ตอนที่ 98 เดินวนดู

ดูรอบที่สองจบ ผมก้มดูเวลา เหลือเวลาอีกไม่ถึงสี่สิบนาที

ผมกวาดสายตามองพ่อค้าของเก่าส่วนใหญ่ในงาน แต่ละร้านต่างมีรูปแบบการทำงานไม่เหมือนกัน

บางคนเข้ามาถึงก็ไล่ประเมินทีละชิ้นตั้งแต่ต้น แล้วก็กรอกรหัสกับราคาเสนอซื้อลงในโทรศัพท์มือถือทันที

ส่วนบางคนก็เหมือนกับผม คือเดินวนดูรอบหนึ่งก่อน แล้วค่อยเจาะจงประเมินและตีราคาชิ้นที่ตัวเองสนใจเป็นพิเศษ

โดยรวมแล้ว ภายในห้องจัดแสดงค่อนข้างเงียบ

ระหว่างกันนั้น มีเพียงคนจากร้านโบราณวัตถุเดียวกันที่กระซิบกระซาบแลกเปลี่ยนความเห็นกันเบา ๆ

คนจากต่างร้านโบราณวัตถุแทบจะไม่คุยกันเลยในที่แห่งนี้

พอมาเผชิญหน้ากันหน้าโบราณวัตถุชิ้นเดียวกัน ก็เพียงแค่ยิ้มให้กันแล้วหลีกทางให้อย่างมีมารยาท

ไม่พูดคุยกันมากเกินไป นี่คือกฎเหล็กที่รู้กันของการยื่นซองประมูลลับหน้างาน

เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ซื้อแอบฮั้วประมูลกันในงาน

อันที่จริง กฎข้อนี้ทางผู้ขายไม่ได้เอ่ยขึ้นมาตั้งแต่แรกด้วยซ้ำ

ทว่าคนที่อยู่ในงานล้วนเป็นมืออาชีพในวงการ ทุกคนต่างปฏิบัติตามกันโดยไม่ต้องบอกกล่าว!

เดินวนรอบที่สองเสร็จ ผมก็คัดแยกของแท้กับของปลอมออกมาได้แล้ว

แต่ถึงจะรู้ว่าชิ้นไหนเป็นของแท้ ผมก็คงไม่เสนอราคามันทุกชิ้น

ขืนดวงซวยเหยียบขี้หมา ประมูลได้มาตั้งหลายชิ้น ผมจะเอาเงินที่ไหนไปจ่ายล่ะ

ดังนั้น ผมจึงเริ่มเดินรอบที่สาม

รอบที่สามนี้ ผมตัดของแท้ที่ดูออกได้ชัดเจนปรุโปร่งทิ้งไปทั้งหมด

ถ้าจะให้ไปแข่งเรื่องเงินทุนกับพ่อค้าของเก่าคนอื่น ผมสู้เขาไม่ได้เลยแม้แต่น้อย

ดังนั้น จึงไม่มีความจำเป็นต้องไปเปลืองแรงกับโบราณวัตถุที่ใคร ๆ ก็ต่างยื่นเสนอราคากัน

ต่อให้โชคดีประมูลได้ตามราคากลางของตลาด ด้วยกำลังทรัพย์ของผมในตอนนี้ ก็คว้ามาได้ไม่กี่ชิ้นอยู่ดี

ยิ่งไปกว่านั้น หากประมูลมาในราคาตลาด อย่างน้อยที่สุดก็ต้องถือรอไปอีกครึ่งปีหรือหนึ่งปีถึงจะปล่อยขายทำกำไรได้บ้าง

ทว่าการต้องเอาเงินทุนไปจมอยู่นานขนาดนั้น ทางซูกู่หย่าจี๋ของผมแบกรับไม่ไหวแน่

ตอนนี้ ผมทำได้เพียงใช้เล่ห์เหลี่ยมชั้นเชิงเข้าสู้เพื่อเอาชนะเท่านั้น

มุ่งเป้าไปที่โบราณวัตถุที่คนอื่นไม่ซื้อ

ของแบบไหนที่คนอื่นจะไม่ซื้อกันล่ะ

ก็มีแต่ของปลอม

หรือไม่ก็โบราณวัตถุที่ชวนให้คนดูไม่ออก

พอดูไม่ออก ถ้าไม่ตัดใจไม่ซื้อ ก็ต้องเสี่ยงดวงดูสักตั้ง แต่ราคาก็จะถูกกดลงมาต่ำเตี้ยเรี่ยดิน

ของปลอมที่คนอื่นไม่เอา แน่นอนว่าผมเองก็ไม่เอาเหมือนกัน

เพราะฉะนั้น ผมจึงเจาะจงดูเฉพาะโบราณวัตถุที่ชวนให้คนดูไม่ออก หรือกระทั่งของแท้ที่ถูกมองว่าเป็นของปลอม

พูดให้เข้าใจง่าย ความคิดของผมเรียบง่ายมาก นั่นคือการเก็บตกของดีต่อหน้าต่อตาผู้เชี่ยวชาญเหล่านี้

ความคิดนี้แม้จะบ้าระห่ำไปหน่อย แต่ก็เป็นเพราะสถานการณ์บีบคั้นจนไร้ทางเลือกจริง ๆ!

ทว่าโบราณวัตถุในงานที่ชวนให้ดูแล้วคลุมเครือไม่ชัดเจน หากคำนวณเผื่อไว้หน่อย ผมคิดว่าก็มีแค่ราว ๆ เจ็ดแปดชิ้นเท่านั้น

ถึงอย่างไรคนที่อยู่ในนี้ก็เป็นผู้คร่ำหวอดในวงการ แม้โบราณวัตถุหนึ่งร้อยเจ็ดสิบหกชิ้นจะดูเยอะ

แต่ผมคิดว่าส่วนใหญ่ไม่อาจรอดพ้นสายตาของทุกคนไปได้

เดินรอบที่สองจบ ผมตัดสินใจเดินต่อรอบที่สาม

ด้านหนึ่ง ผมยังต้องวิเคราะห์ศึกษาโบราณวัตถุพวกนี้ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น จะได้ไม่เกิดอาการตาถั่ว

อีกด้านหนึ่ง ผมต้องให้เสี่ยวอู่ช่วยผม

ก่อนจะเริ่มรอบที่สาม ผมแอบไปหาเสี่ยวอู่ พอเห็นว่ารอบข้างไม่มีใครจึงมอบหมายภารกิจให้เขา

ผมให้รหัสโบราณวัตถุไปสองสามชิ้น ให้เขาไปสืบดูความเคลื่อนไหวว่าร้านอื่น ๆ มองโบราณวัตถุสองสามชิ้นนี้อย่างไรบ้าง

เสี่ยวอู่มองดูรหัสโบราณวัตถุที่ผมให้ไปแล้วก็ขมวดคิ้วมุ่น

"แค่นี้เหรอ"

ผมพยักหน้า ยิ้มบาง ๆ พลางว่า "ช่วยไม่ได้นี่ ในกระเป๋ามีเบี้ยแค่นี้ ก็ต้องใช้ลูกเล่นพลิกแพลงเอาสิ"

เสี่ยวอู่พยักหน้า แล้วเดินดูต่อ

ผมเริ่มเดินรอบที่สามต่อไป แม้ของจะมีอยู่น้อยชิ้น แต่กลับใช้เวลาไม่น้อยเลย

ในบรรดานั้นมีภาพวาด "ชิวจวีถู" ภาพหนึ่งที่ผมเพ่งดูอยู่นานมาก นับเป็นโบราณวัตถุชิ้นที่ผมใช้เวลาดูนานที่สุดในงานนี้แล้ว

และขณะที่ผมกำลังดูอย่างตั้งอกตั้งใจอยู่นั้น จู่ ๆ ก็ได้ยินเสียงหัวเราะเยาะดังขึ้นจากด้านหลัง

ผมอดไม่ได้ที่จะหันกลับไปมอง ปรากฏว่าเป็นพวกฮวาเอ้อกับซุนเหวินสือที่เดินผ่านทางมาพอดี

พวกเขาเห็นผมเอาแต่จ้องมองภาพ "ชิวจวีถู" นี้ไม่วางตา ก็อดที่จะหัวเราะออกมาไม่ได้

พวกเขาเพียงแค่หัวเราะแล้วก็เดินไปดูของชิ้นอื่นต่อ

รอยยิ้มเสียงหัวเราะนั้นไม่เป็นมิตรเอาเสียเลย ชัดเจนว่าเป็นการเยาะเย้ยถากถาง

ทว่าเสียงหัวเราะเยาะของพวกเขาถือเป็นเรื่องปกติมาก ไม่เพียงแต่จะไม่ทำให้ผมโมโห กลับยิ่งทำให้ผมรู้สึกดีใจอย่างยิ่ง

นั่นแสดงว่า ในสายตาของพวกเขา ภาพวาดชิ้นนี้คือของปลอมแท้ ๆ ร้อยเปอร์เซ็นต์

ส่วนผมกลับมาจ้องศึกษาของปลอมชิ้นนี้อย่างเอาเป็นเอาตาย ย่อมต้องเป็นพวกมือใหม่ไก่อ่อนแน่ ๆ อยู่แล้ว

ภาพ "ชิวจูถู" ภาพนี้ดูเผิน ๆ เป็นผลงานของหวงกงวั่ง และพูดตามตรง คนที่มีสายตาระดับทั่วไปย่อมดูไม่ออกว่าจริงหรือปลอม

ทว่าคนที่มีสายตาเฉียบคมขึ้นมาอีกนิด ย่อมมองเห็นจุดบกพร่องได้อยู่ดี เช่นคนเหล่านี้ในงาน

ฝีแปรงของภาพนี้เมื่อเทียบกับผลงานของหวงกงวั่งแล้วค่อนข้างแข็งทื่อไปบ้าง ไม่ว่าจะเป็นโขดหินหรือบ้านเรือน ล้วนมีร่องรอยการวาดทับซ้อนที่ดูไม่เป็นธรรมชาติ

ยิ่งไปกว่านั้น ลายเส้นตลอดทั้งภาพ หากพิจารณาให้ละเอียด กลับแฝงกลิ่นอายภาพพิมพ์แกะไม้ของยุคปัจจุบันอยู่กลาย ๆ

ดังนั้น ที่พวกซุนเหวินสือมองดูแล้วหัวเราะเยาะจึงมีเหตุผลของพวกเขา

ทว่าผมกลับหมายตามันไว้อย่างยิ่ง

นี่ไม่ใช่ผลงานของหวงกงวั่งจริง ๆ แต่มันกลับมีความลับซ่อนอยู่ภายใน

เสียงเยาะเย้ยของพวกซุนเหวินสือ ยิ่งเพิ่มความมั่นใจให้ผมว่ามีโอกาสคว้าภาพนี้มาได้สูงขึ้น

และขณะที่ผมกำลังกระหยิ่มใจอยู่นั้น จู่ ๆ ก็ได้ยินเสียงสูดปาก "ซี้ด..." ดังมาจากข้าง ๆ

เสียงนี้ทำเอาผมสะดุ้งตกใจ

หรือว่าจะมีใครมองเห็นความลับที่ซ่อนอยู่ในภาพนี้ออกเหมือนกัน?

ผมเหลือบมองไปด้านข้าง โล่งอกไปที ไม่ได้กำลังดูภาพของผมอยู่

แต่กำลังดูภาพ "ซานสุ่ยถู" ของหวังหยวนฉีที่อยู่ข้าง ๆ ต่างหาก

คนที่กำลังเพ่งดูภาพ "ซานสุ่ยถู" คือเซียวเข่อฟู่ หัวหน้าผู้ประเมินของร้านโบราณวัตถุจงไห่

เซียวเข่อฟู่ขมวดคิ้วแน่น สีหน้าแสดงความลังเลตัดสินใจไม่ตก ปากก็พึมพำกับตัวเองไม่หยุด

"ภาพนี้ มันยังไงกันแน่นะ! ตรงไหนก็ไม่มีปัญหาเลย มีแค่การผนึกภาพกับผืนภาพนี่แหละ... นี่จงใจทิ้งจุดบกพร่องไว้หรือเปล่า?"

เซียวเข่อฟู่พึมพำคนเดียว

แต่เขากลับพูดได้ตรงประเด็นสำคัญทีเดียว

ภาพ "ซานสุ่ยถู" ภาพนี้เป็นของปลอมจริง ๆ แถมยังนับเป็นของปลอมชั้นยอดในบรรดาของปลอมที่นำมาแสดงในวันนี้ด้วย

ประการแรก ตัวภาพวาดเองลอกเลียนแบบได้เกือบไร้ร่องรอยตำหนิ

อย่างน้อยจิตรกรที่ไม่ใช่ระดับมืออาชีพทั่วไปย่อมมองไม่ออก

แต่สำหรับงานเขียนอักษรและภาพวาดแล้ว โบราณว่าไว้ 'ภาพวาดสามส่วน การผนึกเจ็ดส่วน'

การผนึกภาพมีความสำคัญมาก ดังนั้น จุดสำคัญอย่างยิ่งจุดหนึ่งในการประเมินงานเขียนอักษรและภาพวาดก็คือการดูการผนึกภาพ

การทำภาพวาดให้ดูเก่านั้น หากไม่นับตัวภาพวาด สิ่งที่ยากที่สุดจริง ๆ ก็คือการทำวัสดุที่ใช้ผนึกภาพให้ดูเก่านี่เอง

ทำให้ดูเก่าทางสายตาย่อมง่ายกว่า แต่ถ้าจะให้ทนทานต่อการตรวจสอบทางเทคนิคได้ด้วย นั่นสิถึงจะยาก!

ช่างทำของเก่าที่มีมาตรฐานสูงและมีฝีมือลึกล้ำ อย่างเช่นปู่ของผม

เวลาพวกเขาจะทำภาพวาดให้ดูเก่า ถ้าไม่โชคดีไปเสาะหากระดาษหรือผ้าไหมในยุคโบราณมาได้ ก็ต้องแกะเอาวัสดุผนึกภาพเก่ามาจากงานเขียนหรือภาพวาดโบราณชิ้นอื่น

มีเพียงได้วัสดุที่เหมาะสมมาแล้วเท่านั้น จึงจะลงมือทำภาพวาดให้ดูเก่า

ของที่ทำออกมาเช่นนี้ นอกจากตัวจิตรกรกับช่างทำของเก่าเองแล้ว ตามหลักการคนอื่นไม่มีทางมองเห็นจุดบกพร่องได้เลย และแบบนี้ถึงจะคู่ควรกับคำว่าของเหมยซี!

ทว่าของอย่างวัสดุเก่านั้นเป็นสิ่งที่ขึ้นอยู่กับวาสนา ไม่อาจเสาะหาได้ตามใจนึก

ช่างทำของเก่าส่วนใหญ่ในยุคปัจจุบัน หากไม่ได้ตั้งมาตรฐานไว้สูง ก็แค่ทำให้ภายนอกดูเก่าพอกล่อมเกลาสายตาได้เป็นพอ

ส่วนพวกที่มาตรฐานสูงขึ้นมาหน่อย ก็ทำได้เพียงทำให้เป็นภาพเก่าที่เพิ่งนำมาผนึกใหม่ แล้วแกล้งทิ้งจุดบกพร่องปลอม ๆ เอาไว้

การผนึกเดิมเปื่อยยุ่ย ถูกมอดกัด นำมาผนึกใหม่จึงเป็นเรื่องปกติธรรมดามาก

จุดบกพร่องที่จงใจทิ้งไว้นี้ กลับยิ่งสร้างความสับสนให้แก่ผู้ประเมินได้ง่ายกว่าเดิม

ตัวอย่างเช่นในตอนนี้ เซียวเข่อฟู่ถึงได้รู้สึกลังเลตัดสินใจไม่ตก

เขามองไม่เห็นจุดบกพร่องของตัวภาพวาด ส่วนการผนึกภาพก็เป็นของใหม่ ไม่มีอะไรให้พิจารณาได้เลย

จึงอดไม่ได้ที่จะสับสนว้าวุ่นใจ

หวังหยวนฉีถือเป็นจิตรกรเอกในยุคต้นราชวงศ์ชิง ผลงานภาพวาดของเขามีมูลค่าสูงมาก และมีโอกาสที่ราคาจะพุ่งขึ้นได้อีกมหาศาล

โดยเฉพาะในช่วงไม่กี่ปีมานี้ ผลงานภาพวาดของกลุ่มสี่หวังต้นราชวงศ์ชิงเป็นที่ต้องการในตลาดอย่างยิ่ง

ดังนั้น เซียวเข่อฟู่จึงอดไม่ได้ที่จะลังเลหนัก

หากยอมแพ้ไม่ยอมประมูลเพียงเพราะไม่แน่ใจเรื่องการผนึกภาพ ก็นับว่าน่าเสียดายจริง ๆ

เพราะนี่คือผลงานของหวังหยวนฉีเชียวนะ

แต่ถ้าจะประมูล หากการผนึกภาพนี้เป็นจุดบกพร่องที่จงใจทิ้งไว้จริง ๆ แล้วตนประมูลของปลอมกลับไป ย่อมยากที่จะอธิบายต่อเบื้องบนได้

อีกทั้ง ภาพวาดของหวังหยวนฉีก็ไม่ได้ราคาถูกเลย

ภาพ "ซานสุ่ยถู" ภาพนี้ก็นับเป็นโบราณวัตถุที่มีมูลค่าติดหนึ่งในสิบอันดับแรกของรายการประมูลในวันนี้ด้วย

หากประเมินตามราคาตลาด ภาพนี้ต้องเริ่มต้นที่ยี่สิบล้านเป็นอย่างต่ำ