ตอนที่ 87 การอ่านหนังสือให้มากคือสัจธรรมอันเที่ยงแท้

"มาครับ เดี๋ยวผมขอจับชีพจรหน่อย"

ฟางเยี่ยนบอกให้ชายหนุ่มวางแขนลงมา แล้วยื่นมือไปจับชีพจร ชีพจรข้างขวาอ่อนนุ่ม ชีพจรข้างซ้ายเรียวเล็กตึง

หลังตรวจชีพจรเสร็จ ฟางเยี่ยนก็หันไปมองจ้าวเฉิงเหวิน "ชีพจรกับอาการตรงกัน โรคนี้ไม่ได้ซับซ้อนอะไรเลยนี่ครับ"

"หัวหน้าโหยว โหยวกว่างหลิน มีชื่อเสียงพอตัวในมณฑลชิ่งโจวนะครับ"

จ้าวเฉิงเหวินเอ่ยอย่างอึกอัก "แถมอาการของคนไข้ก็พบได้ยากจริงๆ ด้วย"

ฟางเยี่ยน "......"

เมื่อได้ฟังคำอธิบายของจ้าวเฉิงเหวิน ฟางเยี่ยนก็พอจะเข้าใจแล้ว

ก่อนหน้านี้คนไข้ไปตรวจกับโหยวกว่างหลินที่โรงพยาบาลการแพทย์แผนจีนมณฑลชิ่งโจว และจ้าวเฉิงเหวินก็รู้จักโหยวกว่างหลิน เรื่องนี้บ่งบอกอะไรได้บ้าง

ถ้าเปรียบอาการนี้เป็นโจทย์ข้อหนึ่ง ในสายตาของจ้าวเฉิงเหวิน คนที่เก่งกว่าเขาเคยทำโจทย์ข้อนี้มาแล้ว แถมยังแก้ไม่ออก จิตใต้สำนึกของจ้าวเฉิงเหวินจึงมองว่าโจทย์ข้อนี้คงไม่ง่ายดายนัก

ก็เหมือนกับข้อสอบเข้าชิงหวาหรือเป่ยต้า ถ้าออกโจทย์ว่าหนึ่งบวกหนึ่งเท่ากับเท่าไร หลายคนคงยืนอึ้งไปเลยว่า บ้าน่า มันจะง่ายขนาดนี้เชียวหรือ

อีกทั้งอาการของคนไข้ในทางคลินิกก็พบได้ไม่บ่อยจริงๆ

คนที่เพิ่งเริ่มเรียนแพทย์จีนหลายคนมีความรู้เพียงครึ่งๆ กลางๆ บางคนก็คิดว่าแพทย์จีนยาก บางคนก็คิดว่าแพทย์จีนง่าย แค่จับชีพจรดูชีพจรไม่ใช่หรือ ขอเพียงจับชีพจรได้แม่นยำก็วินิจฉัยได้ง่ายๆ แล้ว

ทว่าในความเป็นจริงแล้ว ไม่ว่าจะเป็นชีพจร อาการ หรือสาเหตุของโรค ลักษณะภายนอกที่คนไข้แสดงออกมาเหล่านี้ ล้วนเป็นได้เพียงแค่เบาะแสเท่านั้น

เหตุใดการรักษาโรคของแพทย์จีนจึงย้ำนักหนาว่าต้องผสานการตรวจทั้งสี่วิธีเข้าด้วยกัน ก็เพราะว่ามีบางครั้งที่ชีพจรกับอาการขัดแย้งกัน และอาการภายนอกก็มีช่วงเวลาที่ลวงตาได้เช่นกัน เวลาแพทย์ตรวจรักษาโรค หากพบโรคที่เจอบ่อยในทางคลินิกย่อมวินิจฉัยได้ง่าย แต่พอเจอโรคที่ค่อนข้างหายาก ก็ยากที่จะวินิจฉัยได้ถูกต้อง

โรคยากและโรคประหลาด บางครั้งอาจไม่ได้ซับซ้อนมากมายอะไรขนาดนั้น เพียงแต่มันไม่ค่อยได้พบเห็น บ่อยครั้งที่จุดเด่นของมันมีแค่ความแปลกประหลาด แต่ก็เพราะไม่ค่อยได้พบเห็นนี่เอง จึงยิ่งต้องรอบคอบให้มากขึ้น

"เรื่องอาการปากหวาน มีบันทึกไว้ใน "หวงตี้เน่ยจิง" (คัมภีร์ภายในของจักรพรรดิเหลือง) อยู่แล้วครับ"

ฟางเยี่ยนกล่าวว่า "ใน "ซู่เวิ่น" ตอนว่าด้วยโรคประหลาด มีกล่าวไว้ว่า 'อันรสทั้งห้าเมื่อเข้าสู่ปาก ย่อมสะสมอยู่ที่กระเพาะ ม้ามทำหน้าที่ลำเลียงสารจำเป็นและพลังชี่ เมื่อสารน้ำคั่งค้างอยู่ที่ม้าม ปากจึงมีรสหวาน'"

"พี่ฟาง ฉันรู้ค่ะ โรคนี้เรียกว่าผีต้าน!"

หลินหว่านเอ๋อร์ที่ยืนฟังอยู่ข้างๆ สอดขึ้นมา

"ถูกต้องครับ ในคัมภีร์เน่ยจิงเรียกชื่อโรคนี้ว่าผีต้าน"

ฟางเยี่ยนพยักหน้า แล้วพูดกับจ้าวเฉิงเหวินว่า "ดูสิ หว่านเอ๋อร์ยังรู้เลย"

จ้าวเฉิงเหวิน "......"

"ไม่ใช่หรอกค่ะพี่ฟาง สองวันนี้ฉันกำลังอ่าน "หวงตี้เน่ยจิง" อยู่พอดี แล้วเพิ่งอ่านถึงบทว่าด้วยโรคประหลาดค่ะ" หลินหว่านเอ๋อร์อธิบาย

"ฉันก็กำลังอ่านอยู่เหมือนกันค่ะ"

จางเยฺว่เยฺว่แทรกขึ้นมาจากด้านหลัง "พวกเราได้ยินเพื่อนร่วมรุ่นเล่าว่า วันก่อนพี่ฟางไปสอนนักศึกษาที่มหาวิทยาลัย แล้วเน้นย้ำเป็นพิเศษว่าให้อ่านหนังสือมากๆ ค่ะ"

หลินหว่านเอ๋อร์กับจางเยฺว่เยฺว่ยังมีเพื่อนร่วมรุ่นที่เรียนปริญญาโทอยู่ที่มหาวิทยาลัย เรื่องที่ฟางเยี่ยนไปมหาวิทยาลัยเมื่อไม่กี่วันก่อน ตอนนี้แพร่สะพัดไปทั่วมหาวิทยาลัยการแพทย์แผนจีนประจำมณฑลแล้ว

ตอนนี้ที่มหาวิทยาลัยการแพทย์แผนจีนประจำมณฑล ชื่อเสียงของฟางเยี่ยนโด่งดังยิ่งกว่าหวงเจิ้งเหลียงเสียอีก

สำหรับนักศึกษาแล้ว พวกเขาย่อมสนใจเรื่องลึกลับมหัศจรรย์มากกว่าอยู่แล้ว และการแสดงฝีมือของฟางเยี่ยนที่มหาวิทยาลัยในวันนั้น ก็นับว่ามหัศจรรย์พันลึกอย่างแท้จริง

เรื่องการรักษาโรคก่อนหน้านั้นไม่ต้องพูดถึง แต่การตอบคำถามของเหล่านักศึกษาและการรับคำท้าประลองความรู้ในเวลาต่อมานั้น แทบจะพลิกความรับรู้ของใครหลายคนไปโดยสิ้นเชิง

ไม่ว่าจะเป็นสี่ตำราห้าคัมภีร์ หรือสำนักคิดร้อยสำนัก ล้วนไม่มีเรื่องใดที่เขาไม่รู้แจ้งเห็นจริง นักศึกษาใช้โทรศัพท์ค้นหาจากไป่ตู้แล้วตั้งคำถาม ไม่มีข้อไหนที่ฟางเยี่ยนตอบไม่ได้เลยแม้แต่ข้อเดียว

ในกลุ่มแชตของเหล่านักศึกษาต่างพากันพูดคุยถึงเรื่องราวในวันนั้น บางคนก็ประหลาดใจ บางคนก็ไม่เชื่อ ทว่าไม่ว่าอย่างไรก็ตาม ฟางเยี่ยนก็กลายเป็นคนดังเปรี้ยงปร้างในมหาวิทยาลัยการแพทย์แผนจีนประจำมณฑลไปแล้ว

"เสี่ยวเยี่ยนจื่อไปสอนหนังสือที่มหาวิทยาลัยด้วยเหรอ"

อานเหยาไม่รู้เรื่องนี้มาก่อน

"พี่ฟางเก่งกาจมากเลยค่ะ"

จางเยฺว่เยฺว่เล่าถึงเรื่องที่ฟางเยี่ยนแสดงฝีมือที่มหาวิทยาลัยในวันนั้นอย่างออกรสออกชาติ "ตอนนี้ที่มหาวิทยาลัยไม่มีใครไม่รู้จักพี่ฟางแล้วค่ะ ตั้งแต่อธิการบดี อาจารย์ ไปจนถึงรุ่นน้องที่เพิ่งเข้าเรียน ตอนนี้พี่ฟางกลายเป็นไอดอลของนักศึกษาหลายคนในมหาวิทยาลัยไปแล้วค่ะ"

ได้ยินคำพูดของจางเยฺว่เยฺว่ อย่าว่าแต่อานเหยากับจ้าวเฉิงเหวินเลย แม้แต่คนไข้ที่รออยู่ในคลินิกยาจีนก็ยังฟังจนอ้าปากค้าง

"หมอฟางเก่งขนาดนั้นเลยเหรอครับ"

มีคนไข้ถามขึ้น

"พี่ฟางเก่งมากเลยค่ะ" หลินหว่านเอ๋อร์มีแววตาเลื่อมใสเต็มเปี่ยม

ฟางเยี่ยน "......"

มิน่าเล่า วันนี้พอฟางเยี่ยนเพิ่งกลับมา หลินหว่านเอ๋อร์กับจางเยฺว่เยฺว่เห็นเขาแล้วดูกระตือรือร้นกว่าหลายวันก่อน ดวงตาเป็นประกาย ที่แท้ก็เพราะสาเหตุนี้เองหรือ

เมื่อครู่อานเหยาเห็นสายตาที่สองสาวหลินหว่านเอ๋อร์กับจางเยฺว่เยฺว่มองฟางเยี่ยน เธอยังนึกว่า.......

แต่ในฐานะผู้หญิง อานเหยาย่อมรู้ดีว่า ถึงแม้ตอนนี้จางเยฺว่เยฺว่กับหลินหว่านเอ๋อร์จะแค่เลื่อมใสฟางเยี่ยน แต่นั่นก็อันตรายมาก เจ้าตัวแสบนี่เสน่ห์แรงกับผู้หญิงจริง ๆ .......

เพียงแต่ทำไมเธอถึงไม่รู้ว่าฟางเยี่ยนอ่านหนังสือมาเยอะขนาดนี้

แอบอ่านตอนอยู่ที่โรงพยาบาลทั้งวันอย่างนั้นหรือ

ทว่าอานเหยารู้ดีว่าหนังสือสะสมของคุณปู่มีเยอะมาก ฟางเยี่ยนเรียนแพทย์ตามคุณปู่มาตั้งแต่เด็ก หนังสือที่อ่านย่อมไม่น้อยจริง ๆ

"หว่านเอ๋อร์ ในเมื่อเธออ่านมาแล้ว เธอลองบอกซิว่าประโยคนี้หมายความว่าอย่างไร" ฟางเยี่ยนถาม

"ถ้าอธิบายด้วยภาษาปัจจุบันก็คือ พวกเรากินอาหารต่าง ๆ ทุกวัน จากช่องปากลงสู่กระเพาะอาหาร จากนั้นผ่านการย่อยและดูดซึม กระจายสารอาหารอันละเอียดประณีตไปทั่วร่างกาย นี่คือระบบย่อยอาหารที่สมบูรณ์แข็งแรง หากไม่สามารถกระจายสารอาหารอันละเอียดประณีตไปทั่วร่างกาย แต่กลับไปอุดตันสะสมอยู่ที่ม้าม ก็จะทำให้เกิดรสหวานในปาก นี่คือสภาวะผิดปกติของโรคค่ะ"

ฟางเยี่ยนพยักหน้าอย่างพอใจ แล้วถามเสี่ยวจ้าว "ตอนนี้เข้าใจแล้วหรือยัง"

"คนไข้ท้องร่วงเรื้อรังจนม้ามพร่อง ส่งผลให้ตับธาตุไม้ข่มม้าม ม้ามพร่องไม่สามารถกักเก็บของเหลว น้ำลายจึงมาก ม้ามในธาตุทั้งห้าสังกัดธาตุดิน มีรสหวาน ดังนั้นในปากจึงมีรสหวาน"

จ้าวเฉิงเหวินอย่างไรเสียก็มีระดับฝีมือไม่เลว เก่งกว่าจางเยฺว่เยฺว่กับหลินหว่านเอ๋อร์ไม่รู้ตั้งกี่เท่า ย่อมเข้าใจได้ในทันทีที่ชี้แนะ

"เวลาที่คนไข้อารมณ์แปรปรวน ตับธาตุไม้จะยิ่งกำเริบ ม้ามธาตุดินจะยิ่งพร่อง ดังนั้นน้ำลายจึงยิ่งหลั่งออกมามากขึ้น"

จ้าวเฉิงเหวินกล่าวต่อ

"นี่ไม่ตรงกับอาการของคนไข้แล้วหรือ"

ฟางเยี่ยนกล่าวว่า "ไม่ต้องไปสนใจว่าหมอคนก่อนจะรักษายังไง การรักษาของหมอคนก่อนทำได้เพียงใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง สามารถดูการใช้ยาของหมอคนก่อนได้ว่าส่งผลกระทบต่อโรคหรือไม่ ในทางคลินิกต้องมีความคิดเห็นเป็นของตัวเอง เริ่มต้นจากชีพจรและอาการ ตราบใดที่สมุฏฐานและอาการของโรคสามารถวิเคราะห์แยกแยะกลุ่มอาการได้อย่างทะลุปรุโปร่ง ก็สั่งยาได้อย่างเด็ดขาด"

"เข้าใจแล้วครับ"

จ้าวเฉิงเหวินพยักหน้า เขายอมรับอย่างเลี่ยงไม่ได้ว่า ตัวเองยังห่างชั้นจากฟางเยี่ยนมากเกินไป อยู่คนละระดับจริง ๆ

"แล้วควรใช้ยาอย่างไร" ฟางเยี่ยนถาม

"บำรุงม้ามขับร้อนที่ตับ สลายความชื้นและขับปัสสาวะครับ" จ้าวเฉิงเหวินตอบ

"อืม สั่งยาเถอะ"

ฟางเยี่ยนลุกขึ้นยืนพลางกล่าวว่า "กลไกการเกิดโรคชัดเจน ใช้ยาตรงตามอาการก็พอแล้ว ใน 'เวินปิ้งลุ่น' (ตำราว่าด้วยโรคไข้จากความร้อน) ของเย่เทียนซื่อก็มีบันทึกไว้เช่นกันว่า 'หากบนลิ้นมีฝ้าขาวเหนียวหนืด บ้วนน้ำลายเหนียวข้นออกมา ในปากย่อมมีรสหวาน นี่คือโรคผีต้าน เกิดจากชี่ความร้อนชื้นสะสมปะทะกับกู่ชี่ ธาตุดินมีส่วนเกิน ล้นปรี่จึงเอ่อขึ้นด้านบน ควรใช้สี่งโถวเฉ่าที่มีกลิ่นหอมเผ็ดร้อนกระจายออกเพื่อขับสลายจึงจะทุเลา'"

"ว้าว วิธีรักษาก็บันทึกไว้ชัดเจนแจ่มแจ้งเลย"

หลินหว่านเอ๋อร์ประหลาดใจ "ที่พี่ฟางบอกว่าให้อ่านหนังสือเยอะ ๆ เป็นสัจธรรมจริง ๆ เลยค่ะ"

"ประจบเก่งจังนะ" จางเยฺว่เยฺว่หัวเราะพลางแซว

(สองสามวันก่อนติดโควิดอีกรอบ พอหายแล้วง่วงนอนมาก ทุกวันนอนเท่าไหร่ก็ไม่พอ คนเราพออายุเกินสามสิบห้า ร่างกายไม่เหมือนเดิมจริง ๆ .......)