ตอนที่ 72 เผาปูนซีเมนต์ไปด้วยเลย

"พ่อมัน ได้ยินหรือยัง ท่านนายอำเภอจะสร้างบ้านให้พวกเราทุกคนแล้วนะ!"

"จริงหรือหลอกกันเนี่ย"

"จริงแท้แน่นอนสิ ประกาศก็แปะไว้แล้ว ในประกาศยังรับสมัครคนงานด้วยนะ พ่อมัน เจ้าก็ไปด้วยสิ ไปแล้วได้ค่าแรงด้วย ทุกวันยังแจกเสบียงให้ที่บ้านอีกวันละชั่งแน่ะ"

"ต้องไปสิ เรื่องดีขนาดนี้จะไม่ไปได้อย่างไร พวกเราคราวนี้โชคดีจริง ๆ ที่ได้เจอกับท่านขุนนางที่ดีเช่นนี้"

"นั่นน่ะสิ ได้ยินว่าท่านนายอำเภอคือใต้เท้าชูคนที่เคยตัดสินคดีคนตายคนนั้น พวกเราคราวนี้โชคดีจริง ๆ"

บทสนทนาทำนองนี้ดังขึ้นไม่ขาดสายไปทั่วตลาดใต้

ผู้คนนับไม่ถ้วนต่างซาบซึ้งในบุญคุณของชูเซวียน ถึงขั้นมีคนปรึกษากันว่าจะสร้างศาลบูชาคนเป็นให้เขาเลยทีเดียว

ยามนี้ราชวงศ์หมิงเพิ่งสถาปนาได้ไม่นาน ยังไม่เคยผ่านยุคที่พวกขันทีสร้างความวิบัติในภายหลัง

การที่ราษฎรสร้างศาลบูชาคนเป็นให้ขุนนาง ในเวลานี้จึงยังนับเป็นเกียรติยศอันสูงส่งที่หาได้ยากยิ่ง

และก็เพราะมันหาได้ยากและทรงคุณค่าเช่นนี้นี่เอง คนรุ่นหลังอย่างพวกเว่ยจงเสียนถึงได้กระตือรือร้นให้ผู้คนสร้างศาลบูชาคนเป็นให้ตนเองนัก

ทว่าสำหรับราษฎรแห่งอำเภอซ่างหยวนแล้ว

ชูเซวียนคู่ควรที่พวกเขาจะทำเช่นนั้นจริง ๆ

เช่นเดียวกับรองนายอำเภอหานชวน ราษฎรทุกยุคทุกสมัยต่างไม่เชื่อว่าจะมีสักวันหนึ่ง ที่หลังจากประสบภัยพิบัติแล้ว ท่านขุนนางจะยังยื่นมือมาช่วยพวกตนสร้างบ้าน

ภายใต้ความซาบซึ้งใจ กอปรกับสิ่งล่อใจเรื่องเงินทองและเสบียงอาหารที่จุดรับสมัครคนงานเสนอให้

ไม่ช้า ผู้ประสบภัยกลุ่มใหญ่ในตลาดใต้ก็ถูกรวบรวมตัวกันเป็นระเบียบเรียบร้อย

ไม่เพียงแต่ตลาดใต้เท่านั้น กระทั่งถนนสายอื่นที่ไม่ได้ประสบภัยรุนแรง ก็ยังมีคนอยากเข้ามาร่วมด้วย

ประจวบเหมาะกับที่ชูเซวียนเตรียมจะลงมือทำการใหญ่คราวนี้ จึงไม่ปฏิเสธผู้ใด ขอเพียงมาลงชื่อก็รับไว้ทั้งหมด

นอกเมือง บนพื้นที่รกร้างผืนใหญ่ที่ถูกคัดเลือกไว้ หานชวนเดินตามข้างกายชูเซวียนพลางรายงานว่า

"ใต้เท้าชู ตั้งแต่เมื่อวานจนถึงวันนี้ จุดรับสมัครรับคนมาได้กว่าเจ็ดร้อยคนแล้ว ยังต้องรับเพิ่มต่อไปอีกหรือไม่ขอรับ"

ชูเซวียนเอ่ยโดยไม่หันกลับไปมอง "รับสิ รับต่อไป มีเท่าไรก็รับไว้ให้หมด"

กล่าวจบ ชูเซวียนก็ก้าวไปข้างหน้าไม่กี่ก้าว แล้วเอ่ยถามช่างเผาอิฐที่เจิ้งเสี่ยวซานพาตัวมาว่า

"ดินเหนียวที่เจ้าว่า อยู่ตรงบริเวณไหน"

เมื่อต้องเผชิญหน้ากับท่านขุนนางอย่างชูเซวียน ช่างเผาอิฐก็ชี้ไปยังทิศทางหนึ่งอย่างระมัดระวัง

"อยู่ทางนี้ขอรับ เดินลัดเลาะตามร่องเขาเข้าไป ด้านในมีดินเหนียวชั้นดีอยู่เต็มไปหมด"

ชูเซวียนเดินไปดูตามทิศทางที่เขาชี้

เป็นจริงดังว่า ตรงบริเวณพื้นดินที่ถูกขุดเปิดออก ล้วนเป็นดินเหนียวสีชาดที่เนื้อละเอียดและชุ่มชื้น

ชูเซวียนยื่นมือไปกอบดินขึ้นมาหนึ่งก้อนแล้วขยำดูในมือ เอ่ยถามว่า "ดินนี้ใช้เผาอิฐได้จริงหรือ"

ชูเซวียนเองก็ไม่เคยเผาอิฐมาก่อน เพื่อไม่ให้เกิดข้อผิดพลาด จึงสั่งให้เจิ้งเสี่ยวซานไปหาช่างที่ชำนาญการเผามาจากในเมืองโดยเฉพาะ

ช่างเผาอิฐได้ยินดังนั้นก็รีบพยักหน้าอธิบาย "ดินเหนียวแดงนี้เหมาะสำหรับใช้เผาอิฐที่สุดแล้วขอรับ"

"เตาเผาอิฐของบ้านข้าน้อยเองก็ใช้ดินชนิดนี้เผาเช่นกัน"

"เช่นนั้นก็ดี" ชูเซวียนพยักหน้า ทิ้งก้อนดินในมือลงไป แล้วเอ่ยกับช่างเผาอิฐว่า

"เงื่อนไขที่ตกลงกับเจ้าไว้ก่อนหน้านี้ยังคงเหมือนเดิม"

"ขอเพียงเจ้าช่วยข้าสร้างเตาเผาอิฐขึ้นมา และเผาอิฐชุดแรกออกมาได้ ข้าจะให้เงินเจ้าสองร้อยตำลึง"

"หลังจากนั้น ขอเพียงเตาเผาอิฐยังคงเผาอยู่ ทุกเดือนข้าจะให้เบี้ยหวัดเจ้าอีกเดือนละสิบตำลึง เจ้าทำได้ใช่หรือไม่"

ค่าตอบแทนที่ชูเซวียนเสนอนั้นเรียกได้ว่างามจนถึงที่สุด

ไม่ต้องพูดถึงเงินสองร้อยตำลึงที่จะจ่ายให้ในคราวเดียวหลังจากเผาอิฐเสร็จหรอก

ลำพังแค่เบี้ยหวัดเดือนละสิบตำลึง ในยุคสมัยนี้ก็ถือเป็นเงินก้อนมหาศาลแล้ว

ดูจากเบี้ยหวัดตอนที่ชูเซวียนเคยเป็นปลัดฝ่ายปราบปรามก็รู้ได้ทันที

ปลัดฝ่ายปราบปรามที่มีขั้นขุนนาง ได้รับเบี้ยหวัดเพียงเดือนละห้าตำลึงเท่านั้น

เพียงแค่เขาช่วยชูเซวียนเผาอิฐให้ดี ก็เท่ากับได้รับเงินเดือนของปลัดฝ่ายปราบปรามถึงสองคนแล้ว

"แน่นอนขอรับ แน่นอน ตระกูลของข้าน้อยเผาอิฐสืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน คราวนี้ได้ออกแรงรับใช้ท่านนายอำเภอ ย่อมต้องจัดการเรื่องนี้ให้เรียบร้อยสมบูรณ์อย่างแน่นอนขอรับ"

ชูเซวียนฟังจบก็พยักหน้า จากนั้นจึงมองไปยังที่ดินว่างเปล่าผืนใหญ่ด้านหลังตนแล้วเอ่ยว่า

"นอกจากเผาอิฐแล้ว ข้ายังต้องการให้เจ้าช่วยเผาสิ่งอื่นออกมาอีกอย่างหนึ่ง"

"หากเผาออกมาได้ ข้าไม่เพียงจะตบรางวัลให้เจ้าห้าร้อยตำลึง แต่ยังจะหาโอกาสให้เจ้าได้รับตำแหน่งขุนนางอีกด้วย"

ช่างเผาอิฐผู้นี้มีนามว่าสวีเจิ้งหยาง

เดิมทีคิดว่าการรับงานเผาอิฐคราวนี้ ได้เงินสักสองร้อยตำลึงก็นับว่ายอดเยี่ยมเหลือเกินแล้ว

ใครจะไปคิดว่าชูเซวียนจะเอ่ยถ้อยคำเช่นนี้ออกมา

ตำแหน่งขุนนางหรือ นั่นเป็นสิ่งที่ช่างฝีมืออย่างตนควรฝันถึงหรืออย่างไร

หลังสถาปนาราชวงศ์หมิง จูหยวนจางได้ขีดเส้นแบ่งสถานะให้แก่ผู้คนทั่วทั้งแผ่นดิน

มองจากภายนอกดูไม่ต่างจากบัณฑิต ชาวนา ช่างฝีมือ และพ่อค้าในยุคสมัยก่อนหน้า

ทว่าในทางปฏิบัติ ชนชั้น "ช่าง" หรือช่างฝีมือ กลับตกต่ำลงไปอยู่ชั้นล่างสุดของสังคมอย่างรวดเร็ว

ช่างฝีมือก็เช่นเดียวกับพ่อค้า บุตรหลานไม่มีสิทธิ์เข้าสอบจอหงวน

แต่พ่อค้าอย่างน้อยยังมีเงินอยู่ในมือ ต่อให้บุตรหลานสอบจอหงวนไม่ได้ ก็ยังกลับบ้านเกิดไปซื้อที่ดินและค้ำจุนคนในหมู่บ้านได้

เมื่อถึงเวลา หมู่บ้านมีผู้มีความรู้ความสามารถสอบติด ก็ยังมีคนคอยหนุนหลังในราชสำนักอยู่ดี

แต่ช่างฝีมือเล่า

เมื่อสูญเสียหนทางเลื่อนชนชั้นที่ใหญ่ที่สุดอย่างการสอบจอหงวนไปแล้ว

พวกเขาก็เรียกได้ว่าถูกจองจำไว้รุ่นสู่รุ่น

เงินทองไม่มี อนาคตก็มองไม่เห็น เรียกได้ว่าตกต่ำกลายเป็นชนชั้นต่ำอย่างสิ้นเชิง

ดังนั้น เมื่อต้องเผชิญกับโอกาสที่อาจช่วยให้ลูกหลานสืบตระกูลพลิกฟื้นชะตาชีวิตได้เช่นนี้

สวีเจิ้งหยางก็ตื่นเต้นจนคุมตัวเองไม่อยู่ไปชั่วขณะ "ทะ...ท่านใต้เท้าโปรดสั่งมาเถิดขอรับ ไม่ว่าท่านใต้เท้าจะให้เผาสิ่งใด ต่อให้ต้องแลกด้วยชีวิต ข้าน้อยก็จะเผามันออกมาให้จงได้!"

"ไม่ต้องถึงกับเอาชีวิตมาแลกหรอก" ชูเซวียนหัวเราะเบาๆ ก่อนจะเอ่ยต่อ "ของที่ข้าต้องการให้เผามีชื่อว่าซีเมนต์"

"เผาขึ้นมาจากดินเหนียวกับหินปูน"

"กรรมวิธีการเผาที่แน่ชัดข้าก็ไม่รู้เหมือนกัน"

"แต่คร่าวๆ ก็น่าจะบดให้ละเอียดแล้วนำมาคลุกเคล้าเผารวมกัน"

"บางทีอาจต้องเติมอย่างอื่นลงไปด้วย เรื่องนี้คงต้องให้เจ้าค่อยๆ ลองดูเอาเอง"

สวีเจิ้งหยางตั้งใจฟังจนจบ จากนั้นจึงถามขึ้น "ชะ...เช่นนั้นไม่ทราบว่าซีเมนต์ที่เผาออกมานี้ใช้ทำอะไรหรือขอรับ แล้วหลังจากเผาเสร็จจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร ท่านใต้เท้าพอจะรู้หรือไม่ขอรับ"

ชูเซวียนลูบคาง ในใจก็ชักไม่แน่ใจนัก

ซีเมนต์วิธีชาวบ้านแบบนี้ ชาติก่อนเขาแค่เคยไถดูผ่านๆ ในคลิปสั้น

ในคลิปดูแล้วก็แทบไม่ต่างจากซีเมนต์อุตสาหกรรม ทว่าพอเผาออกมาจริงๆ จะเป็นสภาพแบบไหนเขาก็ไม่กระจ่างเช่นกัน

เพื่อไม่ให้สวีเจิ้งหยางหลงทาง ชูเซวียนจึงตอบไปตามความจริง "เผาออกมาแล้วหน้าตาเป็นอย่างไร ข้าเองก็บอกแน่ชัดไม่ได้"

"แต่หลังจากบดเป็นผงละเอียดแล้วผสมน้ำกวนให้เข้ากัน มันจะใช้เชื่อมประสานอิฐเข้าด้วยกันเพื่อสร้างบ้านได้"

สวีเจิ้งหยางคล้ายจะเข้าใจขึ้นมาบ้าง จึงลองถามหยั่งเชิง "เช่นนั้นก็เหมือนกับปูนขาวผสมน้ำหรือขอรับ"

"ทำนองนั้นแหละ แต่จะใช้ดีกว่าพอสมควร" ชูเซวียนพยักหน้าตอบ

ในยุคราชวงศ์หมิงมีการใช้ปูนขาวผสมทรายอย่างแพร่หลาย กำแพงเมืองจีนอันเลื่องชื่อในยุคหลังก็ใช้ปูนขาวผสมทรายเช่นกัน

หากต้องการให้เหนียวยึดเกาะดียิ่งขึ้น ยังสามารถเติมน้ำข้าวเหนียวลงไปได้อีก

ทว่าเนื่องจากต้นทุนสูงเกินไป โดยทั่วไปจึงใช้เฉพาะตอนสร้างกำแพงเมืองเท่านั้น

แม้สวีเจิ้งหยางจะไม่เข้าใจว่าเหตุใดชูเซวียนจึงละทิ้งปูนขาวที่มีพร้อมใช้อยู่แล้ว แล้วดึงดันจะมาคิดค้นซีเมนต์นี้

แต่ในเมื่อชูเซวียนให้รางวัลตอบแทนอย่างงาม เขาย่อมยินดีที่จะลองดูสักตั้ง

ถึงตอนนั้นต่อให้ไม่ได้ตำแหน่งขุนนาง เงินห้าร้อยตำลึงก็เพียงพอให้เขากลับบ้านเกิดไปซื้อที่ดิน เป็นคหบดีผู้มั่งคั่งได้แล้ว

"ข้าน้อยเข้าใจแล้วขอรับ จะพยายามอย่างสุดความสามารถ เผาซีเมนต์นี้ออกมาให้ท่านใต้เท้าให้จงได้!"