังไม่ได้เริ่มเก็บ

ขอเพียงจัดเก็บภาษี เงินทองและเสบียงกรังในที่ว่าการย่อมมีมากมายขึ้นมาเอง

แต่เห็นได้ชัดว่า ในยามนี้เกิดภัยแผ่นดินไหวขึ้น จูหยวนจางขอเพียงสติปัญญายังมิได้ฟั่นเฟือน ภาษีของอำเภอซ่างหยวนในปีนี้ก็คงต้องได้รับการยกเว้นเป็นแน่แท้

ดังนั้นสำหรับชูเซวียนแล้ว ที่ว่าการอำเภอยามนี้จึงตกอยู่ในภาวะถังแตกอย่างแท้จริง

ชูเซวียนนิ่งคิดไปครู่หนึ่ง ก่อนจะตัดสินใจได้ในที่สุด

"พวกเราจะไม่เผาอิฐเขียว แต่จะเผาอิฐแดง!"

"แล้วก็ไม่ต้องใช้ฟืนเผาด้วย ให้ใช้ถ่านหินเผาไปเลย!"

นับตั้งแต่ยุคฉินฮั่นเป็นต้นมา อิฐที่ใช้ในสิ่งปลูกสร้างของแผ่นดินหัวเซี่ยล้วนเป็นอิฐเขียวมาโดยตลอด

แต่นี่ก็มิได้หมายความว่าคนในยุคนี้จะเผาอิฐแดงไม่เป็น

ในทางกลับกัน อิฐแดงนั้นทำได้ง่ายดายกว่าอิฐเขียวเสียด้วยซ้ำ

ไม่เพียงแต่ใช้อุณหภูมิในการเผาต่ำกว่าเท่านั้น แต่ขั้นตอนการผลิตก็ยังเรียบง่ายกว่ามาก

สาเหตุที่ชาวบ้านไม่นิยมใช้ ก็เพราะคุณสมบัติของอิฐเขียวดีกว่าอิฐแดงมากนัก

แม้อิฐเขียวจะผลิตได้ยุ่งยากซับซ้อนและมีขั้นตอนมากกว่า

ทว่าประสิทธิภาพของมันกลับเหนือกว่าอิฐแดงอยู่หลายขุม

อิฐเขียวสามารถรับแรงกดได้มากกว่าอิฐแดง ทั้งยังทนกรด ทนด่าง และทนทานต่อการสึกกร่อนได้ดีกว่า

ยิ่งไปกว่านั้น อิฐเขียวยังมีคุณสมบัติพิเศษเฉพาะตัวอีกประการหนึ่ง นั่นคือกันหนาวในฤดูหนาวและคลายร้อนในฤดูร้อน

ตัวอิฐเขียวนำความร้อนได้ดีกว่าอิฐแดง ดังนั้นในเรือนกระเบื้องอิฐเหมือนกัน ในฤดูร้อนจึงเย็นสบายกว่า และในฤดูหนาวก็จะอบอุ่นกว่า

กอปรกับคุณสมบัติกันน้ำชั้นเลิศ นับตั้งแต่อิฐเขือกำเนิดขึ้นมา จึงกลายเป็นตัวเลือกอันดับแรกของผู้คนในการสร้างบ้านเรือนเสมอมา

แม้อิฐแดงจะมีขั้นตอนเรียบง่าย ทว่าในยุคนี้ยังมีอิฐดิบอยู่อีก ซึ่งไม่จำเป็นต้องเผาไฟด้วยซ้ำ เพียงตากแดดให้แห้งสนิทก็เอามาก่อสร้างบ้านเรือนได้แล้ว

ด้วยเหตุนี้ ผู้มีเงินจึงเลือกใช้อิฐเขียวไปเลย ส่วนผู้ยากไร้ก็หันไปพึ่งอิฐดิบแทน

ส่วนเรื่องถ่านหินนั้น ในยุคนี้ยิ่งมิได้ขาดแคลนแต่อย่างใด

แม้ว่าชาวบ้านทั่วไปจะยังไม่ได้นำมาใช้หุงต้มหรือให้ความอบอุ่นกันอย่างแพร่หลาย

ทว่าในโรงงานช่างทั้งหลายของอิ้งเทียนฝู่ ถ่านหินได้เข้ามาแทนที่ถ่านไม้ไปแล้ว และกลายเป็นเชื้อเพลิงหลักสำหรับงานช่างอันดับหนึ่งของต้าหมิง

"ตะ...แต่ว่า หากใช้ถ่านหินเผาอิฐแดง มันก็ต้องใช้เงินอยู่ดีนะขอรับ..."

หานชวนยังคงท้วงติงไม่เลิกรา ชูเซวียนจึงถลึงตาใส่อย่างมีน้ำโหพลางด่ากลับไปว่า

"เงิน เงิน เงิน! ไม่มีเงินเดี๋ยวข้าหาทางเอง! เจ้ามีหน้าที่แค่ทำตามที่ข้าสั่งก็พอ!"

"ผู้น้อยเข้าใจแล้วขอรับ" หานชวนถอนหายใจยาว ไม่กล้าต่อความยาวสาวความยืดกับชูเซวียนอีก

การรับตำแหน่งรองนายอำเภอในอำเภอซ่างหยวนมาเนิ่นนาน

ทำให้หานชวนพอจะรู้เช่นเห็นชาติชูเซวียนอยู่บ้าง เขารู้ดีว่าแม้ชูเซวียนจะอายุน้อย ทว่าทั้งไหวพริบและเหลี่ยมคูมิได้ด้อยไปกว่าใครเลย

หากไปล่วงเกินชูเซวียนเข้า วันข้างหน้าเขาคงไม่มีที่ยืนในที่ว่าการอำเภอแห่งนี้เป็นแน่

ชูเซวียนมิได้กังวลเรื่องเงินเลยแม้แต่น้อย

จริงอยู่ว่าที่ว่าการอำเภอซ่างหยวนไม่มีเงิน ทว่าในอำเภอซ่างหยวนนั้นมีคนรวยอยู่เกลื่อนกลาด

ถึงเวลาค่อยไปเกลี้ยกล่อมพวกคหบดีรายใหญ่ให้ช่วยบริจาค อย่างไรเสียก็ต้องรีดเงินก้อนโตออกมาได้อยู่แล้ว

ต่อให้จนปัญญาเข้าจริง ๆ เงินเพียงเท่านี้ชูเซวียนก็ยังพอควักกระเป๋าตัวเองจ่ายไหว

ไม่ต้องพูดถึงภรรยาผู้ร่ำรวยที่บ้านซึ่งมีสินเดิมติดตัวมาอย่างมหาศาลหรอก

แค่ร้านสบู่ที่ชูเซวียนเปิดไว้ ทุกวันนี้ก็กอบโกยกำไรเข้ากระเป๋าได้เดือนละไม่น้อยแล้ว

การจะเจียดเงินออกมาสร้างเตาเผาอิฐเพื่อสร้างบ้านให้ผู้ประสบภัย จึงมิใช่เรื่องใหญ่อันใดเลย

ภายใต้การสั่งการของชูเซวียน พอเช้าตรู่วันถัดมา ป้ายประกาศก็ถูกนำไปปิดไว้ทั่วบริเวณตลาดใต้

นอกจากนี้ ชูเซวียนยังส่งเสมียนและเจ้าหน้าที่ชั้นผู้น้อยจำนวนมาก เดินสายป่าวประกาศไปตามตรอกซอกซอยต่าง ๆ

ดังนั้นเพียงไม่นาน ผู้ประสบภัยทั่วทั้งตลาดใต้ต่างก็รับรู้กันถ้วนหน้าแล้วว่า ชูเซวียนจะช่วยพวกเขาสร้างบ้านขึ้นมาใหม่!