ตอนที่ 55 เหตุการณ์ไม่คาดฝัน

การจะเปิดศึกด่าทอเอาชนะกันให้ได้ โดยทั่วไปมีอยู่สองแบบ แบบแรกคือส่งเสียงดังเข้าข่มด้วยภาษาจีนอันวิจิตรจนอีกฝ่ายอ้าปากค้างเถียงไม่ออก ส่วนแบบที่สองคือยัดเยียดมุมมองของตัวเองเข้าไปในหัวคนอื่นให้ได้ และการจะไปถึงจุดนั้นได้ หากคุณไม่ยืนอยู่บนจุดที่ถือไพ่เหนือกว่าทางศีลธรรมแล้ว จะเอาอะไรไปสู้

ด้วยเหตุนี้ ข่าวของ "ยาถอนพิษร้าย" กับข่าวที่ว่าหนังเรื่องใหม่ของฉู่ซุ่นเป็นหนังต่อต้านญี่ปุ่นจึงถูกมัดรวมเข้าด้วยกัน ปลุกกระแสความกระตือรือร้นในการถกเถียงของเหล่าขาเผือกขึ้นมาอีกครั้ง

เรื่องการมัดมือชกบีบให้คนดูไปโรงหนังนั้น เอาเข้าจริงไม่มีใครสนใจเท่าไร เพราะตั้งแต่ต้นจนจบทางฝั่งฉู่ซุ่นไม่เคยออกมาส่งเสียงใดๆ ประเด็นหลักจึงตกไปอยู่ที่แนวหนังเรื่องใหม่เสียมากกว่า

มันแทบไม่ต่างจากโลกเราเลย หรือจะว่าไปดาวหยวนตี้ยังแย่กว่าโลกเราเสียด้วยซ้ำ เพราะอย่างน้อยบนโลกก็ยังมีหนังสงครามที่พอเชิดหน้าชูตาได้อยู่สองสามเรื่อง

แต่สำหรับแนวสาธารณรัฐของจีนบนดาวหยวนตี้แล้ว นอกจากแนวสายลับจารกรรมก็แทบไม่มีเรื่องไหนเอามาสู้ใครได้เลย

หากจะเล่าสถานการณ์คร่าวๆ ปีที่แล้วมีหนังแนวสาธารณรัฐช่วงสงครามต่อต้านญี่ปุ่นทั้งหมดสิบเจ็ดเรื่อง เป็นหนังออนไลน์ไปเสียเจ็ดเรื่อง ซึ่งไม่ต้องพูดถึง

ส่วนที่เหลือซึ่งเข้าฉายในโรงภาพยนตร์ ถ้าไม่ยัดเส้นเรื่องความรักเข้ามามั่วซั่ว ก็จับแพะชนแกะเปะปะไปหมดจนไม่รู้ว่าต้องการจะสื่ออะไร เสื้อผ้าหน้าผมและอุปกรณ์ประกอบฉากก็ห่วยแตก

การพยายามบิวต์อารมณ์เรียกน้ำตาแบบยัดเยียดยังถือว่าดีด้วยซ้ำ แน่นอนว่าคนส่วนใหญ่ไม่เคยแม้แต่จะได้เห็นหนังแนวสาธารณรัฐพวกนี้หรอก เพราะมันออกจากโรงเร็วเหลือเกิน

เพราะมีสภาพตลาดเช่นนี้ ถึงได้จุดประเด็นให้ผู้ชมหยิบยกมาวิพากษ์วิจารณ์กัน

"ฉู่ไร้ใจเบลอไปแล้วเหรอวะ เดี๋ยวนี้หนังต้านญี่ปุ่นยังมีตลาดอยู่อีกเหรอ"

"เอ่อ... ตอนแรกนึกว่าพาดหัวเรียกแขก ไม่นึกว่าจะมีภาพหลักฐานคาตาจริงๆ ถึงจะไม่ใช่แนวต้านญี่ปุ่น แต่รู้สึกว่าฉากหลังยุคสาธารณรัฐมันไม่มีอะไรน่าดูเลยแฮะ ฉันลองถามเพื่อนที่อยู่แถวนั้นดูแล้ว มีกองถ่ายไปเก็บภาพที่นั่นจริงๆ ตอนแรกกะว่าต่อให้เป็นยังไงก็ต้องซื้อตั๋วสนับสนุนผู้กำกับคิลบิลสักใบแท้ๆ พอเป็นงี้แล้ว เอ่อ..."

"เดิมทีโอกาสชนะก็ริบหรี่อยู่แล้ว ตอนนี้ไต้เหมิงซียังกระโดดเข้ามาร่วมวง แถมยังเลือกแนวหนังผิดอีก โอกาสยิ่งแทบเป็นศูนย์เลย"

"ฉันได้ยินมาว่าหนังใหม่ของไต้เหมิงซีน่าจะเป็นภาคต่อของ 'สายลับบ้านทุ่ง' เรื่องก่อน ไต้เหมิงซีตั้งใจจะปั้นเป็นแฟรนไชส์เลยนะ เดิมทีสายลับบ้านทุ่งก็กวาดรายได้ไปหกร้อยล้านแล้ว คราวนี้ขนความยิ่งใหญ่มาเต็มสูบเลยจริงๆ!"

"ขอแนะนำฉู่ไร้ใจอย่างแรงเลย @ฉู่ซุ่น เลื่อนวันฉายเถอะ ฉันไม่ได้ดูหนังแนวสาธารณรัฐมาตั้งนานแล้วนะ"

"เมนต์บน แท็กผิดคนแล้ว เวยปั๋วของฉู่ไร้ใจคือ @ผมไม่ใช่ฉู่ซุ่น ต่างหาก ตอนแรกฉันกะจะบอยคอตต์จ้าวเว่ยฝานที่เกาะกระแสหาเรื่อง แต่เขาดันดึงตัวเหล่าเชอมาเล่น เลยชักอยากดูขึ้นมานิดๆ แล้วสิ ไม่รู้เลยว่าระหว่างจ้าวเว่ยฝานกับไต้เหมิงซีใครจะเป็นฝ่ายชนะ"

……

หากจะพูดกันตามตรง คนที่ไม่เล่นเวยปั๋วก็มีอยู่ไม่น้อย ดังนั้นการไม่ติดการค้นหายอดนิยมจึงไม่ได้แปลว่าไม่ดัง และการมีคนค้นหาก็ไม่ได้แปลว่ามีกระแสเสมอไป อาจจะเป็นเพราะใช้เงินเปย์ติดอันดับก็ได้

ทว่าแม้การค้นหายอดนิยมจะวัดอะไรไม่ได้มาก แต่ห้องพูดคุยประเด็นในเวยปั๋วกลับสะท้อนเรื่องราวได้ดีพอสมควร เนื่องจากมีผู้คนเข้าร่วมถกเถียงกันเป็นจำนวนมาก

ยิ่งไปกว่านั้น ในจือฮูยังมีกระทู้วิเคราะห์จากคนวงในโผล่ขึ้นมาด้วย ไม่รู้เหมือนกันว่าคนวงในผู้นี้เป็นใคร ทว่าชื่อไอดีออกจะมีความอาร์ตอยู่สักหน่อย มีชื่อว่า 'มีดเปื้อนเลือด'

กระทู้นี้ถูกแชร์ต่อไปในโมเมนต์วีแชตไม่น้อย ส่วนในคิวโซนนั้นแทบไม่มีการแชร์เลย เพราะปกติในคิวโซนจะมีแต่การแชร์มุกตลกบ้าๆ บอๆ กับพิมพ์ 555 เสียมากกว่า

[ผมได้วิเคราะห์ข้อได้เปรียบและข้อเสียเปรียบของทั้งไต้เหมิงซี จ้าวเว่ยฝาน และฉู่ซุ่นอย่างละเอียดแล้ว ต้องขอบอกไว้ก่อนว่าผมไม่ได้เป็นแฟนคลับของใครทั้งนั้น ความคิดเห็นของผมเป็นเพียงการวิเคราะห์ส่วนตัวเท่านั้น

ก่อนอื่นเรามาพูดถึงคนที่อายุน้อยที่สุดในบรรดาสามคนนี้อย่างฉู่ซุ่นกันก่อน ทุกคนต่างรู้ดีว่าฉู่ซุ่นยังเป็นแค่นักศึกษาปีสอง ไม่ว่าภาพยนตร์เรื่องใหม่ของเขาจะออกมาเป็นอย่างไร อย่างน้อยเขาก็ประสบความสำเร็จมากกว่าผม สิ่งที่ผมอยากจะพูดถึงคือข้อได้เปรียบในการเป็นผู้กำกับของเขา ข้อแรกคือพลังในการควบคุมอันทรงพลัง ใช่แล้วครับ หากเป็นผู้กำกับคนอื่นใช้คำว่า 'คุมโทนภาพยนตร์' คงจะเหมาะกว่า แต่สำหรับเขามันคือ 'การควบคุมภาพยนตร์' เบื้องหลังแทบจะมีส่วนร่วมทั้งหมด สไตล์มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวอย่างยิ่ง พูดตามตรง พอเห็นว่าฉู่ซุ่นเลือกฉากหลังเป็นยุคสาธารณรัฐ หากเป็นแนวต่อต้านญี่ปุ่นจริงๆ แล้วมานึกถึงสไตล์ส่วนตัวอันเด่นชัดของฉู่ไร้ใจ บอกตามตรงว่าผมค่อนข้างคาดหวังทีเดียว

ต่อมาคือไต้เหมิงซี จะว่าไปแล้ว "ยอดสายลับอันดับหนึ่ง" เพิ่งจะเป็นภาพยนตร์เรื่องที่ห้าของเขา ทว่าภาพยนตร์สี่เรื่องก่อนหน้านี้ มีถึงสามเรื่องที่กวาดรายได้รวมทะลุหนึ่งพันหนึ่งร้อยล้านหยวน เดบิวต์มาเพียงสามปี แต่กลับกลายเป็นผู้กำกับหนังสายพาณิชย์แถวหน้าที่กลุ่มทุนต่างพากันรุมตอม เขาเชี่ยวชาญการกำกับภาพยนตร์เฉพาะแนวอย่างยิ่ง ทั้งยังเข้าใจเป็นอย่างดีว่าคนดูอยากดูอะไร

ท้ายที่สุดคือจ้าวเว่ยฝาน อันที่จริงในบรรดาสามคนนี้เขาคือคนที่ผมค่อนข้างชื่นชม ไม่ใช่ในแง่ของผู้กำกับ แต่เป็นในแง่ของการโปรโมต ทุกครั้งเขาสามารถใช้ต้นทุนที่ต่ำมากสร้างกระแสโปรโมตได้คุ้มค่าที่สุด วิธีการนี้เป็นที่ถูกอกถูกใจกลุ่มทุนอย่างยิ่ง ส่วนในฐานะผู้กำกับ จุดเด่นที่สุดของเขาอาจจะเป็นความหน้าด้าน เขาสามารถเลียนแบบได้ทุกสไตล์และเกาะติดกระแสสังคมได้ตลอดเวลา ส่วนสไตล์ของตัวเองน่ะหรือ ไม่เห็นจะมีสไตล์อะไรสักนิด

จากการวิเคราะห์ข้างต้น ผมมองว่าด้านรายได้ไต้เหมิงซีจะเป็นฝ่ายชนะ ส่วนฉู่ซุ่นจะสร้างผลงานประณีตเฉพาะกลุ่มออกมา นั่นคือจะมีคนกลุ่มหนึ่งชอบมาก แต่ผู้ชนะด้านรายได้ควรจะเป็นไต้เหมิงซีและจ้าวเว่ยฝาน]

ใต้โพสต์มีความคิดเห็นตอบกลับมากมาย ถึงขั้นปลุกให้คนในแวดวงภาพยนตร์ออกมาแสดงตัวกันไม่น้อย

กระแสพูดคุยดุเดือดเป็นอย่างยิ่ง ช่วงโปรแกรมฉายปีใหม่เป็นสมรภูมิที่ทุกคนต้องแก่งแย่งกันจริง ๆ ไม่ว่าจะเป็นหนังฟอร์มยักษ์หรือหนังทุนต่ำ ต่างก็อยากเข้ามาแบ่งเค้กสักชิ้น กองถ่ายจึงผุดขึ้นมาราวกับหน่อไม้หลังฝน

ในบรรดากองถ่ายมากมาย อาจกล่าวได้ว่าประสิทธิภาพการถ่ายทำของ "Let the Bullets Fly" เหนือกว่ากองถ่ายทั่วไปถึงสามสี่เท่า และยิ่งไม่ต้องเอาไปเทียบกับผู้กำกับแว่นดำเลย เหตุผลที่ทำให้เกิดประสิทธิภาพเช่นนี้ ไม่ใช่เพราะมีสามจักรพรรดิภาพยนตร์อยู่ แต่เป็นเพราะมียอดมนุษย์อย่างฉู่ซุ่นอยู่ต่างหาก ทั้งฝ่ายจัดแสง ฉาก เสื้อผ้าหน้าผม ผู้กำกับคิวบู๊ และฝ่ายศิลป์ สิ่งเหล่านี้ในกองถ่ายอื่นต้องใช้เวลาปรับจูนอย่างมหาศาล ขอยกตัวอย่าง ในบรรดาร้อยช็อตที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ มีช็อตหนึ่งจาก "Apocalypse Now" ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นช็อตเฮลิคอปเตอร์รบสุดคลาสสิกอันดับหนึ่งตลอดกาล เฮลิคอปเตอร์หลายลำกราดยิงอย่างบ้าคลั่ง ตัดกับทัศนียภาพอันงดงามของชายหาด อีกทั้งยังมีดนตรีประกอบเสียงโซปราโนอันโหยหวน มันช่วยขับเน้นประเด็นต่อต้านสงครามให้เด่นชัดจนถึงขีดสุด

ทว่าเพื่อถ่ายทำช็อตที่ไม่ถึงครึ่งนาทีนี้ ผู้กำกับคอปโปลาต้องเตรียมการทั้งเรื่องเสื้อผ้า หน้าผม พร็อพ และรางดอลลี่กล้อง ทุกด้านกินเวลานานกว่าสามเดือน

วันนี้ทุกคนตื่นแต่เช้าตรู่เพราะมีฉากสำคัญต้องถ่ายทำสองฉาก ฉากหนึ่งคือฉากที่ต้วนหลินหลี่สวมบทบาทหวงซื่อหลางตบหน้ากับตัวแทนสลับไปมา ซึ่งบนโลกเรา ฉากตบหน้ากับเฮียฟัดและฉากปะทะบทบาทของสามจักรพรรดิภาพยนตร์ที่คฤหาสน์หวงซื่อหลางล้วนเป็นฉากไฮไลต์ทั้งสิ้น จึงจำเป็นต้องเร่งมือเรื่องเวลา

ต้องขอเสริมอีกนิดว่า แม้นักแสดงทุกคนจะเข้ากองถ่ายแล้ว แต่นักแสดงหลายคนก็ยังมีงานอื่นอีก ซุนกวงไถและต้วนหลินหลี่มีความเป็นมืออาชีพอย่างยิ่ง ไม่มีการรับงานซ้อน แต่บางงานก็ปฏิเสธไม่ได้จริง ๆ อย่างอื่นไม่ต้องพูดถึง ต้วนหลินหลี่ในฐานะประธานคณะกรรมการตัดสินของเทศกาลภาพยนตร์ครั้งต่อไป จะไม่ไปร่วมการประชุมใหญ่ก็คงไม่ได้

รวมถึงซุนกวงไถด้วย ตำแหน่งรองนายกสมาคมภาพยนตร์แถมยังมีคำว่า "ประจำ" นำหน้า เป็นงานด้านการบริหารจัดการ จึงต้องเข้าร่วมการประชุมประจำภายใน ซึ่งการประชุมประจำของสมาคมภาพยนตร์จะมีขึ้นทุกสองเดือน แต่ละครั้งซุนกวงไถต้องลากองถ่ายอย่างน้อยสองวัน

"อาจารย์ต้วนครับ ตรงนี้ยังไม่ถูกครับ" หลังจากต้วนหลินหลี่เล่นจบรอบหนึ่ง ฉู่ซุ่นก็สั่งคัต "อาจารย์ต้วนครับ ตัวละครตัวแทนของหวงซื่อหลางตัวนี้ ไม่จำเป็นต้องมีมิติซับซ้อนครับ"

บนโลกเรา นักแสดงที่ตบหน้ากับเฮียฟัดมีชื่อว่าเหวินเสียง ซึ่งมีหน้าตาคล้ายกับเฮียฟัดถึงหกส่วน ทว่าบนดาวหยวนตี้ ฉู่ซุ่นไม่มีปัญญาไปหาตัวแทนที่หน้าเหมือนต้วนหลินหลี่ขนาดนั้น จึงทำได้เพียงใช้วิธีตัดต่อ ให้ต้วนหลินหลี่เล่นคนเดียวสองบทบาท

"ผู้กำกับฉู่เชิญว่ามาได้เลยครับ ผมฟังอยู่" ต้วนหลินหลี่รับฟังฉู่ซุ่นอย่างสงบ

"ภาพยนตร์เรื่องนี้มีสัญลักษณ์แฝงอยู่เยอะมาก และตัวแทนนี้ก็เป็นหนึ่งในนั้น เมื่อกี้อาจารย์ต้วนพยายามแสดงให้ตัวแทนมีมิติอารมณ์ลึกซึ้ง แต่มันไม่จำเป็นครับ" ฉู่ซุ่นอธิบาย "พูดให้ถูกคือเดิมทีหนังเรื่องนี้เป็นหนังเชือดเฉือนระหว่างสองตัวเอก แถมยังมีตัวละครสมทบสำคัญอีกหลายตัว คนดูที่ชมภาพยนตร์เรื่องหนึ่งย่อมรับสารได้จำกัด และแน่นอนว่าแก่นสำคัญที่สุดคือ หากอยากจะเน้นจุดเด่นมากเกินไป ความสนใจก็จะกระจัดกระจาย พลังในการสื่อสารแก่นเรื่องก็จะลดทอนลงไปครับ"

ต้วนหลินหลี่พยักหน้า "ผมเข้าใจแล้วครับ"

การถ่ายทำเริ่มต้นขึ้นอีกครั้ง คราวนี้ต้วนหลินหลี่จับความรู้สึกที่ฉู่ซุ่นต้องการได้อย่างแม่นยำ หลังจากถ่ายเผื่อไว้อีกหนึ่งเทค การถ่ายทำฉากนี้ก็เสร็จสิ้นลง ราบรื่นกว่าที่คาดคิดไว้เสียอีก

"ผมเลื่อมใสผู้กำกับฉู่จริง ๆ" ในฐานะผู้กำกับการคัดเลือกนักแสดง เหลียงผู่รู้สึกทึ่งตลอดสองเดือนที่ผ่านมา เขาเอ่ยขึ้นว่า "นักแสดงนำแต่ละคนเบอร์ใหญ่กันทั้งนั้น แต่ถึงอย่างนั้นก็ยังจัดการได้อยู่หมัด ไม่มีสถานการณ์ที่นักแสดงวางก้ามใหญ่กว่าผู้กำกับเลยสักนิดเดียว"

เหลียงผู่กับเหล่าเหลียงไม่ใช่คนเดียวกัน ถึงแม้จะแซ่เหลียงเหมือนกัน แต่ก็ไม่ได้มีความสัมพันธ์ทางสายเลือดแต่อย่างใด เหล่าเหลียงเป็นผู้ช่วยผู้กำกับ โดยทั่วไปแล้วผู้ช่วยผู้กำกับในกองถ่ายจะแบ่งออกเป็น ผู้กำกับฝ่ายปฏิบัติการ ผู้กำกับการคัดเลือกนักแสดง และผู้กำกับฝ่ายตรวจสอบ ซึ่งตำแหน่งสุดท้ายนี้มักจะเรียกสั้น ๆ แค่ผู้ช่วยผู้กำกับ เหล่าเหลียงก็อยู่ในตำแหน่งนี้ หน้าที่ของเขาคือคอยตรวจสอบเสื้อผ้า หน้าผม และอุปกรณ์ประกอบฉากว่ามีข้อบกพร่องหรือไม่ จัดทำขึ้นตามความต้องการของผู้กำกับหรือไม่ ย้ำว่าแค่ตรวจสอบเท่านั้น ผู้ช่วยผู้กำกับไม่ได้มีอำนาจสั่งการ เพราะทั้งสามแผนกต่างก็มีหัวหน้างานของตนเองอยู่แล้ว

"ช่วงแรก ๆ ก็ยังมีข้อขัดแย้งอยู่บ้าง" เหล่าเหลียงเอ่ย อย่างที่บอกไปก่อนหน้านี้ ถ้าระดับจักรพรรดิแห่งจอเงินไม่มีความคิดเป็นของตัวเองสิถึงจะแปลก

เหล่าเหลียงเสริมต่อ "แต่นั่นมันก็แค่ช่วงเดือนแรก โดยเฉพาะมีครั้งหนึ่งที่ผมจำได้แม่น ประธานซุนถือสมุดเล่มเล็กมานั่งคุยเรื่องการแสดงของตัวละครกับผู้กำกับตลอดทั้งช่วงเช้า ผมรู้สึกว่าพวกนักแสดงนำในกอง ต่างก็ยอมรับและเชื่อมั่นในตัวผู้กำกับหนุ่มคนนี้จากใจจริงแล้วล่ะ เหมือนกับตอนที่พวกเราเคยร่วมงานกับผู้กำกับฉู่ก่อนหน้านี้ เพราะความล้มเหลวจาก 'ลิ่วเก๋อ' ตอนถ่ายทำ 'คิลบิล' พวกเราเลยคิดแค่ทำงานแลกเงินเดือนไปวัน ๆ เรื่องตั้งใจรับผิดชอบหน้าที่น่ะไม่มีปัญหาอยู่แล้ว รับเงินมาแล้วนี่ แต่จะให้กระตือรือร้นทุ่มเทเต็มร้อย มันไม่มีแรงจูงใจขนาดนั้นหรอก"

"หลังจากนั้น นายลองทายดูสิว่าเป็นยังไง ก็ใช้เวลาราว ๆ หนึ่งเดือนเหมือนกัน ทุกคนต่างก็ยอมสยบให้ผู้กำกับฉู่กันหมด มีปัญหาอะไร พอพูดออกไปปุ๊บ ผู้กำกับฉู่ก็หาทางแก้ปัญหาได้ในทันที" เหล่าเหลียงกล่าว "เรื่องที่ผู้กำกับคนอื่นรู้ ผู้กำกับฉู่ก็รู้ ส่วนเรื่องที่ผู้กำกับคนอื่นไม่รู้ เขาก็จัดการได้ไม่มีปัญหา"

ขณะที่ทั้งสองคนกำลังคุยกันอยู่นั้น ผู้จัดการฝ่ายประสานงานทั่วไปอย่างสื่อเข่าก็เดินตรงเข้ามาหาเหล่าเหลียงและเหลียงผู่ ดูจากสีหน้าที่ร้อนรนแล้ว คงมีเรื่องด่วนอะไรสักอย่างเกิดขึ้นแน่นอน

"เหล่าเข่า เกิดอะไรขึ้นงั้นเหรอ" เหล่าเหลียงเอ่ยถาม