ตอนที่ 84 อวี๋ซือหยากับเลขาฯ เหมยขอเข้าพบนายกเทศมนตรีเกา

อวี๋ซือหยารู้สึกว่าในบางครั้ง เรื่องราวมากมายก็หมุนวนกลับมาเป็นวงกลมเช่นนี้

ปีกว่าก่อน เธอร่วมทางกับเลขาฯ เฉียนไปหาเลขาฯ เหมยที่ตัวอำเภอเพื่อขออนุมัติใบสั่งจ่ายเสบียง มาบัดนี้เธอกลับร่วมทางกับเลขาฯ เหมยเข้าเมืองเอกของมณฑลเพื่อหาลู่ทาง และเป้าหมายก็ล้วนเพื่อขยายขนาดฟาร์มเพาะเลี้ยงให้ใหญ่ขึ้นไปอีกขั้น รวมถึงช่วงชิงพื้นที่ในตลาดก่อนใคร

เส้นทางนี้ช่างละม้ายคล้ายกับในครานั้นเหลือเกิน ต่างกันเพียงเพื่อนร่วมทางเปลี่ยนคนไป บางทีนี่อาจเป็นแรงผลักดันและเสน่ห์ของการดิ้นรนต่อสู้

แน่นอนว่าคราวนี้ เธอเตรียมการมาอย่างรอบคอบยิ่งกว่า ก่อนจะออกเดินทาง อวี๋ซือหยาได้โทรศัพท์ไปหาลู่หมิงฮุ่ยกับเมิ่งหลานเพื่อสอบถามสถานการณ์ในเมืองเอกของมณฑลไว้ล่วงหน้าแล้ว

เมื่อรู้ว่าอวี๋ซือหยามาเพื่อเรื่องเสบียง เมิ่งหลานยังเอ่ยปากอาสาว่าจะช่วยประสานงานให้ เพราะเธอรู้จักหัวหน้าสถานีรับซื้อธัญญาหารคนหนึ่งในเมืองเอก ทว่าอวี๋ซือหยากลับปฏิเสธไป เนื่องจากเสบียงที่พวกเขาต้องการไม่ใช่จำนวนน้อยๆ ลำพังเพียงบารมีของเมิ่งหลานเกรงว่าจะไม่พอ ในเมื่อรู้อยู่แล้วว่าคงไม่สำเร็จ จะเสียน้ำใจอันมีค่านี้ไปเปล่าๆ เพื่อเดินอ้อมโลกไปทำไมกัน

อวี๋ซือหยามุ่งหน้าตรงไปยังที่ว่าการเมืองทันที

ครั้นรู้ถึงจุดประสงค์ของเธอ เลขาฯ เหมยก็เงียบไปสองสามวินาทีก่อนจะทอดถอนใจ "ผู้จัดการอวี๋ คุณนี่มันลูกวัวเพิ่งเกิดไม่กลัวเสือจริงๆ!"

อวี๋ซือหยานึกในใจว่า หากเลขาฯ เหมยรู้ว่าตอนที่เธอไม่มีอะไรติดตัวเลยสักอย่าง ยังกล้าบุกไปถึงหน้าประตูที่ว่าการอำเภอเพื่อขอใบสั่งจ่ายมาได้ละก็ เขาคงไม่พูดเช่นนี้แน่

"เลขาฯ เหมยคะ เมื่อก่อนฉันก็ไปหาคุณแบบนี้เหมือนกันไม่ใช่เหรอคะ แล้วดูสิ คุณก็ไม่ได้ตำหนิอะไรฉันเลย ในฐานะพ่อเมือง ฉันเชื่อว่าผู้นำในเมืองเอกก็คงเหมือนกัน พวกเขาก็ย่อมหวังให้พวกเราทุกคนอยู่ดีกินดีนั่นแหละ ต่อให้ช่วยไม่ได้ อย่างมากที่สุดก็แค่ปฏิเสธ ไม่ใช่เรื่องใหญ่อะไรสักหน่อย หน้าฉันหนาพอ ไม่กลัวโดนปฏิเสธหรอกค่ะ" อวี๋ซือหยาเอ่ยอย่างอารมณ์ดี

เลขาฯ เหมยใคร่ครวญคำพูดนี้แล้วก็รู้สึกตาสว่างขึ้นมาอย่างกะทันหัน "ฉันกลับมองไม่ทะลุปรุโปร่งเท่าเธอเสียอีก!"

อวี๋ซือหยานึกในใจว่า มีที่ไหนที่เลขาฯ เหมยจะมองไม่ทะลุปรุโปร่งเท่าเธอ เพียงแต่เขาวางท่าทีไม่ลงต่างหาก ชายวัยกลางคนที่เป็นถึงพ่อเมืองของอำเภอหนึ่ง และเป็นเจ้าหน้าที่รัฐมาทั้งชีวิต จะให้ยอมบากหน้าไปได้อย่างไรกัน

คราวนี้ที่พวกเขามา ตั้งใจจะมาหานายกเทศมนตรีเกาผู้ดูแลรับผิดชอบด้านเศรษฐกิจของเมืองเอก จากที่เลขาฯ เหมยรู้มา นายกเทศมนตรีเกาผู้นี้ไต่เต้าขึ้นมาจากระดับล่างทีละก้าว ประสบการณ์ทำงานในระดับรากหญ้าโชกโชน และมีชื่อเสียงที่ดีมาก

ทว่าการจะพบหน้านายกเทศมนตรีเกาผู้นี้ไม่ได้ง่ายดายเลย พอไปถึงที่ว่าการเมือง เจ้าหน้าที่ตรวจสอบหนังสือรับรองของพวกเขา บันทึกข้อมูลตัวตนเสร็จแล้วก็บอกให้รอฟังข่าว เพราะกำหนดการของนายกเทศมนตรีเกาแน่นขนัดมาก ทำได้เพียงส่งคำร้องของพวกเขาไปที่ห้องเลขาฯ ก่อน แล้วรอให้นายกเทศมนตรีเกาว่างถึงจะได้เข้าพบ

พอได้ยินความเช่นนี้ ทั้งอวี๋ซือหยาและเลขาฯ เหมยต่างก็ไม่สบอารมณ์เท่าไรนัก

ทว่าการโต้เถียงกับเจ้าหน้าที่ตอนนี้ก็ไร้ประโยชน์ คนพวกนี้เพียงทำตามระเบียบขั้นตอน หากดึงดันไม่ยอมเลิกรา ฝ่ายตนเองนั่นแหละที่จะกลายเป็นคนไม่มีเหตุผล

เมื่อเดินพ้นออกมาจากที่ว่าการเมือง เลขาฯ เหมยก็เอ่ยกับอวี๋ซือหยาด้วยสีหน้ากลัดกลุ้ม "พวกเราไปดูที่สำนักธัญญาหารกันหน่อยไหม ฉันยังพอรู้จักเพื่อนที่ทำงานอยู่หน่วยงานอื่นอีกสองสามคน ลองขอให้พวกเขาช่วยดูสักตั้ง"

อวี๋ซือหยาไม่ได้ตอบรับ หากเพื่อนของเลขาฯ เหมยพึ่งพาได้จริง เขาคงยกขึ้นมาพูดตั้งนานแล้ว ไม่รอจนถึงป่านนี้หรอก คาดว่าคงเหมือนกับเมิ่งหลาน คือเป็นเจ้าหน้าที่ระดับกลางค่อนไปทางสูงที่มีหน้ามีตาทางสังคมอยู่บ้าง แต่ไม่ได้ข้องแวะกับสำนักธัญญาหารเลย หากไปหา อีกฝ่ายก็คงทำได้แค่วิ่งเต้นหาเส้นสายให้ จะทำสำเร็จหรือไม่นั้นพูดยาก ที่สำคัญคือปริมาณที่พวกเขาต้องการนั้นค่อนข้างมาก อีกฝ่ายจึงยากจะผ่อนผันช่วยเหลือให้ได้

"รอดูก่อนเถอะค่ะ ถ้าไม่ได้จริงๆ ค่อยคิดหาทางอื่น" อวี๋ซือหยาเอ่ยเสียงเบา "เลขาฯ เหมยคะ ในเมื่อด่านหน้าของที่ว่าการเมืองหมดหวัง พวกเราก็ไปรอตรงหน้าประตูเขตบ้านพักข้าราชการ รอจนกว่านายกเทศมนตรีเกาจะกลับมา คุณจำหน้าเขาได้ใช่ไหมคะ"

เลขาฯ เหมยพยักหน้า "หลายปีก่อนเคยมาประชุมที่เมืองเอก เคยเห็นเขาอยู่ไกลๆ หนหนึ่ง"

"เช่นนั้นก็ใช้ได้แล้วค่ะ เลิกงานแล้วอย่างไรเขาก็ต้องกลับบ้าน พวกเราไปดักรอข้างนอกเขตบ้านพัก ฉันไม่เคยเห็นหน้าเขา การชี้ตัวคงต้องพึ่งคุณแล้วล่ะค่ะ เลขาฯ เหมย" อวี๋ซือหยาพูดพลางยิ้มตาหยี

เลขาฯ เหมยไม่เคยทำเรื่องหน้าหนาไร้ยางอายพรรค์นี้มาก่อนจริงๆ จึงรู้สึกกระอักกระอ่วนอยู่บ้าง "ทำแบบนี้มันจะได้ผลเรอะ"

"ได้สิคะ อย่างแย่ที่สุดก็แค่โดนนายกเทศมนตรีเกาไล่ออกมา เต็มที่ก็แค่นั้นแหละค่ะ อย่างไรเขาก็ไม่รู้จักพวกเราอยู่แล้ว ไม่เสียหน้าหรอกค่ะ" อวี๋ซือหยาปลอบเลขาฯ เหมย

เลขาฯ เหมยนึกในใจ คำปลอบนี้นี่มันแทงใจดำเกินไปแล้ว

ทว่าคำพูดแม้ฟังดูห้วนแต่ก็มีเหตุผล อันที่จริงนายกเทศมนตรีเกาก็ไม่ได้รู้จักคนตัวเล็กตัวน้อยไร้ความสำคัญอย่างพวกเขาอยู่แล้ว ผลลัพธ์ที่แย่ที่สุดก็แค่เรื่องไม่สำเร็จ แล้วไปหาทางอื่นต่อเท่านั้น การไปหาเพื่อนก็ต้องบากหน้าไปขอร้องคนอื่นเหมือนกันไม่ใช่หรือ ทั้งยังต้องติดบุญคุณเขา แถมยังไม่แน่ว่าจะสำเร็จด้วย หากเกลี้ยกล่อมให้นายกเทศมนตรีเกาช่วยได้ เรื่องนี้ก็จะคลี่คลายลงได้ในคราวเดียว

ทั้งสองเปลี่ยนสถานที่ พอถึงห้าโมงเย็นก็ไปเดินวนเวียนดักซุ่มอยู่ด้านนอกเขตบ้านพักที่ว่าการเมือง เพื่อไม่ให้คนอื่นสงสัย ทั้งคู่จึงไปยืนเฝ้าอยู่ห่างจากทางผ่านที่ต้องใช้กลับเข้าบ้านพักไปหลายร้อยเมตร คอยสังเกตผู้คนที่เดินผ่านไปมาอย่างละเอียด

แม้ทั้งสองจะแต่งตัวเรียบร้อยดูดีและดูไม่เหมือนคนไม่ดี แต่เขตบ้านพักที่ว่าการเมืองเป็นสถานที่ละเอียดอ่อน มีเวรยามคอยเฝ้า คนที่เดินผ่านไปมาส่วนใหญ่ก็รู้จักหน้าค่าตากัน การที่มีคนหน้าแปลกสองคนโผล่มาจึงสะดุดตาเป็นพิเศษ

ไม่รู้ว่าใครไปแจ้ง ตอนห้าโมงครึ่ง จู่ๆ ยามในเครื่องแบบเหน็บปืนสองนายก็เดินตรงปรี่มาหาพวกเขา

อวี๋ซือหยาอยากจะวิ่งหนีตามสัญชาตญาณ แต่เธอก็ระงับความอยากนั้นไว้ แล้วส่งยิ้มอย่างเป็นมิตรให้ยามทั้งสอง "พี่ชายทั้งสองคน เข้าใจผิดแล้วค่ะ เข้าใจผิดกันทั้งนั้น..."

พูดพลางเธอก็รีบยื่นหนังสือรับรองตัวตนของตนเองไปให้ "พวกพี่ดูสิคะ ฉันเป็นประธานสภานักศึกษามหาวิทยาลัยประจำมณฑล และเป็นผู้จัดการฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอ อวี๋ซือหยาค่ะ ส่วนท่านนี้คือเลขาฯ เหมย ผู้นำเบอร์หนึ่งของอำเภอเฉินซานพวกเรา พวกเราเป็นคนสุจริตที่ทำตามระเบียบทั้งคู่เลยนะคะ"

เลขาฯ เหมยที่ตกใจไม่แพ้กันรีบควักหนังสือรับรองตัวตนของตนเองออกมาส่งให้ยามทั้งสองตรวจดู ช่างน่าขายหน้านัก เกือบจะถูกจับในฐานะผู้ต้องสงสัยเสียแล้ว หากให้พวกสหายเก่าของเขารู้เข้า หน้าเขาคงไม่เหลือที่ให้วาง ผู้จัดการอวี๋นี่ใจเด็ดจริงๆ ถึงตอนนี้แล้วยังยิ้มออกได้อีก

พอยามยืนยันตัวตนว่าถูกต้องเรียบร้อย ก็ขมวดคิ้วส่งเอกสารคืนให้พวกเขา "แล้วพวกคุณมาทำลับๆ ล่อๆ อะไรอยู่หน้าเขตบ้านพักกันล่ะ"

อวี๋ซือหยายิ้มเจื่อนแล้วพูดว่า "งานของพวกเราติดปัญหานิดหน่อยค่ะ อยากจะพบนายกเทศมนตรีเกาเพื่อคุยกันตัวต่อตัว เมื่อตอนเที่ยงพวกเราไปที่ว่าการเมืองมา ทางนั้นบอกแค่ให้ลงชื่อไว้ ไม่รู้ว่าเมื่อไหร่ถึงจะมีข่าวคราว ฉันร้อนใจนี่คะ ก็เลยอยากจะมารอนายกเทศมนตรีเกาที่นี่ ลองเสี่ยงโชคดูสักหน่อย"

แม้ฟังดูน่าเห็นใจอยู่บ้าง เด็กสาวตัวแค่นี้มายืนเฝ้ารอตาละห้อย แต่ด้วยหน้าที่ ยามก็ไม่อาจปล่อยให้พวกเขามาปักหลักรออยู่ที่นี่ได้

"พวกคุณรีบกลับไปเถอะ พอนายกเทศมนตรีเกาว่าง ทางที่ว่าการเมืองจะแจ้งพวกคุณไปเอง"

อวี๋ซือหยาไม่ยอมไป เล่นมุกเรียกความเห็นใจ "พี่ชาย ช่วยหน่อยเถอะค่ะ ผ่อนผันให้หน่อยเถอะ สามีฉันก็เป็นทหาร ตอนนี้กำลังประจำการอยู่ตรงแนวชายแดนทางใต้ พี่ดูสิคะ ฉันอยู่บ้านคนเดียว ไหนจะต้องทำงาน ไหนจะต้องเรียนหนังสือ แถมยังต้องดูแลครอบครัวอีก มันไม่ง่ายเลยจริงๆ นะคะ พี่ช่วยหน่อยเถอะ แกล้งทำเป็นมองไม่เห็นพวกเราก็ได้ พวกเราจะถอยไปข้างหลังอีกหน่อย ให้อยู่ห่างจากรั้วบ้านพักไปอีก พี่ว่าได้ไหมคะ"

ยามเริ่มรู้สึกลำบากใจ

ทันใดนั้นเอง รถเก๋งคันเล็กสีดำคันหนึ่งก็เลี้ยวมาจากหัวมุม พอแล่นมาถึงตรงหน้าพวกเขาก็จอดลง กระจกฝั่งข้างคนขับเลื่อนลงมา ชายสวมแว่นตาคนหนึ่งชะโงกหน้าออกมาถามว่า "เสี่ยววาง เกิดอะไรขึ้นรึ"

ยามรีบบอกว่า "ไม่มีอะไรครับ ไม่มีอะไร แค่ชาวบ้านสองคนมาถามทางครับ"

จากนั้นก็กดเสียงต่ำบอกอวี๋ซือหยาว่า "เธอรีบไปได้แล้ว อย่ามาก่อเรื่อง"

แต่ปรากฏว่าอวี๋ซือหยากลับเดินผ่านเขาไปหน้าตาเฉย จ้องมองชายสวมแว่นอย่างใจกล้าแล้วโบกมือให้ ท่าทางสนิทสนมเป็นกันเองสุดๆ "สหาย สวัสดีค่ะ คุณยังจำฉันได้ไหมคะ เมื่อสามปีก่อนที่หน้าประตูที่ว่าการเมือง คุณเคยเขียนใบเปิดทางให้ฉัน ขอบคุณมากเลยนะคะ ถ้าไม่ได้ใบเปิดทางใบนั้นของคุณ ฉันคงซื้อเป็ดไม่ได้ และฟาร์มเพาะเลี้ยงของพวกเราก็คงเปิดไม่ได้หรอกค่ะ"

ชายสวมแว่นจ้องอวี๋ซือหยาอยู่หลายวินาที จำได้เลาๆ ว่าเหมือนเคยมีคนคนนี้อยู่จริงๆ "ที่แท้ก็เธอนี่เอง เธอมาทำอะไรที่นี่ล่ะ"

อวี๋ซือหยายิ้มแล้วตอบว่า "พวกเรามารอนายกเทศมนตรีเกาเลิกงานกลับบ้านค่ะ"

ชายสวมแว่นสะกดกลั้นความอยากหันไปมองข้างหลังแล้วถามว่า "พวกคุณมาหานายกเทศมนตรีเกาทำไมหรือครับ"

อวี๋ซือหยาชี้ไปยังเลขาฯ เหมยที่อยู่ตรงหน้าเวรยามแล้วพูดว่า "นั่นคือเลขาฯ เหมยของอำเภอเฉินซานพวกเราค่ะ พวกเรามาหานายกเทศมนตรีเกาเพื่อคุยธุระนิดหน่อย เมื่อช่วงบ่ายไปลงทะเบียนที่ศาลาว่าการเมืองมาแล้ว ทางนั้นบอกให้รอฟังข่าว พวกเรารอได้ แต่โรงงานรอไม่ไหวน่ะสิคะ ถ้าเรื่องนี้ของพวกเราสำเร็จลุล่วง วันหน้าพวกเราจะสร้างตำแหน่งงานในเมืองเอกได้เป็นหลักร้อยหลักพันตำแหน่งเลยนะคะ!"

แค่ก!

เสียงกระแอมเบาๆ ดังมาจากเบาะหลัง

ชายสวมแว่นรีบยิ้มพลางถามทันที "สหายท่านนี้ชื่ออะไรหรือครับ คุณทำแผนงานอย่างละเอียดมาหรือเปล่า"

อวี๋ซือหยารีบยิ้มตอบ "ฉันชื่ออวี๋ซือหยาค่ะ เป็นผู้จัดการฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอ แผนงานทำมาแน่นอนอยู่แล้วค่ะ เพียงแต่ยังเป็นแค่โครงร่างคร่าวๆ ยังไม่ค่อยสมบูรณ์เท่าไหร่ เชิญคุณดูได้เลยค่ะ"

เมื่อเห็นทั้งสองฝ่ายเริ่มยืนคุยกันริมถนน เวรยามจึงไม่ได้ขัดขวางอีก เลขาฯ เหมยรีบเดินมาข้างกายอวี๋ซือหยาแล้วส่งสายตาให้เธอปราดหนึ่ง

อวี๋ซือหยาแสร้งทำเป็นมองไม่เห็น เธอยิ้มแล้วพูดกับชายแว่นที่กำลังก้มหน้าอ่านอย่างจดจ่อว่า "คือว่า ทั้งหมดนี้เป็นแค่แนวคิดกับแผนงานที่ฉันคิดไว้ในเวลาว่างน่ะค่ะ ค่อนข้างสะเปะสะปะไปหน่อย สหายคะ ถ้าคุณสนใจ เดี๋ยวฉันเล่ารายละเอียดให้ฟังนะคะ"

ช่างปีนบันไดไต่ขึ้นที่สูงเก่งจริงเชียว ชายแว่นมองเธอด้วยสีหน้าบอกไม่ถูก ไม่ได้ส่งเสียงตอบ เรื่องพรรค์นี้ไม่ใช่สิ่งที่เขาจะตัดสินใจได้เสียหน่อย

ผ่านไปไม่กี่วินาที เสียงทุ้มต่ำสุขุมของผู้ชายคนหนึ่งก็ดังมาจากเบาะหลัง "ให้พวกเขาขึ้นรถ!"

"ครับ นายกเทศมนตรีเกา!" ชายแว่นลงจากรถ เปิดประตูเบาะหลัง แล้วพูดกับอวี๋ซือหยากับเลขาฯ เหมยว่า "นายกเทศมนตรีเกาเชิญพวกคุณขึ้นรถครับ"

แบบนี้ก็ได้ด้วยเหรอ เลขาฯ เหมยชำเลืองมองอวี๋ซือหยาที่ใบหน้ายังคงประดับรอยยิ้มด้วยความประหลาดใจ ก่อนจะเอ่ยถามอย่างมึนงง "สหายท่านนี้ สวัสดีครับ ไม่ทราบว่าคุณชื่ออะไรหรือครับ"

"ผมแซ่สวี่ เป็นเลขาฯ ของนายกเทศมนตรีเกาครับ เชิญขึ้นรถเถอะครับ" ชายแว่นพูดซ้ำอย่างนุ่มนวลอีกรอบ

เลขาฯ เหมยขึ้นรถไปก่อน อวี๋ซือหยาจึงก้าวตามขึ้นไป

เบาะหลังไม่ได้กว้างขวางอะไร พอมีผู้ใหญ่นั่งกันสามคนจึงค่อนข้างเบียด อวี๋ซือหยานั่งแนบชิดติดประตูรถ แอบสังเกตนายกเทศมนตรีเกาที่นั่งห่างไปหนึ่งที่นั่ง รูปร่างของเขาค่อนข้างสูง ผอมมาก ผมข้างขมับเริ่มมีสีขาวแซม ดูเหมือนพวกเจ้าหน้าที่รัฐอาวุโสที่เดินออกมาจากละครแนวยุคสมัยในโทรทัศน์ไม่มีผิด

รถแล่นเข้าไปในลานบ้านพัก ก่อนจะจอดลงหน้าอาคารหลังเล็กสองชั้นหลังหนึ่ง

เลขาฯ สวี่ลงจากรถก่อน จากนั้นเปิดประตูเบาะหลัง คนทั้งหมดจึงพากันลงจากรถ พอได้ยินเสียงความเคลื่อนไหว ผู้หญิงแต่งกายเรียบง่ายในชุดสีครามคนหนึ่งก็เดินออกมา ยิ้มพลางเอ่ยทัก "กลับมาแล้วหรือคะ แล้วสหายสองท่านนี้คือ..."

นายกเทศมนตรีเกาเอ่ยอย่างนุ่มนวล "เพื่อนร่วมงานจากหน่วยงานอื่นน่ะ มาคุยเรื่องงานกับฉัน ทำกับข้าวเพิ่มหน่อยนะ!"

"อ้อ ได้ค่ะ" หญิงคนนั้นยิ้ม พยักหน้าให้อวี๋ซือหยากับเลขาฯ เหมย แล้วหันกลับเข้าครัวไปง่วนต่อ

อวี๋ซือหยากับเลขาฯ เหมยได้ยินดังนั้นก็ตกใจ รีบเตรียมจะปฏิเสธ แต่นายกเทศมนตรีเกาก็เอ่ยปากขึ้นเสียก่อน "ตามฉันมา"

เขาพาอวี๋ซือหยากับเลขาฯ เหมยเข้าไปในห้องหนังสือ เลขาฯ สวี่ช่วยชงชาให้ทุกคนอยู่ด้านข้าง

หลังจากนั่งลงเรียบร้อย นายกเทศมนตรีเกาก็ยื่นมือไปหยิบสมุดที่อวี๋ซือหยาเรียกว่าแผนงานขึ้นมาเปิดดู เขาเปิดพลิกอย่างรวดเร็วและตั้งใจมาก จนทำให้อวี๋ซือหยาที่เดิมทีตั้งใจจะพูดอธิบายสักสองสามประโยคต้องระงับไว้ เพราะกลัวว่าเปิดปากแล้วจะเป็นการรบกวนเขา

สิบนาทีผ่านไป นายกเทศมนตรีเกาก็คืนสมุดให้อวี๋ซือหยา แล้วเผยรอยยิ้มแรกนับตั้งแต่พบหน้ากัน "ผู้จัดการอวี๋ แผนงานนี้นี่เธอเพิ่งนึกขึ้นมาสดๆ ร้อนๆ เลยใช่ไหมล่ะ"

อวี๋ซือหยารู้ดีว่าปิดบังเขาไม่มิด เพราะในสมุดบันทึกยังมีเพียงแนวคิดคร่าวๆ กับเป้าหมายการพัฒนา ไม่ใช่แผนงานที่ละเอียดรอบคอบแต่อย่างใด

เธอหัวเราะแก้เขิน "ไม่มีอะไรหลุดรอดสายตานายกเทศมนตรีเกาไปได้จริง ๆ ค่ะ แต่ถึงตอนนี้นี่จะยังเป็นแค่แผนการของฉัน มันก็ต้องทำให้เป็นจริงได้แน่นอนค่ะ นายกเทศมนตรีเกาคะ ตอนหน้าร้อนปี 1975 ที่พวกเราเจอกันครั้งแรก ตอนนั้นฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอของเรายังไม่ได้ตั้งขึ้นมาเลย ในมือมีเงินทุนเริ่มต้นแค่สามร้อยหยวนที่กู้มาจากธนาคารเท่านั้น ผ่านไปสามปี ตอนนี้ฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอของเรามีพนักงานประจำกว่าสี่ร้อยคนแล้ว และสาขาจำหน่ายแห่งที่สองในเมืองเอกก็กำลังเร่งก่อสร้างอย่างขะมักเขม้น ขณะเดียวกันก็ยังขับเคลื่อนการพัฒนาของคอมมูนโดยรอบด้วย ตอนนี้นอกจากฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอแล้ว อำเภอเฉินซานของเรายังสร้างฟาร์มเพาะเลี้ยงขนาดเล็กลงมาอีกยี่สิบแห่ง เกิดเป็นการรวมกลุ่มอุตสาหกรรมในระดับหนึ่ง จำนวนเป็ดที่เลี้ยงในแต่ละฟาร์มรวมกันแตะเจ็ดหมื่นตัวแล้ว ไม่ได้ด้อยไปกว่าฟาร์มเลี้ยงเป็ดประจำมณฑลแม้แต่น้อย และยังสร้างตำแหน่งงานได้หลายร้อยตำแหน่งด้วย ขอเพียงให้เวลาและโอกาสกับพวกเรา เป็ดชิงเหอจะต้องกลายเป็นโรงงานใหญ่ระดับหมื่นคน และเป็นป้ายทองตราสินค้าขึ้นชื่อของมณฑลเราได้อย่างแน่นอนค่ะ!"

ชาในปากเลขาฯ เหมยแทบจะพุ่งพรวดออกมา!

เจ้าเสี่ยวอวี๋นี่ช่างกล้าพูดจริง ๆ โรงงานใหญ่ระดับหมื่นคนเนี่ยนะ? อุตสาหกรรมในมณฑลพวกเขาไม่ได้เจริญก้าวหน้า ทั้งยังไม่มีทรัพยากรแร่ธาตุอุดมสมบูรณ์ โรงงานระดับหมื่นคนมีจำนวนนับนิ้วมือสองข้างยังเหลือ โรงงานพวกนั้นมีนโยบายสนับสนุน มีเบื้องบนจัดสรรเงินและที่ดินให้ เงินลงทุนช่วงแรกมหาศาล แล้วเป็ดชิงเหอของพวกเขามีอะไรล่ะ? แม้แต่อาหารสำหรับเป็ดยังต้องบากหน้ามาขอจากเบื้องบนด้วยตัวเอง จะบอกว่าเริ่มต้นจากศูนย์โดยแท้จริงก็ไม่ได้เกินจริงเลยสักนิด

เมื่อเทียบกันแล้ว นายกเทศมนตรีเกากลับดูสุขุมกว่ามาก

เขาเคาะโต๊ะเบา ๆ แล้วยิ้มถามอวี๋ซือหยา "ว่ามาเถอะ วาดวิมานในอากาศให้ฉันก้อนโตขนาดนี้ อยากให้ทางเมืองช่วยอะไรพวกเธอล่ะ"

อวี๋ซือหยาหัวเราะแหะ ๆ พลางเริ่มบ่นคร่ำครวญถึงความลำบาก "นายกเทศมนตรีเกาคะ ตอนนี้ฐานการเพาะเลี้ยงของอำเภอเฉินซานเรากำลังเจอกับความยากลำบากอยู่บ้างค่ะ เนื่องจากช่วงแรกเตรียมการไม่รอบคอบพอ จึงขาดแคลนธัญญาหารส่วนหนึ่ง เลยอยากให้สำนักงานธัญญาหารประจำเมืองสนับสนุนธัญญาหารให้พวกเราสักก้อนหนึ่ง จะคิดเป็นการซื้อหรือขอยืมก็ได้ทั้งนั้น หวังว่ารัฐบาลจะช่วยพวกเราฝ่าฟันอุปสรรคครั้งนี้ไปได้ เพื่อให้โรงงานเติบโตและแข็งแกร่งยิ่งขึ้นค่ะ"

นายกเทศมนตรีเกาพยักหน้ารับรู้สถานการณ์ "เป็นอย่างนี้นี่เอง ทำไมถึงไม่ไปหาทางเมืองของพวกเธอล่ะ"

อำเภอเฉินซานสังกัดเมืองระดับจังหวัดอย่างหนิงเฟิง หากว่ากันตามการแบ่งเขตการปกครองแล้ว ไม่ได้ขึ้นตรงต่อเมืองเอก

เมื่อพูดถึงเรื่องนี้ เลขาฯ เหมยก็รู้สึกลำบากใจขึ้นมา ไม่รู้ว่าจะเปิดปากอย่างไรดี

อวี๋ซือหยาที่อยู่ข้าง ๆ ยิ้มพลางกล่าวว่า "เพราะเป็ดชิงเหอของเรามาเปิดสาขาจำหน่ายในเมืองเอก ต่อไปศูนย์กลางการขายและการผลิตก็จะย้ายมาอยู่ที่เมืองเอกค่ะ หากยังไปขอนโยบายและขอความช่วยเหลือจากทางเมือง ก็ดูจะฟังไม่ขึ้น ทางเมืองคงไม่ยอมตกลงแน่ ๆ ค่ะ"

นายกเทศมนตรีเกามองอวี๋ซือหยาด้วยความอยากรู้ "ทำไมเป็ดชิงเหอของพวกเธอถึงไม่ขยายไปที่เมืองหนิงเฟิงล่ะ"

อวี๋ซือหยายกยิ้มมุมปากแล้วตอบว่า "ก็เพราะการคมนาคมทางรถไฟของเมืองเอกก้าวหน้ากว่า มีประชากรมากกว่า กำลังซื้อของชาวเมืองสูงกว่า และตลาดก็ใหญ่กว่าไม่ใช่หรือคะ? นายกเทศมนตรีเกาได้เห็นแผนงานของฉันแล้ว เป็ดชิงเหอของเราเตรียมจะเปิดสาขาจำหน่ายในเมืองเอกสามแห่งภายในปีนี้ ถ้าเปลี่ยนไปเป็นเมืองเฟิงหนิง เปิดสักสองแห่งก็เต็มกลืนแล้ว ต่อให้เปิดเพิ่มไปอีกก็ไม่ได้ช่วยเพิ่มยอดขายได้สักเท่าไรหรอกค่ะ"

เมืองเฟิงหนิงเศรษฐกิจไม่พัฒนา จัดว่าล้าหลังในบรรดาเมืองระดับจังหวัดทั่วทั้งมณฑล ประชากรประจำในเมืองก็มีไม่มาก แค่หนึ่งถึงสองแสนคนเท่านั้น ไม่มีวิทยาลัยหรือมหาวิทยาลัย และปัจจุบันก็ยังไม่มีทางรถไฟ การคมนาคมขนส่งยากลำบากอย่างยิ่ง จะเลือกอย่างไร เรื่องนี้ยังต้องถามอีกหรือ? ขอแค่เป็นคนที่มีความทะเยอทะยานอยู่บ้างย่อมต้องเลือกเมืองเอก ไม่ใช่เมืองเฟิงหนิง

นายกเทศมนตรีเกานิ่งเงียบไปครู่หนึ่ง ก่อนจะถามว่า "พวกเธอต้องการธัญญาหารเท่าไร"

ก่อนจะมา พวกอวี๋ซือหยาคำนวณไว้เรียบร้อยแล้ว "ต้องการประมาณห้าร้อยตันค่ะ ส่วนใหญ่เป็นธัญพืชหยาบจำพวกข้าวโพด ข้าวบาร์เลย์ ข้าวฟ่าง รำข้าวสาลี รำข้าว และกากพืชน้ำมันค่ะ"

"ห้าร้อยตัน? ปริมาณที่พวกเธอต้องการนี่ไม่น้อยเลยนะ" นายกเทศมนตรีเกาไม่ได้บอกว่าตกลงและไม่ได้บอกว่าปฏิเสธ

หากว่ากันอย่างเป็นธรรม มูลค่าผลผลิตระดับนี้ไม่ได้โดดเด่นสะดุดตาอะไรนักในเมืองเอก เพราะอย่างไรเสียเมืองเอกก็มีหน่วยงานขนาดใหญ่อยู่มาก แต่ถ้าวางไว้ในอำเภอเล็ก ๆ ย่อมโดดเด่นเป็นพิเศษอย่างแน่นอน

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เป็ดชิงเหอเป็นเพียงวิสาหกิจระดับหมู่บ้านที่ก่อตั้งขึ้นมายังไม่ถึงสามปี เงินทุนตั้งต้นเริ่มแรกมีแค่สามร้อยหยวน แต่กลับเติบโตจนมีขนาดเช่นทุกวันนี้ได้ภายในเวลาสั้น ๆ เพียงสามปี ย่อมมองเห็นศักยภาพได้อย่างชัดเจน

แน่นอนว่าสิ่งที่ดึงดูดใจนายกเทศมนตรีเกายิ่งกว่าคือ การที่เป็ดชิงเหอสามารถสร้างตำแหน่งงานใหม่ได้อย่างรวดเร็ว ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ อัตราการกลับเข้าเมืองของเยาวชนลงชนบทเริ่มเร็วขึ้นเรื่อย ๆ อีกทั้งตั้งแต่ปีก่อนเป็นต้นมา จำนวนคนที่ถูกส่งลงชนบทก็ลดลงด้วย กลุ่มเยาวชนลงชนบทเองก็เรียกร้องเรื่องกลับเข้าเมืองอยู่ตลอด เมื่อดูจากสถานการณ์ในปัจจุบัน การที่เยาวชนลงชนบทจะทยอยกลับเมืองย่อมเป็นกระแสหลักที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ และทางชนบทเองก็ไม่ได้ต้องการเยาวชนลงชนบทมากขนาดนั้นแล้ว

นโยบายขึ้นเขาลงชนบท ที่บอกว่าเป็นการฝึกฝนเยาวชนผู้มีความรู้เหล่านี้และระดมกำลังพวกเขาไปพัฒนาชนบทอันกว้างใหญ่ แท้จริงแล้วปัญหาหลักที่แท้จริงคือในเมืองไม่สามารถจัดหาตำแหน่งงานได้เพียงพอ คนหนุ่มสาวจำนวนมากขนาดนี้หากไม่มีงานทำ ว่างงานอยู่เฉย ๆ ย่อมก่อให้เกิดความวุ่นวายขึ้นได้ ด้วยเหตุนี้จึงส่งพวกเขาลงชนบทไปก่อน เมื่อใดที่มีหน่วยงานรองรับ พวกเขาก็สามารถกลับเข้าเมืองได้ทุกเมื่อ

ในฐานะนายกเทศมนตรีที่ดูแลงานด้านเศรษฐกิจ นายกเทศมนตรีเกาย่อมมีข้อมูลที่กว้างขวางและเฉียบไวกว่าเลขาฯ เหมย เขาครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่งแล้วเอ่ยขึ้นว่า "ฉันอนุมัติใบสั่งจ่ายนี้ให้พวกคุณได้ แต่โรงงานย่อยผลิตเสื้อขนเป็ดของฟาร์มเพาะเลี้ยงเป็ดชิงเหอแห่งนี้ ต้องมาสร้างที่เมืองเอก"

อวี๋ซือหยามีแผนการนี้อยู่แต่แรกแล้ว จึงตอบรับในทันที "นั่นย่อมแน่นอนอยู่แล้วค่ะ หากทางเมืองเอกสามารถอนุมัติที่ดินชานเมืองให้โรงงานของเราได้สักแปลง ปีหน้าฉันก็วางแผนจะสร้างโรงงานย่อยที่เมืองเอก ติดตั้งสายการผลิตใหม่เพิ่มขึ้นทันที และการรับสมัครคนงานก็จะรับจากคนในเมืองเอกด้วยค่ะ!"

คำพูดนี้ตรงใจนายกเทศมนตรีเกาอย่างยิ่ง เขาจึงหันไปสั่งเลขาฯ สวี่อย่างยินดีทันที "อนุมัติใบสั่งจ่ายให้พวกเขา"

เมื่อได้คำนี้จากนายกเทศมนตรีเกา เรื่องราวก็คลี่คลายลงได้ พวกอวี๋ซือหยาแค่ถือใบสั่งจ่ายนี้ไปจ่ายเงินแล้วเบิกธัญญาหารที่กรมธัญญาหารก็เป็นอันเสร็จสิ้น เมืองเอกมีคลังสินค้าขนาดใหญ่อยู่หลายแห่ง เก็บกักธัญญาหารไว้มากมายจนนับไม่ถ้วน แค่ห้าร้อยตันจัดว่าเล็กน้อยมากเมื่อเทียบกับปริมาณในคลัง

ทว่าอารมณ์ของเลขาฯ เหมยกลับหนักอึ้งเล็กน้อย หลังจากกล่าวลานายกเทศมนตรีเกาและเดินพ้นประตูที่ทำการรัฐบาลออกมา เขาก็เอ่ยถามอวี๋ซือหยาว่า "ฟาร์มเพาะเลี้ยงของพวกเธอคิดจะย้ายมาอยู่เมืองเอกทั้งหมดเลยหรือ"

อวี๋ซือหยาได้ยินดังนั้นก็ส่ายหน้า "ย่อมไม่ใช่แน่นอนค่ะเลขาฯ เหมย รากฐานของแบรนด์เป็ดชิงเหออยู่ที่อำเภอเฉินซาน โรงงานหลักของเราก็จะยังคงอยู่ที่อำเภอเฉินซานตลอดไป ปีหน้าเรายังจะขยายขนาดต่อและเปิดรับคนงานเพิ่มขึ้นอีกด้วย แต่เลขาฯ เหมยคะ หากชื่อเสียงของเป็ดชิงเหอจะก้าวไปสู่ระดับประเทศ ก็จำเป็นต้องมาที่เมืองเอก ไปยังสถานที่ที่มีการคมนาคมสะดวกกว่าและมีตลาดที่กว้างขวางกว่าค่ะ"

เลขาฯ เหมยเข้าใจหลักการข้อนี้ดี สิ่งที่เมืองเอกจะมอบให้เป็ดชิงเหอได้นั้นมีมากมายนัก อย่างนายกเทศมนตรีเกาบอกจะให้ธัญญาหารก็ให้ โบกมือทีเดียวก็ได้มาถึงห้าร้อยตัน ซ้ำยังรับปากจะอนุมัติที่ดินให้เป็ดชิงเหออีกแปลง หากวันข้างหน้าเป็ดชิงเหอสามารถปักหลักในเมืองเอก สร้างตำแหน่งงานและรายได้ภาษีได้มากขึ้น เมืองเอกก็ย่อมมอบสิทธิพิเศษให้พวกเขามากกว่านี้อย่างไม่ต้องสงสัย

สิ่งเหล่านี้อำเภอเฉินซานไม่อาจจัดหาให้ได้เลย แม้แต่ข้อเรียกร้องเรื่องธัญญาหาร อำเภอเฉินซานก็ยังไม่มีปัญญาตอบสนอง แม้ว่าเลขาฯ เหมยจะมีความเห็นแก่ตัวอยู่บ้าง แต่เขาก็หวังจากใจจริงว่า แบรนด์ที่ถือกำเนิดขึ้นจากผืนแผ่นดินที่เขาทำงานมานานนับสิบปีแห่งนี้จะสามารถก้าวไปได้ไกลยิ่งขึ้น และทำให้ผู้คนจดจำชื่อของอำเภอเฉินซานได้

ดังนั้น แม้จะไม่อยากให้โรงงานต้องไหลไปอยู่เมืองเอกแบบนี้ แต่เขาก็ยังคงสนับสนุนการตัดสินใจของอวี๋ซือหยา "แผนการของเธอดีมาก ผู้จัดการอวี๋ เป็ดชิงเหออยู่ในมือเธอ ฉันเชื่อมั่นว่าจะต้องก้าวไปได้ไกลกว่านี้แน่นอน!"

อวี๋ซือหยายิ้มพลางกล่าวว่า "ถ้าอย่างนั้น เมื่อฟาร์มเพาะเลี้ยงของเราขยายขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ จำนวนเป็ดที่ต้องการใช้ก็ย่อมมากขึ้น ถึงตอนนั้นก็คงต้องพึ่งพาฐานการเพาะเลี้ยงของอำเภอเฉินซานแล้วล่ะค่ะ!"

นี่เป็นท่าทีที่เธอแสดงให้เลขาฯ เหมยเห็นว่า แม้ในอนาคตโรงงานจะย้ายไปเมืองเอกบางส่วน แต่ก็ไม่ได้แปลว่าทางอำเภอจะไม่ได้ประโยชน์อะไร อำเภอเฉินซานอยู่ห่างไกลความเจริญ อุตสาหกรรมไม่ก้าวหน้า ก็หันมาทำกิจการเพาะเลี้ยงสัตว์แทนได้นี่นา ปัจจุบันฟาร์มเพาะเลี้ยงทั้งยี่สิบเอ็ดแห่งนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้น เมื่อมีธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ขึ้น ค่อยขยายขนาดการเลี้ยงให้ใหญ่ขึ้นไปอีก ในอนาคตอำเภอเฉินซานก็จะเป็นบ้านเกิดของเป็ดชิงเหอที่มีชื่อเสียงโด่งดัง

เลขาฯ เหมยนวดขมับ "มันเป็นโอกาสจริง ๆ นั่นแหละ แต่อาหารสัตว์ถือเป็นปัญหาใหญ่เลยนะ"

ตอนนี้เป็ดเจ็ดหมื่นตัวก็นับว่าเป็นภาระที่หนักหนาพอตัวแล้ว หากจำนวนเพิ่มขึ้นอีก จะไปหาธัญญาหารมาจากไหน จะให้มารบกวนนายกเทศมนตรีเกาทุกรอบก็คงเป็นไปไม่ได้กระมัง

อวี๋ซือหยาก็นึกถึงจุดนี้เช่นกัน เพียงแต่ก่อนหน้านี้ เธอก็มีความคิดบางอย่างอยู่แล้ว

"เลขาฯ เหมยคะ สนใจจะลงชนบทไปทำงานไร่ทำนาดูบ้างไหมคะ"

เลขาฯ เหมยมองเธอด้วยความประหลาดใจ "หมายความว่ายังไง"

อวี๋ซือหยายิ้มพลางเอ่ย "เลขาฯ เหมยคะ ฉันอยากชวนคุณไปลองทำไร่ไถนากับชาวบ้านที่ชานเมืองพรุ่งนี้ดูสักหน่อย คุณคิดว่ายังไงคะ"

เลขาฯ เหมยรู้ดีว่าตอนนี้อวี๋ซือหยาต้องดูแลทั้งโรงงานและเรื่องเรียน มีเรื่องให้ทำรัดตัวไปหมด ไม่มีทางจะเกิดอารมณ์อยากไปทำไร่ทำนาขึ้นมาเฉย ๆ แน่ เธอต้องมีจุดประสงค์อื่นแอบแฝงอยู่เป็นแน่

หลังจากครุ่นคิดอยู่สองสามวินาที เลขาฯ เหมยก็ตอบตกลงทันที "ได้สิ"

พอกลับไป อวี๋ซือหยาก็ติดต่อบริษัทขนส่งประจำมณฑล ให้พวกเขาช่วยขนส่งธัญญาหารชุดนี้กลับไปยังอำเภอเฉินซาน แน่นอนว่าค่าขนส่งนั้นแต่ละฟาร์มเลี้ยงสัตว์ต้องออกกันเอง เธอทำหน้าที่แค่ช่วยประสานงานให้เท่านั้น

หลังจากจัดการเรียบร้อย อวี๋ซือหยากับเลขาฯ เหมยก็เปลี่ยนมาใส่เสื้อผ้าเก่า ๆ ที่ปะชุนเต็มตัว แล้วเดินทางไปยังคอมมูนแห่งหนึ่งแถบชานเมือง พร้อมทั้งอธิบายสถานการณ์ให้เลขาธิการพรรคประจำคอมมูนฟัง

เลขาฯ คอมมูนจึงเรียกคนหนุ่มคนหนึ่งที่ไม่รู้เรื่องรู้ราวมา "เสี่ยวหลิว สองคนนี้ทำความผิดมานิดหน่อย เลยถูกส่งมาดัดสันดานด้วยการใช้แรงงานที่คอมมูนเรา นายพาพวกเขากลับไปที่กองพลการผลิตซีถัง ให้ไปทำงานร่วมกับสมาชิกในกองพลของพวกนาย ส่วนเรื่องอาหารการกินน่ะ..."

อวี๋ซือหยารีบเอ่ยขึ้นทันที "ท่านเลขาฯ คะ พวกเราไม่เลือกหรอกค่ะ งานอะไรเราก็ทำได้ทั้งนั้น เรื่องข้าวน้ำขอแค่กินให้อิ่มท้องก็พอแล้วค่ะ"

เลขาฯ คอมมูนคนนั้นจึงได้ช่องเอ่ยต่อ "ใช่แล้ว พวกเขาไม่เรื่องมากหรอก คนนี้คือเสี่ยวอวี๋ ส่วนคนนั้นคือเหมย...เหล่าเหมย พาทั้งสองคนกลับไปได้แล้ว"

ต้องรีบไล่ไปให้พ้น ถ้าขืนยังไม่ออกไปอีก เขาคงทนเกร็งต่อไปไม่ไหวจนเผลอหลุดปากเรียก "เลขาฯ เหมย" ออกมาแน่

ไม่รู้เหมือนกันว่าเลขาฯ เหมยคิดจะทำอะไรกันแน่ จู่ ๆ ก็โผล่มาบอกว่าจะขอยืมพื้นที่กองพลลงไปทำงานเกษตรเพื่อหาประสบการณ์ แถมยังพาสาวน้อยหน้าตาบอบบางติดสอยห้อยตามมาด้วยคนหนึ่ง เฮ้อ มันเรื่องอะไรกันเนี่ย! หวังว่าเจ้าพวกนั้นจะตั้งใจทำงานกันให้ดี อย่าได้แอบอู้หรือเล่นตุกติกจนถูกเลขาฯ เหมยจับได้เชียวล่ะ ไม่อย่างนั้นแม้แต่เขาก็คงพลอยโดนเล่นงานไปด้วยอีกคน

เสี่ยวหลิวพาคนทั้งสองกลับไปที่กองพล แล้วอธิบายเรื่องราวให้หัวหน้ากองพลการผลิตฟัง

ต้องยอมรับจริง ๆ ว่าการหน้าตาดีและดูอ่อนเยาว์นั้นได้เปรียบอยู่เสมอ อวี๋ซือหยาถูกแบ่งให้ไปทำงานที่เบากว่าอย่างเห็นได้ชัด ในขณะที่เลขาฯ เหมยกลับได้งานที่หนักที่สุดในเวลานี้ไปครอง

อวี๋ซือหยาชักเป็นห่วง จึงกระซิบถามเลขาฯ เหมย "ให้ฉันไปบอกหัวหน้ากองพลขอเปลี่ยนงานไหมคะ"

เลขาฯ เหมยโบกมือปฏิเสธ "ไม่เป็นไรหรอก ตอนอายุสิบกว่าขวบฉันก็เคยลงไปทำไร่ไถนามาแล้ว ถือเสียว่ามาระลึกถึงความยากลำบากเพื่อซาบซึ้งกับความสุขในปัจจุบัน รื้อฟื้นความรู้สึกในวันวานไปในตัว วางใจเถอะ ไม่เป็นไรหรอก แค่ครึ่งวันเอง!"

เมื่อเห็นเขาว่าอย่างนั้น อวี๋ซือหยาจึงไม่ได้เกลี้ยกล่อมต่อ เธอถือตะกร้าเดินตามพวกผู้หญิงที่ทำหน้าที่หยอดเมล็ดพันธุ์ไป

ช่วงเวลานี้เป็นฤดูปลูกข้าวโพดพอดี สมาชิกในกองพลแบ่งออกเป็นหลายกลุ่ม มีทั้งกลุ่มหยอดเมล็ดพันธุ์ กลุ่มขุดดินขุดหลุม และกลุ่มหาบมูลสัตว์มารดน้ำ แต่ละประเภทงานจะได้แต้มแรงงานไม่เท่ากัน ในบริเวณที่ทำงานจะมีเจ้าหน้าที่จดแต้มคอยแจกป้ายไม้ให้ทุกคน เพื่อบันทึกว่าทำงานไปได้มากน้อยแค่ไหน

ทุกครั้งที่อวี๋ซือหยาหยอดเมล็ดพันธุ์ข้าวโพดหมดไปหนึ่งตะกร้า เธอก็จะได้ป้ายไม้อันเล็กมาหนึ่งอัน ผู้หญิงคนอื่น ๆ ก็เช่นเดียวกัน ใครที่มือเท้าคล่องแคล่ว ทำงานได้รวดเร็ว วันหนึ่งก็จะได้แต้มแรงงานมากกว่าอย่างเห็นได้ชัด ดังนั้นเพื่อแย่งแต้มแรงงานให้ได้มาก ๆ ทุกคนจึงกระตือรือร้นกันอย่างยิ่ง

ตัวอวี๋ซือหยาเองก็ไม่ค่อยได้ทำงานใช้แรงหนักขนาดนี้ พอผ่านไปครึ่งวันจึงรู้สึกเหนื่อยล้าอยู่บ้าง แต่นี่ก็นับว่ายังดีมากแล้ว เมื่อเทียบกับเลขาฯ เหมยที่นั่งทำงานในห้องทำงานมาสิบยี่สิบปี ไม่ได้แตะงานใช้แรงมาเนิ่นนาน จู่ ๆ ต้องมาหาบคานหาบจนไหล่ถลอกแดงก่ำไปหมด พอผ่านไปครึ่งวันก็ปวดเอวเมื่อยหลัง เหนื่อยล้าจนแทบแย่

หลังจากนับแต้มแรงงานเสร็จเรียบร้อย ทั้งสองคนก็เดินรั้งท้ายอยู่ด้านหลังสุด

เลขาฯ เหมยเอามือบีบนวดเอวแก่ ๆ พลางถอนหายใจยาว "เฮ้อ คนเราพอแก่ตัวลง มันก็ไม่เหมือนตอนหนุ่มแน่นจริง ๆ นั่นแหละ งานไร่นี่มันลำบากตรากตรำจริง ๆ"

อวี๋ซือหยายิ้มแล้วเอ่ย "จริงแท้แน่นอนค่ะ ไม่อย่างนั้นถ้ามีโอกาสได้ไปเป็นคนงานในโรงงานเมื่อไหร่ ทุกคนคงไม่แย่งกันจนหัวร้างข้างแตกหรอกค่ะ เลขาฯ เหมยคะ นอกจากความเหนื่อยแล้ว คุณมีความคิดเห็นอย่างอื่นอีกไหมคะ"

เลขาฯ เหมยรู้อยู่แล้วว่าอวี๋ซือหยาต้องมีเรื่องรอคุยอยู่ตรงนี้ แม้ว่าเขาจะไม่ได้มีประสบการณ์ด้านการทำไร่ทำนามากมายนัก แต่ก็พอจะมองออกอยู่บ้าง "ถึงพวกเขาจะตั้งหน้าตั้งตาทำงานกันอย่างขยันขันแข็ง ทำได้รวดเร็ว และดูมีความกระตือรือร้นมากก็จริง แต่ฉันรู้สึกว่างานที่ทำออกมามันหยาบเกินไป ผลผลิตที่ได้คงไม่สูงขึ้นเท่าไหร่หรอก"

"ใช่แล้วค่ะ เลขาฯ เหมย คุณดูสิคะ ข้าวโพดที่ปลูกในแปลงที่ดินส่วนบุคคลของบ้านหลังนี้งอกขึ้นมาแล้ว ต่างกับที่เราปลูกกันในวันนี้ลิบลับเลยใช่ไหมล่ะคะ พวกเขาหยอดหลุมละสองสามต้น ระยะห่างระหว่างแต่ละหลุมก็พอๆ กัน จัดสรรได้สมเหตุสมผลมาก คุณดูสิว่าต้นข้าวโพดโตสมบูรณ์ขนาดไหน พอลองหันไปดูฝั่งโน้น ก็น่าจะเพิ่งปลูกไปเมื่อไม่กี่วันก่อนเหมือนกัน แต่เทียบกับในแปลงที่ดินส่วนบุคคลไม่ได้เลยสักนิด" อวี๋ซือหยาชี้เปรียบเทียบต้นข้าวโพดสองฟากถนน

ข้าวโพดในแปลงที่ดินส่วนบุคคลเติบโตเสมอกันและงอกงามอย่างยิ่ง แต่พอมองไปยังที่ดินส่วนรวมของหมู่บ้านที่อยู่อีกฟากของถนน แม้จะเป็นข้าวโพดเหมือนกัน ทว่าบางจุดกลับมีต้นข้าวโพดเบียดเสียดกันแน่นเป็นสิบๆ ต้น บางจุดก็ไม่มีแม้แต่ต้นเดียว มีเพียงข้าวโพดไม่กี่ต้นที่ลำต้นอวบใหญ่ ทว่าส่วนใหญ่กลับแคระแกร็น ดูแล้วสูงต่ำไม่สม่ำเสมอกันเลย

ผืนดินผืนเดียวกัน เมล็ดพันธุ์ข้าวโพดชนิดเดียวกัน แค่มีถนนคั่นกลางสายเดียว กลับแตกต่างกันราวฟ้ากับเหว หากวันนี้ไม่ได้ลงแรงทำไร่ด้วยตัวเอง เลขาฯ เหมยคงต้องใช้เวลาขบคิดอยู่นานกว่าจะเข้าใจถึงสาเหตุที่แท้จริง

แต่เมื่อได้เห็นกับตาตัวเองว่าสมาชิกคอมมูนทำไร่กันอย่างไร เขาก็เข้าใจที่มาที่ไปได้ในทันที ยกตัวอย่างแค่การหยอดเมล็ด หยอดเมล็ดหมดหนึ่งตะกร้าจะได้ป้ายหนึ่งอัน เพื่อให้ได้แต้มแรงงานเยอะๆ ก็ต้องรีบหยอดให้เร็วและหยอดให้หมดไวๆ ย่อมไม่มีทางประณีตบรรจงเหมือนกับตอนปลูกในแปลงที่ดินส่วนบุคคล คนที่ซื่อสัตย์สุจริตก็จะหยอดแค่สองถึงสามเมล็ดต่อหนึ่งหลุม แต่บางคนกลับกอบเมล็ดกำใหญ่โยนลงไป ขอแค่ให้เมล็ดในตะกร้าหมดไปเร็วที่สุดก็พอ

การรดน้ำปุ๋ยคอกก็เป็นเช่นเดียวกัน บางคนหาบถังเดินไป แล้วค่อยๆ ใช้กระบวยตักรดลงในหลุมที่หยอดเมล็ดไว้อย่างตรงจุด แต่บางคนเพื่อความรวดเร็วและตัดความยุ่งยาก อยากได้แต้มแรงงานเยอะๆ ก็เล่นสาดน้ำลงไปทีละครึ่งถังใหญ่เลยทีเดียว

ด้วยเหตุนี้ ประสิทธิภาพของคนสองกลุ่มจึงแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด เมื่อเวลาผ่านไป คนอื่นๆ เห็นเข้า ย่อมต้องเอาอย่างบ้างเพื่อจะได้แต้มแรงงานเยอะๆ มิฉะนั้นแล้ว ลงแรงเท่ากันแท้ๆ แต่อีกฝ่ายกลับได้แต้มแรงงานมากกว่า ได้แบ่งธัญญาหารและเงินมากกว่า เพื่อไม่ให้ตัวเองเสียเปรียบ คนที่เดิมทีเคยตั้งหน้าตั้งตาทำกินอย่างซื่อตรงก็จำต้องเริ่มเล่นตุกติกตามไปด้วย

นี่คือตัวอย่างที่ชัดเจนของเหรียญเลวขับไล่เหรียญดี

เลขาฯ เหมยตระหนักถึงจุดนี้ได้เช่นกัน "พอกลับไปฉันจะเรียกเลขาธิการคอมมูนมาประชุมที่อำเภอทันที มิน่าล่ะผลผลิตธัญญาหารถึงไม่เคยเพิ่มขึ้นสักที ทุกคนทำงานกันแบบสุกเอาเผากินอย่างนี้ จะไปกินอิ่มท้องได้อย่างไรกัน"

อวี๋ซือหยาจำต้องราดน้ำเย็นดับไฟกระตือรือร้นของเขา "ไม่มีประโยชน์หรอกค่ะ เลขาฯ เหมย ทุกหมู่บ้านย่อมมีคนขี้เกียจ มีพวกฉวยโอกาสอยู่เสมอ ตราบใดที่ยังมีคนพวกนี้อยู่ คนอื่นๆ ก็คงไม่ยอมก้มหน้าก้มตาทำงานอย่างซื่อตรงหรอกค่ะ อีกอย่าง นิสัยแย่ๆ พวกนี้หยั่งรากลึกมาตั้งสิบยี่สิบปีแล้ว ไม่ใช่ว่าพวกผู้นำไปเน้นย้ำรอบเดียวแล้วจะแก้ไขได้นะคะ"

นี่คือปัญหาที่เกิดจากตัวระบบ หากแก้ปัญหาแบบปวดหัวรักษาหัว ปวดเท้ารักษาเท้า ย่อมไม่อาจแก้ที่ต้นตอได้

เลขาฯ เหมยก็เข้าใจความจริงข้อนี้ดี แต่เขาก็ไม่มีวิธีอื่นที่ดีกว่า เพราะนี่คือกฎระเบียบ ไม่ใช่สิ่งที่เขาจะตัดสินใจได้เพียงคนเดียว

ทว่าการที่อวี๋ซือหยาพาเขามาเปิดหูเปิดตาลงสัมผัสด้วยตนเองในวันนี้ ย่อมหมายความว่าในใจของเธอคงมีแผนการอะไรบางอย่างอยู่แล้ว

เขาจึงเอ่ยถามตรงๆ "ผู้จัดการอวี๋ คุณมีความคิดเห็นอะไรก็พูดมาตรงๆ เถอะ ขอแค่แก้ปัญหานี้ได้ ทำให้ทุกคนกินอิ่มท้อง พวกเราก็ยินดีจะลองทำดูทั้งหมด"

อวี๋ซือหยาอยากจะเอ่ยคำว่า "ระบบจัดสรรผลผลิตสู่ครัวเรือน" หรือระบบเหมาสัญญาความรับผิดชอบผลผลิตเชื่อมโยงสู่ครัวเรือนใจแทบขาด แต่มันทำไม่ได้ อย่าเห็นว่าตอนนี้เลขาฯ เหมยดูคุยง่ายเข้าถึงได้ ทว่าเรื่องนี้มันใหญ่โตเกินไป

ในตอนนั้นที่พวกผู้นำสิบกว่าคนของหมู่บ้านเสี่ยวถังแอบลงมือทำเรื่องนี้กันอย่างเงียบๆ พวกเขาต้องปกปิดทั้งเบื้องบนและเบื้องล่าง แอบแบ่งที่ดินทำกินให้แต่ละครัวเรือนโดยไม่แพร่งพรายให้ใครรู้ ซ้ำยังทำสัญญาใจกันไว้ว่า หากมีผู้นำคนไหนต้องติดคุก สมาชิกคนอื่นๆ จะต้องช่วยกันเลี้ยงดูลูกของคนนั้นจนเติบใหญ่

จะเห็นได้ว่าในตอนนั้นพวกเขาต้องใช้ความเด็ดเดี่ยวกล้าหาญขนาดไหน เรื่องนี้พูดน่ะง่าย แต่ลงมือทำจริงไม่ได้ง่ายเลย ยิ่งไม่เหมาะที่จะนำมาใช้ในระดับทั้งอำเภอ เพราะมันจะเอิกเกริกเกินไป อาจถูกตรวจพบและสั่งระงับไปเสียก่อนที่ผลงานจะทันปรากฏออกมา

ทว่าเรื่องนี้ก็จำเป็นต้องทำ เพราะนี่คือหนทางเดียวที่จะช่วยยกระดับพลังการผลิตในชนบทได้อย่างแท้จริง

ในยุคนี้ ที่ดินเพาะปลูกให้ผลผลิตไม่พอกินจริงๆ หรือ แน่นอนว่าไม่ใช่ หลังจากที่หมู่บ้านเสี่ยวถังริเริ่มแบ่งที่ดินสู่ครัวเรือน ผลผลิตธัญญาหารในปีถัดมาเพียงปีเดียวเทียบเท่ากับผลผลิตรวมกันตลอดห้าปีตั้งแต่ปี 1966 ถึง 1970 เป็นการปลดแอกพลังการผลิตในชนบทอย่างสิ้นเชิง ทั้งยังบอกลาคืนวันแห่งความอดอยากจนมีคนล้มตาย นับแต่นั้นมาก็ไม่เคยเกิดทุพภิกขภัยร้ายแรงขึ้นอีกเลย

แต่อำเภอใหญ่ขนาดพวกเขาไม่อาจทำเรื่องพรรค์นี้อย่างเปิดเผยได้

เลขาฯ เหมยถอนหายใจ "นั่นสิ ระบบกินหม้อข้าวใบเดียวกันมากว่ายี่สิบปีจนหยั่งรากลึกจนแก้ยาก สมาชิกคอมมูนถ้าไม่อู้งาน ก็ทำแบบขอไปทีหาช่องเอาเปรียบไปวันๆ คนที่ตั้งอกตั้งใจทำนาจริงๆ แทบไม่มีเลย"

"เพราะฉะนั้นเราถึงต้องเปลี่ยนเรื่องนี้ค่ะ เลขาฯ เหมย ฉันมีข้อเสนอหนึ่ง เรามาจัดการแข่งขันการผลิตและการเรียนรู้ครั้งใหญ่โดยใช้แต่ละหน่วยผลิตย่อยในปัจจุบันเป็นเกณฑ์ดีไหมคะ ไม่ดูขั้นตอน แต่ดูแค่ผลลัพธ์" อวี๋ซือหยาเอ่ยความคิดที่กลั่นกรองอยู่ในใจมานาน

เลขาฯ เหมยรู้สึกว่าแปลกใหม่ดี "ดูผลลัพธ์ยังไง ลองว่ามาให้ละเอียดซิ"

อวี๋ซือหยากล่าวต่อ "เป็นแบบนี้ค่ะ โดยพื้นฐานแล้วแต่ละกองพลการผลิตจะมีแปดถึงสิบกว่าหน่วยผลิตย่อย เราคัดเลือกในระดับกองพลการผลิตก่อน จากนั้นค่อยไปคัดเลือกระดับคอมมูน ในแต่ละกองพลการผลิต หน่วยผลิตย่อยไหนที่ผลผลิตในปีนั้นสูงที่สุด แรงงานวัยฉกรรจ์ทุกคนจะได้เงินรางวัลคนละสองหยวน ส่วนหน่วยอื่นที่ผลผลิตเกินกว่าปีก่อนๆ ก็ให้เงินรางวัลส่วนหนึ่งตามจำนวนที่เพิ่มขึ้น และหน่วยผลิตย่อยที่ชนะเลิศระดับคอมมูน จะได้เงินรางวัลหนึ่งร้อยหยวน เพื่อให้หน่วยนั้นนำไปแบ่งสรรตามจำนวนแรงงานค่ะ"

อย่าดูถูกเงินสองหยวนเชียว ตอนนี้บ้านไหนๆ ต่างก็มีแรงงานหลายคน หากคว้าอันดับหนึ่งมาได้ พอถึงสิ้นปีครอบครัวหนึ่งก็จะได้เงินเพิ่มเป็นสิบยี่สิบหยวน ถ้าชนะเลิศระดับคอมมูนได้ รางวัลนี้ก็ยิ่งจะทวีคูณขึ้นไปอีก

สิบยี่สิบหยวนสำหรับชาวนาแล้วไม่ใช่เงินน้อยๆ เลย พอซื้อธัญพืชชั้นดีได้ตั้งหนึ่งถึงสองร้อยชั่ง พอให้ครอบครัวหนึ่งกินอยู่อย่างสบายไปครึ่งเดือน

อย่างไรเสียก็ต้องออกไปทำงานอยู่แล้ว หากขยันขึ้นอีกนิด ทุ่มเทขึ้นอีกหน่อยแล้วได้รางวัล มีใครบ้างจะไม่อยากได้ เพราะไม่ว่าพวกเขาจะตั้งใจหรือไม่ พอถึงเวลาในแต่ละวันก็ต้องขึ้นเขาไปทำงานอยู่ดี

เลขาฯ เหมยเองก็คิดว่าความคิดนี้เข้าท่าไม่เลว แต่ยังมีปัญหาอยู่อย่างหนึ่ง "ผู้จัดการอวี๋ ทั่วทั้งอำเภอมีคอมมูนหกสิบกว่าแห่ง คิดตามที่เธอว่า แค่คอมมูนละสองร้อยหยวนก็ปาเข้าไปหกพันกว่าหยวนแล้ว ไหนจะรางวัลของแต่ละกองพลการผลิตอีก พอนับรวมกันแล้วคงหลายหมื่นหยวนเลยมั้ง เราจะไปหามาจากไหนล่ะ"

อำเภอของพวกเขาเป็นอำเภยากจน การคลังมีรายได้ไม่พอกับรายจ่ายทุกปี ต้องอาศัยเงินจัดสรรจากเบื้องบน จะมีเงินที่ไหนไปแจกเป็นรางวัล

เรื่องนี้ อวี๋ซือหยาคิดไว้แต่แรกแล้ว "เลขาฯ เหมย เงินนี้ทางอำเภอไม่ต้องควักสักแดงเดียวเลยค่ะ ลืมฟาร์มเพาะเลี้ยงของเราไปแล้วหรือคะ ธัญญาหารส่วนที่แต่ละคอมมูนทำได้เกินมาจากปีก่อนๆ ก็ขายให้ฟาร์มเพาะเลี้ยงตามราคาตลาดสิคะ แล้วค่อยเอาเงินที่ขายได้นั้นไปแจกเป็นรางวัลให้ทุกคน แบบนี้คอมมูนกับทางอำเภอยังต้องควักเงินตรงไหนอีกคะ"

เลขาฯ เหมยอ้าปากค้างตาค้าง ผ่านไปเนิ่นนานถึงเค้นคำพูดออกมาได้ประโยคหนึ่ง "ผู้จัดการอวี๋ แผนจับเสือมือเปล่าของเธอนี่ใช้ได้ช่ำชองเกินไปแล้วมั้ง"

อวี๋ซือหยายิ้มพลางมองเขาแล้วย้อนถาม "เลขาฯ เหมย แบบนี้ไม่ดีตรงไหนหรือคะ ต่อไปความกระตือรือร้นของสมาชิกคอมมูนก็จะถูกกระตุ้นขึ้นมา รายได้ก็เพิ่มขึ้น ฟาร์มเพาะเลี้ยงก็ไม่ต้องกังวลเรื่องขาดแคลนเสบียงอีก ทั้งยังขยายขนาดได้ต่อ สร้างผลกำไรได้มากขึ้น เสียภาษีได้มากขึ้น ช่วยขับเคลื่อนการพัฒนาของตัวอำเภอเราด้วย พอทางอำเภอมีเงิน จะทำอะไรก็สะดวกขึ้นเยอะ คุณว่าจริงไหมคะ"

เลขาฯ เหมยส่ายหน้าดิก "เธอมีเหตุผล ฉันเถียงสู้เธอไม่ได้ เรื่องใหญ่ขนาดนี้ฉันต้องคิดดูให้รอบคอบก่อน"

เขาไม่รู้เลยว่าการตามตัวอวี๋ซือหยากลับมานี่ตกลงเป็นเรื่องดีหรือเรื่องร้ายกันแน่ ตอนแรกแค่อยากแก้ปัญหาอาหารสัตว์ แต่เธอกลับเปิดท่าไม้ตายใหญ่เบ้อเริ่มใส่เขาแบบนี้เสียได้!