ตอนที่ 97 แม้เสียดายก็ยังคุ้มค่า

โลกใบนี้ช่างมหัศจรรย์เหลือเกิน คุณไม่มีทางรู้เลยว่าวินาทีถัดไปจะเกิดอะไรขึ้น!

หัวข้อสัมภาษณ์ของกลุ่มลู่สือเซี่ยนคือ คุณมองชีวิตอย่างไร?

เขาพลันแย้มยิ้ม ในฐานะเจ้าของเหรียญทองรางวัลชนะเลิศระดับมณฑลสาขาชีววิทยา หัวข้อนี้เขามีสิทธิ์พูดมากเกินพอแล้ว

ความลึกซึ้งและกว้างขวางในประเด็นนี้ที่เขามีนั้น ยากที่ใครอื่นจะเทียบเคียงได้

เพราะข้างหน้าของเขามีเหล่านักชีววิทยาผู้ยิ่งใหญ่มากมายนับไม่ถ้วน ที่ทยอยตอบคำถามนี้แทนเขามาโดยตลอด

มีทั้งดาร์วิน ผู้ก่อตั้งทฤษฎีวิวัฒนาการ

มีทั้งลินเนียส ราชาแห่งพฤกษศาสตร์

มีทั้งฟาบร์ โฮเมอร์แห่งวงการแมลง

มีทั้งฮาร์วีย์ ผู้บุกเบิกกฎการไหลเวียนของเลือดในโลก

......

มีบุคคลผู้ยิ่งใหญ่มากมายขนาดนี้คอยหนุนหลัง ความมั่นใจของเขาก็พุ่งกลับมาเปี่ยมล้นทันที

เพราะหัวข้อนี้ไม่ได้จำกัดขอบเขตอะไร ขอแค่ไม่ออกนอกเรื่องก็สามารถพูดได้อย่างเต็มที่

ไม่นานก็มีคนชิงเปิดฉากพูดเป็นคนแรก

"ผมคิดว่าชีวิตเป็นสิ่งที่มีค่าที่สุดในการมีชีวิตอยู่ของเรา ชีวิตของแต่ละคนมีเพียงแค่ครั้งเดียว แล้วชีวิตที่มีเพียงครั้งเดียวนี้เราควรใช้มันอย่างไรล่ะครับ"

"ผมเห็นด้วยกับคำพูดของออสตรอฟสกีเป็นอย่างยิ่ง ที่ว่า ทุกครั้งที่หวนนึกถึงอดีต จะต้องไม่รู้สึกเสียใจที่ใช้เวลาไปโดยเปล่าประโยชน์ และไม่รู้สึกละอายใจที่อยู่อย่างไร้ค่าไร้ผลงาน"

"คุณค่าของชีวิตอยู่ที่การมองโลกในแง่ดี การมุ่งไปข้างหน้า ความกระตือรือร้น และการเสียสละ ความหมายของชีวิตไม่ได้อยู่ที่การดำรงอยู่ต่อไปเท่านั้น แต่ที่สำคัญยิ่งกว่าคือการเพิ่มพูนคุณค่าของมันให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เราต้องรู้จักค้นหาสิ่งที่เป็นความจริง ความดี และความงามในชีวิต เพื่อให้ชีวิตเต็มไปด้วยความอุดมสมบูรณ์และงดงามตระการตาครับ"

คนที่กล้าเป็นผู้บุกเบิกคนแรกย่อมมีฝีมืออยู่บ้างจริง ๆ

กรรมการบนเวทีพยักหน้าพลางให้คะแนนลงบนกระดาษ เห็นได้ชัดว่าผลงานของนักเรียนคนนี้ไม่เลวเลย

คิ้วของลู่สือเซี่ยนพลันขมวดเข้าหากัน ดูเหมือนข่าวร้ายจะโผล่มาอีกเรื่องแล้ว

ดูท่าการสัมภาษณ์คงไม่ได้ประเมินแค่เนื้อหาอย่างเดียวสินะ! น้ำหนักของความสามารถด้านอื่นอาจจะหนักกว่าด้วยซ้ำ

แม้เนื้อหาของอีกฝ่ายจะค่อนข้างซ้ำซากจำเจ แต่เขากลับพูดจาได้อารมณ์ความรู้สึก สีหน้าสงบนิ่ง มั่นใจได้เลยว่าไม่มีปัญหาเรื่องการเข้าสังคมและการใช้ชีวิต จึงได้รับการยอมรับ

คนที่สองที่พูดคือนักเรียนหญิงคนหนึ่ง

"ไม่ว่าพวกเราจะเป็นผู้ประสบความสำเร็จที่คนอื่นอิจฉา หรือเป็นผู้เฝ้ารอคอยอันเรียบง่ายที่อิจฉาคนอื่น ขอเพียงเราปฏิบัติต่อชีวิตด้วยดี ทะนุถนอมทุกเสี้ยววินาทีของชีวิต และมีความสุขกับความจริงแท้ของวิถีชีวิตรวมถึงความเบิกบานของชีวิต ชีวิตของพวกเราก็ล้วนมีความหมาย และจะเป็นผู้เข้มแข็งในการดำเนินชีวิตค่ะ

"ความหมายของชีวิตยังอยู่ที่การมีชีวิตอยู่อย่างมีความสุข และนำพาความสุขไปสู่ผู้คนรอบข้างให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ค่ะ"

นักเรียนหญิงตอบได้อย่างผึ่งผายสง่างาม ไม่มีความประหม่าแม้แต่น้อย

ทว่าเพราะเหตุนี้ แววตาของลู่สือเซี่ยนจึงยิ่งทวีความเคร่งขรึม

เขาอดทอดถอนใจในใจไม่ได้ ดูท่าก่อนหน้านี้จะประเมินเด็กพวกนี้ต่ำเกินไปจริง ๆ

คนที่ก้าวมาถึงจุดนี้ได้ล้วนเป็นระดับหัวกะทิในหมู่หัวกะทิทั้งสิ้น ตอนนี้หวังจะให้พวกเขาทำพลาดก็คงเป็นเรื่องเพ้อฝันแล้ว

สิ่งเดียวที่มีโอกาสเปลี่ยนแปลงผลลัพธ์ได้ในตอนนี้ ก็คือการแสดงออกของตัวเขาเอง

ไม่นานก็ถึงคิวของลู่สือเซี่ยนซึ่งเป็นคนที่สามนับจากคนสุดท้าย

ลู่สือเซี่ยนเตรียมตัวพร้อมแล้ว เขายืนขึ้นพร้อมรอยยิ้ม

"ในช่วงที่วิทยาศาสตร์ธรรมชาติยังไม่พัฒนา ผู้คนต่างสับสนงุนงงกับความหลากหลายหลากสีสันอันตระการตาที่เกิดขึ้นจากชีวิต พวกเขามักจะมองว่าสิ่งมีชีวิตกับสิ่งไม่มีชีวิตเป็นสองอาณาเขตที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงและไม่มีความเกี่ยวข้องกัน ทั้งยังคิดว่าสิ่งมีชีวิตไม่ได้อยู่ภายใต้กฎการเคลื่อนที่ของสสารที่ไร้ชีวิต"

พอลู่สือเซี่ยนพูดประโยคนี้จบ ผู้เข้าสอบรอบข้างต่างสะบัดหน้าหันมามองเขาแทบจะทันที

ส่วนอาจารย์ที่เป็นกรรมการกลับตาเป็นประกาย ราวกับกำลังบอกว่า ดูเหมือนจะมีอะไรน่าสนใจขึ้นมาแล้วสิ!

เสียงของเขายังคงดังต่อไป

"ต่อมาจนกระทั่งถึงยุคทศวรรษ 1940 ผู้คนก็เริ่มตระหนักว่าชีวิตเป็นรูปแบบการเคลื่อนที่ชนิดหนึ่งของสสาร หน่วยพื้นฐานของชีวิตคือเซลล์ ปรากฏการณ์ของชีวิตก็คือการแสดงออกของการเคลื่อนที่และการถ่ายทอดที่ผสมผสานกันของปริมาณทั้งสาม ได้แก่ สสาร พลังงาน และข้อมูลในระบบอันซับซ้อนนี้ครับ"

"'กำเนิดสิ่งมีชีวิต' ของดาร์วิน บิดาแห่งทฤษฎีวิวัฒนาการ ได้อธิบายถึงเส้นทางที่พวกเราวิวัฒนาการจากสิ่งมีชีวิตในมหาสมุทรจนกลายมาเป็นมนุษย์ในท้ายที่สุด และได้บอกรหัสพันธุกรรมของชีวิตแก่พวกเรา นั่นคือ สปีชีส์สามารถเปลี่ยนแปลงได้ สิ่งมีชีวิตมีวิวัฒนาการ และการคัดเลือกโดยธรรมชาติก็คือพลังขับเคลื่อนดั้งเดิมของวิวัฒนาการทางชีวภาพครับ"

"กฎการถ่ายทอดทางพันธุกรรมสามข้อของเมนเดล บิดาแห่งวิชาพันธุศาสตร์ ได้อธิบายถึงการรวมกลุ่มใหม่ของปัจจัยทางพันธุกรรมในสิ่งมีชีวิต เขาเป็นผู้ผลักทฤษฎีแพนเจเนซิส (pangenesis) ตกจากยอดเมฆด้วยมือตนเอง แล้วก้าวขึ้นสู่บัลลังก์แห่งการถ่ายทอดทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตครับ"

"'ชีวิตคืออะไร: มุมมองทางฟิสิกส์ต่อเซลล์ที่มีชีวิต' ของชเรอดิงเงอร์ บิดาแห่งกลศาสตร์คลื่น ได้บอกกับพวกเราว่าโดยหลักการแล้ว ฟิสิกส์และเคมีสามารถอธิบายปรากฏการณ์ของสิ่งมีชีวิตได้ นับเป็นเสียงเบิกโรงที่เปิดเผยความลึกลับระดับจุลภาคของการถ่ายทอดทางพันธุกรรมครับ"

"วัตสันกับคริก บิดาแห่งดีเอ็นเอ ได้เสนอแบบจำลองโครงสร้างโมเลกุลเกลียวคู่ของดีเอ็นเอ ซึ่งอธิบายได้อย่างสมบูรณ์แบบว่าดีเอ็นเอจำลองตัวเองผ่านการคลายเกลียวคู่ โดยใช้สายเดี่ยวแต่ละสายเป็นแม่แบบในการสังเคราะห์สายคู่สม และข้อมูลทางพันธุกรรมถูกเข้ารหัสในรูปของลำดับเบสบนสายยาวอย่างไร สิ่งนี้บ่งบอกว่ามนุษย์กำลังจะเปิดม่านความลี้ลับของการถ่ายทอดทางพันธุกรรม และช่วยให้พวกเราเข้าใจกระบวนการของชีวิตได้อย่างลึกซึ้งยิ่งขึ้นครับ"

"ทฤษฎีระบบสิ่งมีชีวิตของแบร์ทาลันฟี ทฤษฎีโครงสร้างกระจายตัวของพริโกจิน รวมถึงทฤษฎีกฎการไหลเวียนของเลือดของฮาร์วีย์ และทฤษฎีอื่น ๆ ในเวลาต่อมา ต่างก็เปิดเผยความงดงามของโลกแห่งสิ่งมีชีวิตให้พวกเราได้ประจักษ์เช่นกันครับ"

"พวกเขาเกือบจะตอบคำถามทั้งหมดเกี่ยวกับชีวิตตั้งแต่หนึ่งถึงหนึ่งร้อยได้แล้ว แต่คำถามจากศูนย์ถึงหนึ่งนั้น จนถึงทุกวันนี้ก็ยังไม่มีคำตอบ"

"แท้จริงแล้วชีวิตถือกำเนิดมาจากที่ใดกันแน่ ในสวนกุหลาบแห่งการตามหาความจริงนี้ ในยามที่พวกมันเบ่งบานอย่างงดงาม ก็เต็มไปด้วยขวากหนามเช่นกันครับ"

"ต้องมีสักวันที่พวกเราจะเข้าใจอย่างถ่องแท้ว่าชีวิตมาจากไหน และจะมุ่งหน้าไปสู่ทิศทางใด คำตอบอาจซ่อนอยู่ในการสำรวจค้นคว้าอย่างไม่หยุดยั้งนี้เองครับ"

"และหนึ่งในเป้าหมายในอนาคตของผม ก็คือการได้อุทิศพลังอันน้อยนิดบนเส้นทางสายนี้ครับ!"

"ผมขอจบการพูดเพียงเท่านี้ ขอบคุณทุกคนครับ!"

พูดจบ ลู่สือเซี่ยนก็โค้งคำนับแล้วนั่งลง

ขณะที่ผู้เข้าสอบคนอื่น ๆ รอบข้างต่างพากันอ้าปากค้างไปนานแล้ว ราวกับวิญญาณหลุดออกจากร่าง

พวกเรากำลังพูดเรื่องความหมายและคุณค่าของชีวิตตัวเองอยู่นี่นา หมอนี่เล่นขุดบรรพบุรุษสิบแปดชั่วโคตรของมนุษยชาติออกมาหมดเลย

เกินเบอร์ไปแล้วจริง ๆ!

ด้วยเหตุนี้ ผู้เข้าสอบอีกสองคนที่ต้องพูดต่อหลังจากนั้นจึงได้รับผลกระทบไปเต็ม ๆ

ไม่เพียงแต่พวกเขาจะไม่รู้จะพูดอะไรดี แม้แต่คนฟังก็ไม่ได้สนใจว่าพวกเขากำลังพูดอะไรอยู่ด้วยซ้ำ

เมื่อเห็นกรรมการพยักหน้าให้ตนครั้งแล้วครั้งเล่า ลู่สือเซี่ยนก็ลอบถอนหายใจด้วยความโล่งอกในใจ

ด่านนี้น่าจะผ่านแล้วสินะ!

ลู่สือเซี่ยนผ่อนลมหายใจออกมาเบา ๆ แล้วเดินออกจากห้องสอบ ร่างกายกลับมาผ่อนคลายอีกครั้งโดยไร้ซึ่งภาระใด ๆ

เขาไปพบกับเจียงอวิ๋นคุนที่หน้าประตูโรงเรียน เตรียมกินมื้อเที่ยงเสร็จแล้วค่อยเดินทางกลับโรงเรียน

บ่ายโมงกว่า ทั้งสองก็ขึ้นรถบัสเพื่อมุ่งหน้าไปยังสถานีรถไฟ บอกลาเมืองนี้อย่างเงียบเชียบ

ไม่ว่าการเดินทางครั้งนี้จะมอบสิ่งใดให้แก่เขา

มันก็สมบูรณ์แบบแล้ว เพราะถึงจะมีเรื่องน่าเสียดาย แต่มันก็คุ้มค่า

......

ในวันเดียวกันนั้น ลู่สือเซี่ยนก็เดินทางกลับถึงจินหลิง

เรื่องการสอบรอบสองของห้องเรียนเด็กอัจฉริยะจบลงไปชั่วคราว ลู่สือเซี่ยนจึงกลับเข้าสู่วิถีชีวิตปกติอีกครั้ง

ทว่าวิถีชีวิตนี้เป็นเรื่องปกติแค่สำหรับเขาเท่านั้น ไม่สามารถนำไปใช้กับคนอื่นได้

เหลือเวลาอีกไม่ถึงหนึ่งเดือนก็จะถึงการแข่งขันชีววิทยาโอลิมปิกรอบชิงแชมป์ระดับชาติแล้ว เขาจำเป็นต้องหยิบเนื้อหาด้านนี้กลับมาทบทวนใหม่อีกครั้ง

วันต่อมา เมื่อไปถึงห้องเรียน

เพื่อน ๆ ร่วมชั้นต่างรู้กันหมดแล้วว่าเขาไปสอบรอบสองของห้องเรียนเด็กอัจฉริยะที่มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีฮวาจงมา

แต่ละคนต่างพากันอยากรู้อยากเห็นเป็นอย่างยิ่ง

ลู่สือเซี่ยนเตรียมใจไว้ก่อนแล้ว จึงร่างคำตอบสำหรับคำถามสารพัดไว้ในหัวล่วงหน้า

แต่คำถามแรกกลับทำให้เขาถึงกับอึ้งไปเลย

"เทพลู่ พวกผู้หญิง (ผู้ชาย) ที่ไปสอบรอบสองของห้องเรียนเด็กอัจฉริยะหน้าตาเป็นยังไงบ้างอะ หน้าตาดีกันไหม"