บทที่ 289 โจทย์ทางเลือก

จู่ๆ หลี่เซี่ยงตงก็หักเลี้ยวหัวข้อสนทนาแบบไม่มีปี่มีขลุ่ย วกเข้าเรื่องการแต่งงานของโหวซานและอาเจ๋อ ทำเอาเจ้าตัวถึงกับตั้งตัวไม่ติด เขายิ้มร่าพร้อมมอบสโลแกนเตือนใจให้ทั้งคู่ “อย่าโง่เง่า อย่าดึงเช็ง ต้องรีบชิงลงมือก่อนเวลา!” ตราบใดที่โหวซานและอาเจ๋อมีลูกคนที่สองก่อนที่นโยบายวางแผนครอบครัวจะถูกบรรจุเป็นกฎหมายระดับชาติ หน้าที่การงานและครอบครัวของพวกเขาก็จะปลอดภัย แต่ถ้ามัวแต่ยืดยาด ลากยาวไปจนถึงปี 82 แล้วเกิดลูกคนแรกดันเป็นผู้หญิง... สำหรับพ่อของอาเจ๋อยังพอคุยกันได้ เพราะอาเจ๋อเป็นลูกโทน แถมพ่อแกเป็นปัญญาชนหัวสมัยใหม่ที่เคยเรียนมหาวิทยาลัย อาจจะเปิดกว้างเรื่องเพศของหลาน แต่โหวซานเป็นลูกคนที่สาม มีพี่สาวสองคน ดูจากทรงแล้ว หลี่เซี่ยงตงมั่นใจว่า ‘โหวเจี้ยนเซ่อ’ พ่อของโหวซาน ต้องมีค่านิยมหัวโบราณแบบ ‘ต้องมีลูกชายสืบสกุล’ ฝังหัวอยู่แน่นอน ถ้าเกิดเหตุการณ์แบบนั้นขึ้นจริงๆ โหวเจี้ยนเซ่อผู้เป็นพ่อคงต้องเจอกับ ‘โจทย์ทางเลือก’ ข้อใหญ่ จะเลือกหลานชาย? หรือจะเลือกเก้าอี้ตำแหน่ง? เจอโจทย์ข้อนี้เข้าไป โหวเจี้ยนเซ่อคงกินไม่ได้นอนไม่หลับแน่... เห็นโหวซานกับอาเจ๋อยังทำหน้าเอ๋อ หลี่เซี่ยงตงถอนหายใจเฮือก “พวกเอ็งไม่สังเกตเหรอว่าช่วงนี้การประชาสัมพันธ์เรื่องวางแผนครอบครัวมันถี่ขึ้นเรื่อยๆ?” โหวซานสงสัย “พี่ตง ไม่เห็นต้องกังวลขนาดนั้นเลยมั้ง?” อาเจ๋อเสริม “นั่นสิตงจื่อ โทรโข่งเหล็กในตรอกบ้านเราก็ประกาศปาวๆ อยู่ทุกวี่ทุกวัน แต่ชาวบ้านเขาก็ยังปั๊มลูกกันโครมๆ ใครสนล่ะ? ปล่อยเขาประกาศไปเถอะ นโยบายเมื่อปีก่อนยังตะโกนดังกว่านี้อีก ตอนนี้เปลี่ยนหน้ามือเป็นหลังมือไปแล้ว” หลี่เซี่ยงตงหัวเราะ หึๆ ในลำคอ... สองคนนี้ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตาจริงๆ ไม่ใช่แค่สองคนนี้หรอก คนส่วนใหญ่ก็คิดแบบนี้ จนกระทั่งอีกสองปีข้างหน้าโดนเจ้าหน้าที่บุกไปลากหมูจูงวัว รื้อประตูพังบ้านนั่นแหละ ถึงจะได้เห็นฤทธิ์เดชของนโยบายนี้! “ไม่เชื่อพี่ตง ระวังน้ำตาจะเช็ดหัวเข่า” หลี่เซี่ยงตงนั่งขัดสมาธิบนเตียงด้วยท่าทางสงบนิ่งดุจผู้ทรงภูมิ ยกแก้วน้ำขึ้นจิบ “เอาเป็นว่า ข้าเตือนพวกเอ็งหมดเปลือกแล้ว จะฟังไม่ฟังก็เรื่องของพวกเอ็ง ข้าขี้เกียจพูดมาก แต่บอกไว้ก่อนนะ ถึงเวลาเดือดร้อนอย่ามาวิ่งร้องไห้ฟูมฟายให้ข้าฟังนะ ข้าไม่ชอบฟังเรื่องบัดซบ” เจอไม้นี้เข้าไป โหวซานกับอาเจ๋อก็เริ่มนั่งไม่ติด ปกติเวลาอยู่กันสามคนมักจะเฮฮาปาร์ตี้ ถ้าไม่ใช่เรื่องธุรกิจ หลี่เซี่ยงตงแทบไม่เคยพูดจาซีเรียสจริงจังขนาดนี้มาก่อน “ตงจื่อ เอ็งไปได้ข่าวงในอะไรมาหรือเปล่า?” อาเจ๋อถามเสียงเครียด โหวซานก็จ้องหน้าพี่ใหญ่อย่างรอคำตอบ “ไม่มีหรอก ข้าก็แค่ชาวบ้านตาดำๆ จะไปมีปัญญาล้วงลูกนโยบายรัฐได้ไง” เห็นทั้งคู่เริ่มใส่ใจ หลี่เซี่ยงตงเลยตัดสินใจขยายความอีกหน่อย ยังไงก็เพื่อนกัน “พวกเอ็งก็รู้ว่าข้าชอบอ่านหนังสือพิมพ์ ตอนนี้วาระแห่งชาติอันดับหนึ่งคืออะไร? นอกจากเรื่องปฏิรูปเศรษฐกิจ ก็คือเรื่องแก้ปัญหาคนว่างงานวัยหนุ่มสาวใช่ไหม?”

“ลองคิดดูสิ ตอนนี้วัยรุ่นที่หางานทำไม่ได้มีเกลื่อนเมือง ถ้าขืนปล่อยให้ปั๊มลูกกันไม่ยั้งแบบนี้ อีกสิบปีซาวปีจะทำยังไง? ประเทศเราจะเอาตำแหน่งงานที่ไหนมารองรับ? ความมั่นคงทางสังคมคือรากฐานของการพัฒนาประเทศนะเว้ย”

“เพื่อสกัดปัญหานี้ รัฐต้องงัดมาตรการเด็ดขาดออกมาใช้แน่ ตอนนี้แค่รณรงค์ชาวบ้านยังไม่ฟัง พวกเอ็งคิดว่ามาตรการบังคับมันจะยังอยู่อีกไกลงั้นเหรอ?”

“เชี่ย!”

“ไม่จริงน่า?!” โหวซานกับอาเจ๋อขนลุกซู่ไปทั้งตัว! หลี่เซี่ยงตงแอบขำในใจ กะแล้วเชียว พูดเรื่องอุดมการณ์พวกมันไม่สนหรอก แต่พอโยงเรื่องลูกเข้ากับ ‘ตำแหน่งงาน’ เท่านั้นแหละ ต่อให้สมองทึบแค่ไหนก็นึกภาพออกว่านโยบายนี้ต้องเอาจริงแน่! เพียะ เพียะ! หลี่เซี่ยงตงตบมือเรียกสติเพื่อนทั้งสอง “ดึงสติกลับมาหน่อย โหวซาน ต่อไปต้องพึ่งเอ็งแล้วนะ” โหวซานงง “หือ? พึ่งอะไรผม?” หลี่เซี่ยงตงยิ้ม “เปลี่ยนกะรถไฟไง เอ็งต้องไปคุยกับพี่เขย ให้ย้ายพวกเราสามคนไปลงสายที่วิ่งไป ‘หมิ่นหนาน’ (ฮกเกี้ยนใต้)” พอเปลี่ยนเรื่อง โหวซานก็ตั้งสติได้ เขาตบหน้าอกผาง “พี่ตง วางใจได้ เรื่องนี้จิ๊บจ๊อย เดิมทีพวกเราก็ยังไม่ได้สังกัดสายไหนถาวรอยู่แล้ว พอกลับไปเดี๋ยวผมไปคุยกับพี่เขยให้ ส่วนกลุ่มของอาเจ๋อ พี่เขยผมก็พอจะคุยได้เหมือนกัน” โหวซานพูดถูก พวกเขาเพิ่งเริ่มงาน นอกจากรอบแรกที่ไปเทียนจิน รอบหลังๆ ที่มาซานตงก็อาศัยเส้นสายโหวซานแลกเวรกับคนอื่นมาตลอด ตามระเบียบปกติ พนักงานใหม่พอเริ่มคล่องงานแล้วจะถูกจับลงสายประจำ แล้วค่อยหมุนเวียนสายสั้นสายยาวปีละหนึ่งถึงสองครั้ง แต่เพราะบารมีของพี่เขยโหวซาน พวกเขาเลยลอยชายมาได้จนถึงป่านนี้ เรื่องเส้นทางเคลียร์แล้ว หลี่เซี่ยงตงหันไปหาอาเจ๋อต่อ “อาเจ๋อ รีบกินข้าวสิ เดี๋ยวเย็นหมด” อาเจ๋อถือกล่องข้าว ขยับก้นถอยหลังพิงผนังตู้รถไฟอย่างระแวง “ตงจื่อ เอ็งยิ้มเจ้าเล่ห์แบบนี้ ข้ารู้สึกเหมือนเอ็งกำลังวางแผนจะกินหัวข้าอยู่ มีอะไรก็รีบพูดมาเถอะ ขืนไม่พูดข้ากินข้าวไม่ลง” หลี่เซี่ยงตงหัวเราะ “บ้านตายายเอ็งอยู่ส่วนไหนของฮกเกี้ยน? ยังมีญาติเหลืออยู่ไหม?” อาเจ๋อถอนหายใจโล่งอก “อยู่เฉวียนโจวยังมีญาติอยู่ ป้าใหญ่กับป้ารองไม่ได้ตามตากับยายไปเมืองนอก เมื่อไม่นานมานี้เรายังเขียนจดหมายหากันอยู่เลย”