ตอนที่ 76 ต้อนรับคณะทำงานตรวจสอบจากกรมการศึกษา

จากการสืบสวนของอวี๋ซือหยา อำเภอเฉินซานได้ตรวจพบกรณีแอบกักเก็บหนังสือแจ้งผลการตอบรับเข้าเรียนของผู้สอบเพื่อหวังจะสวมรอยแทนถึงสองคดี

เมื่อเทียบกับกรณีของฉู่ยวี่เทาที่เป็นเรื่องบังเอิญแล้ว ตู้เฟิงเหนียนย่อมเป็นเป้าหมายที่อีกฝ่ายคัดสรรมาอย่างเจาะจงอย่างเห็นได้ชัด ข้อแรกเป็นเพราะเขามีเรื่องบาดหมางกับเจ้าหน้าที่บางคนในคอมมูน ข้อสองเป็นเพราะหัวหน้าผู้รับผิดชอบด้านการศึกษาของคอมมูนเป่ยชิวมีสายตากว้างไกลกว่า รู้จักมหาวิทยาลัยภายนอกอยู่บ้าง รู้ดีว่ามหาวิทยาลัยปักกิ่งเป็นสถาบันที่ดีเลิศ จึงเกิดความละโมบ แอบซ่อนหนังสือแจ้งผลการตอบรับเข้าเรียนเอาไว้ หวังจะอาศัยหนังสือแจ้งผลฉบับนี้ส่งลูกชายตัวเองไปเรียนในมหาวิทยาลัยชั้นนำ

แน่นอนว่าทั้งสองกรณีต่างก็มีจุดร่วมเหมือนกัน นั่นคือในท้องถิ่นแห่งนี้ ไม่ว่าจะเป็นฉู่ยวี่เทาหรือตู้เฟิงเหนียนต่างตกอยู่ในสถานะโดดเดี่ยวไร้ที่พึ่ง คนหนึ่งเป็นหนุ่มท้องถิ่นที่มีประวัติด้านภูมิหลังทางชนชั้นด่างพร้อยเล็กน้อย ใช้ชีวิตอย่างอกสั่นขวัญแขวน เสาหลักวัยฉกรรจ์ในบ้านล่วงลับไปหมดแล้ว เหลือเพียงคนแก่อยู่คนเดียว ส่วนอีกคนก็เป็นเยาวชนลงชนบทจากต่างถิ่น เบื้องบนเพียงอ้างส่งเดชว่าการตรวจสอบประวัติทางการเมืองไม่ผ่านก็หลอกให้ผ่านพ้นไปได้แล้ว

หากมองจากมุมนี้ แท้จริงแล้วทั้งสองคนต่างก็ถูกคัดสรรมาเป็นอย่างดี เป็นประเภทที่เคี้ยวง่ายและไร้กำลังจะต่อต้านด้วยกันทั้งคู่

หากไม่ใช่อยู่ดี ๆ มีอวี๋ซือหยาคนจริงจังโผล่พรวดขึ้นมากลางคัน เรื่องนี้พวกเขาก็คงทำสำเร็จไปแล้วจริง ๆ

หลังจากสืบหาความจริงจนกระจ่าง เลขาฯ เหมยก็อนุมัติเป็นกรณีพิเศษ ให้ควบคุมตัวผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในคดีไว้รวมกัน รอให้ทีมสอบสวนมาตรวจสอบเสียก่อนแล้วค่อยว่ากัน

วันที่ทีมสอบสวนเดินทางมาถึง ก็เป็นวันเดียวกับที่หนังสือพิมพ์ประจำมณฑลฉบับพิเศษออกวางแผง ในวันนั้น หน่วยงานจำนวนมากในเมืองเอกประจำมณฑลต่างได้รับหนังสือพิมพ์ประจำมณฑลฉบับพิเศษ หลายคนต่างบอกต่อกันไปทั่ว ขอยืมอ่านและตรวจสอบรายชื่อกันให้วุ่น ทั้งตรวจดูลูกของตัวเอง ตรวจดูลูกหลานของญาติมิตร ส่วนทีมสอบสวนนั้นข่าวสารไวกว่ามาก พอขึ้นรถมาก็มีฉบับพิเศษกันคนละฉบับ ก้มหน้าก้มตาอ่านตั้งแต่ขึ้นรถจนถึงตอนลงรถ

เนื่องจากอวี๋ซือหยามีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ค่อนข้างลึก ประกอบกับเคยปรากฏชื่อในหนังสือพิมพ์ประจำมณฑลมาแล้วหลายครั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป็ดชิงเหอยังออกเงินสนับสนุนหนังสือพิมพ์ประจำมณฑลในการจัดทำฉบับพิเศษ ถือเป็นการกู้คะแนนความประทับใจของอำเภอเฉินซานกลับคืนมาได้ในระดับหนึ่ง ด้วยเหตุนี้ เลขาฯ เหมยจึงให้อวี๋ซือหยามาร่วมขบวนต้อนรับทีมสอบสวนด้วย โดยให้เหตุผลอันงดงามว่า คดีทั้งสองในอำเภอนั้นล้วนเป็นเธอที่สืบพบ เธอจึงเข้าใจสถานการณ์ได้ดีที่สุด

ดังนั้น อวี๋ซือหยาจึงต้องรีบเดินทางจากชนบทเข้าตัวอำเภอตั้งแต่เช้าตรู่ จากนั้นก็ไปยืนรอต้อนรับทีมสอบสวนที่หน้าประตูใหญ่ร่วมกับเลขาฯ หู

เวลาประมาณสิบเอ็ดโมงตรง รถของทีมสอบสวนก็แล่นเข้ามาในที่ว่าการอำเภอ รถเก๋งหงฉีสีดำคันหนึ่ง นอกจากคนขับแล้ว ยังมีเจ้าหน้าที่ฝ่ายสอบสวนนั่งมาด้วยอีกสี่คน ผู้นำทีมเป็นเจ้าหน้าที่จากกรมการศึกษา แซ่กู้

ทันทีที่รถจอดสนิท เลขาฯ หูก็รีบก้าวเข้าไปเปิดประตูค้อมตัวลงเล็กน้อยแล้วเอ่ยต้อนรับอย่างกระตือรือร้น "ยินดีต้อนรับหัวหน้ากู้และคณะที่เดินทางมาสอบสวนที่อำเภอเฉินซานของพวกเราครับ เลขาฯ เหมยกำลังติดประชุมอยู่ ยังประชุมไม่เสร็จ ทุกท่านเหน็ดเหนื่อยกันมามาก เชิญตามผมไปรับประทานอาหารกลางวันกันที่โรงอาหารก่อนเถอะครับ!"

หัวหน้ากู้ผู้นี้เป็นชายวัยกลางคนอายุราวสี่สิบกว่า ผิวขาวมาก ดูสุภาพเรียบร้อย มือทั้งสองข้างก็ขาวผ่อง คาดว่าคงเป็นคนผิวขาวแต่กำเนิด เพราะตามนิ้วมือมีรอยด้านหนาอยู่ไม่น้อย ไม่ใช่คนประเภทเหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ

ในโอกาสเช่นนี้ เลขาฯ หูทำหน้าที่ได้ดีกว่า อวี๋ซือหยาจึงยืนเงียบทำตัวเป็นฉากหลัง

ทั้งสองคนร่วมกันพาเหล่าผู้นำไปยังห้องรับรองแขกในโรงอาหาร

คำพูดนี้กล่าวได้งดงามไร้ที่ติ หัวหน้ากู้จึงเอ่ยอย่างสุภาพนุ่มนวล "เลขาฯ เหมยพูดเกินไปแล้วครับ ระหว่างทางที่มา พวกเราได้รับรู้ถึงท่าทีในการจัดการเรื่องนี้ของอำเภอเฉินซานแล้ว รวดเร็วทันการณ์และมีประสิทธิภาพมาก ทั้งยังส่งเสริมให้ข้อมูลการสอบเข้ามหาวิทยาลัยเปิดเผยต่อสาธารณะ ถือเป็นความก้าวหน้าอย่างยิ่งเลยครับ"

แม้คำพูดจะนุ่มนวล แต่ก็แสดงให้เห็นว่าผู้นำเบื้องบนมองเห็นการเคลื่อนไหวของอำเภอเฉินซานและพึงพอใจ เลขาฯ เหมยจึงถอนหายใจด้วยความโล่งอก กล่าวทบทวนตนเองอย่างถ่อมตัวอีกสองสามประโยค ก่อนจะเปลี่ยนไปสนทนาเรื่องของขึ้นชื่อรวมถึงวิถีชีวิตผู้คนในอำเภอเฉินซาน

หลังมื้ออาหาร เลขาฯ หู อวี๋ซือหยา ตลอดจนเจ้าหน้าที่ของสำนักการศึกษาจึงนำสหายในทีมสอบสวนไปยังสำนักการศึกษา เพื่อส่งมอบหลักฐานทั้งสองคดีที่พวกตนสืบสวนมาได้ รวมทั้งข้อมูลของผู้สอบในรุ่นนี้ของอำเภอ บัญชีรายชื่อของหน่วยรับสมัครนักศึกษา และเอกสารอื่น ๆ ทั้งหมดให้แก่ทีมสอบสวน

เนื่องจากพกรายชื่อผู้ได้รับการคัดเลือกของอำเภอเฉินซานที่เบิกตรงมาจากกรมการศึกษาประจำมณฑลมาด้วย การตรวจสอบของทีมสืบสวนจึงสะดวกยิ่ง เพียงตรวจเทียบรายชื่อผู้สอบผ่านของทั้งสองฝ่ายรอบเดียว ก็รู้ได้ทันทีว่าทางสำนักการศึกษายังมีหนังสือแจ้งการตอบรับตกหล่นอยู่อีกหรือไม่

จากการตรวจสอบข้อเท็จจริง มีเพียงหนังสือแจ้งการตอบรับของฉู่ยวี่เทาเท่านั้นที่ถูกขโมย ส่วนหนังสือแจ้งการตอบรับฉบับอื่น ๆ ล้วนบันทึกลงในทะเบียนของสำนักการศึกษาตามความเป็นจริง ทว่าสิ่งนี้มิอาจรับประกันได้ว่าจะไม่มีเรื่องเหนือความคาดหมายเกิดขึ้น คดีของตู้เฟิงเหนียนเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนมากว่า แม้แต่เจ้าหน้าที่คอมมูนก็ยังสามารถสกัดกั้นและขโมยเอาหนังสือแจ้งการตอบรับของสมาชิกในคอมมูนไปสวมสิทธิ์ได้

หากจะลงไปสืบสวนทีละคอมมูน ประสิทธิภาพย่อมต่ำเกินไป เพราะโดยพื้นฐานแล้วแต่ละคอมมูนมีคนสอบติดมหาวิทยาลัยเพียงไม่กี่คนเท่านั้น ยิ่งไปกว่านั้นระหว่างคอมมูนล้วนเป็นทางลูกรังในชนบท รถยนต์ใช่ว่าจะผ่านได้เสมอไป ต้องอ้อมเส้นทาง ไม่เพียงแต่สิ้นเปลืองน้ำมัน สามถึงห้าวันก็ไม่มีทางตระเวนได้ครบทุกคอมมูนอย่างแน่นอน

สำหรับเรื่องนี้ ทีมสืบสวนได้นำวิธีการปิดประกาศแถบแดงของอวี๋ซือหยามาปรับใช้ โดยให้สำนักการศึกษาพิมพ์รายชื่อผู้สอบผ่านทั้งอำเภอออกมาหนึ่งชุด ประทับตราเหล็ก แล้วแจกจ่ายให้ทุกคอมมูนแห่งละหนึ่งฉบับ หน่วยงานต่าง ๆ ในตัวอำเภอก็ได้รับแห่งละหนึ่งฉบับ กำชับให้นำไปปิดประกาศไว้บนบอร์ดประชาสัมพันธ์และเก็บรักษาไว้ในระยะยาว ท้ายประกาศยังเพิ่มข้อความหมายเหตุไว้อีกหนึ่งบรรทัดว่า หากผู้สอบท่านใดมีชื่ออยู่ในประกาศนี้แต่ยังไม่ได้รับหนังสือแจ้งการตอบรับ โปรดมาแจ้งเรื่องดังกล่าวที่สำนักการศึกษาหรือที่ทำการรัฐบาลอำเภอ มีผลตลอดไป!

ทำเช่นนี้เมื่อบอกต่อกันปากต่อปาก แม้ตัวผู้สอบจะไม่เห็น แต่ญาติมิตร เพื่อนฝูง เพื่อนร่วมชั้น หรืออาจารย์ของเขาก็อาจได้เห็นประกาศแผ่นนี้ แล้วไปบอกต่อให้เขาทราบได้

วิธีนี้ตรงไปตรงมายิ่งกว่าฉบับพิเศษของหนังสือพิมพ์ประจำมณฑลเสียอีก ขอเพียงใครที่สงสัยในผลคะแนนของตนเอง ก็แค่แวะไปชำเลืองดูที่บอร์ดประกาศหน้าประตูหน่วยงานสักแห่งในตัวอำเภอ ก็รู้ได้ทันทีว่าตนสอบติดหรือไม่

ทว่าเรื่องนี้ยังต้องรอให้ผลลัพธ์ค่อย ๆ ปรากฏ เพราะยุคนี้การกระจายข่าวสารยังไม่รวดเร็วขนาดนั้น การจะรับรองคณะของหัวหน้ากู้จึงกลายเป็นปัญหาขึ้นมา

จะพาพวกเขาไปกินดื่มเที่ยวเล่น ก็ไม่สอดคล้องกับบรรยากาศของยุคสมัยนี้ ยิ่งไปกว่านั้นในตัวอำเภอนอกจากโรงภาพยนตร์แล้ว ก็ไม่มีสถานที่บันเทิงใด ๆ อีก ที่แบบนั้นส่วนใหญ่มีไว้ให้หนุ่มสาวพลอดรัก หรือไม่ก็ผู้ปกครองพาลูกหลานไปเปิดหูเปิดตา จะเชิญผู้นำไปดูหนังก็ดูไม่เหมาะสม

เช่นนั้นก็เหลือเพียงการกินข้าวร่ำสุรา แต่จะให้ดื่มกันทุกมื้อก็เป็นไปไม่ได้ มื้ออาหารมื้อหนึ่งจะนั่งกินได้นานสักเท่าไรเชียว อีกทั้งหัวหน้ากู้และคณะยังยืนกรานจะกินข้าวที่โรงอาหาร กินเสร็จก็ยังทิ้งคูปองข้าวกับคูปองเนื้อสัตว์ไว้ให้อีก

เรื่องนี้ทำให้เสี่ยวหูลำบากใจที่จะจัดเตรียมอาหารดี ๆ ให้ มิฉะนั้นผู้นำจะต้องทิ้งคูปองข้าวกับคูปองเนื้อสัตว์ไว้มากขึ้น นี่ไม่ใช่การเอาเปรียบผู้นำหรอกหรือ

เสี่ยวหูกลุ้มใจจนแทบจะทึ้งผมตัวเองร่วงไปสองกระจุก ทว่าขณะที่เขากำลังหน้าดำคร่ำเครียดอยู่นั้น คณะของหัวหน้ากู้กลับเป็นฝ่ายเอ่ยปากขึ้นมาเรื่องหนึ่ง พวกเขาอยากจะไปเยี่ยมชมฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอ!

"ฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอหรือครับ ตอนนี้ฟาร์มหยุดงานแล้ว ที่นั่นค่อนข้างกันดาร เกรงว่าจะต้อนรับขับสู้ได้ไม่ดีพอ" เสี่ยวหูกล่าวอย่างอ้อมค้อม

หัวหน้ากู้โบกมือ "ไม่เป็นไร พวกเราแค่อยากไปดูว่าเป็ดชิงเหอที่ใจป้ำขนาดนี้มีหน้าตาเป็นอย่างไร"

อวี๋ซือหยาที่ทำตัวเป็นฉากหลังมาตลอดแทรกขึ้นมาถูกจังหวะพอดี "ในเมื่อหัวหน้ากู้ไม่รังเกียจและอยากไปเยี่ยมชมคอมมูนหงอวิ๋นของเรา เช่นนั้นก็ไปเถอะค่ะ เลขาฯ หู คุณช่วยจัดการเรื่องรถให้ทีนะคะ ฉันจะไปโทรศัพท์แจ้งให้ทางโรงงานเตรียมตัวไว้ก่อน"

คณะของหัวหน้ากู้ทั้งสี่คนหันมองอวี๋ซือหยา "สหายท่านนี้คือ..."

เห็นได้ชัดว่าพวกผู้นำจากเมืองเอกของมณฑลไม่ได้รู้สถานการณ์ของเป็ดชิงเหอนัก แม้โรงงานแห่งนี้เวลานี้แทบจะเป็นที่รู้จักกันทั่วทั้งมณฑลแล้ว แต่ถึงอย่างไรก็เป็นเพียงโรงงานเล็ก ๆ ในชนบท คนทั่วไปจึงรู้เรื่องเกี่ยวกับที่นี่ไม่มากนัก

เลขาฯ หูตบหน้าผากตัวเองด้วยความเก้อเขิน "ดูความจำของผมสิ หัวหน้ากู้ครับ สหายอวี๋ซือหยาก็คือผู้จัดการฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอของเรานี่เอง ฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอนี้เริ่มก่อตั้งขึ้นเมื่อสองปีครึ่งก่อน โดยสหายอวี๋ซือหยากู้ยืมเงินสามร้อยหยวนมาจากที่ทำการไปรษณีย์และโทรเลขครับ"

พอเอ่ยถึงเรื่องนี้ เลขาฯ หูก็ภาคภูมิใจเป็นอย่างยิ่ง

หัวหน้ากู้ประหลาดใจอย่างเห็นได้ชัด เขามองใบหน้าที่ยังดูอ่อนเยาว์ของอวี๋ซือหยา นิ่งเงียบไปสองสามวินาทีก่อนจะกล่าวขึ้นมาประโยคหนึ่ง "ผู้จัดการ...อวี๋ ช่างเป็นคนหนุ่มสาวที่เก่งกาจจริง ๆ!"

อวี๋ซือหยายิ้มอย่างถ่อมตัว "หัวหน้ากู้ชมเกินไปแล้วค่ะ นี่เป็นผลงานจากความพยายามร่วมกันของทุกคนต่างหาก"

"ในเมื่อผู้จัดการอวี๋ไม่รังเกียจ พวกเราก็ไปกันตรงนี้เลยเถอะ ไม่ต้องโทรศัพท์ไปแจ้งหรอก พวกเราแค่แวะไปดูเฉย ๆ แต่ว่ารถนั่งไม่พอ คงต้องรบกวนเลขาฯ หูช่วยหารถเพิ่มอีกสักคันแล้ว" หัวหน้ากู้กล่าวด้วยความกระตือรือร้น

เลขาฯ หูรีบกล่าว "ได้ครับ เช่นนั้นหัวหน้ากู้กับทุกท่านรอสักครู่นะครับ ผมจะไปจัดหารถกับคนขับเดี๋ยวนี้"

อำเภอเฉินซานยากจนมาก มีรถแค่คันเดียว แถมยังใช้งานมาสิบกว่าปีแล้ว ปกติเวลาผู้นำต้องเดินทางออกไปข้างนอก หรือต้องไปประชุมที่ตัวเมืองถึงจะได้ขับออกไป

หลังจากเลขาฯ หูไปทำเรื่องขอเบิกรถ ทั้งหมดก็ออกเดินทางกันในเช้าวันนั้น ทว่ามีการสับเปลี่ยนคนนั่งเล็กน้อย อวี๋ซือหยากับเลขาฯ หูนั่งที่นั่งข้างคนขับคนละคัน ทำหน้าที่เป็นผู้ร่วมเดินทาง นอกเหนือจากทั้งสองคนแล้วยังมีคนขับรถอีกสองคน รวมทั้งหมดแปดคนที่เดินทางลงสู่ชนบทด้วยกัน

รถแล่นออกจากตัวอำเภอ มุ่งหน้าลงใต้ตลอดทาง ล้วนเป็นถนนยางมะตอยที่กว้างพอให้รถยนต์สองคันแล่นสวนกันได้ ฤดูหนาวอากาศเย็นจัด ยางมะตอยจึงเซตตัวแน่น ผิวถนนราบเรียบเสมอกัน

หัวหน้ากู้มองออกไปนอกหน้าต่างแล้วกล่าวว่า "ถนนแถวนี้ของพวกคุณดีทีเดียว เดินทางสะดวกกว่าช่วงที่พวกเราเดินทางลงมาจากเมืองเอกของมณฑลเสียอีก"

อวี๋ซือหยายิ้มพลางอธิบาย "นี่เป็นถนนที่อำเภอเราสร้างขึ้นเมื่อปีก่อนค่ะ คอมมูนออกเงินส่วนหนึ่ง คลังอำเภอจัดสรรงบประมาณให้อีกส่วนหนึ่ง สมาชิกคอมมูนก็ช่วยกันออกแรงโดยไม่คิดค่าตอบแทน ทุกคนยอมรัดเข็มขัด ร่วมแรงร่วมใจกันปูถนนสายนี้ พอสร้างเสร็จแล้ว ทุกคนจะเข้าตัวอำเภอก็สะดวกขึ้นค่ะ"

ทางลัด: อันดับนิยายยอดนิยม | แนวยุคสมัย สบายใจสะใจ ทะลุมิติเกิดใหม่โรแมนซ์ หงเยี่ยซื่อหั่ว

ประโยคแรกอวี๋ซือหยาไม่เห็นด้วย "หัวหน้ากู้คะ อำเภอเรายากจนจริง ๆ ค่ะ ทั้งหมู่บ้านแทบจะหาบ้านที่มุงกระเบื้องก่ออิฐไม่ได้สักหลัง ถนนเส้นที่คุณเห็นอยู่นี้ ค่าก่อสร้างถูกมาก นอกจากค่ายางมะตอยแล้ว วัสดุอื่น ๆ อีกหลายอย่างรวมถึงค่าแรงแทบจะไม่เสียเงินเลยค่ะ"

คนที่ขับรถอยู่คือสหายคนขับที่พวกหัวหน้ากู้พามาด้วย เป็นหนุ่มรุ่นที่ปลดประจำการจากทหาร เขาเอ่ยแทรกขึ้นมาประโยคหนึ่ง "ถนนของพวกคุณขับสบายจริง ๆ ครับ จะขยายไปทำที่อื่นได้ไหมเนี่ย ทุกครั้งที่ขับไปเจอถนนขรุขระ เจ้าคู่หูเก่าแก่คันนี้ของพวกเราต้องทรมานทุกทีเลย"

อวี๋ซือหยาไม่ค่อยมองว่าแผนการนี้จะเป็นไปได้นัก สาเหตุหลักคือเวลานี้ชาวนาทั่วประเทศจำนวนมากยังกินไม่อิ่มท้องด้วยซ้ำ จะให้พวกเขาประหยัดอดออมเพื่อมาสร้างถนนเนี่ยนะ อีกทั้งชนบทหลายแห่งยังไม่พัฒนา ไม่มีโรงงานอุตสาหกรรม รถราที่สัญจรไปมาก็มีน้อยมาก ความจริงแล้วความต้องการสร้างถนนของพวกเขาไม่ได้เร่งด่วนขนาดนั้น โดยเฉพาะหมู่บ้านชนบทห่างไกล ต่อให้มีการปฏิรูป ก็ยังพัฒนาไปไม่ถึงที่นั่นอยู่ดี

ทว่าหากสามารถสร้างถนนให้ดีได้ก็ถือเป็นเรื่องดี อวี๋ซือหยายิ้มแล้วกล่าว "เรื่องนั้นคุณต้องสะท้อนขึ้นไปให้ผู้นำเบื้องบนทราบแล้วล่ะค่ะ ถ้ามีที่อื่นอยากสร้างถนนแล้วอยากมาหยิบยืมประสบการณ์จากพวกเรา ทางเราก็ยินดีต้อนรับเป็นอย่างยิ่งค่ะ"

ระหว่างพูดคุยกัน รถก็แล่นมาถึงคอมมูนหงอวิ๋น คนขับรถเอ่ยขึ้น "รถคันหน้าจอดแล้ว ถึงที่นี่แล้วใช่ไหมครับ"

อวี๋ซือหยาพยักหน้า "ใช่ค่ะ ถึงคอมมูนเราแล้ว ห่างจากฟาร์มเพาะเลี้ยงอีกสองสามลี้ มีถนนเส้นหนึ่งตรงไปถึงได้เลยค่ะ"

เมื่อเห็นฝูงชนที่เบียดเสียดกันแน่นขนัดและเสียงฆ้องกลองอึกทึกครึกโครม หัวหน้ากู้ที่นั่งอยู่แถวหลังก็ถามด้วยความอยากรู้อยากเห็น "ผู้จัดการอวี๋ คอมมูนพวกคุณจัดกิจกรรมอะไรกันหรือ คึกคักถึงเพียงนี้!"

อวี๋ซือหยานึกออกแล้วว่าเป็นเรื่องอะไร "นี่คือกิจกรรมการแสดงทางวัฒนธรรมที่คอมมูนเราจัดขึ้นค่ะ เป็นการรวบรวมสหายที่เคยแสดงงิ้วในอดีตมาศึกษาแนวคิดสังคมนิยมที่ก้าวหน้า แล้วจัดทำชุดการแสดงละครที่มีกลิ่นอายของยุคสมัยใหม่ขึ้นมา เพื่อสร้างความบันเทิงให้แก่สมาชิกคอมมูนไปพร้อม ๆ กับเผยแพร่ความรู้ทางกฎหมาย ให้ทุกคนรู้กฎหมายและปฏิบัติตามกฎหมายค่ะ"

หัวหน้ากู้เพิ่งเคยได้ยินคำศัพท์แบบนี้เป็นครั้งแรก จึงรู้สึกแปลกใหม่ยิ่งนัก "พวกเราก็ลงไปดูกันเถอะ"

ทางด้านนั้น เสี่ยวหลี่ก็พาเจ้าหน้าที่ทีมตรวจสอบอีกสองคนเดินเข้ามา เขาใช้มือบังคิ้วพลางเงยหน้าชะเง้อมอง แล้วเอ่ยถามอวี๋ซือหยา "ผู้จัดการอวี๋ คอมมูนพวกคุณทำอะไรกันอยู่หรือครับ ถึงได้คึกคักขนาดนี้"

อวี๋ซือหยาจึงอธิบายซ้ำอีกรอบ "กิจกรรมการแสดงทางวัฒนธรรมส่งท้ายปีน่ะค่ะ เลขาฯ หวังเป็นคนจัดขึ้น พวกเราไปด้วยกันไหมคะ"

คนขับรถแยกตัวไปจอดรถ พวกเขาทั้งหกคนจึงเบียดแทรกเข้าไปจากด้านข้าง บริเวณตรงนั้นส่วนใหญ่เป็นเด็ก ๆ ส่งเสียงเจี๊ยวจ๊าว ผู้คนจึงค่อนข้างบางตากว่าจุดอื่น ในที่สุดพวกเขาก็มองเห็นเวทีการแสดงเสียที

เวทีที่สร้างขึ้นจากเสาและแผ่นไม้ตั้งอยู่บนลานออกกำลังกายของโรงเรียนประถม ทั้งสองข้างแขวนผ้าแพรสีแดงเก่า ๆ ไว้ข้างละผืน ดูซอมซ่อยิ่งนัก

นักแสดงบนเวทีส่วนใหญ่ไม่ได้แต่งหน้า แม้แต่ชุดการแสดงก็ไม่มี ที่สวมอยู่ล้วนเป็นเสื้อผ้าเก่าของตัวเองไม่ก็ไปหยิบยืมมา ดูไม่เป็นทางการเอาเสียเลย แต่ชาวบ้านที่ชมการแสดงกลับมีอารมณ์ร่วมอย่างดุเดือดไปด้วย

อวี๋ซือหยาก้มหน้าลงพูดกับพวกเด็กหัวกะโหลกไม่กี่สิบคนตรงหน้า "ชู่ ดูละครกันดี ๆ อย่าคุยกันสิ ถ้าพวกเธอรับปากว่าจะไม่ส่งเสียงคุยกันเลยละก็ เดี๋ยวพี่จะแจกลูกอมรสผลไม้ให้คนละเม็ด เอาไหม"

เมื่อได้ยินว่าจะได้กินลูกอม บรรดาเด็ก ๆ ก็ดีใจ รีบหุบปากทันควัน

"เด็กดี ดูละครจบแล้ว พวกเธอไปหาพี่ชายคนนั้นนะ บอกว่าพี่สาวให้เขาพาพวกเธอไปซื้อลูกอมรสผลไม้ที่สหกรณ์จำหน่าย" อวี๋ซือหยาชี้ไปยังเสิ่นเจี้ยนตงที่กำลังเดินเร่ขายของกินเล่นอย่างพวกเมล็ดแตงกับถั่วลิสงคั่วอยู่รอบนอกฝูงชน

เมื่อเห็นเธอ เสิ่นเจี้ยนตงก็โบกไม้โบกมือให้ทันที พวกเด็ก ๆ เห็นว่าพวกเขารู้จักกันจริง ๆ จึงไม่ส่งเสียงอีกเลย

ในที่สุดก็สงบลงได้เสียที หัวหน้ากู้และคนอื่น ๆ จึงพลอยได้ยินเสียงจากบนเวทีไปด้วย หญิงชราสวมเสื้อผ้าปะชุนผมสองข้างขาวโพลนคนหนึ่งกำลังกอดขาคนหนุ่มร้องไห้จนน้ำตานองหน้า "ลูกเอ๋ย ลูกเอ๋ย คนดี ๆ ไม่เป็น ทำไมต้องไปเป็นขโมยด้วยเล่า เป็นแม่เองที่ทำร้ายเจ้า..."

หญิงชราอีกคนข้าง ๆ มองดูแล้วโกรธจนกัดฟันกรอด สบถด่า "ถ้าแม่คลอดไอ้ตัวพรรค์นี้ออกมานะ จะตีให้ตายคามือเลย ไอ้เวรไม่ได้ความ!"

"จริงด้วย สมน้ำหน้า แต่สงสารก็แต่แม่เฒ่าช่าย เป็นม่ายตั้งแต่ยังสาว อุตส่าห์เลี้ยงดูลูกชายจนโตมาได้ แต่ลูกกลับไม่ได้เรื่องได้ราว"

หัวหน้ากู้กับคนอื่น ๆ ที่แทรกเข้ามาดูกลางคันต่างงงเป็นไก่ตาแตก เลขาฯ หูลูบจมูกตัวเอง เป็นตัวแทนถามความสงสัยในใจของทุกคนออกมา "ผู้จัดการอวี๋ นี่เขากำลังแสดงอะไรกันอยู่หรือครับ"

อวี๋ซือหยาเองก็ไม่รู้เรื่อง เธอเพียงแค่เสนอโครงร่างคร่าว ๆ ไป หลังจากนั้นล้วนเป็นเลขาฯ หวังจัดการต่อ รายละเอียดว่าทำอะไรบ้างนั้นเธอก็ไม่มีเวลามาสนใจ แต่ดูจากสภาพที่จัดแสดงมาตั้งยี่สิบกว่าวันแล้วยังมีคนเนืองแน่นเป็นภูเขาเป็นทะเลเช่นนี้ เห็นได้ชัดว่าละครเรื่องนี้ประสบความสำเร็จมาก

"เลขาฯ หวังเป็นคนจัดขึ้นน่ะค่ะ เดี๋ยวฉันถามให้นะคะ" อวี๋ซือหยาเลือกหญิงวัยกลางคนค่อนไปทางสูงวัยคนหนึ่งที่ดูท่าทางกระฉับกระเฉงคล่องแคล่วและพูดจาฉะฉาน ก่อนจะเอ่ยถามด้วยรอยยิ้ม "คุณป้าคะ บนเวทีนี่เขากำลังแสดงเรื่องอะไรกันอยู่หรือคะ"

ป้าคนนั้นเหลือบมองอวี๋ซือหยาแวบหนึ่ง รู้สึกไม่คุ้นหน้า จึงทำหน้าตาราวกับเพิ่งเข้าใจพลางว่า "แม่หนู มาจากคอมมูนอื่น ตั้งใจมาดูละครที่นี่ใช่ไหมล่ะ ละครคอมมูนเราแต่งดีใช่ไหม ได้ยินว่าฟาร์มเพาะเลี้ยงของพวกเราออกเงินให้ เลขาฯ หวังไปขอให้อาจารย์จากคณะละครในอำเภอ แล้วก็พวกตำรวจมาช่วยซ้อมให้เชียวนะ"

ให้ตายสิ ไม่ธรรมดาเลยจริง ๆ อวี๋ซือหยากลั้นขำพลางถาม "อะไรกัน ไกลขนาดนี้ ยังมีสมาชิกจากคอมมูนอื่นมาดูละครกันเยอะอีกหรือคะ"

ป้าเขย่งปลายเท้า กวาดตามองรอบหนึ่งแล้วชี้ไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือกับทางทิศตะวันออกแถวด้านหลัง "นั่นไง... พวกนี้ล้วนมาจากคอมมูนอื่นทั้งนั้น เพื่อจะดูละคร หลายคนถึงกับรีบมาจองที่ตั้งแต่ฟ้ายังไม่สว่างเสียอีก แต่พวกเขาอยู่ไกลตั้งสิบกว่าลี้ จะสู้คนในคอมมูนเราได้อย่างไรเล่า!"

ดูท่าเลขาฯ หวังจะทำงานนี้ได้ไม่เลวเลยเชียว ถึงขั้นดังข้ามถิ่นไปแล้ว คาดว่าเลขาฯ เฉียนคงต้องบ่นพึมพำไม่หยุดอยู่ข้างหลังอีกแน่

อวี๋ซือหยายิ้มพลางพยักหน้า "อย่างนี้นี่เอง ป้าคะ พวกเราเพิ่งมาเป็นครั้งแรก ดูแบบจับต้นชนปลายไม่ถูก ไม่รู้ว่าบนนั้นเขากำลังแสดงอะไรกัน ป้าช่วยเล่าให้พวกเราฟังสักหน่อยได้ไหมคะ"

"ใครจะไปรู้ล่ะว่าคนในหมู่บ้านจะไม่เอาเรื่องเขา แต่ช่ายอันคนนี้ไม่เพียงไม่สำนึก ยังยิ่งเหิมเกริมหนักข้อขึ้นทุกวัน วันหนึ่งมีรถบรรทุกคันใหญ่คันหนึ่งขับผ่านมาแล้วเกิดเสีย ต้องจอดอยู่ริมทาง ช่ายอันก็เลยร่วมมือกับพวกนักเลงหัวไม้ที่เที่ยวเล่นด้วยกัน แอบไปขโมยแป้งสาลีกับข้าวสารที่บรรทุกอยู่ในรถตอนกลางคืน คนขับเข้ามาขัดขวาง พวกมันก็ยังรุมซ้อมคนขับไปยกใหญ่ ต่อมาคนขับไปแจ้งความที่สถานีตำรวจ พวกมันก็เลยถูกจับกันหมด นี่ไงล่ะ กำลังจะถูกตัดสินโทษให้ไปใช้แรงงานดัดสันดานแล้ว แม่เฒ่าช่ายถึงได้มานั่งเสียใจทีหลัง!"

เนื้อเรื่องเรียบง่ายมาก แต่จุดเด่นคือเข้าใจง่าย ทั้งยังใกล้ชิดกับชีวิตของชาวบ้าน ทุกคนต่างมองเห็นคนอย่าง "แม่เฒ่าช่าย" และ "ช่ายอัน" ได้จากคนรอบตัว จึงสะกิดใจและเข้าถึงความรู้สึกของสมาชิกคอมมูนได้เป็นอย่างดี ประกอบกับการแสดงของนักแสดงที่เล่นได้ถึงบทถึงขิง โดยเฉพาะคนเฒ่าคนแก่ที่รับบทแม่เฒ่าช่าย ฉากร้องไห้ถ่ายทอดอารมณ์ได้กินใจจนดึงอารมณ์คนดูให้คล้อยตามได้อย่างง่ายดาย

จึงไม่แปลกใจเลยที่ละครเรื่องนี้จะชนะใจชาวบ้านในคอมมูนได้

หลังจากหัวหน้ากู้กับคนอื่นๆ ฟังเรื่องย่อจบ พอเห็นช่ายอันบนเวทีถูกตัดสินจำคุกสิบห้าปีในคดีทำร้ายร่างกายโดยเจตนาและคดีลักทรัพย์ ก็รู้สึกว่าน่าสนใจมาก "ผู้จัดการอวี๋ วิธีการของคอมมูนพวกคุณนี่ดีจริงๆ ทั้งให้การศึกษาแก่ชาวบ้านไม่ให้ขโมยของและลงไม้ลงมือทำร้ายคน ซึ่งล้วนเป็นเรื่องผิดกฎหมาย ทั้งยังปลูกฝังแนวคิดให้ทุกคนเข้าใจว่า การตามใจลูกจนเหลิงก็เหมือนกับการฆ่าลูก มีประโยชน์ในด้านการสั่งสอนอบรมมากทีเดียว!"

"เป็นเลขาฯ หวังที่จัดเตรียมการได้ดีค่ะ" อวี๋ซือหยากล่าวชม

ละครเรื่องนี้ประสบความสำเร็จมากจริงๆ โดยเฉพาะฉาก "ตาสว่างขึ้นมาได้" ในตอนท้ายของแม่เฒ่าช่าย ยิ่งชวนให้คนเก็บไปขบคิด การที่แม่เฒ่าช่ายคอยตามใจอยู่ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทำให้ลูกชายเหิมเกริมหนักข้อขึ้นเรื่อยๆ จนไม่เกรงกลัวกฎหมาย แม่เฒ่าช่ายน่าสงสารไหม น่าสงสารอยู่หรอกแต่ก็น่าชังด้วย

ในยุคสมัยนี้ ด้วยค่านิยมรักลูกชายมากกว่าลูกสาว จึงมีเรื่องครอบครัวยากจนแต่ประคบประหงมลูกชายจนเสียคนเกิดขึ้นบ่อยครั้ง โดยเฉพาะครอบครัวประเภทที่คลอดลูกสาวติดๆ กันเป็นพรวนเพียงเพื่อหวังจะได้ลูกชายสักคน ลูกชายหัวแก้วหัวแหวนที่เฝ้ากราบไหว้ขอพรแทบแย่กว่าจะได้มาจะไม่ให้ตามใจได้อย่างไร เด็กผู้ชายแบบนี้พอโตขึ้นถ้าไม่ทำเรื่องชั่วช้าผิดกฎหมาย ก็มักกลายเป็นคนไม่เอาถ่าน แทบไม่มีข้อยกเว้นเลย อวี๋เปียวน้องชายในชาติก่อนของเธอก็คือคนประเภทหลังนี่เอง

พอดูละครเรื่องนี้จบ หลายคนยังอาลัยอาวรณ์ไม่อยากลุกไปไหน เมื่อเห็นว่าฝูงชนยังไม่มีทีท่าว่าจะสลายตัว อวี๋ซือหยาจึงเอ่ยถามหญิงวัยป้าคนนั้นอีกว่า "ยังมีอีกไหมคะ"

"มีสิ ยังมีอีกเรื่อง เดิมทีจัดไว้แสดงช่วงบ่าย แต่สมาชิกคอมมูนหลายคนที่อยู่ไกลจากตัวคอมมูนเดินทางมากันไม่ง่าย ต้องเดินเท้าตั้งสิบยี่สิบลี้ ไปกลับก็สามสี่สิบลี้แล้ว ถ้าตอนเที่ยงต้องเดินกลับบ้าน จะมีเวลาไหนย้อนกลับมาดูได้อีกล่ะ ก็เลยเสนอแนะกับทางคอมมูนไปว่า ให้แสดงให้หมดตั้งแต่ช่วงเช้าไปเลยจะดีกว่า บ่ายจะได้กลับบ้านไปกินข้าวทำงานบ้านงานเรือน ตกค่ำถึงจะได้มีเวลาว่างไปดูหนังกลางแปลงกันไงล่ะ" คุณป้าเอ่ยอย่างภาคภูมิใจ

หัวหน้ากู้รู้สึกแปลกใหม่ "ตอนค่ำพวกคุณยังมีฉายหนังกลางแปลงด้วยเหรอครับ"

คุณป้าคงมองว่าใบหน้าใหม่ๆ ของคนกลุ่มนี้เป็นคนต่างถิ่น จึงเอ่ยอย่างกระหยิ่มยิ้มย่อง "แน่นอนสิ ปีกลายพวกเราก็เริ่มฉายหนังกันแล้ว ฉายทุกวันตอนค่ำวันละเรื่อง ตลอดทั้งเดือนสิบสองถ้าฝนไม่ตกก็ไม่เคยเว้นแม้แต่วันเดียว คอมมูนพวกเรามีสิบกองพลการผลิต แต่ละกองพลได้ฉายตั้งสามรอบ สนุกมากเลยนะ มีคนต่างคอมมูนแบบพวกคุณจุดคบเพลิงเดินข้ามมาดูหนังตอนกลางคืนกันตั้งเยอะแยะ"

เช่นนี้แล้วชีวิตด้านความบันเทิงนับว่ามีสีสันเหลือล้น แม้แต่คนในเมืองก็ยังไม่มีใครได้ดูหนังติดต่อกันสามสิบวันแบบนี้เลย

หัวหน้ากู้เอ่ยอย่างจริงใจ "คอมมูนของพวกคุณนี่ดีจริงๆ เลยนะ"

คุณป้ายิ่งได้ทีคุยใหญ่ "พี่ชายท่านนี้ตาถึงจริงๆ แถบนี้ในรัศมีสิบแปดลี้ มีใครบ้างไม่อิจฉาตาร้อนคอมมูนเรา คอมมูนเราเป็นที่แรกที่สร้างฟาร์มเพาะเลี้ยง และเป็นที่เดียวที่มีไฟฟ้าใช้ครบทุกหมู่บ้าน ตอนนี้สาวๆ ในคอมมูนพวกคุณต่างก็อยากแต่งเข้ามาหาความสุขในคอมมูนเรากันทั้งนั้นแหละ! พูดไปแล้ว ทั้งหมดนี้ต้องขอบคุณฟาร์มเพาะเลี้ยงที่ผู้จัดการอวี๋สร้างขึ้นมาแท้ๆ พอฟาร์มเพาะเลี้ยงทำเงินได้ พวกเราก็พลอยมีความสุขไปด้วย ลูกชายฉันก็ทำงานในฟาร์มนั่นแหละ นอกจากมีเงินเดือนให้ทุกเดือนแล้ว ปีใหม่ยังมีเงินรางวัลพิเศษแจกให้อีก ค่าจ้างคณะงิ้ว ค่าฉายหนัง ก็เงินของฟาร์มเพาะเลี้ยงเราทั้งนั้นแหละที่จ่าย"

อวี๋ซือหยาเขินจนหน้าแดงขึ้นมาเล็กน้อย ป้าคะสายตาไม่ค่อยดีหรือเปล่าเนี่ย ลูกชายป้าทำงานในฟาร์มแท้ๆ ป้าจำเจ้านายของเขาไม่ได้เลยเหรอ

เลขาฯ หูชำเลืองมองสีหน้าตกตะลึงตาค้างของพวกหัวหน้ากู้ จึงรีบยิ้มแล้วเอ่ยเสริมขึ้นว่า "นั่นสิครับ ผู้จัดการอวี๋เป็นคนที่ลงมือทำงานจริง และทำเรื่องใหญ่ได้จริงๆ"

"จะไม่จริงได้ยังไงล่ะ ฉันได้ยินมาว่า เธอยังช่วยตามสืบเรื่องจดหมายแจ้งการรับเข้าเรียนของสหายคนงานในโรงงานที่หายไปคนหนึ่งด้วยนะ ลูกชายฉันบอกว่า เพื่อเรื่องนี้ ผู้จัดการอวี๋ถึงกับดั้นด้นไปตามหาถึงในระดับมณฑลโน่น วันก่อนยังได้ลงหนังสือพิมพ์ด้วย ผู้จัดการอวี๋นี่ไม่มีที่ติจริงๆ เลยนะ" คุณป้าชื่นชมอวี๋ซือหยาเสียจนแทบจะกลายเป็นดอกไม้บานสะพรั่ง

เมื่อต้องทนรับสายตาล้อเลียนจากหัวหน้ากู้และเลขาฯ หู อวี๋ซือหยาก็หน้าแดงขึ้นมาเล็กน้อย เธอแกล้งไอหนึ่งทีแล้วเปลี่ยนเรื่องคุยอย่างแข็งทื่อ "คุณป้าคะ แล้วละครเรื่องต่อไปเล่นเรื่องอะไรเหรอคะ"

คุณป้าเอ่ยแนะนำอย่างกระตือรือร้น "เรื่องนี้ก็สนุกมากเหมือนกัน เล่นมาเก้ารอบแล้ว ฉันไม่เคยพลาดสักรอบ ละครเรื่องนี้เกี่ยวกับ..."

"พี่สะใภ้ ละครเริ่มแล้ว พวกเราเพิ่งมาดูเป็นครั้งแรก พี่ยังไม่ต้องเล่าหรอก ให้พวกเราดูเองดีกว่า" หัวหน้ากู้เอ่ยขัดขึ้นมา

อวี๋ซือหยาเข้าใจทันที หัวหน้ากู้คงไม่อยากถูกเฉลยเนื้อเรื่องก่อน จึงรีบพูดขึ้นว่า "ขอบคุณป้ามากนะคะที่แนะนำให้พวกเราฟังตั้งเยอะ เดี๋ยวถ้ามีตรงไหนไม่เข้าใจพวกเราค่อยถามป้าอีกทีนะคะ"

คุณป้าจึงเงียบลง ทุกคนยืนดูอยู่ชั่วโมงกว่าๆ จึงได้ดูละครเรื่องนี้ตั้งแต่ต้นจนจบ

ละครเรื่องที่สองนี้ก็คลาสสิกมากเช่นกัน อีกทั้งยังดูล้ำหน้ายุคสมัยนี้ไปบ้าง เนื้อเรื่องเล่าถึงหญิงสาวคนหนึ่งชื่อเสี่ยวยวี่ เธอถูกอันธพาลในหมู่บ้านเดียวกันลวนลาม พ่อแม่และคนในหมู่บ้านต่างคิดว่าเธอมีมลทินแปดเปื้อนแล้ว จึงบังคับให้เธอแต่งงานกับอันธพาลคนนั้น เธอไม่ยินยอม แต่ก็ไม่อาจขัดใจพ่อแม่ญาติผู้ใหญ่ได้ สุดท้ายจึงต้องแต่งงานกับอันธพาลไปแบบนั้น หลังแต่งงาน แม่สามีก็ทารุณ ส่วนอันธพาลพอเมาเหล้าก็ทุบตีเตะต่อยเธอ ในช่วงเดือนสิบเอ็ดเดือนสิบสองที่หนาวเหน็บ ทุกวันเธอยังไม่ทันสว่างก็ต้องตื่นขึ้นมาซักผ้าทำกับข้าวเลี้ยงเป็ดเลี้ยงไก่ แถมยังต้องไปทำงานทำไร่ทำนาเก็บแต้มแรงงาน ทำงานหนักยิ่งกว่าวัวแต่กินน้อยกว่าไก่เสียอีก

จนกระทั่งสหายจากสหพันธ์สตรีมาตรวจเยี่ยมและพบสภาพการณ์นี้เข้า จึงได้ตักเตือนคนในครอบครัวของเธอ ทว่าก็ไม่ได้ผล พอกลุ่มสหายสหพันธ์สตรีจากไป เธอกลับโดนทั้งหมัดทั้งเท้าและคำด่าทอหนักข้อขึ้นกว่าเดิม ต่อมาเจ้าหน้าที่ระดับล่างของสหพันธ์สตรีคนหนึ่งเดินทางมาตรวจเยี่ยมเป็นครั้งที่สอง พอรู้เรื่องนี้เข้า จึงได้เผยแพร่ความรู้เรื่องกฎหมายเสรีภาพในการแต่งงานให้เธอฟัง ทั้งยังบอกว่าการแต่งงานของเธอถือเป็นการคลุมถุงชน ซึ่งผิดกฎหมายมาตั้งแต่แรก และให้กำลังใจเธอหย่าขาดเพื่อหลุดพ้นจากครอบครัวปีศาจแห่งนี้

ในที่สุดด้วยความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่คนนั้น เสี่ยวยวี่ก็รวบรวมความกล้าเอ่ยปากขอหย่า หลุดพ้นจากอันธพาลคนนั้นได้สำเร็จและเริ่มต้นชีวิตใหม่ ส่วนอันธพาลคนนั้นก็ถูกตีจนขาหักกลายเป็นคนพิการไประหว่างที่ไปลักเล็กขโมยน้อย

ชะตากรรมอันน่าเวทนาของเธอเรียกเสียงสะท้อนความเห็นอกเห็นใจจากบรรดาหญิงสาวได้ไม่น้อย ในขณะเดียวกัน เจ้าอันธพาลก็ไม่ทำตัวเป็นผู้เป็นคน เป็นพวกขี้เกียจสันหลังยาว เอาแต่กิน ไม่ยอมทำการทำงาน เป็นพวกขี้เมาที่ชอบลักเล็กขโมยน้อย ประกอบกับเขาได้ตัวเสี่ยวยวี่มาด้วยวิธีสกปรก จึงช่วยลดทอนความรู้สึกต่อต้านเรื่องการหย่าร้างของทุกคนลงไปได้ในระดับหนึ่ง ทำให้ทุกคนรู้สึกสาแก่ใจเมื่อเห็นครอบครัวของอันธพาลได้รับผลกรรมที่ตนก่อ

บอกได้เพียงว่า คนเขียนบทละครเรื่องนี้คุมน้ำหนักเรื่องได้ดีมาก นอกจากจะให้ความรู้ทางกฎหมายเรื่องการแต่งงานโดยสมัครใจและมีเสรีภาพในการหย่าร้างแล้ว ยังไม่สร้างความขุ่นเคืองต่อต้านให้แก่ชาวบ้านอีกด้วย

คณะของหัวหน้ากู้ก็ดูอย่างเพลิดเพลินไม่แพ้ชาวบ้าน เขาเอ่ยขึ้นด้วยความประทับใจว่า "ผู้จัดการอวี๋ รายการแสดงของคอมมูนพวกคุณทำออกมาได้ยอดเยี่ยมจริงเชียว" น่าสนใจกว่าละครที่เขาดูในโรงละครใหญ่ที่เมืองเอกของมณฑลเสียอีก

อวี๋ซือหยายิ้มพลางกล่าวว่า "ทั้งหมดนี้ต้องยกความดีความชอบให้เลขาฯ หวังที่จัดการได้เป็นอย่างดีค่ะ"

พูดถึงโจโฉ โจโฉก็มา

เลขาฯ หวังวิ่งฝ่าฝูงชนเข้ามา สายตากวาดมองกลุ่มคนทั้งสี่ของหัวหน้ากู้ ก่อนจะส่งยิ้มทักทาย "เลขาฯ หู ผู้จัดการอวี๋ สหายทั้งสองสามท่านนี้คือใครหรือครับ"

อันที่จริงเขาได้ยินข่าวมาตั้งนานแล้ว ในชนบทที่ห่างไกลเช่นนี้ การมีรถเก๋งมาถึงสองคันย่อมเป็นเรื่องแปลกใหม่ มีคนวิ่งโร่ไปบอกเลขาฯ หวังตั้งนานแล้ว และเลขาฯ หวังก็สืบมาอย่างชัดเจนแล้วเช่นกันว่า แขกกลุ่มนี้มีอวี๋ซือหยากับเลขาฯ หูคอยติดตามดูแลด้วยตัวเอง และกำลังยืนดูละครอยู่

เพื่อไม่ให้เป็นการขัดอารมณ์สุนทรีย์ในการชมละครของอีกฝ่าย เขาจึงจงใจรอจนละครแสดงจบถึงค่อยเดินเข้ามา

เลขาฯ หูจึงแนะนำทั้งสองฝ่ายให้รู้จักกันทันที

"ที่แท้ก็คือหัวหน้ากู้ หัวหน้าแผนกหลิว... สวัสดีครับ ยินดีต้อนรับทุกท่านสู่คอมมูนหงอวิ๋นของเราครับ" เลขาฯ หวังเอ่ยต้อนรับอย่างกระตือรือร้น

หลังจากจับมือกันแล้ว หัวหน้ากู้ก็เอ่ยชื่นชมอย่างจริงใจ "เลขาฯ หวัง ละครที่คอมมูนของพวกคุณเรียบเรียงขึ้นมาน่าสนใจมากจริงๆ ครับ ทั้งเข้าใจง่าย ทั้งยังแฝงข้อคิดทางการศึกษาที่ลึกซึ้ง สมควรได้รับการสนับสนุนส่งเสริมอย่างยิ่ง"

เลขาฯ หวังยิ้ม "นี่เป็นผลจากความพยายามของบรรดาสหายทุกคนครับ จะว่าไปแล้ว เรื่องนี้ก็เริ่มมาจากผู้จัดการอวี๋เป็นคนริเริ่ม เพียงแต่เธอติดงานยุ่งมากจนไม่มีเวลามาลงมือทำ จึงได้ช่วยออกเงินและให้คำแนะนำแก่ผมมาบ้างครับ"

หัวหน้ากู้เหลือบมองเขาด้วยความประหลาดใจ เจ้าหน้าที่ของคอมมูนแห่งนี้สามัคคีกันดีจริงๆ พอพูดถึงผลงานก็ไม่มีใครแย่งชิงความดีความชอบ ซ้ำยังเอ่ยปากชมเชยซึ่งกันและกัน อวี๋ซือหยาก็เป็นเช่นนี้ เลขาฯ หวังคนนี้ก็เป็นเช่นนี้ ช่างน่าสนใจจริงๆ พวกเขาเดินทางมาเที่ยวนี้ไม่เสียเที่ยวเลย

เขามองอวี๋ซือหยาด้วยความสนใจพลางเอ่ยถาม "ผู้จัดการอวี๋คิดอย่างไรถึงได้จัดละครพวกนี้ขึ้นมาหรือครับ"

อวี๋ซือหยาตอบตามตรง "ช่วงก่อนหน้านี้ฟาร์มเพาะเลี้ยงของเราเกิดเรื่อง... หลังจากนั้นฉันก็คิดขึ้นมาได้ว่า พวกเราไม่ได้มีแค่เด็กๆ ที่ต้องได้รับการศึกษา ผู้ใหญ่เองก็ต้องได้รับการศึกษาเช่นกัน โดยเฉพาะการให้ความรู้ด้านกฎหมาย ว่าจะทำอย่างไรถึงจะเป็นคนที่รู้กฎหมายและเคารพกฎหมาย ไม่ต้องถึงกับสร้างคุณูปการอันยิ่งใหญ่แก่สังคม ขอเพียงไม่กลายเป็นบุคคลที่เป็นภัยต่อสังคมก็พอค่ะ! ฉันคิดว่าจุดนี้สำคัญมาก และสามารถหลีกเลี่ยงโศกนาฏกรรมได้อีกหลายเรื่องเลยค่ะ"

"พูดได้ดี ได้ยินว่าพวกคุณเรียบเรียงไว้ทั้งหมดหกเรื่อง แล้วอีกสี่เรื่องที่เหลือจะเล่นตอนไหนหรือครับ" หัวหน้ากู้มองอวี๋ซือหยาด้วยความชื่นชม แม่หนูคนนี้อายุก็ยังน้อย แต่ความคิดความอ่านกว้างไกลทีเดียว ตอนแรกเขายังคิดว่าเป็นพวกเด็กเส้นที่มาชุบตัวเสียอีก ตอนนี้คิดดูแล้วคงเป็นตัวเขาเองที่ประเมินคนต่ำไป

เลขาฯ หวังได้ยินดังนั้นก็รีบกล่าวทันที "หัวหน้ากู้กับพวกคุณนานๆ จะมาสักที ถ้าสนใจ ตอนบ่ายพวกเรามาดูละครกันต่อดีไหมครับ"

หัวหน้ากู้ได้ยินจากปากคุณป้าคนนั้นมาแล้วว่าวันหนึ่งเล่นแค่สองเรื่อง โควตาของวันนี้แสดงจบไปแล้ว จึงยิ้มพลางกล่าวว่า "ไม่ต้องหรอกครับ ตอนบ่ายพวกเรายังต้องไปเยี่ยมชมฟาร์มเพาะเลี้ยงอยู่เลย แต่ผมสนใจละครอีกสี่เรื่องที่เหลือของพวกคุณมาก พอจะมีบทละครให้ผมดูหน่อยได้ไหมครับ บทละครของพวกคุณแฝงแง่คิดทางการศึกษาได้ดีมาก เดี๋ยวผมจะรายงานเรื่องนี้ไปยังเบื้องบน ดูว่าพอจะเผยแพร่ส่งเสริมต่อไปได้ไหม ผู้จัดการอวี๋พูดถูกแล้ว ผู้ใหญ่หลายคนของพวกเราก็จำเป็นต้องได้รับการศึกษาเช่นกัน"

พอได้ยินข่าวนี้ เลขาฯ หวังก็ดีใจจนแทบเนื้อเต้น "ได้แน่นอนครับ เดี๋ยวผมจะให้คนคัดลอกบทไว้ชุดหนึ่งแล้วเอาไปมอบให้หัวหน้ากู้นะครับ"

หากละครเรื่องนี้สามารถเผยแพร่ออกไปได้ เช่นนั้นคอมมูนหงอวิ๋นของพวกเขาก็จะมีชื่อเสียง ไม่แน่อาจได้รับการยกย่องเป็นแบบอย่าง กลายเป็นตัวอย่างเชิงบวกในการรณรงค์วิถีชีวิตทางจิตใจและวัฒนธรรมของทั้งมณฑล เดิมทีเขาคิดว่าปีนี้คงต้องพ่ายแพ้ให้แก่พวกเลขาฯ เฉียนแล้ว ไม่นึกเลยว่าพอใกล้จะถึงวันปีใหม่ สถานการณ์จะพลิกผันได้ขนาดนี้

เลขาฯ หูได้ยินข่าวนี้ก็ยินดีอย่างยิ่ง คราวนี้สามารถช่วยกอบกู้ชื่อเสียงของอำเภอเฉินซานกลับคืนมาได้มากโข อำเภอเฉินซานของพวกเขามีปัญหาเกิดขึ้นบ้างก็จริง แต่ก็สร้างคุณูปการไว้ไม่น้อย ผลงานเป็นรูปธรรมจริงแท้ที่ทุกคนต่างประจักษ์ชัด

"ดีครับ เช่นนั้นก็ต้องขอบคุณเลขาฯ หวังแล้ว" หัวหน้ากู้กล่าวอย่างสุภาพ

เลขาฯ หวังสะกดกลั้นความยินดีในใจไว้ "ไม่เป็นไรเลยครับ นี่ก็เกือบบ่ายโมงแล้ว ผมให้โรงอาหารทำกับข้าวไว้เรียบร้อยแล้ว พวกเราไปกินข้าวที่โรงอาหารกันเถอะครับ"

อาหารก็เตรียมไว้เสร็จสรรพ ย่อมไม่มีเหตุผลที่จะไม่ไปรับประทาน คณะคนจึงมุ่งหน้าไปยังโรงอาหาร ยังดีที่สภาพในชนบทมีจำกัด แม้กับข้าวจะอุดมสมบูรณ์กว่าปกติมาก แต่ก็ไม่ได้หรูหราฟุ่มเฟือยเกินไป

พอกินข้าวเสร็จ พวกหัวหน้ากู้ก็มอบคูปองข้าวทิ้งไว้ให้ ตอนแรกเลขาฯ หวังไม่อยากรับ แต่เลขาฯ หูส่งสายตาให้ เขาจึงรีบรับไว้

หลังมื้ออาหาร ทุกคนก็เดินทางไปยังฟาร์มเพาะเลี้ยงด้วยกัน

เนื่องจากเป็นวันหยุด ฟาร์มเพาะเลี้ยงจึงเงียบสงบมาก มีเพียงคนเลี้ยงเป็ด คนดูแลการฟักไข่ เจ้าหน้าที่เข้าเวร และเสี่ยวหลี่อยู่เท่านั้น

ได้ยินเสียง เสี่ยวหลี่ก็เดินออกมา พอเห็นผู้นำกลุ่มใหญ่ก็รีบทักทาย "ผู้จัดการอวี๋ เลขาฯ หวัง พวกคุณกลับมาแล้ว เชิญด้านในเลยครับ เดี๋ยวผมไปรินน้ำชามาให้!"

หัวหน้ากู้โบกมือ "ไม่ต้องหรอก พ่อหนุ่ม พวกเราเพิ่งกินข้าวเสร็จ ขอเดินเล่นย่อยอาหารสักหน่อย"

อวี๋ซือหยาโบกมือให้เขา "เธอไปทำงานเถอะ เดี๋ยวพี่พาหัวหน้ากู้กับทุกคนเดินชมโรงงานเอง"

เสี่ยวหลี่ถอยกลับเข้าห้องทำงาน อวี๋ซือหยาก็พาเดินแนะนำไปทีละจุด "ตรงนี้คือโรงงานผลิต หลักๆ ผลิตไส้กรอกแฮมและผลิตภัณฑ์ในชุดเป็ดชิงเหอ แล้วก็พวกไข่เค็ม ไข่เยี่ยวม้าค่ะ ในอนาคตพวกเรายังเตรียมจะพัฒนาผลิตภัณฑ์เพิ่มขึ้นอีกหลายอย่าง ส่วนตรงนี้คือบริเวณสำนักงาน..."

พอมาถึงห้องฟักไข่ ทุกคนก็เห็นเครื่องฟักเจ็ดแปดเครื่องกำลังส่องแสงสีแดง ภายในเต็มไปด้วยไข่เป็ดเรียงราย รวมๆ กันแล้วมีเป็นหมื่นฟอง

"ยิ่งใหญ่อลังการไม่เบาเลย!" หัวหน้ากู้เอ่ยชม

อวี๋ซือหยายิ้มพลางกล่าว "อำเภอเราเตรียมจะสร้างฐานการเพาะเลี้ยงสัตว์ ทั้งอำเภอวางแผนจะสร้างฟาร์มเลี้ยงสัตว์ทั้งหมดยี่สิบสามแห่ง ลำพังเครื่องจักรพวกนี้ยังห่างไกลจากความต้องการของอุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์ทั้งอำเภอมากนักค่ะ พ้นปีใหม่ไปแล้วยังต้องจัดซื้อเพิ่มอีกรุ่นหนึ่ง"

พี่สาวหลิวซึ่งเป็นคนเลี้ยงเป็ดกำลังนั่งอยู่บนม้านั่งตัวเล็ก แอบอู้หาเวลาว่างอ่านหนังสือ ไม่ทันระวังว่ามีผู้นำโผล่มามากมายขนาดนี้ เธอจึงรีบซ่อนหนังสือไว้ด้านหลังทันที

หัวหน้ากู้กับคนอื่นๆ ต่างพากันขำ "พี่สาว อ่านหนังสืออะไรอยู่เหรอ ไม่ต้องกลัว พวกเราแค่ถามดูเฉยๆ"

อวี๋ซือหยายิ้มให้กำลังใจเช่นกัน "พี่สาวหลิว เอาหนังสือให้หัวหน้ากู้กับทุกคนดูหน่อยเถอะ ไม่เป็นไรหรอกค่ะ"

พี่สาวหลิวหยิบหนังสือออกมาจากด้านหลังอย่างกล้าๆ กลัวๆ เมื่อเห็นตัวหนังสือ "คู่มือเทคนิคการเพาะเลี้ยงเป็ด" บนหน้าปก พวกหัวหน้ากู้ก็รู้สึกแปลกใหม่อยู่บ้าง พี่สาวหลิวคนนี้ดูอายุราวๆ สี่สิบกว่าปี มีท่าทางประหม่าเคอะเขิน เครียดเกร็งไปหมด เวลาพูดก็ติดสำเนียงท้องถิ่นเหน่อหนัก ดูไม่เหมือนคนมีความรู้เลยสักนิด

"ปกติเธอชอบอ่านเล่มนี้เหรอ" หัวหน้ากู้ถาม

พี่สาวหลิวพยักหน้า "คนอื่นเขาเป็นกันตั้งเยอะแล้ว มีแต่ฉัน มีแต่ฉันที่ยังไม่ค่อยเป็น บนนี้มีคำที่อ่านไม่ออกเยอะแยะ ฉันเลยอาศัยเวลาว่างเปิดดู คำไหนไม่รู้ค่อยไปถามคนอื่นเอา"

"ดีมาก พี่สาวมีความใฝ่รู้ดีจริงๆ" หัวหน้ากู้เอ่ยชม

พี่สาวหลิวเขินอายอย่างยิ่ง "ฉันยังใช้ไม่ได้หรอก ชุนฮวาเมื่อก่อนก็ไม่รู้หนังสือเหมือนฉัน ตอนนี้อ่านหนังสือเล่มนี้เข้าใจหมดแล้ว"

หัวหน้ากู้ถึงได้รู้ว่าพวกคนเลี้ยงเป็ดอย่างพี่สาวหลิวล้วนเป็นผู้หญิงที่ไม่รู้หนังสือมาก่อน เพิ่งจะเริ่มเรียนหนังสือและอ่านออกเขียนได้หลังจากเข้ามาทำงานในฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์นี่เอง

เลขาฯ หวังมองออกว่าสิ่งที่หัวหน้ากู้สนใจยังคงเป็นเรื่องด้านการศึกษา จึงกล่าวเสริมขึ้นว่า "ทางคอมมูนเรามีข้อมูลสถิติอยู่ ช่วงสองปีมานี้อัตราการเข้าเรียนของนักเรียนสูงขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะเดือนกันยายนปีนี้ เมื่อเทียบกับเดือนกันยายนปีก่อน อัตราการเข้าเรียนของระดับประถมและมัธยมต้นเพิ่มขึ้นถึงหนึ่งในสาม ครูใหญ่ยังมาบ่นกับผมอยู่เลยว่า ถ้าเป็นแบบนี้ต่อไป ปีหน้าอาคารเรียนคงไม่พอใช้แน่"

หัวหน้ากู้ชื่นชม "นี่เป็นเรื่องดีนะ ในเมื่อทุกคนอยากเรียนหนังสือ พวกเราก็ต้องตอบสนองความปรารถนาในการไปโรงเรียนของพวกเด็กๆ ให้ได้มากที่สุด"

อวี๋ซือหยากล่าวแสดงจุดยืนได้ถูกจังหวะเวลาพอดี "ปีหน้าทางฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์จะออกเงินทุนสร้างห้องเรียนเพิ่มอีกแถวหนึ่งค่ะ ต่อให้พวกเราจะจนแค่ไหน ก็ต้องไม่ยอมให้การศึกษาจนตามไปด้วย!"

หัวหน้ากู้หันไปมองอวี๋ซือหยา "ผู้จัดการอวี๋กระตือรือร้นเรื่องการศึกษาดีจังนะ มีความคิดอยากจะมาทำงานที่หน่วยงานพวกเราหลังเรียนจบไหมล่ะ"

"หัวหน้ากู้ คุณจะมาแย่งคนของพวกเราไปไม่ได้นะ คอมมูนเราขาดผู้จัดการอวี๋ไม่ได้เด็ดขาด" เลขาฯ หวังรีบพูดขึ้นทันที ตอนนี้เขาก็ตระหนักได้แล้วว่าอวี๋ซือหยาคือของล้ำค่า มีความสามารถ คอนเนกชันกว้างขวาง พอรายจ่ายส่วนรวมของคอมมูนขาดเงิน เธอก็ควักเงินให้อย่างริเริ่ม ทั้งยังออกเงินจัดกิจกรรมสารพัด จะไปหาคู่หูที่รู้ใจขนาดนี้ได้จากที่ไหนกัน

หัวหน้ากู้หัวเราะร่า "เลขาฯ หวังไม่ต้องร้อนใจไป ผมแค่พูดเล่นเฉยๆ เรื่องนี้สุดท้ายแล้วก็ต้องขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้จัดการอวี๋ไม่ใช่หรือ"

อวี๋ซือหยายิ้มๆ ไม่ได้พูดอะไร หัวหน้ากู้แค่พูดไปเรื่อยตามอารมณ์ชั่ววูบเท่านั้น เธอยังต้องเรียนอีกตั้งสามสี่ปีกว่าจะจบ ใครจะรู้ว่าสามสี่ปีข้างหน้าสภาพการณ์จะเป็นอย่างไร ดังนั้นเรื่องนี้เธอจึงไม่จำเป็นต้องแสดงท่าทีอะไรเลยสักนิด

การมาเยี่ยมชมฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์รอบนี้ หัวหน้ากู้พึงพอใจเป็นอย่างมาก ก่อนจะกลับยังเอ่ยว่าความใส่ใจในการศึกษาของคอมมูนแห่งนี้คุ้มค่าแก่การที่คอมมูนอื่นจะนำไปเป็นแบบอย่างและศึกษาเรียนรู้ อีกทั้งยังเตรียมจะกลับไปเปิดการประชุมเกี่ยวกับเรื่องนี้ และตั้งใจจะจัดตั้งกลุ่มวิจัยเพื่อลงมาสำรวจตรวจสอบที่คอมมูนหงอวิ๋นในปีหน้า

สำหรับเรื่องน่ายินดีที่เกินความคาดหมายนี้ เลขาฯ หวังตื่นเต้นดีใจเป็นพิเศษจนหน้าแดงก่ำ

ทว่าอวี๋ซือหยากลับมีปฏิกิริยาธรรมดาๆ เพราะปีหน้าเธอก็ต้องไปเรียนมหาวิทยาลัยแล้ว ศูนย์กลางการทำงานจะย้ายไปยังเมืองเอกประจำมณฑล เรื่องการลงมาตรวจดูงานอะไรพวกนั้นไม่ได้เกี่ยวข้องกับเธอเท่าไรนัก

พวกหัวหน้ากู้เดิมทีตั้งใจจะมาเอาความ ทว่าอำเภอเฉินซานกลับสะสางคดีหนังสือแจ้งผลการตอบรับเข้ามหาวิทยาลัยหายได้อย่างรวดเร็วเด็ดขาดเกินไป จนแทบไม่มีพื้นที่ให้พวกเขาได้ออกโรงมากนัก อีกทั้งยังได้เห็นคอมมูนหงอวิ๋นซึ่งเป็นคอมมูนยากจนที่แทบจะหาบ้านก่ออิฐมุงกระเบื้องไม่ได้สักหลังทั่วทั้งหมู่บ้านให้ความสำคัญกับการศึกษาถึงเพียงนี้ จึงยิ่งรู้สึกตื้นตันและมีไอเดียรวมถึงแผนการผุดขึ้นมามากมาย

สองวันหลังจากนั้น พวกเขาก็หมกตัวอยู่ที่สำนักการศึกษาเพื่อตรวจดูระดับการศึกษาของอำเภอเฉินซาน แต่ยังไม่ทันที่พวกเขาจะผิดหวัง พายุลูกใหญ่กว่าเดิมก็พัดกระหน่ำเข้ามาเสียแล้ว

เมื่อหนังสือพิมพ์ประจำมณฑลฉบับพิเศษแพร่กระจายไปทั่วทั้งมณฑล ผู้คนจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ ก็ได้รับรู้รายชื่อผู้ผ่านการคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัยของทั้งมณฑลในปีนี้ ผู้เข้าสอบที่ทราบข่าวจำนวนมากต่างพยายามหาดูหนังสือพิมพ์ฉบับพิเศษนี้ผ่านช่องทางต่างๆ จากนั้นเรื่องอื้อฉาวก็แดงขึ้นมาในหลายพื้นที่ติดๆ กัน เพียงสองวันสั้นๆ ทั่วทั้งมณฑลก็เกิดคดีหนังสือแจ้งการรับเข้าศึกษาหายไปกว่ายี่สิบคดี ซึ่งพัวพันไปถึงยี่สิบกว่าอำเภอและเมืองทั่วทั้งมณฑล

เบื้องบนโกรธกริ้วเป็นอย่างยิ่ง จึงรีบเรียกตัวคณะของหัวหน้ากู้กลับไปทันที พร้อมทั้งสั่งการให้สำนักงานการศึกษามณฑลและฝ่ายความมั่นคงสาธารณะในแต่ละท้องที่สืบสวนคดีเหล่านี้อย่างเข้มงวดเด็ดขาด