ตอนที่ 62 หนึ่งไม่มีสอง

"ไม้ไห่หวงงั้นเหรอ?!"

ทั้งสามคนแทบจะอุทานออกมาพร้อมกัน

จากนั้นทั้งสามคนก็อดไม่ได้ที่จะสบตากันไปมา

หลินเจิ้งชิงยื่นมือไปจับดูก่อนเป็นคนแรก

"โอ้โฮ! ถ่วงมือดีแท้!"

"ยอดเยี่ยม! ไม้ไห่หวงแท้แน่นอน!"

หลินเจิ้งชิงเพียงแค่ปรายตามอง ลูบคลำสองสามที ก็ฟันธงออกมาได้ทันที

"สวยมาก! กระบอกใส่ภาพไม้ไห่หวงที่งดงามขนาดนี้ ผมเพิ่งจะเคยเห็นเป็นครั้งแรกเลย"

หลินเจิ้งชิงพูดพลางเปิดฝาออก แล้วพบว่าข้างในมีภาพวาดอยู่หนึ่งม้วน

ทว่าเขากลับไม่ได้สนใจภาพวาดใบนั้น แต่ยังคงพินิจพิจารณากระบอกใส่ภาพอย่างละเอียดลออต่อไป

"นี่... ถึงกับคว้านออกมาจากท่อนไม้ทั้งท่อนเลย!"

"ไม้ไห่หวงทั้งท่อนเลยหรือครับ?"

โจวเจิ้งฟังแล้วถึงกับตกตะลึง

"ใช่แล้ว!"

หลินเจิ้งชิงพยักหน้า ก่อนจะส่งกระบอกใส่ภาพให้โจวเจิ้ง

"คุณโจว คุณลองดูสิ หายากจริง ๆ!"

โจวเจิ้งรับกระบอกใส่ภาพไปแล้วก็เริ่มศึกษาดูด้วยเช่นกัน ถึงขั้นมองข้ามภาพวาดที่อยู่ข้างในไปโดยสิ้นเชิง

เชี่ยเอ๊ย! เป้าหมายหลักของผมคือมาประเมินภาพกับจำนองภาพวาดนะโว้ย!

กระบอกใส่ภาพอันเดียวมันจะมีราคาสักเท่าไหร่กันเชียว!

"เอ๊ะ! บนฝานี้มีตัวอักษรอยู่ด้วย!"

จู่ ๆ โจวเจิ้งก็ส่งเสียงอุทานเบา ๆ ครั้นเพ่งมองดูให้ชัด ดวงตาก็เบิกกว้างด้วยความประหลาดใจจนบรรยายไม่ถูก

"'เดือนห้าปีเกิงอิ๋น บังเอิญได้ไม้ไห่หวงชั้นยอดมา จึงประดิษฐ์กระบอกม้วนภาพขึ้นเอง ไป๋สือ'"

พอโจวเจิ้งอ่านจบ ก็อดไม่ได้ที่จะเงยหน้าขึ้นมองหลินเจิ้งชิงกับม่ายเวยเหลียน

"ของฉีไป๋สือ!"

ม่ายเวยเหลียนรีบประคองรับฝานั้นมาด้วยสองมือ เพียงมองปราดเดียว เขาก็พยักหน้า

"นี่คือลายมือของฉีไป๋สือจริง ๆ!"

"กระบอกใส่ภาพที่ฉีไป๋สือลงมือทำด้วยตัวเอง ช่างหายากยิ่งนัก!"

ม่ายเวยเหลียนพูดพลางส่งฝาไปให้หลินเจิ้งชิงดู

หลินเจิ้งชิงดูเสร็จก็พยักหน้าไม่หยุด

"ก่อนที่ฉีไป๋สือจะมีชื่อเสียง เขาเคยเป็นช่างไม้มาก่อน ปีเกิงอิ๋นน่าจะเป็นช่วงที่ฉีไป๋สือผันตัวมาเป็นจิตรกรเต็มตัวพอดี กระบอกใส่ภาพชิ้นนี้จึงมีคุณค่าทางวิชาการและงานวิจัยอย่างยิ่ง!"

ม่ายเวยเหลียนอดไม่ได้ที่จะวิเคราะห์กระบอกใส่ภาพชิ้นนี้ ดูออกเลยว่าหมอนี่มีความเป็นมืออาชีพจริง ๆ และศึกษาศิลปินรวมถึงผลงานศิลปะร่วมสมัยมาไม่น้อย

"เอ่อ คุณเหมยครับ กระบอกใส่ภาพชิ้นนี้จะนำมาประเมินเพื่อจำนองร่วมด้วยหรือเปล่าครับ?"

บอกตามตรงว่าผมยังไม่ได้คิดเรื่องนี้ไว้

ถ้ามูลค่าของภาพวาดมันพอแล้ว ก็ไม่มีความจำเป็นต้องเอากระบอกใส่ภาพมาจำนองด้วย เผื่อสุดท้ายหลุดจำนองถูกธนาคารยึดไปหมด ตัวผมจะไม่เสียแรงเปล่าหรอกหรือ!

"ดูภาพก่อนเถอะครับ! เรื่องกระบอกค่อยว่ากันทีหลัง"

"โอ้! ใช่ ๆ ๆ ข้างในนี้ยังมีภาพวาดอยู่อีกหนึ่งภาพนี่นา!"

พอผมทักขึ้นมา ทุกคนถึงนึกขึ้นได้ว่าผมนำภาพวาดมาให้ประเมิน

คราวนี้ไม่ได้ให้หลินเจิ้งชิงเริ่มก่อน แต่ม่ายเวยเหลียนดึงภาพวาดออกมาจากกระบอกโดยตรง

"ยังเป็นภาพต้นฉบับที่ยังไม่ได้ผนึกม้วนเลยนี่!"

โจวเจิ้งเอ่ยขึ้นมาประโยคหนึ่ง ทว่าเมื่อม่ายเวยเหลียนได้ภาพวาดไปแล้วก็ไม่พูดไม่จาอีกเลย

เขาค่อย ๆ คลี่ภาพวาดออกบนโต๊ะอย่างแผ่วเบา ใช้ที่ทับกระดาษกดหัวท้ายไว้ แล้วเริ่มตรวจพิจารณาภาพวาดทันที

เหมือนกับตอนแรก พอเข้าสู่ขั้นตอนการประเมิน หมอนี่ก็ไร้ความรู้สึก ดูสุขุมเยือกเย็นและเป็นกลางอย่างยิ่ง

เวลาในการประเมิน "ภาพกุ้งเก้าตัว" ภาพนี้สั้นกว่าภาพ "ชิวหลินสิงเชอถู" ก่อนหน้านี้มาก เพราะตัวภาพค่อนข้างเรียบง่าย อีกทั้งยังไม่ได้ผ่านการผนึกม้วน

ราว ๆ สิบนาที ม่ายเวยเหลียนก็เงยหน้าขึ้น แล้วสละตำแหน่งให้โจวเจิ้งกับหลินเจิ้งชิง

โจวเจิ้งกับหลินเจิ้งชิงไม่ได้ตีหน้านิ่งวางมาดเย่อหยิ่งเย็นชาเหมือนอย่างม่ายเวยเหลียน

"ดูจากตัวอักษรบนภาพนี้น่าจะมีเรื่องราวเบื้องหลังสินะครับ?"

โจวเจิ้งอดไม่ได้ที่จะมองแล้วเอ่ยถามขึ้นมา

เดิมทีผมตั้งใจจะไม่พูดอะไร แต่ในเมื่อผู้ประเมินถาม ผมก็ย่อมต้องตอบ

ยิ่งไปกว่านั้น ผมก็กำลังรอให้พวกเขาถามอยู่พอดี

ถ้าพวกเขาไม่ถาม เรื่องเล่านี้ก็คงจะเปิดประเด็นได้ลำบาก

"ภาพวาดกับกระบอกใส่นี้มาคู่กันครับ ผมรับซื้อมาจากลูกชายของหูมั่วผู้มีพระคุณที่ระบุไว้บนภาพ ได้ยินลูกชายของหูมั่วเล่าว่า สมัยนั้นฉีไป๋สือเผชิญหน้ากับพวกโจรบนทางเขา หูมั่วผู้เป็นพ่อได้ช่วยชีวิตเขาไว้ ฉีไป๋สือจึงวาดภาพนี้มอบให้หูมั่วเป็นพิเศษเพื่อแสดงความขอบคุณ ภาพนี้ก็เลยยังไม่ได้ผ่านการผนึกม้วน ส่วนกระบอกใส่ภาพนี้ ฉีไป๋สือเห็นว่าหูมั่วเป็นแค่คนหาบของขึ้นเขาคงเก็บรักษาภาพไม่เป็น จึงมอบกระบอกใส่ภาพนี้ให้หูมั่วไปด้วย เพื่อตอบแทนบุญคุณช่วยชีวิตครับ"

พอนิทานของผมจบลง ผู้ประเมินทั้งสามคนก็ส่งเสียงจึ๊ปากทึ่งกันยกใหญ่

ส่วนคนที่ตกใจที่สุดในที่เกิดเหตุ ผมเดาว่าคงเป็นซูโม่ที่ยืนอยู่ข้าง ๆ ผมนี่แหละ

สีหน้าเธอเต็มไปด้วยความประหลาดใจระคนสงสัย แต่ก็พูดอะไรออกมาไม่ได้

เพราะภาพวาดนี้ เธอเคยเห็นมาก่อน

"มิน่าล่ะ!"

หลินเจิ้งชิงอดทอดถอนใจไม่ได้

"แค่ตัวเรื่องเล่านี้อย่างเดียวก็มีมูลค่าหลายล้านแล้ว!"

โจวเจิ้งอดส่ายหน้าพลางหัวเราะออกมาไม่ได้

"อีกอย่าง ข้อดีที่สุดของมันก็คือ เรื่องเล่านี้มีบันทึกเป็นตัวอักษรอยู่บนภาพวาดพอดี สามารถใช้เป็นหลักฐานยืนยันได้ ถือว่ามีคุณค่าอย่างยิ่งต่อการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับฉีไป๋สือ"

หลินเจิ้งชิงพูดจบก็อดไม่ได้ที่จะหันไปมองม่ายเวยเหลียนกับโจวเจิ้ง

"ภาพนี้ ข้อสรุปของผมคือของแท้ แล้วทั้งสองท่านล่ะครับ"

โจวเจิ้งพยักหน้า "ผมก็เช่นกันครับ"

"ผ่าน"

ม่ายเวยเหลียนยังคงใช้เพียงสองพยางค์ กระชับและได้ใจความเช่นเดิม

"ถ้าอย่างนั้นรบกวนวิลเลียมช่วยประเมินราคาหน่อยได้ไหมครับ"

เควินขอให้ม่ายเวยเหลียนช่วยตีราคาอีกครั้ง

"ภาพกุ้งเก้าตัวนี้ ผมประเมินราคาไว้ที่ยี่สิบเจ็ดล้านครับ"

สิ้นเสียงนี้ ทั้งหลินเจิ้งชิงและโจวเจิ้งต่างก็ตกตะลึงไปตาม ๆ กัน

โดยทั่วไปในวงการสะสมของเก่าเป็นที่ยอมรับกันว่า กุ้งของฉีไป๋สือตัวหนึ่งจะตกอยู่ที่ราว ๆ หนึ่งล้านถึงหนึ่งล้านห้าแสน

ทว่าภาพนี้กลับให้ราคาสูงถึงตัวละสามล้าน

ยิ่งไปกว่านั้น นี่คือราคาประเมินนะ!

ดังที่กล่าวไปก่อนหน้านี้ว่าราคาประเมินโดยทั่วไปจะค่อนข้างรัดกุม พูดให้ตรงกว่านั้นก็คือ ถ้าราคาประเมินลดลงมาสักยี่สิบถึงสามสิบเปอร์เซ็นต์ นั่นก็ถือว่าใกล้เคียงกับราคาตลาดมากแล้ว

"ตัวละสามล้านเลยหรือครับ"

สีหน้าของโจวเจิ้งเต็มไปด้วยความประหลาดใจ

ม่ายเวยเหลียนรีบอธิบายทันที

"ภาพนี้จะเอาไปเปรียบเทียบกับผลงานวาดเพื่อสังคมทั่วไปของฉีไป๋สือไม่ได้ครับ นี่คือผลงานที่เขาทุ่มเทใจวาดเพื่อตอบแทนบุญคุณช่วยชีวิต ประการแรก ระดับฝีมือทางศิลปะค่อนข้างสูง เรามองออกได้เลยว่าวาดอย่างตั้งใจมาก แน่นอนว่าหากเทียบกับกุ้งในยุคบั้นปลายชีวิตของฉีไป๋สือแล้วก็ยังถือว่ามีความต่างอยู่บ้าง ประการที่สอง กุ้งเก้าตัวสื่อความหมายถึงบุญคุณช่วยชีวิต แตกต่างจากทั่วไปและมีเพียงหนึ่งเดียว ประการที่สาม ภาพนี้มีคุณค่าเป็นเอกลักษณ์อย่างยิ่งต่อการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับฉีไป๋สือ"

"ดังนั้น ด้วยเหตุผลทั้งสามข้อนี้ การที่ราคาจะเพิ่มขึ้นเป็นสามเท่าของราคาขั้นต่ำ จึงไม่ถือว่าสูงไปเลยแม้แต่น้อยครับ"

หลินเจิ้งชิงฟังแล้วก็อดพยักหน้าตามไม่ได้

"ผมเห็นด้วยกับคำพูดของคุณม่ายครับ นี่คืองานศิลปะที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และการวิจัย และมีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวจริง ๆ"

"อ้อ เกือบลืมไปเลย"

ม่ายเวยเหลียนหันมามองผมกะทันหัน สีหน้าจริงจังเคร่งขรึม

"คุณเหมย กระบอกใส่ภาพนี้ของคุณจะให้ประเมินราคาไปด้วยกันเลยไหมครับ"

ภาพวาดนี้ราคายี่สิบเจ็ดล้าน ถ้าลดราคาลงมาเหลือแปดสิบเปอร์เซ็นต์ ก็จะอยู่ที่ยี่สิบเอ็ดล้านหกแสน ซึ่งเกินกว่าหกเจ็ดล้านไปไกลมากแล้ว

ผมคิดว่ากระบอกใส่ภาพคงไม่จำเป็นต้องเอาไปจำนองหรอก เก็บไว้กับตัวเองดีกว่า

ทว่าสำหรับมูลค่าของมันนั้น ผมกลับอยากรู้ขึ้นมาจริง ๆ

"กระบอกใส่ภาพประเมินราคาได้เท่าไหร่หรือครับ"

"เป็นแบบนี้ครับ เรื่องนี้ต้องดูว่าคุณจะประเมินราคาแยกต่างหาก หรือจะประเมินภาพกับกระบอกใส่ภาพรวมกัน"

"มันต่างกันมากเลยหรือครับ"

"แน่นอนสิครับ แถมส่วนต่างยังมากโขเลยด้วย เพราะการมีกระบอกใส่ภาพ จะทำให้เรื่องราวทั้งหมดสมบูรณ์และลึกซึ้งยิ่งขึ้น สำหรับนักสะสมรายใหญ่ที่ชื่นชอบฉีไป๋สือหลาย ๆ คน พวกเขาย่อมยินดีที่จะจ่ายเงินก้อนโตเพื่อซื้อมันไปสะสมอย่างแน่นอนครับ"

จริงแท้ทีเดียว สำหรับนักสะสมตัวจริงแล้ว สิ่งที่พวกเขาดูไม่ได้มีเพียงแค่มูลค่าทางการตลาดของโบราณวัตถุเท่านั้น

แต่ยังดูถึงคุณค่าทางสังคมและเรื่องราวเบื้องหลังของโบราณวัตถุอีกด้วย

ดังนั้น โบราณวัตถุชิ้นเดียวกัน หากเคยผ่านการใช้งานโดยบุคคลมีชื่อเสียงกับคนไร้ชื่อเสียง หรือชิ้นที่มีเรื่องราวกับไม่มีเรื่องราว เมื่อนำมาเปรียบเทียบกันแล้ว มูลค่ามักจะพุ่งสูงขึ้นหลายเท่า หรือกระทั่งหลายสิบเท่าเลยทีเดียว