ตอนที่ 74 การบรรยาย

ช่วงนี้พอกลับจากหมู่บ้านเฮยเหอมาถึงปักกิ่ง ฉู่ซุ่นก็เตรียมจะซื้อห้องชุดสักห้องในปักกิ่ง เพราะเขาดันไปเห็นทฤษฎีหนึ่งบนอินเทอร์เน็ตที่ว่า คนที่มีบ้านเป็นของตัวเองเท่านั้นถึงจะพูดได้ว่าชอบพักโรงแรมเวลาไปข้างนอก แต่ถ้าไม่มีแม้แต่บ้าน นั่นคือทำได้แค่พักโรงแรมต่างหาก

เมื่อตาสว่างแล้ว ฉู่ซุ่นจึงเตรียมหาห้องแบบสองห้องนอนหนึ่งห้องรับแขก และยังต้องเผื่อที่ไว้ให้คุณภรรยาระบบด้วย ถึงจะมาอยู่จริงไม่ได้ แต่ถ้าเกิดวันดีคืนดีกลายร่างเป็นคนขึ้นมาล่ะ?

"ว่าแต่เทศกาลภาพยนตร์อเมริกัน-จีนนี่มันงานบ้าบออะไรกัน มีเฉพาะในโลกนี้ชัวร์ๆ" ฉู่ซุ่นพึมพำกับตัวเอง แม้เสียงจะเบาแต่ก็หนักแน่นมั่นใจ

คลุกคลีในวงการมาสิบกว่าปีในชาติก่อน ความมั่นใจแค่นี้เขายังมีอยู่ ฉู่ซุ่นเปิดเน็ตค้นดู ปรากฏว่ารางวัลนี้จัดตั้งโดยอินหลงมีเดีย

"รีบร้อนสรุปไปหน่อยแฮะ"

เทศกาลภาพยนตร์อเมริกัน-จีนเขาไม่เคยได้ยินชื่อ แต่บริษัทอินหลงเขารู้จักดี โลกเดิมก็มีเหมือนกัน โดยพื้นฐานแล้วถ้าหนังในประเทศจะไปโปรโมตที่อเมริกา ก็มักจะติดต่อผ่านบริษัทนี้

เป็นสัปดาห์สารภาษาจีนที่ใหญ่ที่สุดในสหรัฐฯ และยังกว้านซื้อสถานีวิทยุไปอีกหลายแห่ง มีอิทธิพลอย่างมาก

"อะไรที่ฉันไม่เคยได้ยิน ก็ถือว่าไม่มีอยู่จริงละกัน" ฉู่ซุ่นบรรลุข้อตกลงกับตัวเองเรียบร้อย

หนึ่งสัปดาห์มีแค่เจ็ดวัน ฉู่ซุ่นใช้เวลาหกวันหมดไปกับการเลือกเรือนหอ... ถุย ไม่ใช่สิ ห้องชุดหลังใหม่ จนกระทั่งถึงวันก่อนหน้าที่เขาต้องไปบรรยายที่เป่ยอิ่ง

ในหอประชุมใหญ่กำลังจัดเตรียมสถานที่ สมาชิกสภานักศึกษากำลังง่วนกับการจัดแจง หน้าที่หลักคือตรวจดูว่าเก้าอี้มีชำรุดเสียหายหรือไม่ หากมีจะได้แจ้งซ่อมหรือเปลี่ยนใหม่

จะว่าไปแล้ว หอประชุมของเป่ยอิ่งก็คล้ายกับโรงหนังยุคเก่า เก้าอี้คลุมผ้าสีแดง เพดานสูงโปร่ง ภาพรวมอาจด้อยกว่าซ่างซี่ไปบ้าง แต่รับรองว่ามองแล้วสบายตากว่าจงซี่แน่นอน

"ประธานครับ ทำไมต้องวางโค้กไว้กระป๋องหนึ่งด้วย แถมยังกำชับเป็นพิเศษว่าต้องเป็นแบบไม่มีน้ำตาลอีกล่ะครับ" สมาชิกสภานักศึกษาคนหนึ่งถามขึ้นอย่างไม่เข้าใจ

"ได้ยินมาว่าเป็นความต้องการของผู้กำกับฉู่ซุ่นน่ะ" หลิวมู่เป้ย ประธานสภานักศึกษาเป่ยอิ่งตอบ

ในฐานะประธานสภานักศึกษา หลิวมู่เป้ยมีภาพลักษณ์สดใส จึงเคยร่วมแสดงในซีรีส์มาแล้วสองสามเรื่อง แต่เมื่อเทียบกับฉู่ซุ่นแล้วเทียบกันไม่ติดเลย เขายังเป็นได้แค่นักแสดงหน้าใหม่ในวงการ ขณะที่ฉู่ซุ่นก้าวขึ้นมาเป็นผู้กำกับดาวรุ่งพุ่งแรงไปแล้ว

"ไอ้หมอนั่นฉู่ซุ่นมันตัวประหลาดชัดๆ เมื่อก่อนฉันดู 'ลิ่วเก๋อ' ของเขา การคุมกล้องห่วยแตกมาก แสงจ้าเกินไป แถมถือกล้องก็ไม่นิ่ง รู้สึกเปลืองเงินทุนชะมัด" อีกคนซึ่งเป็นนักศึกษาภาควิชากล้องพูดขึ้น "แต่พอไม่กี่เดือนต่อมา ช็อตใน 'คิลบิล' อื้อหือ... การจัดบล็อกกิ้งเป๊ะเว่อร์ เหมือนเปลี่ยนเป็นคนละคนเลย"

"ที่เกินเบอร์ที่สุดคือ 'Let the Bullets Fly' ต่างหากล่ะ การตัดต่อฉับไวเฉียบคมจนฉันอ้าปากค้าง นึกไม่ถึงเลยจริงๆ ว่าจะใช้ภาพที่กระจัดกระจายแบบนั้นมาตัดต่อให้ออกมามันสะใจได้ขนาดนี้" คาดเดาได้ไม่ยากว่าประโยคนี้มาจากปากของนักศึกษาเอกตัดต่อ

"ฉันว่ามันพอจะมีเค้าลางอยู่บ้างนะ ดูอย่าง 'ลิ่วเก๋อ' สิ คนธรรมดาที่ไหนจะกล้าเอากล้องไปผูกติดกับตัวหมา กล้าปล่อยให้จอดำมืดไปเป็นสิบกว่านาที?" หลิวมู่เป้ยถามกลับ ทุกคนในที่นั้นต่างครุ่นคิด ไม่ใช่ว่าไม่กล้า แต่คงไม่มีใครเอาเงินมาผลาญเล่นแบบนี้ เว้นเสียแต่ว่าจะถ่ายหนังทดลอง

สิ่งที่เรียกว่าหนังทดลองแบ่งออกเป็นสองประเภท ประเภทแรกคือทำเพื่อตอบสนองไอเดียสุดโต่ง ประเภทที่สองคือรู้ตัวดีว่าเทคนิคการถ่ายทำหรือเนื้อหาของตัวเองไม่เป็นมิตรกับคนดู

หนังทดลองเรื่องหนึ่งอย่าง 'โบแรต' ใช้รูปแบบสารคดีปลอมล้อเลียนคาซัคสถานจนทีมงานโดนฟ้องขึ้นศาลยกชุด แต่ขณะเดียวกันหนังเรื่องนี้ก็ดึงดูดเม็ดเงินจากการท่องเที่ยวให้ประเทศนั้นได้อย่างมหาศาล สรุปก็คือแฮปปี้กันทุกฝ่าย

"เพราะฉะนั้น เห็นได้ชัดว่าฉู่ซุ่นทำแบบนั้นไปเพื่อทดลองสไตล์ของตัวเอง สรุปง่ายๆ ก็คือ ฉันคิดว่า 'ลิ่วเก๋อ' ก็เหมือนกระดาษทดแก้โจทย์ พอได้คำตอบที่แน่ชัดแล้ว เขาก็ถ่าย 'Let the Bullets Fly' กับ 'คิลบิล' ต่อทันที" การวิเคราะห์ของหลิวมู่เป้ยมีเหตุมีผล น่าเชื่อถือจนทุกคนคล้อยตาม

"เอาแต่ใจชะมัด เอากระดาษทดมาให้คนดูเนี่ยนะ"

"นั่นสิ ได้ยินมาว่าเกือบโดนโรงเรียนไล่ออกด้วยซ้ำ"

"จริงเหรอ? ไล่ฉู่ซุ่นออกเนี่ยนะ! ไม่รู้พวกอาจารย์คิดอะไรกันอยู่ คนเก่งรอบด้านทั้งเขียนบท ออกแบบศิลป์ กำกับ แล้วยังทำดนตรีประกอบได้หมดแบบนี้ จะไล่ออกได้ลงคอ?"

"ก็แค่เกือบแหละ แต่หลังจากนั้นอาจารย์ที่ปรึกษาหวังคั่นมองเห็นพรสวรรค์ของฉู่ซุ่นเข้า ก็เลยช่วยเจรจาไกล่เกลี่ยให้ตลอด แล้วฉู่ซุ่นเองก็ไม่ทำให้ผิดหวัง ต่อให้เป็นแค่หนังออนไลน์ก็ยังพิสูจน์ฝีมือได้"

สิ่งที่เรียกว่าข่าวลือในรั้วมหาวิทยาลัย ก็แพร่สะพัดออกไปด้วยประการฉะนี้แล

นอกจากนี้ ยังมีข่าวลือในรั้วเป่ยอิ่งอีกเรื่องหนึ่งที่แพร่ไปไกลมาก [ตามรายงานจาก "ผู้รู้จริง" ระบุว่า ตอนที่กำลังถ่ายทำคิลบิลอยู่นั้น บริษัทหัวอี้เคยชักชวนให้ฉู่ซุ่นไปกำกับภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์อีกเรื่อง แต่ฉู่ซุ่นปฏิเสธอย่างเด็ดขาด เพราะมั่นใจในภาพยนตร์เรื่องใหม่ของตัวเองอย่างเต็มเปี่ยม!]

เนื้อหาฟังดูเข้าที แต่นึกไม่ออกจริงๆ ว่าผู้รู้จริงคนนี้คือใครกันแน่ ช่างแต่งเรื่องเก่งเหลือเกิน ตอนนั้นภาพยนตร์เรื่อง "ลิ่วเก๋อ" ของฉู่ซุ่นล้มเหลวไม่เป็นท่า บรรดานักลงทุนแทบจะมองเขาเป็นตัวซวยเสียด้วยซ้ำ ขืนบอกว่าหัวอี้เสนองานใหญ่ให้ ต่อให้เป็นตัวฉู่ซุ่นเองก็ยังไม่กล้าแต่งเรื่องขนาดนี้เลย

วันรุ่งขึ้น ณ หอประชุมใหญ่ มีคนมารวมตัวกันกว่าเก้าร้อยคน ซึ่งถือว่าแน่นขนัดจนถึงขีดจำกัดแล้ว หอประชุมกว้างได้แค่นี้จริงๆ ปกติจุคนได้เจ็ดถึงแปดร้อยคนก็เต็มกลืน วันนี้จึงมีเพื่อนนักศึกษายืนฟังอยู่ไม่น้อย

ขนาดเบียดกันปานนี้ ก็ยังคัดมาเฉพาะนักศึกษาดีเด่นกลุ่มหนึ่งเท่านั้น อย่างกลุ่มนักศึกษาแลกเปลี่ยนต่างชาติ แม่สาวฝรั่งจางก็มาร่วมฟังด้วย

แถวแรกเป็นที่นั่งของเหล่าศาสตราจารย์ ผู้บริหารวิทยาลัย รวมถึงอาจารย์ผู้สอน ท่วงท่าและบรรยากาศไม่ได้ด้อยไปกว่าตอนที่เชิญนักแสดงนำชายยอดเยี่ยมมาบรรยายเลยแม้แต่น้อย

ฉู่ซุ่นกวาดสายตามองไปก็เห็นคนที่คุ้นหน้าคุ้นตาอยู่บ้าง เช่น จินหนิงหัวหน้าชมรมนักข่าวที่เคยสัมภาษณ์เขา ต้าเชียง และเสี่ยวจวน

พวกซินซินอี หัวหมา และรุ่ยอิง ย่อมมากันพร้อมหน้า แม้แต่หลี่อวี่กับกู้หนิงที่พลาดโอกาสทองไปก็ยังนั่งอยู่ด้วย

เมื่อทุกคนนั่งประจำที่เรียบร้อย ฉู่ซุ่นก็ก้าวขึ้นสู่เวที สายตาทุกคู่จับจ้องมาที่เขาราวกับเป็นจุดรวมสายตาเพียงหนึ่งเดียว

"แฮ่มๆ..." ฉู่ซุ่นลองเคาะไมโครโฟนดู ช่วงเวลาที่ตกเป็นเป้าสายตาของคนนับร้อยนับพันแบบนี้มันให้ความรู้สึกสะใจดีแท้ แต่ก็ยังแอบประหม่าอยู่นิดหน่อย ทว่าเขามีวิธีแก้เคล็ดเล็กๆ ของตัวเอง

"เมื่อกี้ผมแกล้งทำเป็นลองไมค์ แต่ความจริงคือตื่นเต้นนิดหน่อย ก็เลยขอผ่อนคลายอารมณ์สักแป๊บครับ" วิธีที่ว่าก็คือพูดความจริงออกไปตรงๆ เสียเลย

บรรดานักศึกษาด้านล่างพากันหัวเราะเบาๆ คิดว่าประโยคเปิดตัวของฉู่ซุ่นเป็นแค่การหยอกเย้าขำขัน ไม่มีใครเชื่อจริงๆ หรอกว่าผู้กำกับที่มีผลงานภาพยนตร์ระดับสองพันล้านการันตีฝีมือจะมาตื่นเต้นประหม่า

ทว่าในความเป็นจริง การกำกับภาพยนตร์ได้ยอดเยี่ยมกับการพูดในที่สาธารณะเก่ง มันไม่ได้เกี่ยวข้องกันสักนิด

"ผมได้ยินจากรองอธิการบดีมาว่า เป็นรุ่นน้องและรุ่นพี่ที่ช่วยกันเชิญผมมาแบ่งปันประสบการณ์ ผมก็เลยคิดในใจว่า นี่ความหล่อเหลาของผมเป็นที่ประจักษ์แก่สายตานักศึกษาเป่ยอิ่งทุกคนแล้วหรือยังไงกันนะ" ฉู่ซุ่นผายมือทั้งสองข้าง เมื่อจบมุกเปิดเวทีก็เข้าสู่ประเด็นสำคัญ "มาคุยเรื่องการถ่ายหนังกันดีกว่าครับ ตรงหน้าผมมีโค้กอยู่กระป๋องหนึ่ง เป็นโค้กไม่มีน้ำตาล"

ฉู่ซุ่นหยิบโค้กไร้น้ำตาลบนโต๊ะขึ้นมา เปิดฝาดังฟู่ พลางจิบชิม "ขอผมลองหน่อยนะ...ไม่อร่อยเลยแฮะ"

"ผมคิดมาตลอดว่าโค้กไม่มีน้ำตาลคือการดูถูกโค้กอย่างร้ายแรงที่สุด แต่เริ่มจากจุดนี้ คุณสามารถเอาโค้กไร้น้ำตาลไปเล่าเป็นเรื่องราวขึ้นมาได้สักเรื่องหนึ่ง และนี่ก็คืองานของผู้กำกับครับ"

ฉู่ซุ่นมองเห็นนักศึกษาเอกกำกับด้านล่าง มีทั้งคนที่เริ่มเข้าใจและคนที่ยังงุนงง เขารู้ได้ทันทีว่าถึงเวลาเริ่มกล่อมประสาท เอ๊ย ไม่ใช่ ถึงเวลาเริ่มเข้าสู่แก่นแท้ของหัวข้อเสียที "ในฐานะผู้กำกับ ระหว่างการสร้างสรรค์ผลงานจะต้องเจอกับอุปสรรคมากมาย ทั้งนายทุนเข้ามาก้าวก่าย นักแสดงเล่นเข้ากันไม่ได้ เสื้อผ้าหน้าผมและพร็อพไม่ได้ผลลัพธ์ตามที่ต้องการ ข้อพิพาทกับคนเขียนบท และอื่นๆ อีกสารพัด..."

นักศึกษาเอกกำกับส่วนใหญ่ยังไม่เคยตั้งกองถ่ายภาพยนตร์ของตัวเอง ไม่ใช่เพราะทางบ้านไม่มีเงิน แต่ถึงจะมีเงิน พ่อแม่ก็ไม่ยอมให้ลูกผลาญเล่นแบบนี้หรอก พ่อแม่แบบจ้าวจือกับพ่อของฉู่ซุ่นถือเป็นส่วนน้อยเหลือเกิน

แม้จะไม่เคยลงมือทำจริงๆ แต่อารมณ์ร่วมกลับรุนแรงยิ่งนัก ทว่าในจังหวะที่พวกเขากำลังอินและรู้สึกคล้อยตามอยู่นั้น เสียงบนเวทีก็หักเลี้ยวกะทันหัน "เรื่องพวกนี้ทั้งหมดที่พูดมา...ผมไม่เคยเจอเลยสักอย่างเดียวครับ"

"..."

ฟังดูสิ นี่มันคำพูดของคนหรือเปล่าเนี่ย

"เสื้อผ้าหน้าผมและอุปกรณ์ประกอบฉากผมเข้าไปมีส่วนร่วมทั้งหมด ส่วนเรื่องนักแสดง ขอแค่คุณมีความอดทนในการเคี่ยวเข็ญ ขัดเกลาไปเรื่อยๆ เดี๋ยวก็ได้ผลลัพธ์ที่น่าพอใจเอง สิ่งที่ผมอยากจะสื่อไม่ใช่จะมาบ่นว่าการเป็นผู้กำกับมันยากลำบากขนาดไหน เพราะทำอะไรในชีวิตมันก็ยากทั้งนั้นแหละ ขนาดนอนมากไปหัวยังปวดเลย สิ่งสำคัญคือถึงแม้จะมีเรื่องที่คุณไม่ชอบใจ คุณก็ต้องควบคุมมันให้อยู่ในมือให้ได้ นี่ต่างหากถึงจะเรียกว่าผู้กำกับ!"

คำพูดทำนองนี้ ถ้าหลุดออกมาจากปากคนไร้ชื่อเสียง มันก็คงเป็นได้แค่เรื่องผายลมไร้สาระ แต่พอออกมาจากปากของฉู่ซุ่น กลับเรียกเสียงปรบมือกึกก้องไปทั่วทั้งหอประชุม

"ฝ่ายศิลป์ บทภาพยนตร์ ดนตรีประกอบ ล้วนสอดคล้องกับสามองค์ประกอบหลักคือ ภาพ เสียง และบทสนทนา ในจุดนี้ผมมีเคล็ดลับเล็กๆ น้อยๆ อยากจะมอบให้พวกคุณทุกคนครับ" คำพูดของฉู่ซุ่นทำให้ทุกคนเงี่ยหูฟังอย่างตั้งอกตั้งใจทันที ไม่เว้นแม้กระทั่งเหล่าอาจารย์และศาสตราจารย์ที่นั่งอยู่แถวหน้าสุด