ตอนที่ 96 การสอบเคอจวี่ต้องจัดและต้องปฏิรูป!

จูหยวนจางถูกถามจนถึงกับชะงักงันไป

เขารู้ดีว่าขุนนางทรราชในราชสำนักยามนี้มีอยู่มากมาย

ทว่ามันจะมากถึงขั้นที่ชูเซวียนพูดเชียวหรือ

"ลูกเขย เจ้าพูดเช่นนี้หมายความว่าอย่างไรกัน"

ชูเซวียนถอนหายใจออกมาเฮือกหนึ่ง ก่อนจะเอ่ยถามจูหยวนจางว่า

"ท่านพ่อตา ปีนี้ต้าหมิงเราสถาปนาแผ่นดินมาเป็นปีที่เก้าแล้ว ท่านรู้หรือไม่ว่าพวกเราเปิดสอบเคอจวี่ไปกี่ครั้ง"

"เรื่องนี้ข้าย่อมรู้อยู่แล้ว" จูหยวนจางตอบโดยแทบไม่ต้องคิด "แค่ครั้งเดียว จัดขึ้นเมื่อปีหงหวู่ที่สาม"

ชูเซวียนพยักหน้าพลางทอดถอนใจ "ท่านพ่อตา ท่านลองคิดดูสิ ใต้หล้านี้มีตำแหน่งที่ต้องการขุนนางมากเพียงใด ทว่าหลังต้าหมิงตั้งแผ่นดินกลับจัดสอบเคอจวี่ไปเพียงครั้งเดียว แล้วพวกขุนนางที่รับราชการอยู่ตอนนี้มาจากไหนกันเล่า"

ถึงตอนนี้จูหยวนจางจึงเริ่มเข้าใจกระจ่างแจ้ง

แผ่นดินหัวเซี่ยสืบทอดการคัดเลือกบัณฑิตผ่านการสอบเคอจวี่มาตั้งแต่สมัยสุยและถัง

กล่าวอีกนัยหนึ่ง หากอยากเป็นขุนนางก็ต้องร่ำเรียนเขียนอ่าน เมื่อเรียนแล้วสอบผ่าน จึงจะมีคุณสมบัติไปเป็นขุนนางได้

ทว่าธรรมเนียมปฏิบัตินี้กลับถูกทำลายลงอย่างยับเยินในยุคราชวงศ์หยวน

ในช่วงเวลาเกือบร้อยปีของราชวงศ์หยวน มีการจัดสอบเคอจวี่เพียงสิบหกครั้งเท่านั้น

ซ้ำในจำนวนนั้นถึงสิบครั้งยังจัดขึ้นในรัชสมัยหยวนซุ่นตี้

ยิ่งไปกว่านั้น ระบบเคอจวี่ของราชวงศ์หยวนยังไม่สมบูรณ์ บัณฑิตที่สอบเคอจวี่ได้เป็นขุนนางยังถูกกีดกันกลั่นแกล้งสารพัด

ด้วยเหตุนี้ วิธีการหลักในการคัดเลือกขุนนางของราชวงศ์หยวนจึงเป็นการเสนอชื่อแต่งตั้ง เท่ากับเป็นการรื้อฟื้นธรรมเนียมอันเลวร้ายของยุคสองฮั่นและวุยก๊กจิ้นก๊กกลับมาอีกครั้ง

เมื่อเทียบกับการสอบเคอจวี่ที่ค่อนข้างยุติธรรมแล้ว ระบบเสนอชื่อแต่งตั้งไม่ต้องคิดก็รู้ว่ามีน้ำปนอยู่มากเพียงใด

คนที่ได้รับการเสนอชื่อ ไม่ต้องพูดถึงว่าจะเรียนหนังสือเก่งกาจแค่ไหน แต่อย่างน้อยต้องเกิดมาถูกตระกูลแน่นอน

และนี่ก็คือสาเหตุว่าทำไม พอหูเหวยยงล้ม จึงลากเอาขุนนางที่มีถิ่นกำเนิดจากแถบหวยซีออกมาเป็นพรวน

เพราะขุนนางกลุ่มใหญ่กลุ่มนี้ ล้วนเป็นคนหวยซีที่ต่างฝ่ายต่างเสนอชื่อค้ำชูกันขึ้นมาทั้งสิ้น

ทว่า สำหรับข้อบกพร่องของระบบเสนอชื่อแต่งตั้งนั้น จูหยวนจางก็ตระหนักรู้เป็นอย่างดียิ่ง

สาเหตุที่เขาเปิดสอบเคอจวี่เพียงครั้งเดียวในปีหงหวู่ที่สาม แล้วสั่งระงับการสอบไปอย่างไม่มีกำหนดนั้น

เหตุผลสำคัญที่สุดก็คือ บัณฑิตที่คัดเลือกได้จากการสอบเคอจวี่ในคราวนั้น มีระดับความสามารถต่ำเตี้ยเรี่ยดินเหลือเกิน

ต้นตอของเรื่องนี้ ยังคงมาจากแรงเฉื่อยที่หลงเหลือมาจากราชวงศ์หยวน

หลังจากถูกราชวงศ์หยวนกดขี่การสอบเคอจวี่มาเนิ่นนานกว่าร้อยปี

ยามนี้ต่อให้เป็นบัณฑิตที่มีความรู้ความสามารถจริง ก็ไม่อยากมาเข้าสอบเคอจวี่ แต่ยังคงเลือกเดินตามเส้นทางการเสนอชื่อแต่งตั้งเช่นเดิม

ด้วยเหตุนี้ หลังจากจูหยวนจางสั่งระงับการสอบเคอจวี่

จึงได้ทุ่มเทก่อตั้งสถานศึกษาหลวงขึ้นทั่วทุกหนแห่ง ด้วยหวังว่าจะเพาะบ่มกลุ่มปัญญาชนที่มีความรู้และพร้อมจะเข้าร่วมการสอบเคอจวี่ขึ้นมาด้วยตัวเอง

เพียงแต่ว่า ปลูกต้นไม้สิบปีสร้างคนร้อยปี การกระทำเช่นนี้ย่อมต้องใช้เวลานานมากถึงจะเห็นผลลัพธ์

"การสอบเคอจวี่เมื่อปีหงหวู่ที่สามครั้งนั้น ข้าเองก็เคยได้ยินคนพูดถึงอยู่บ้าง"

"ได้ยินว่าพวกจิ้นซื่อที่สอบได้ตอนนั้น ล้วนเป็นพวกท่าดีทีเหลว ไม่ได้มีความรู้อะไรเลย"

"ตอนนั้นฝ่าบาทมิได้ทรงมีพระราชโองการออกมาหรอกรึ"

"ตรัสว่า ใต้หล้าใช้บทความกลวงเปล่ามารับมือข้า มิใช่เจตจำนงของข้าที่ต้องการแสวงหาผู้มีความรู้ความสามารถจริงแท้"

"หากมิใช่เพราะเหตุนี้ การสอบเคอจวี่ก็คงไม่ถูกระงับไปหรอกกระมัง..."

จูหยวนจางแอบแก้ต่างให้ตัวเองอย่างแนบเนียน

ทว่าชูเซวียนกลับส่ายหน้าดิกเมื่อได้ยินเช่นนั้น

"ท่านพ่อตา ท่านกำลังหาข้อแก้ตัวให้ฝ่าบาทบ้านเราชัดๆ"

"คนจากการสอบเคอจวี่ครั้งเดียวไม่ได้เรื่อง การสอบครั้งต่อไปก็จะไม่จัดเลยหรือขอรับ"

"หากเป็นเช่นนี้ ปัญญาชนที่มีความรู้ความสามารถจริงๆ จะรู้ได้อย่างไรเล่าว่าฝ่าบาททรงเต็มพระทัยจะคัดเลือกบัณฑิตผ่านการสอบเคอจวี่"

"ยิ่งไม่ต้องพูดถึงเลยว่า ฝ่าบาทยังไม่ได้ปิดกั้นเส้นทางการเสนอชื่อแต่งตั้งเสียด้วยซ้ำ"

"นี่มิใช่ยิ่งเปิดทางเลือกให้คนเหล่านั้นเดินเพิ่มอีกทางหรอกรึ"

ชูเซวียนพูดถึงตรงนี้ก็น้ำเสียงเด็ดขาดฟันธง "หากฝ่าบาทมีพระประสงค์จะคัดเลือกผู้มีความรู้ความสามารถผ่านการสอบเคอจวี่ ก็จำเป็นต้องจัดสอบเคอจวี่ต่อไปอย่างต่อเนื่อง"

"ระหว่างทางนอกจากจะห้ามขาดตอนแล้ว ยังต้องตัดตอนเส้นทางการเสนอชื่อแต่งตั้งให้สิ้นซาก"

"มีเพียงวิธีนี้เท่านั้น จึงจะป้องกันมิให้ขุนนางในราชสำนักคอยดึงพวกพ้องและญาติมิตรขึ้นมา จนสุดท้ายรวมหัวกันเป็นก๊กเป็นเหล่าได้ขอรับ"

จูหยวนจางฟังแล้วในใจพลันเกิดความสะท้านไหว

คำพูดของชูเซวียนนั้นไม่ผิดเลยสักนิด

ภัยเงียบที่ร้ายแรงที่สุดของระบบเสนอชื่อแต่งตั้ง ก็คือการที่ขุนนางในราชสำนักต่างชักนำญาติมิตรพรรคพวกของตนขึ้นมา

เจ้าช่วยเสนอชื่อสหายของข้า ข้าช่วยเสนอชื่อญาติของเจ้า

เมื่อเป็นเช่นนี้ นานวันเข้า ขุนนางจากถิ่นกำเนิดเดียวกันก็ย่อมเติบใหญ่จนแผ่อิทธิพลคับราชสำนักได้โดยง่าย

ครั้นพวกเขารวมหัวกันจนกลายเป็นขั้วอำนาจขึ้นมา ต่อให้เป็นฮ่องเต้อย่างจูหยวนจาง ก็คงจนปัญญาจะจัดการพวกเขาได้โดยง่าย

"เช่นนั้นตามความเห็นของลูกเขย ฝ่าบาทควรจะรื้อฟื้นการสอบเคอจวี่ขึ้นมาใหม่หรือไม่"

ชูเซวียนนิ่งคิดไปครู่หนึ่ง บัดนี้เขาก็เริ่มสัมผัสได้ถึงจุดที่แปลกพิลึกอยู่บ้างแล้ว

หากเขาจำไม่ผิดละก็ หูเหวยยงน่าจะรุ่งเรืองเฟื่องฟูอยู่ในรัชศกหงหวู่ไปอีกหลายปีทีเดียว

ดูเหมือนจะต้องรอจนถึงช่วงกลางค่อนไปทางปลายของรัชศกหงหวู่โน่นเลย จูหยวนจางถึงได้ลากตัวเขาออกมาประหาร

ทว่าเพิ่งจะปีหงหวู่ที่เก้า คดีหูเหวยยงกลับปะทุขึ้นมาเสียแล้ว

ชูเซวียนเองก็ไม่แน่ใจว่า นี่เป็นผลมาจากปรากฏการณ์ผีเสื้อขยับปีกที่เกิดจากการข้ามภพของตนหรือไม่

ตามประวัติศาสตร์เดิม ชูเซวียนจำได้เลือนรางว่า เหตุผลที่จูหยวนจางอาศัยคดีหูเหวยยงมากวาดล้างราชสำนักครั้งใหญ่

ก็เพื่อที่จะกวาดล้างเหล่าขุนนางที่รวมหัวกันเป็นก๊กเป็นเหล่าในราชสำนักให้หมดสิ้นไป

ทั้งยังเป็นการบดขยี้ขั้วอำนาจในราชสำนักที่คัดค้านระบบการสอบเคอจวี่ให้ราบคาบอีกด้วย

ดังนั้นหลังจากคดีหูเหวยยงผ่านไปได้ไม่นาน จูหยวนจางจึงได้เริ่มการสอบเคอจวี่เพื่อคัดเลือกขุนนางใหม่อีกครั้ง

"ในเมื่อคดีหูเหวยยงเกิดขึ้นแล้ว เช่นนั้นข้าเดาว่าฝ่าบาทก็น่าจะรื้อฟื้นการสอบเคอจวี่กระมังขอรับ"

ครานี้ชูเซวียนเองก็ชักไม่ค่อยแน่ใจแล้ว

ทว่าเมื่อเผชิญหน้ากับการซักถามของพ่อตา ชูเซวียนก็ยังคงกล่าวว่า

"การสอบเคอจวี่เพื่อคัดเลือกขุนนางนับเป็นนโยบายที่ดี ย่อมสมควรได้รับการรื้อฟื้นขึ้นมาใหม่ขอรับ"

"ไม่เพียงแต่ควรจะรื้อฟื้นเท่านั้น ทางที่ดีควรจะปฏิรูปปรับปรุงเสียหน่อยด้วย"

"ปฏิรูปหรือ" จูหยวนจางได้ยินพลันตาเป็นประกาย รีบเอ่ยถามทันใด "ลูกเขยคิดว่าควรจะปรับเปลี่ยนอย่างไรเล่า"

เฉกเช่นเดียวกับเหล่าฮ่องเต้หนุ่มในแต่ละยุคสมัยที่ล้วนยินดีจะสร้างความเปลี่ยนแปลงใหม่ๆ

ในยามนี้ที่เรี่ยวแรงและพละกำลังของจูหยวนจางฟื้นฟูกลับมาสู่จุดสูงสุด เขาก็มีปณิธานอันแรงกล้าที่จะปฏิรูปเช่นเดียวกัน

"เรื่องนี้ยังจะเปลี่ยนอย่างไรได้อีกเล่าขอรับ" ชูเซวียนส่ายหน้าพลางหัวเราะแห้งๆ "ท่านพ่อตาไม่รู้หรืออย่างไรว่า ขุนนางที่โตมาจากการอ่านแต่ตำราปราชญ์พวกนั้น ไม่อาจเป็นขุนนางที่มีคุณภาพได้เลยสักนิด"

"การสอบเคอจวี่ของราชสำนัก มีเป้าหมายเพื่อคัดเลือกคนมาเป็นขุนนาง เช่นนั้นย่อมจะพึ่งพาแต่ตำราปราชญ์อย่างเดียวไม่ได้"

"ควรจะทดสอบให้ถี่ถ้วนว่าคนเหล่านี้เป็นขุนนางได้หรือไม่ มีความสามารถในการบริหารราชการแผ่นดินหรือไม่"

"มิเช่นนั้นก็คงเหมือนแต่ก่อน อ่านตำรามาเต็มพุง พอลงไปประจำที่ท้องถิ่น ข้าวห้าชนิดยังแยกแยะไม่ออกด้วยซ้ำ คนพรรค์นี้จะไปบริหารท้องถิ่นให้ดีได้อย่างไรกันขอรับ"

จูหยวนจางฟังแล้วเห็นว่ามีเหตุผลยิ่ง จึงถามต่อว่า "แต่การจะดูว่ามีความสามารถในการเป็นขุนนางหรือไม่นั้น ควรจะทดสอบอย่างไรเล่า"

"เรื่องนี้มิใช่ง่ายดายหรอกหรือขอรับ ก็สอบเช่อลุ่นกับเซินลุ่นอย่างไรเล่า!" ชูเซวียนโพล่งออกมาแทบจะทันทีโดยสัญชาตญาณ

นี่เป็นส่วนสำคัญในการสอบเข้ารับราชการของคนรุ่นหลังเชียวนะ หากนำมาใส่ไว้ในการสอบเคอจวี่ได้ ย่อมไม่มีปัญหาใดๆ แน่นอน

จูหยวนจางฟังแล้วถึงกับอึ้งไป สำหรับเช่อลุ่นนั้นเขาเข้าใจดี

ในการสอบเคอจวี่สมัยถังและซ่ง ก็มีการสอบทำบทความเช่อลุ่นอยู่แล้ว

การสอบหน้าพระที่นั่งที่ฮ่องเต้หลายพระองค์ทรงเป็นประธานด้วยพระองค์เอง ก็มักจะใช้เช่อลุ่นในการทดสอบ

หากจะพูดให้เข้าใจง่ายๆ เช่อลุ่นก็คือการออกโจทย์เชิงปฏิบัติขึ้นมาข้อหนึ่ง เช่น ท้องพระคลังร่อยหรอจะหาทางเติมเต็มได้อย่างไร เป็นต้น

เพื่อให้ผู้เข้าสอบได้เสนอแนะความคิดเห็นและกลยุทธ์ตามปัญหาข้อนั้น

มีเพียงบทความเช่อลุ่นที่เนื้อหาจับต้องได้และมีตรรกะที่รัดกุมเท่านั้น จึงจะนับว่าเป็นบทความที่ดีได้

ทว่าเรื่องเซินลุ่นนี้ จูหยวนจางเพิ่งจะเคยได้ยินเป็นครั้งแรก จึงไม่เข้าใจเลยสักนิดว่ามันคือสิ่งใดกันแน่