ตอนที่ 97 เรื่องที่มีเพียงนักปราชญ์เท่านั้นจึงจะทำได้!

จูหยวนจางใคร่ครวญอยู่ครู่หนึ่ง สุดท้ายก็ยอมแพ้แล้วเอ่ยถามชูเซวียนตรงๆ ว่า "ลูกเขย สิ่งใดคือเซินลุ่นหรือ"

"เอ่อ..." ชูเซวียนชะงักไป ถึงเพิ่งรู้ตัวว่าเมื่อครู่ตนเองพูดเร็วไปหน่อย เผลอหลุดคำว่าเซินลุ่นที่มีขึ้นในยุคหลังออกมา

ทว่าอย่างไรเขาก็ไม่รู้ว่าจูหยวนจางอยู่ตรงหน้า คิดเพียงว่ากำลังคุยเล่นกับพ่อตาของตน

จึงอธิบายไปว่า "สิ่งที่เรียกว่าเซินลุ่น ก็คือการให้ข้อมูลเอกสารหรือหัวข้อเฉพาะเจาะจงมาเรื่องหนึ่ง เพื่อให้ผู้เข้าสอบอภิปรายขยายความ"

จูหยวนจางฟังแล้วเข้าใจบ้างไม่เข้าใจบ้าง จึงถามต่อว่า "แล้วมันต่างจากเช่อลุ่นอย่างไรเล่า"

"เอ่อ เช่อลุ่นนั้นเน้นการเสนอข้อคิดเห็นและแผนการเป็นหลัก มุ่งแก้ปัญหาที่เจาะจงเป็นรูปธรรม"

"แต่เซินลุ่นไม่เหมือนกัน ขอเพียงให้ผู้เข้าสอบแสดงความคิดเห็นของตนต่อเรื่องใดเรื่องหนึ่งออกมาก็พอ"

ชูเซวียนพูดจบ เห็นจูหยวนจางยังคงดูไม่ค่อยเข้าใจเท่าใดนัก

จึงเอ่ยกับเขาว่า "เอาอย่างนี้แล้วกันท่านพ่อตา ข้าจะยกตัวอย่างให้ท่านฟังสักเรื่อง"

"อย่างเช่น ข้าจะตั้งหัวข้อเซินลุ่นขึ้นมาข้อหนึ่ง ให้ท่านลองแสดงความคิดเห็นของตนดู"

"ลูกเขย เจ้าว่ามาเถิด" ตอนนี้จูหยวนจางถูกกระตุ้นความอยากรู้ขึ้นมาแล้ว อยากจะดูเสียหน่อยว่าเจ้าเซินลุ่นนี้มันคืออะไรกันแน่

ชูเซวียนนิ่งคิดไปครู่หนึ่ง ก่อนจะเอ่ยกับจูหยวนจางว่า "เช่นนั้นก็เอาการปกครองของขุนนางใต้หล้าในยามนี้เป็นหัวข้อแล้วกัน ท่านพ่อตาคิดว่า การที่ขุนนางต้าหมิงของพวกเราแทบจะไม่มีใครไม่โกงกินนั้น สาเหตุที่แท้จริงอยู่ที่ใดหรือ"

คำพูดนี้ของชูเซวียนทำเอาจูหยวนจางเกือบจะเดือดดาลจนหน้าแดงก่ำ

เขาย่อมรู้อยู่แล้วว่าขุนนางทรราชย์และข้าราชการกังฉินของต้าหมิงมีมากมายเพียงใด

ถึงขั้นพูดได้ว่ามีมากเสียจนเขาจับไม่หวาดไม่ไหว ฆ่าไม่หมดสิ้น

แต่การที่ชูเซวียนโยนปัญหานี้ใส่หน้าเขาตรงๆ เช่นนี้

มันยังคงให้ความรู้สึกเหมือนตนเองถูกตบหน้าฉาดใหญ่อยู่ดี

จูหยวนจางสูดหายใจเข้าลึก สะกดโทสะของตนเอาไว้

เขาสวมบทบาทเป็นผู้เข้าสอบจอหงวน แล้วใคร่ครวญถึงหัวข้อที่ชูเซวียนตั้งขึ้นอย่างละเอียด

ประการแรก ขุนนางกังฉินของราชวงศ์ต้าหมิงมีอยู่มากมายจริงๆ หัวข้อนี้ไม่มีปัญหาอันใด

ทว่าสาเหตุที่แท้จริงอยู่ที่ใดกันเล่า

จูหยวนจางเพียงแค่คิดในหัว ก็คล้ายจะนึกเหตุผลออกมาได้มากมาย

ทว่าพอจะอ้าปากพูดเข้าจริง กลับพบว่าแต่ละเหตุผลดูเหมือนจะยังมีน้ำหนักไม่เพียงพอ

ชูเซวียนก็ไม่รีบร้อน จิบชาพลางมองดูจูหยวนจางค่อยๆ นั่งกลัดกลุ้มครุ่นคิด

ปัญหานี้เรียกได้ว่าลึกซึ้งอย่างยิ่ง

แม้แต่ชูเซวียนที่เป็นคนยุคหลัง ก็ใช่ว่าจะตอบได้อย่างสมบูรณ์แบบ

พ่อตาเฒ่าของตน ขอเพียงยกข้อคิดเห็นที่พอฟังขึ้นมาได้สักข้อ ชูเซวียนก็ถือว่าเขาสอบผ่านแล้ว

จูหยวนจางขบคิดอยู่นานเกือบหนึ่งเค่อ ก็ยังคิดหาคำตอบของปัญหานี้ไม่ออก

การที่พวกเป็นขุนนางชอบโกงกิน ในสายตาของจูหยวนจาง มันกลายเป็นเรื่องธรรมดาไปเสียแล้ว

คนที่ไม่โกงกินอย่างชูเซวียน ในสายตาของเขาต่างหากที่นับว่ามีน้อยเสียยิ่งกว่าน้อย

ดังนั้นหากจะให้บอกว่ามีสาเหตุที่แท้จริงอันใด จูหยวนจางย่อมหาไม่เจอเลยแม้แต่น้อย

"ลูกเขย หัวข้อนี้ซับซ้อนและลึกซึ้งเกินไป ข้าตอบไม่ได้หรอก รบกวนลูกเขยช่วยไขข้อข้องใจให้ข้าทีเถิด"

ในที่สุด จูหยวนจางก็เลือกที่จะยอมแพ้ อยากจะดูว่าชูเซวียนผู้ตั้งหัวข้อนี้จะมีคำตอบเช่นไร

ชูเซวียนยิ้มพลางส่ายหน้า เอ่ยว่า "หัวใจสำคัญของเซินลุ่น ไม่จำเป็นต้องบอกคำตอบที่ถูกต้องแท้จริงออกมาหรอก"

"เพราะเรื่องบางเรื่อง เมื่อยืนมองจากมุมที่ต่างกัน ย่อมมีเหตุผลที่ต่างกันไป"

"ยกตัวอย่างจากคำถามที่ข้าเพิ่งเอ่ยไปเมื่อครู่"

"หากผู้เข้าสอบจะตอบคำถาม ก็สามารถขยายความในแง่มุมเหล่านี้ได้"

"ประการแรก การจัดตั้งตำแหน่งขุนนางไม่สมเหตุสมผล เมื่อขุนนางท้องถิ่นเข้ารับตำแหน่ง ก็ไม่มีผู้ใดสามารถตรวจสอบเขาได้ ทำให้เขาสามารถทุจริตคดโกงได้อย่างไม่เกรงกลัวสิ่งใด"

"ประการที่สอง บรรยากาศในราชสำนักฟอนเฟะ การทุจริตกลายเป็นค่านิยมตั้งแต่ระดับบนลงมาจนถึงระดับล่าง ขุนนางที่ไม่โกงกินกลับจะถูกคนอื่นเพ่งเล็งและกีดกัน"

"ประการที่สาม ข้อกฎหมายมีช่องโหว่ ราชสำนักไม่มีกระบวนการที่เป็นมาตรฐานสำหรับขุนนางที่ทุจริต ตั้งแต่การตรวจพบ การไต่สวน ไปจนถึงการลงโทษ..."

"ประการที่สี่..."

ชูเซวียนร่ายยาวออกมาหลายข้อติดๆ กัน แต่ละข้อล้วนทำให้จูหยวนจางฟังแล้วรู้สึกว่าสมเหตุสมผลยิ่งนัก

จนกระทั่งชูเซวียนพูดจบ จูหยวนจางจึงอดไม่ได้ที่จะเอ่ยถามขึ้นว่า

"ลูกเขย ในเมื่อเจ้ามีความคิดเห็นที่กว้างไกลถึงเพียงนี้ เหตุใดจึงไม่ถวายฎีกาแผนการอันยอดเยี่ยมเหล่านี้ต่อฝ่าบาท เพื่อให้ฝ่าบาททรงจัดระเบียบการปกครองของขุนนางทั่วหล้าเล่า"

ชูเซวียนได้ยินแล้วก็อดหัวเราะออกมาไม่ได้ "ฮ่าๆ ท่านพ่อตา ท่านคงไม่ได้คิดว่า ในเมื่อข้าพูดสิ่งเหล่านี้ออกมาได้ ย่อมต้องมีหนทางแก้ไขหรอกนะ"

จูหยวนจางเอ่ยถามด้วยสีหน้างุนงงเต็มประดา "เหตุใดถึงไม่มีทางแก้เล่า"

"ตามที่เจ้าว่ามาเมื่อครู่ ล้วนมีหนทางแก้ไขทั้งสิ้นมิใช่หรือ"

"อย่างเช่นข้อแรก ก็สามารถแต่งตั้งขุนนางผู้ตรวจการเพิ่มให้ขุนนางฝ่ายปกครองท้องถิ่นอีกคนหนึ่งได้"

"ข้อที่สาม ก็หาทางวางขั้นตอนการลงโทษอย่างที่เจ้าว่าไว้"

"สิ่งเหล่านี้ขอเพียงค่อยๆ ลงมือทำไป ย่อมสยบกระแสทุจริตคดโกงใต้หล้านี้ได้มิใช่หรือ"

"ท่านพ่อตา เรื่องราวในใต้หล้านี้ไหนเลยจะง่ายดายถึงเพียงนั้น"

ขณะที่ชูเซวียนพูด ในหัวก็นึกถึงคำพูดที่เจียจิ้งเต้าจวินเคยกล่าวไว้ในซีรีส์หมิง 1566 ขึ้นมา

เขาจึงครุ่นคิดเล็กน้อย ก่อนจะเอ่ยกับจูหยวนจางว่า

"ท่านพ่อตา ขุนนางใต้หล้านี้ก็เปรียบเสมือนแม่น้ำแยงซีเกียงและแม่น้ำฮวงโห"

"แยงซีเกียงน้ำใส ทว่าฮวงโหน้ำขุ่น"

"แต่ไม่ว่าจะเป็นแยงซีเกียงหรือฮวงโห เมื่อใดที่เขื่อนแตกท่วมราษฎร ล้วนเป็นหายนะของชาวบ้านทั้งสิ้น"

"บางครา การที่พวกเขาคิดอยากเป็นขุนนางกังฉินหรือขุนนางตงฉิน มันก็ไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวพวกเขาเองหรอก!"

เมื่อจูหยวนจางฟังจบก็ขมวดคิ้วแน่นพลางกล่าว "ถ้าตามความหมายของลูกเขย ขุนนางใต้หล้านี้ก็คงได้แต่ปล่อยให้พวกมันโกงกินต่อไป ไม่มีทางขจัดให้สิ้นซากได้ตลอดกาลอย่างนั้นหรือ"

"การจะขจัดให้สิ้นซากโดยสิ้นเชิงนั้น ย่อมเป็นไปไม่ได้..."

ชูเซวียนมองระบบการปกครองขุนนางของราชวงศ์หมิงทะลุปรุโปร่งยิ่งนัก

อย่าว่าแต่ขุนนางจำนวนมากที่เข้ามารับราชการก็เพื่อกอบโกยเงินทองเลย

ราชวงศ์หมิงยังคงหลงเหลือระเบียบเก่าของราชวงศ์หยวนอยู่อีกมากมาย

แทบจะไม่มีขีดความสามารถในการควบคุมขุนนางเหล่านี้ได้เลย

ภายใต้สภาพแวดล้อมเช่นนี้ ลำพังแค่จะลงทัณฑ์ขุนนางกังฉินส่วนใหญ่ยังเป็นเรื่องยากยิ่ง

"'เรา'..." จูหยวนจางเริ่มมีน้ำโห ชั่วขณะนั้นเกือบจะหลุดสรรพนามของตนออกมา จึงรีบเปลี่ยนคำทันที "จริงหรือ เป็นเช่นนั้นจริงหรือ ไม่มีหนทางเลยแม้แต่น้อยเชียวหรือ"

"ท่านพ่อตา หากจะบอกว่าไม่มีหนทางเลยแม้แต่น้อยก็ไม่ถึงขนาดนั้น" ชูเซวียนนิ่งคิดไปครู่หนึ่ง ก่อนจะยกตัวอย่างเดิมขึ้นมาเอ่ยกับจูหยวนจางอีกครั้ง

"ก็อย่างที่ข้าเพิ่งบอกไป ขุนนางเปรียบเสมือนแม่น้ำสายใหญ่"

"ราชสำนักคิดจะควบคุมพวกเขา ก็จำเป็นต้องสร้างเขื่อนกั้นน้ำ ต้องควบคุมพวกเขาไม่ให้เขื่อนพังจนน้ำท่วมราษฎร..."

"ความหมายของลูกเขยคือ ควรต้องใช้บทลงโทษสถานหนักตามหลักนิติธรรมอย่างนั้นหรือ" จูหยวนจางพูดจบก็ส่ายหน้าไปมาโดยไม่รู้ตัว

หากเอ่ยถึงการจัดการขุนนางกังฉิน ฮ่องเต้ทุกยุคทุกสมัยไม่มีผู้ใดลงมือเหี้ยมโหดเท่าเขาอีกแล้ว

แต่สุดท้ายแล้วก็ยังคงควบคุมไม่อยู่มิใช่หรือ

หนทางสายนี้ แม้จูหยวนจางจะเดินมาโดยตลอด ทว่าก็ตระหนักดีว่าเดินไปจนสุดทางก็ไร้ประโยชน์อันใด

ฆ่าทิ้งไปกลุ่มหนึ่ง พอเปลี่ยนคนกลุ่มใหม่เข้ามา ก็เหมือนเดิมอยู่ดี

"บทลงโทษต่อให้หนักหนาสาหัสเพียงใด ก็จัดการได้แค่คนที่ถูกจับได้เท่านั้น ทว่ามนุษย์ทุกคนล้วนมีความคิดเสี่ยงโชค ตราบใดที่ยังไม่ถูกจับ ก็จะไม่มีวันเกรงกลัว"

ชูเซวียนเอ่ยขึ้น ท่ามกลางสายตาเปี่ยมด้วยความคาดหวังของจูหยวนจาง ในที่สุดเขาก็ตอบออกมาชัดเจน

"เขื่อนกั้นน้ำที่ข้าเพิ่งพูดถึง ต้องสร้างขึ้นในก้นบึ้งหัวใจของคนเหล่านี้เท่านั้นจึงจะได้ผล"

"มีแต่ต้องทำให้ผู้คนทั่วทั้งใต้หล้ามีคุณธรรมในจิตใจและรู้จักละอายแก่ใจ"

"ถึงจะควบคุมเหนี่ยวรั้งพวกเขาเอาไว้ได้"

จูหยวนจางได้ยินถึงตรงนี้ สีหน้าก็เต็มไปด้วยความตกตะลึง

ทำให้ผู้คนทั่วทั้งใต้หล้ามีคุณธรรมและรู้จักละอายแก่ใจ นั่นมิใช่เรื่องที่มีเพียงอริยปราชญ์เท่านั้นจึงจะทำได้หรอกหรือ