ตอนที่ 75 อาจารย์ประจำชั้นและอาจารย์ที่ปรึกษาทางวิชาการ

ต้องยอมรับว่ารูปแบบการทำงานของจางเจี้ยนฉี่ คณบดีคนใหม่ ทำให้คณะผู้บริหารและสำนักงานคณะสัมผัสได้ถึงบรรยากาศที่เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิงในพริบตา

อันที่จริงแม้ก่อนหน้านี้ที่จางเจี้ยนฉี่จะมารับตำแหน่งคณบดี ฝ่ายการสอนวิชาพื้นฐานจะอยู่ใต้การกำกับดูแลของคณะศึกษาศาสตร์ แต่แม้กระทั่งคนที่เพิ่งเข้ามาทำงานได้ไม่ถึงครึ่งปีอย่างโจวหยางก็ยังรู้ดีว่า ทางฝ่ายการสอนวิชาพื้นฐานนั้น หากจะบอกว่าขึ้นตรงกับคณะศึกษาศาสตร์ สู้บอกว่าเป็นเพียงการร่วมมือกันยังจะถูกเสียกว่า

เพราะในฐานะผู้อำนวยการฝ่ายการสอนที่ได้รับสิทธิประโยชน์เทียบเท่าระดับชู่เต็ม ก่อนหน้านี้จางเจี้ยนฉี่ไม่ได้อยู่ในคณะกรรมการพรรคประจำคณะ และไม่เคยเข้าร่วมการประชุมฝ่ายบริหารของคณะเลย เรื่องต่างๆ ภายในฝ่ายมักจะรายงานตรงต่อผู้บริหารมหาวิทยาลัยแทบทั้งสิ้น

ทว่าเวลาที่ต้องรับการประเมินสาขาวิชาจากภายนอก หรือการจัดอันดับศักยภาพโดยรวม ฝ่ายการสอนวิชาพื้นฐานก็ยังถูกนับรวมอยู่ในคณะศึกษาศาสตร์อยู่ดี

แน่นอนว่ามหาวิทยาลัยหลายแห่งในประเทศล้วนทำแบบนี้ เพราะการรวบรวมทรัพยากรเข้าด้วยกันย่อมก่อให้เกิดพลังที่เข้มแข็ง ซึ่งเป็นเรื่องที่เข้าใจได้และไม่มีใครว่าอะไร

"หลังจากนี้คณะของเราจะวางระบบใหม่ การประชุมฝ่ายบริหารทุกสัปดาห์จะให้อาจารย์หลิวเหมย ผู้อำนวยการสำนักงานคณะเป็นผู้ร่างหนังสือแจ้งการประชุม และต้องเริ่มประชุมให้ตรงเวลา"

"เนื้อหาการประชุมไม่มีอะไรซับซ้อน ผู้บริหารที่รับผิดชอบงานแต่ละสายรายงานความคืบหน้าของงานในระยะนี้ จากนั้นมอบหมายภารกิจลงไป แล้วผลักดันงานให้คืบหน้าตามกำหนดเวลา"

"ผมเพิ่งมารับตำแหน่ง หลายเรื่องยังไม่ค่อยรู้ ทุกคนมีข้อเสนอแนะอะไรสามารถพูดได้ แต่ผมมีข้อเรียกร้องเพียงข้อเดียว คือทุกคนต้องทำงานในหน้าที่ของตัวเองให้เสร็จทันเวลา ทั้งในเชิงคุณภาพและปริมาณ ต้องขจัดความเกียจคร้านในการทำงานออกไปให้หมด และห้ามมีนิสัยผัดวันประกันพรุ่งเด็ดขาด"

"อีกเรื่องคือการสร้างระบบระเบียบ อาจารย์หลิวเหมย หลังเลิกประชุม ในช่วงเปิดเทอมนี้ช่วยไปรวบรวมกฎระเบียบและข้อบังคับในการทำงานประจำวันทั้งหมดของคณะเราในอดีตมาให้ผมดู ส่วนไหนที่ยังไม่สมบูรณ์ให้รีบร่างขึ้นมาใหม่ ส่วนที่ล้าสมัยเกินไปก็ต้องแก้ไขปรับปรุง ข้อเรียกร้องของผมคือหลังวันชาติของปีนี้เป็นต้นไป เรื่องเล็กเรื่องใหญ่ในงานบริหารของคณะทุกเรื่อง จะต้องมีกฎเกณฑ์รองรับให้ปฏิบัติตามได้อย่างชัดเจน"

"ด้านงานกิจการนักศึกษา เลขาธิการเจียงฝานเป็นผู้นำรุ่นเก่า ผมคงไม่พูดอะไรมาก ขอให้จัดการตามข้อกำหนดการทำงานของมหาวิทยาลัย พยายามอย่าให้มีข้อผิดพลาด อย่าให้เกิดปัญหา และขณะเดียวกันก็ต้องสร้างผลงานสร้างชื่อเสียงให้ได้ด้วย"

"ส่วนรองคณบดีที่ดูแลฝ่ายอื่นๆ เดี๋ยวเราค่อยเปิดการประชุมคณบดีเพื่อจัดระเบียบงานด้านการเรียนการสอนและงานวิจัยของคณะกันใหม่ให้เรียบร้อย ทุกท่านอย่าเพิ่งคิดว่าคำพูดของผมฟังดูไม่รื่นหู เพราะเลขาธิการหูจวินแห่งคณะกรรมการพรรคกับอธิการบดีซงไหลออกคำสั่งลงมาแล้ว ว่าคณะศึกษาศาสตร์ของเราจะต้องพยายามยกระดับขึ้นไปอีกขั้นให้ได้ภายในห้าปี"

ภายในห้องประชุม

โจวหยางฟังเสียงของจางเจี้ยนฉี่ที่ดังเข้าหู บอกตามตรงว่าในใจเขาก็เริ่มรู้สึกหวั่นๆ ขึ้นมาบ้างเหมือนกัน

ทว่าเห็นได้ชัดว่า

การที่จางเจี้ยนฉี่กล้าจุดไฟสามกองตั้งแต่เริ่มรับตำแหน่ง ย่อมมีแบ็กหลังที่มั่นคง และความมั่นใจนี้ก็มาจากมติของคณะผู้บริหารพรรคประจำมหาวิทยาลัยที่กำหนดทิศทางไว้แล้วว่าควรจะจัดการคณะศึกษาศาสตร์อย่างไร

พูดได้โดยไม่เกินจริงเลยว่า หากรองอธิการบดีถงหลินเซิงที่ควบตำแหน่งเลขาธิการคณะกรรมการพรรคประจำคณะไม่เข้าร่วมประชุม คณะศึกษาศาสตร์แห่งนี้ก็ขึ้นอยู่กับคำพูดของจางเจี้ยนฉี่แต่เพียงผู้เดียว

ส่วนเรื่องที่จะมีคนร้องเรียนหรือร้องทุกข์หรือไม่นั้น เมื่อมองจากมุมของจางเจี้ยนฉี่ ตราบใดที่เขาทำงานอย่างจริงจังรัดกุมและตัวเองมีความโปร่งใสบริสุทธิ์ เขาก็ย่อมมั่นคงดั่งขุนเขา

การประชุมดำเนินไปเกือบสองชั่วโมงแล้วก็ยังไม่เสร็จสิ้น ระหว่างนั้นถึงกับต้องพักการประชุมเป็นเวลาสิบนาที โจวหยางเองก็เพิ่งเคยเจอสถานการณ์แบบนี้เป็นครั้งแรก จึงได้แต่แอบบ่นอุบอยู่ในใจ

ตอนที่กลับมาถึงห้องทำงาน หลิวเหมยที่อยู่ข้างๆ แม้จะกดเสียงพูดไว้เบา ทว่าโจวหยางก็ยังได้ยินเสียงเธอระบายความอัดอั้นตันใจ

"นี่มันคณบดีคนใหม่ที่ไหนกัน นี่ส่งเสด็จพ่อมาประทับชัดๆ คุณพระช่วย!"

"ไล่พวกเราออกให้หมดไปเลยเสียยังจะดีกว่า"

"พี่เหมยครับ!"

เมื่อได้ยินเสียงของโจวหยาง หลิวเหมยก็เงยหน้ามองเขา แล้วก็เห็นโจวหยางชี้มือไปทางห้องน้ำที่อยู่เยื้องๆ กับห้องทำงาน

หลิวเหมยจึงรู้ความและยอมหุบปากลงได้ แต่สีหน้ากลับดูไม่สู้ดีนัก

เมื่อกลับเข้าไปในห้องประชุมอีกครั้ง การประชุมก็ดำเนินต่อไป

เนื่องจากช่วงก่อนหน้านี้ตลอดทั้งการประชุม จางเจี้ยนฉี่เอาแต่พูดถึงแนวคิดและทิศทางการทำงาน ดังนั้นจุดเน้นถัดมาจึงเป็นเรื่องภารกิจเฉพาะด้านอย่างไม่ต้องสงสัย

เรื่องนี้โจวหยางเตรียมใจไว้ล่วงหน้านานแล้ว ที่จริงตั้งแต่ตอนที่จางเจี้ยนฉี่กล่าวสุนทรพจน์รับตำแหน่ง เขาก็สังเกตเห็นจุดนี้แล้ว

เป็นไปตามคาด ทันทีที่เริ่มการประชุม จางเจี้ยนฉี่ก็เริ่มมอบหมายงานเรื่องการให้อาจารย์รุ่นใหม่ทำหน้าที่เป็นอาจารย์ประจำชั้นของนักศึกษาปริญญาตรี

"เรื่องนี้มอบหมายให้เจียงฝานรับผิดชอบ รีบทำแผนการดำเนินงานที่ชัดเจนออกมาให้เร็วที่สุด ความเห็นของผมมีไม่กี่ข้อ หนึ่งคือต่อไปนี้ในเงื่อนไขการคัดเลือกแข่งขันภายในของตำแหน่งสายบริหารทั้งหมดในคณะ จะต้องมีประสบการณ์การเป็นอาจารย์ประจำชั้นระดับปริญญาตรี สองคือขอบเขตหน้าที่ความรับผิดชอบระหว่างอาจารย์ประจำชั้นปริญญาตรีกับอาจารย์ที่ปรึกษาต้องกำหนดให้ชัดเจน ไม่อนุญาตให้มีความคลุมเครือ และข้อสุดท้ายคือในช่วงที่ปฏิบัติหน้าที่เป็นอาจารย์ประจำชั้นปริญญาตรี จะได้รับเงินอุดหนุนเดือนละ 500 หยวน เรื่องนี้ผมได้ยื่นเรื่องขอกับทางมหาวิทยาลัยแล้ว และที่ประชุมคณะกรรมการพรรคมหาวิทยาลัยก็เห็นชอบแล้วด้วย ทุกท่านวางใจได้ ทางกองคลังจะไม่ดึงเรื่องไว้แน่นอน"

พูดจบจางเจี้ยนฉี่ก็หันไปมองเจียงฝานทันที โจวหยางเองก็อดไม่ได้ที่จะปรายตามองรองเลขาธิการคณะกรรมการพรรคท่านนั้น และก็เห็นเจียงฝานพยักหน้ารับด้วยสีหน้าบึ้งตึงตามคาด

ภายในห้องทำงาน

เนื่องจากเป็นช่วงเปิดเทอม ทั่วทั้งมหาวิทยาลัยจึงเต็มไปด้วยเสียงอึกทึกจอแจ

หลังมื้อกลางวัน

โจวหยางไปซื้อกาแฟสองสามแก้วจากร้านกาแฟของสหภาพแรงงานมหาวิทยาลัยกลับมา หลิวเหมยกับหวังหลินหลินรับกาแฟไปและไม่ได้นอนพักกลางวันอย่างที่หาได้ยาก

"เฮ้อ ในที่สุดก็จบลงเสียที!"

"คราวนี้ดีเลย ต่อไปพวกเราคงลำบากแน่!"

ความจริงโจวหยางย่อมรู้ดีว่าตอนนี้ทั้งสองคนคงกำลังก่นด่าอยู่ในใจ เพราะจากที่เขารู้จักทั้งคู่ ไม่ว่าจะเป็นหลิวเหมยหรือหวังหลินหลินต่างก็คงมีความเห็นต่อต้านเรื่องการไปเป็นอาจารย์ประจำชั้นปริญญาตรีอย่างมาก

ทว่าตรงกันข้าม โจวหยางกลับเลื่อมใสในสายตาอันกว้างไกลของจางเจี้ยนฉี่ เพราะหากเขาจำไม่ผิด อย่างช้าที่สุดอีกสองปีข้างหน้า ซึ่งก็คือปี 2010 สำนักการศึกษานครตงไห่จะออกหนังสือเวียนอย่างเป็นทางการ กำหนดให้สถาบันอุดมศึกษาทุกแห่งเริ่มทดลองและบังคับใช้ระบบนี้อย่างเป็นขั้นเป็นตอน

ตอนนั้นโจวหยางเคยทำหน้าที่อาจารย์ประจำชั้นปริญญาตรีในวิทยาลัยอาชีวศึกษาขั้นสูงแห่งนั้นอยู่สองปี หากจะบอกว่ามีความรู้สึกอย่างไร สิ่งที่ชัดเจนที่สุดก็คือผลการเรียนของนักศึกษาพัฒนาขึ้นมากจริง ๆ อีกทั้งอัตราการเกิดปัญหาของนักศึกษาก็ลดลงด้วย

แน่นอนว่าการจะบรรลุเป้าหมายนี้ได้ ลำพังแค่ระบบอาจารย์ประจำชั้นอย่างเดียวยังไม่พอ ยังต้องมีอีกสิ่งหนึ่ง นั่นคือระบบอาจารย์ที่ปรึกษาทางวิชาการ ซึ่งก็คือแผนงานที่โจวหยางกำลังร่างอยู่นี่เอง

ตามชื่อของมัน อาจารย์ที่ปรึกษาทางวิชาการก็คืออาจารย์ที่ทำหน้าที่แนะแนวด้านการเรียนของนักศึกษา แผนงานนี้มีเงื่อนไขตามธรรมชาติที่เอื้อต่อการมีอยู่ภายในรั้วมหาวิทยาลัย นั่นคือความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง

อย่างในระดับมัธยม นักเรียนต้องเรียนวิชามากเกินไปและเนื้อหาก็กว้าง จะให้อาจารย์สอนคณิตศาสตร์ไปแนะแนววิชาภาษาจีนย่อมเป็นไปไม่ได้

แต่ในระดับมหาวิทยาลัย การจัดสรรอาจารย์ที่ปรึกษาตามสาขาวิชาเอกถือเป็นเรื่องที่เป็นไปได้อย่างยิ่ง

ทว่าข้อแตกต่างที่ใหญ่ที่สุดจากอาจารย์ประจำชั้นก็คือ อาจารย์ประจำชั้นจะเหมือนผู้ช่วยและคนดูแลชีวิตความเป็นอยู่ด้านการเรียนของนักศึกษามากกว่า และผู้ที่ทำหน้าที่นี้ส่วนใหญ่ก็เป็นอาจารย์ฝ่ายบริหารหรืออาจารย์ที่ปรึกษากิจการนักศึกษา ส่วนอาจารย์ที่ปรึกษาทางวิชาการจะเป็นอาจารย์ผู้สอนเฉพาะทาง

"โจวหยาง นายเขียนอะไรอยู่น่ะ"

"ไม่มีอะไรครับ กำลังเรียบเรียงแผนงานที่มีอยู่ในมือสักหน่อย"

เมื่อเห็นโจวหยางนั่งเคาะแป้นพิมพ์เสียงดังเปาะแปะตลอดทั้งบ่าย หวังหลินหลินจึงอดถามไม่ได้ ทว่าโจวหยางยังไม่ได้คิดจะเปิดเผยเรื่องนี้ให้ใครรู้

"นายคงไม่ได้กำลังเขียนวิทยานิพนธ์อยู่อีกหรอกนะ ช่วยดึงฉันไปด้วยคนสิ! ตอนนี้ฉันไม่หวังเรื่องเลื่อนตำแหน่งอะไรแล้ว หวังแค่จะได้ประเมินวิทยฐานะระดับกลางก็พอ"

ได้ยินเช่นนั้น โจวหยางก็ทั้งขำทั้งพูดไม่ออก

ดึงเธอไปด้วยเนี่ยนะ

พาเธอไปด้วยน่ะมันง่ายอยู่แล้ว! ก็แค่ลงชื่อร่วมด้วยเท่านั้น

แต่ปัญหาคือ ข้อเสนอนี้ ต่อให้ผมให้โอกาสคุณลงชื่อ คุณก็ไม่กล้าหรอก!

ในความเป็นจริง ตอนที่โจวหยางเริ่มคิดเรื่องนี้ เขาก็เตรียมใจรับการถูกก่นด่าไว้ล่วงหน้าเรียบร้อยแล้ว

แต่เขารู้ดีว่าหากคิดจะลงมือทำงานย่อมไม่มีทางราบรื่นไปทุกอย่าง แม้ว่าบ่อยครั้ง เรื่องบางเรื่องต้องรอจนผ่านไปหลายปี คนถึงจะยอมเชื่อว่าการตัดสินใจในตอนนั้นถูกต้องก็ตาม

ด้วยเหตุนี้ โบราณจึงมีคำกล่าวไว้อย่างลึกซึ้งว่า "ผู้ไม่คิดการใหญ่ในภาพรวม ย่อมมิอาจวางผังคุมพื้นที่หนึ่งได้ ผู้ไม่มองการณ์ไกลถึงชั่วลูกชั่วหลาน ย่อมมิอาจบริหารจัดการช่วงเวลาหนึ่งได้"