ตอนที่ 97 สอดไส้

ประตูนิรภัยบานหนาของห้องจัดแสดงค่อย ๆ เลื่อนเปิดออก!

ภายในห้องจัดแสดงสว่างไสวเป็นพิเศษ ดูออกเลยว่าเป็นแสงไฟที่ตั้งใจเปิดไว้สำหรับการประมูลในวันนี้โดยเฉพาะ

เพราะตามปกติแล้ว การจัดแสดงโบราณวัตถุทั่วไปไม่มีทางใช้ไฟสว่างจ้าขนาดนี้ มันไม่ถูกต้องตามหลักการเก็บรักษาโบราณวัตถุ

เมื่อเทียบกับโบราณวัตถุจำนวน 176 ชิ้น ห้องจัดแสดงแห่งนี้นับว่ากว้างขวางใหญ่โตมากทีเดียว

ตรงมุมหนึ่งของห้อง มีโต๊ะทำงานจัดวางไว้หลายตัว

บนโต๊ะมีคอมพิวเตอร์ เครื่องพิมพ์ และอุปกรณ์ต่าง ๆ วางเรียงราย

ด้านหลังโต๊ะมีเจ้าหน้าที่นั่งประจำตำแหน่งอยู่

ป้ายชื่อบนโต๊ะระบุหน้าที่ตามลำดับ ตั้งแต่ฝ่ายรับรองเอกสาร ฝ่ายกฎหมาย ไปจนถึงฝ่ายการเงิน

บรรยากาศแบบนี้ทำให้ผมนึกไปถึงภาพข่าวการเปิดจองโครงการบ้านของบรรดาบริษัทอสังหาริมทรัพย์ขึ้นมาทันที

เหมือนกันตรงที่จ่ายเงินสดตรงนั้น เซ็นสัญญาจองบ้านตรงนั้นเลย

แต่สิ่งที่ต่างกันก็คือ ตอนนี้จ่ายเงินแล้วได้ของติดมือกลับไปเลย

ส่วนบ้านนั้น จ่ายเงินไปแล้วยังต้องรอ หากโชคร้าย บ้านที่ได้มาอาจจะน้ำรั่ว ผนังแตก มีปัญหาสารพัด

หรือเผลอ ๆ คุณอาจจะไม่ได้แม้แต่บ้านด้วยซ้ำ

คิดดูแล้ว ซื้อโบราณวัตถุยังดูน่าไว้ใจกว่าเยอะ!

แต่จะว่าไปแล้ว เจ้าของงานประมูลโบราณวัตถุในวันนี้ ก็คือผู้พัฒนาอสังหาริมทรัพย์รายใหญ่ในท้องถิ่นของเจียงตูนั่นแหละ

เพราะสายป่านการเงินขาดสภาพคล่อง ถึงได้ต้องขนเอาโบราณวัตถุออกมาประมูลหาเงินมาหมุนแก้ขัด

เพราะฉะนั้น บรรยากาศในงานถึงได้ดูเหมือนงานเปิดขายบ้านไม่มีผิด

เมื่อทุกคนก้าวผ่านประตูเข้ามา ตัวแทนผู้รับผิดชอบของแต่ละร้านต่างก็หยิบโทรศัพท์มือถือขึ้นมาสแกนคิวอาร์โค้ดเพื่อลงทะเบียน

ผมเองก็ทำแบบเดียวกัน ยกมือถือขึ้นมาสแกนคิวอาร์โค้ด ลงทะเบียนเข้าสู่หน้าระบบเสนอราคา

รูปแบบของหน้าระบบนั้นเรียบง่ายมาก มีเพียงรหัสหมายเลขโบราณวัตถุกับช่องให้กรอกราคาที่ต้องการเสนอเท่านั้น

พอเข้ามาแล้ว ย่อมไม่มีใครรีบร้อนเสนอราคาทันที ทุกคนต่างต้องเดินดูโบราณวัตถุก่อนเป็นอันดับแรก

เวลาสองชั่วโมงกับโบราณวัตถุ 176 ชิ้น พูดตามตรง เวลามันค่อนข้างกระชั้นชิดจริง ๆ

มิน่าล่ะพวกร้านโบราณวัตถุใหญ่ ๆ อย่างร้านโบราณวัตถุจงไห่ ถึงได้ขนผู้ประเมินมาทีเดียวถึงสี่คน!

พวกเขาแบ่งสายกันประเมินตามความถนัด ทั้งเป็นมืออาชีพและรวดเร็ว

บรรดาร้านค้าโบราณวัตถุทั้งสิบแห่ง รวมแล้วสามสิบกว่าชีวิต พอเดินเข้ามาข้างในต่างก็แยกย้ายกันไปคนละทิศละทางอย่างรู้หน้าที่

ผมเดินวนดูรอบห้องจัดแสดงอันกว้างใหญ่แบบคร่าว ๆ ก่อนหนึ่งรอบ พบว่าหลายจุดที่เดิมทีเคยวางโบราณวัตถุไว้ บัดนี้กลับว่างเปล่า

ชัดเจนว่าโบราณวัตถุที่นำมาประมูลในวันนี้ ได้รับการคัดเลือกจากเจ้าของมาอย่างเจาะจงแล้ว

โบราณวัตถุชิ้นที่เจ้าของรักและหวงแหนเป็นพิเศษคงจะถูกเก็บซ่อนเอาไว้เอง

พอผมเดินดูจนครบรอบ ก็พบว่าของที่ถูกยกออกไปมีจำนวนไม่น้อยเลยทีเดียว กะดูแล้วน่าจะหายไปราว ๆ หนึ่งในสาม

แต่เดิมห้องจัดแสดงนี้น่าจะเก็บโบราณวัตถุไว้ประมาณสองถึงสามร้อยชิ้น ปริมาณขนาดนั้นถึงจะวางเต็มพื้นที่ห้องจัดแสดงอันโอ่โถงนี้ได้พอดี

ทว่าพอเดินดูครบรอบหนึ่ง ผมก็สังเกตเห็นปัญหาอีกเรื่องหนึ่ง

ของประมูลในวันนี้ทุกชิ้นล้วนมีมูลค่าในตลาดไม่น้อยเลย ประเมินคร่าว ๆ น่าจะเริ่มต้นที่ห้าแสนหยวนขึ้นไป

ห้าแสนหยวน บางคนอาจจะแย้งว่าแค่นี้ก็ไม่ต่ำแล้วนะ?

ถ้าคุณสนใจในวงการโบราณวัตถุ ลองไปเปิดดูสถิติการประมูลของสำนักประมูลมืออาชีพแถวหน้าในประเทศดูได้

การประมูลในแต่ละฤดูกาลของสำนักประมูลใหญ่ ๆ เหล่านั้น ของชิ้นเล็กที่สุดราคาแค่หลักหมื่นหลักพันก็ยังมีให้เห็น

แถมยังมีจำนวนไม่น้อยเสียด้วย!

ของที่ประมูลกันได้หลักสิบล้านจริง ๆ มีอยู่แค่หยิบมือเดียวเท่านั้น

ส่วนระดับหลักร้อยล้าน ยิ่งน้อยเสียยิ่งกว่าน้อย

โดยทั่วไปแล้ว ในงานประมูลขนาดใหญ่ ราคาของประมูลส่วนใหญ่จะกระจุกตัวอยู่ที่ระหว่างหนึ่งหมื่นถึงหนึ่งล้านหยวน

แน่นอนว่าเรื่องนี้ยังต้องขึ้นอยู่กับธีมหลักของงานประมูลด้วย

ต่างธีม ต่างหมวดหมู่ของที่นำมาประมูล ช่วงราคาย่อมแตกต่างกันไป

ดังนั้น การที่เริ่มต้นเคาะกันที่ห้าแสนหยวน จึงถือว่าไม่น้อยเลยทีเดียว!

หลังจากกวาดสายตามองคร่าว ๆ รอบหนึ่ง ผมก็คำนวณในใจว่า ของประมูลในวันนี้ราวเจ็ดถึงแปดส่วน ราคาน่าจะตกอยู่ที่ระหว่างหนึ่งล้านถึงห้าล้านหยวน

มีอยู่ยี่สิบกว่าชิ้นที่ราคาน่าจะทะลุหลักสิบล้านไปแล้ว

ด้วยเหตุนี้ งานประมูลส่วนบุคคลในวันนี้จึงถือว่าคัดของมาในระดับมาตรฐานที่ไม่ธรรมดาเลย

ส่วนเงินที่ผมกับเสี่ยวอู่นำติดตัวมานั้น พูดตามตรงคือเทียบไม่ติดฝุ่นเลยจริง ๆ

ผมรีบเดินดูรอบแรกอย่างรวดเร็วเพื่อให้เห็นภาพรวมของประมูลทั้งหมดในงาน และประเมินสถานการณ์ไว้ในใจ

จากนั้นจึงเริ่มเดินรอบที่สอง เพื่อทำการประเมินโบราณวัตถุทั้งหมดในงานอย่างรวดเร็ว

ด้วยสายตาและความสามารถในการสังเกตที่ไม่เหมือนใครของผม ผมใช้เวลาเพียงหนึ่งชั่วโมงก็ประเมินโบราณวัตถุทั้ง 176 ชิ้นในงานจนครบถ้วน

แต่ผลจากการตรวจดูรอบนี้ ก็ทำให้ผมอดรู้สึกประหลาดใจเล็กน้อยไม่ได้

เพราะเกือบหนึ่งในสามของโบราณวัตถุทั้งหมด เป็นของปลอม

ไม่ว่าจะเป็นนักสะสมที่ยิ่งใหญ่เพียงใด เว้นแต่ว่าเขาจะมีเนตรทองคำหรือนิ้วทองคำ ไม่อย่างนั้นก็ย่อมมีของที่ดูพลาดจนตาถั่วอยู่บ้างไม่มากก็น้อย

เพียงแต่คนส่วนใหญ่จะแอบทำลายทิ้งไปเงียบ ๆ หรือไม่ก็ทำใจยอมรับได้อย่างเคอหงปิง ที่เจาะจงเอาออกมาจัดนิทรรศการไปเลย

โดยทั่วไปแล้ว นักสะสมที่มีสายตาอยู่บ้าง หากนำของสะสมออกมาจัดแสดงหรือประมูล แล้วมีของปลอมปะปนอยู่สักหนึ่งถึงสองส่วน ก็นับว่าเป็นเรื่องปกติ

แต่ถ้ามากถึงหนึ่งในสาม นั่นก็น่าตกใจไปหน่อยแล้ว

หากไม่ใช่เพราะสายตาของนักสะสมผู้นี้มีจำกัดจริง ๆ

ก็คงเป็นเพราะมีการจงใจยัดไส้ของปลอมเข้ามา

การยัดไส้ในงานประมูล ถือเป็นเรื่องที่พบเห็นได้ทั่วไปในการประมูลโบราณวัตถุแบบส่วนตัว

แม้กระทั่งการเปิดประมูลอย่างเป็นทางการของบริษัทประมูลใหญ่ ๆ ก็ยังมีสถานการณ์เช่นนี้เกิดขึ้น

สำนักประมูลที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติบางแห่ง ของประมูลมีของปลอมปะปนอยู่อย่างน้อยสิบเปอร์เซ็นต์

ส่วนสำนักประมูลใหญ่ในประเทศ มีสูงถึงยี่สิบเปอร์เซ็นต์

และหากเป็นสำนักประมูลระดับท้องถิ่น ก็ยิ่งพุ่งขึ้นไปถึงสามสิบเปอร์เซ็นต์ขึ้นไปเลยทีเดียว

นี่ไม่ใช่เรื่องที่ผมพูดไปเรื่อย แต่มีหลักฐานให้สืบค้นได้จริง

มีคนเคยเก็บสถิติเรื่องนี้ไว้โดยเฉพาะ และได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการเฉพาะทางด้วย

แล้วอัตราของปลอมที่สูงลิ่วขนาดนี้ของสำนักประมูลเหล่านั้น ใครจะไปรู้ว่าพวกเขาไม่ได้ตั้งใจ หรือว่าจงใจกันแน่?

ดังนั้น การมีของปลอมยัดไส้ในงานประมูลจึงเป็นเรื่องธรรมดามาก

ในฐานะพ่อค้าโบราณวัตถุมืออาชีพ ทุกคนต่างรู้แก่ใจดี

ยิ่งไปกว่านั้น ในวงการสะสมของเก่ายังมีคนที่จัดงานประมูลยัดไส้แบบนี้ขึ้นมาโดยเฉพาะอีกด้วย

คิดจะอาศัยรูปแบบของงานประมูล เพื่อขายของปลอมให้แก่พวกที่สายตาไม่ถึง

เพราะอย่างไรเสีย การซื้อขายโบราณวัตถุก็มีความพิเศษ คล้ายกับธนาคารที่พ้นจากเคาน์เตอร์ไปแล้วก็ไม่รับผิดชอบใด ๆ ทั้งสิ้น

เผลอ ๆ การซื้อขายโบราณวัตถุยังเด็ดขาดกว่าธนาคารเสียอีก

ธนาคารหลังจากพ้นเคาน์เตอร์ไปยังมีโอกาสฟ้องชนะคดีอยู่บ้าง แต่หากซื้อโบราณวัตถุผิดพลาดไป ก็ไม่มีที่ให้ไปฟ้องร้องจริง ๆ

เพราะการค้าโบราณวัตถุ ผลแพ้ชนะทุกอย่างล้วนขึ้นอยู่กับสายตาของผู้ซื้อเอง

ไม่มีใครมารับประกันของแท้ของปลอมให้คุณ

ทว่าของประมูลในวันนี้กลับมีของปลอมถึงหนึ่งในสาม ส่วนจะบอกว่าสายตาของผู้ขายมีปัญหา หรือว่าจงใจยัดไส้กันแน่นั้น

ก็พูดยาก

ทำไมน่ะหรือ?

เพราะของปลอมพวกนี้ ล้วนเริ่มตั้งแต่ระดับงานเลียนแบบขั้นกลางขึ้นไป ไม่มีชิ้นไหนที่เป็นของเก๊ที่ดูออกได้ในแวบเดียวเลย

ส่วนใหญ่ยังเป็นงานเลียนแบบชั้นสูง แถมยังมีงานประณีตอยู่อีกสองสามชิ้นด้วย

ดังนั้น หากจะบอกว่าผู้ขายสายตาไม่ถึง จนรับของปลอมเข้ามามากขนาดนี้ ก็ยังพอฟังขึ้นอยู่

ทว่า ผมกลับเชื่อว่านี่เป็นการจงใจยัดไส้มากกว่า

และผมคิดว่าพ่อค้าโบราณวัตถุทุกคนในที่นี้ก็คงมีความคิดแบบเดียวกับผม

ต้องจงใจยัดไส้อย่างแน่นอน

ทว่า จะจงใจยัดไส้หรือไม่ก็ไม่ใช่เรื่องสำคัญ

เพราะไม่มีใครบังคับให้คุณซื้อ และไม่มีใครให้การรับประกันใด ๆ ทั้งนั้น

ทุกอย่างขึ้นอยู่กับสายตาของตัวเองในการเสนอราคาประมูล

ดังนั้น พอย้อนกลับมาคิดดู ก็เข้าใจได้ทันทีว่าทำไมงานประมูลในวันนี้ ของประมูลเหล่านี้ถึงไม่ตั้งราคาขั้นต่ำเอาไว้เลย

ของแท้นั้น สำหรับนักสะสมแล้วเขาอาจจะไม่ต้องการเสมอไป เพราะอย่างไรทุกคนต่างก็มีขอบเขตและรสนิยมความชอบในการสะสมของตัวเอง

แต่สำหรับพ่อค้าโบราณวัตถุแล้ว ขอเพียงเป็นของแท้ ก็ไม่มีชิ้นไหนที่ไม่อยากได้

ทว่าของปลอมหนึ่งในสามนั้น มีทั้งจริงทั้งเท็จปะปนกัน หลายคนมองออก แต่ย่อมมีคนมองไม่ออกเช่นกัน

หรือไม่ก็มองเห็นได้ไม่ชัดเจนจนเกิดความลังเล

หากของประมูลทุกชิ้นมีการตั้งราคาขั้นต่ำเอาไว้

ของปลอมพวกนี้ก็มีโอกาสสูงมากที่จะไม่มีใครยอมประมูล

แต่การไม่ตั้งราคาขั้นต่ำ หากมีของหลายชิ้นที่ดูแล้วไม่แน่ใจ บางทีอาจมีคนยอมเสี่ยงดวง เสนอราคาต่ำ ๆ ดูว่าพอจะคว้ามาได้หรือไม่

ทว่าต่อให้ราคาต่ำเพียงใด เมื่อเทียบกับต้นทุนของปลอมแล้ว มันก็ยังมีกำไรอยู่ดี

เพราะถึงจะบอกว่าไม่มีราคาขั้นต่ำ แต่ราคาเริ่มเสนอประมูลก็คือหนึ่งหมื่นหยวน

หนึ่งหมื่นหยวนนี้ แท้จริงแล้วก็คือราคาขั้นต่ำนั่นเอง