ตอนที่ 70 ศาสตราจารย์จากเมืองหลวง

เซี่ยเฉิงได้สติก็โมโหจนถกแขนเสื้อเตรียมจะพุ่งออกไป แต่เซี่ยเจาไวกว่า ยื่นมือไปคว้าตัวเขาไว้ทัน

"ไม่คุ้มหรอกพี่"

เขาพูดขึ้น "หมากัดเรา เราต้องไปกัดตอบด้วยเหรอครับ บีบคั้นมันหนักเข้า เกิดมันแว้งกัดขึ้นมาเราจะไม่คุ้มเอา อย่างมากก็แค่เงินไม่กี่หยวน วันหน้ายังมีโอกาสจัดการมันอีกเยอะ"

ใบหน้าของเซี่ยเฉิงเขียวคล้ำด้วยความโกรธ

"ไอ้ระยำเอ๊ย!"

เขาสบถออกมาคำหนึ่ง แล้วมองออกไปข้างนอกด้วยความเจ็บใจอย่างไม่ยอมแพ้ พอเห็นว่าหวังเอ้อร์ล่าจื่อวิ่งหนีหายลับตาไปแล้ว เซี่ยเฉิงจึงยอมเดินกลับเข้ามาในลานบ้าน

ทางด้านนี้ เซี่ยเถียนต้มเกี๊ยวเสร็จแล้วยกชามเดินออกมา

เว่ยชิ่งจือหิวจนตาลาย กระเพาะปวดเกร็งไปหมด พอเห็นชามเกี๊ยวผักจี้ไช่ร้อน ๆ ส่งควันกรุ่นตรงหน้า เขาก็กลืนน้ำลายลงคออย่างห้ามไม่อยู่

ทว่าการอบรมสั่งสอนที่ฝังลึกในกระดูกทำให้เขาไม่อาจยอมรับไว้ได้

เขาสูดหายใจเข้าลึก ส่ายหน้าแล้วพูดว่า "แค่น้ำน้ำตาลทรายแดงอึกนั้นก็เป็นพระคุณมากแล้ว ฉันรับเกี๊ยวชามนี้ไว้อีกไม่ได้หรอก ขอบใจพวกเธอมากนะ"

เว่ยชิ่งจือพูดจบก็ยันตัวลุกขึ้นยืนอย่างโซเซ เตรียมจะเดินจากไป

เซี่ยเจาเดินเข้าไปขวางไว้

"อาจารย์เว่ย ถ้าปล่อยให้คุณเดินกลับไปแบบนี้ ชาตินี้ผมคงรู้สึกผิดไปตลอดชีวิตแน่ครับ"

เขาพูดยิ้ม ๆ พลางรับชามเกี๊ยวมาจากมือของเซี่ยเถียน แล้วเดินไปหยุดอยู่ตรงหน้าเว่ยชิ่งจือ

"ถือเสียว่าผมให้คุณยืมก็แล้วกัน กินให้อิ่มก่อนถึงจะมีแรงหาเงินมาคืน จริงไหมครับ"

เว่ยชิ่งจือกลืนน้ำลายลงคออย่างยากลำบาก

เขารู้สึกอับอายเหลือเกิน แต่สุดท้ายก็ต้องยอมจำนนต่อความต้องการของร่างกาย

"งั้น... งั้นก็ขอบใจมากนะ!"

พูดจบ เว่ยชิ่งจือก็รับชามเกี๊ยวจากมือของเซี่ยเจา เดินไปนั่งลงที่โต๊ะแปดเซียนข้าง ๆ แล้วเริ่มลงมือกิน

ทั้งที่หิวโซถึงเพียงนั้น แต่ท่วงท่าการกินของเขายังคงสุภาพเรียบร้อย ตักกินทีละคำ เคี้ยวช้า ๆ กลืนอย่างสำรวม วางตัวสมเป็นผู้มีการศึกษาโดยแท้

ส่วนทางนี้ เซี่ยเฉิงกับเซี่ยเถียนเริ่มรับซื้อหอยขมกันต่อแล้ว

จดบัญชี คิดเงิน

มีชาวบ้านนำกระต่ายป่า หนังกระต่ายป่า รวมถึงไก่ฟ้าและของป่าอื่น ๆ มาส่งขายด้วยไม่น้อย

ภายในลานบ้านกลับมาคึกคักจอแจอีกครั้ง

พอกลุ่มคนทยอยกันกลับไปหมด เว่ยชิ่งจือก็กินเกี๊ยวชามนั้นหมดพอดี

เขาลุกขึ้นยืนด้วยความละอายใจ แล้วโค้งคำนับให้เซี่ยเจาอย่างนอบน้อม "วันนี้ต้องขอบใจเธอจริง ๆ ไม่อย่างนั้นฉันคงไม่มีแรงเดินกลับไปแน่ บุญคุณครั้งนี้ฉันจะจำไว้ แล้วเงินฉันจะหามาคืนให้นะ"

เซี่ยเจารีบเข้าไปประคองเขาขึ้นมาแล้วพูดยิ้ม ๆ "เรื่องเล็กน้อยแค่นี้เองครับ คุณกลับไปแล้วก็พักผ่อนสักหน่อย เรื่องงมหอยขมมาขายเอาไว้ก่อนไม่ต้องรีบร้อน ดูแลสุขภาพร่างกายให้ดีก่อนสำคัญที่สุดครับ"

เว่ยชิ่งจือกล่าวขอบคุณซ้ำ ๆ อีกหลายครั้ง ก่อนจะหันหลังเดินออกจากบ้านของเซี่ยเจาไป

"อาจารย์เว่ยคนนี้เป็นอาจารย์มาจากไหนกัน ทำไมฉันไม่เคยได้ยินชื่อมาก่อนเลย"

เซี่ยเจาเพียงแต่ได้ยินคนอื่นเรียกเว่ยชิ่งจือว่าอาจารย์เว่ย เขาจึงพลอยเรียกตามไปด้วย

ทว่าพอลองนึกดูดี ๆ ชาติก่อนเขาใช้ชีวิตอยู่ที่นี่ตั้งหลายปี ดูเหมือนจะไม่เคยได้ยินว่ามีครูคนนี้อยู่เลย!

หรือว่าจะเป็นครูจากตำบลเซี่ยงหยาง

แต่ทำไมถึงได้ตกอับและยากจนข้นแค้นขนาดนี้

เซี่ยเฉิงส่ายหน้า

เขาทำงานอยู่ในเหมืองมาตลอด หนังสือหนังหาก็ไม่ได้เรียนกี่ปี จะไปรู้จักเว่ยชิ่งจือได้อย่างไร

"พี่รอง หนูรู้จ้ะ!"

เซี่ยเถียนที่กำลังล้างชามอยู่เงยหน้าขึ้นมาแล้วกะพริบตาปริบ ๆ ให้เซี่ยเจา

"อาจารย์เว่ยน่าสงสารมากเลยนะจ๊ะ! ปีก่อน ๆ เขาสอนหนังสืออยู่ที่ตำบลเซี่ยงหยาง แต่ตอนหลังก็ถูกไล่ออกมา!"

เซี่ยเถียนเอียงคอครุ่นคิดครู่หนึ่ง ดวงตาก็เป็นประกายขึ้นมา "นึกออกแล้ว คุณครูของหนูเคยเล่าให้ฟัง บอกว่าอาจารย์เว่ยถูกตรวจสอบ มีประวัติภูมิหลังไม่ดี โรงเรียนประถมตำบลเซี่ยงหยางก็เลยไม่เอาเขาแล้ว!"

ประวัติภูมิหลังไม่ดี

ในยุคสมัยนี้ คำไม่กี่คำนี้หนักหนาสาหัสจนแทบจะบดขยี้ชีวิตคนให้ตายทั้งเป็น

ทว่าในหัวของเซี่ยเจา จู่ ๆ ก็มีความคิดหนึ่งผุดแวบขึ้นมาอย่างรวดเร็ว

เขาเอ่ยถามขึ้นมาทันที "เว่ยชิ่งจือไม่ใช่คนแถวบ้านเราใช่ไหม"

"ไม่ใช่จ้ะ! มาจากเมืองหลวงเลยนะ! เขามีความรู้สูงมาก เมื่อก่อนในโรงเรียนประถมไม่มีใครสอนเก่งเท่าเขาเลย น่าเสียดายจริง ๆ!"

เดี๋ยวนะ?

เมืองหลวงงั้นเหรอ?!

เซี่ยเจานึกออกแล้ว!

เรื่องนี้ในชาติก่อนเคยเป็นข่าวดังครึกโครมอยู่พักใหญ่

ตอนนั้นเซี่ยเจาย้ายไปอยู่เมืองเอกประจำมณฑลแล้ว แต่เรื่องนี้ได้ลงพาดหัวข่าวหน้าหนึ่งของหนังสือพิมพ์ประจำมณฑล จะไม่ให้รู้ก็คงยาก

หากย้อนเวลากลับไปเมื่อสิบปีก่อน

ปี 1973 นั่นเป็นครั้งแรกที่เว่ยชิ่งจือถูกย้ายลงมาจากเมืองหลวงสู่หมู่บ้านสือสุ่ย

หมู่บ้านยากจนที่ขึ้นชื่อลือชาไปทั่วละแวกแปดทิศสิบลี้แห่งนี้

เขาถูกส่งตัวมาอยู่ที่หน่วยผลิตที่สองของหมู่บ้านสือสุ่ย กลางวันไปใช้แรงงานดัดสันดานที่ไร่นาหมายเลขหนึ่ง กลางคืนก็นอนในคอกวัว

เขาเป็นเป้าหมายที่ถูกจับตาดูเป็นพิเศษ

และยังเป็นปัญญาชนเพียงคนเดียวที่มาจากเมืองหลวง

ตลอดหลายปีมานี้ เมื่อมีคำสั่งอนุญาตให้กลับเข้าเมืองทยอยออกมา ปัญญาชนและคนหนุ่มสาวในไร่นารอบหมู่บ้านสือสุ่ยต่างก็พากันกลับเข้าเมืองกันหมด เหลือเพียงเขาคนเดียวที่ยังคงอยู่ที่นี่

จนกระทั่งเขาเสียชีวิต และกลายเป็นข่าวใหญ่โตถูกตีพิมพ์ลงหน้าหนังสือพิมพ์รายวันของเมืองเอกประจำมณฑล เซี่ยเจาถึงเพิ่งรู้ว่ามีอาจารย์มหาวิทยาลัยจากเมืองหลวงคนหนึ่งมาเสียชีวิตอยู่ที่หมู่บ้านสือสุ่ย

ข้อความในหนังสือพิมพ์เขียนอย่างเป็นทางการมาก แม้แต่ที่มาที่ไปของเขาก็ไม่ได้พูดถึงมากนัก

บอกเพียงว่ามีลูกศิษย์ลูกหามากมาย น่าเสียดายที่ทำความผิดทางการเมืองอะไรทำนองนั้น

เซี่ยเจาเองก็จำได้ไม่ค่อยแม่นนัก

ในหัวของเขาพลันผุดความคิดหนึ่งขึ้นมา

เขารีบลุกขึ้น ล้างมือ คิดอยู่ครู่หนึ่ง แล้วหันไปถามเซี่ยเถียน "น้องเล็ก ที่บ้านยังมีเนื้อเหลือไหม"

แม้เซี่ยเถียนจะสงสัย แต่ก็ยังพยักหน้า

"มีค่ะ พรุ่งนี้ก็วันเทศกาลหยวนเซียวแล้ว บ่ายวันนี้แม่เพิ่งไปซื้อเนื้อมาจากตำบลเซี่ยงหยาง มีเยอะเลยค่ะ!"

เซี่ยเจาเดินไปที่ห้องครัว เปิดตู้กับข้าว ก็เห็นเนื้อหมูพวงใหญ่ที่แขวนไว้ข้างในจริงๆ หนักตั้งห้าหกชั่ง

เขาหยิบมีดทำครัว หั่นออกมาครึ่งหนึ่ง แล้วควานเอาไข่ไก่ออกมาจากโอ่งข้าวสารอีกสิบสองฟอง สุดท้ายก็หิ้วน้ำมันถั่วลิสงหนึ่งกาและข้าวสารครึ่งถุงที่เขาซื้อมาจากร้านสหกรณ์เมื่อสองวันก่อน

"พี่ น้องเล็ก ผมออกไปข้างนอกเดี๋ยวนะ!"

เซี่ยเจาเอาของพวกนี้ใส่ลงในตะกร้าผักจนหมด แล้วเอาผ้าคลุมไว้ จากนั้นจึงหันไปบอกกับทั้งสองคน

พูดจบ โดยไม่รอให้ทั้งคู่ตอบรับ เขาก็ก้าวออกจากบ้านไป

พอพ้นประตูบ้าน เขาก็ตรงไปหาหลิวชุ่ยฮวาก่อน เพื่อถามที่อยู่ของเว่ยชิ่งจือให้แน่ชัด

เมื่อเดินเลียบมาทางทิศตะวันตกของหมู่บ้าน จนเห็นคอกวัวซอมซ่อผุพังอยู่ตรงหน้า เขาก็ชะงักไป

เขาพักอยู่ที่นี่จริงๆ งั้นเหรอ

ที่นี่เป็นคอกวัวที่หมู่บ้านเคยใช้เลี้ยงสัตว์เมื่อหลายปีก่อน

บรรดาปัญญาชนต้องกินและนอนร่วมกับวัว จนกระทั่งกระแสการกลับคืนสู่บ้านเกิดพัดผ่านมา ปัญญาชนเหล่านั้นถึงได้รับการปลดปล่อย

เว่ยชิ่งจือเป็นถึงศาสตราจารย์มหาวิทยาลัยจากเมืองหลวง

ต่อให้ไม่ได้กลับเข้าเมือง ก็ไม่น่าจะต้องมาอาศัยอยู่ในที่แบบนี้เลย!

เขาขมวดคิ้วแน่น สูดหายใจเข้าลึกๆ แล้วเดินตรงไปยังคอกวัว

คอกวัวพังทลายไปครึ่งหนึ่งแล้ว วัวข้างในก็ถูกย้ายกระจายไปเลี้ยงที่อื่นตั้งนานแล้ว

ตอนที่เขาเดินเข้าไปถึงได้พบว่า คอกวัวอีกครึ่งหนึ่งนี้ถูกเก็บกวาดไว้สะอาดสะอ้านมาก บริเวณที่ใกล้กับส่วนที่พังทลายถูกเก็บกวาดจนโล่ง ด้านล่างมีเศษชามกระเบื้องและกะละมังบิ่นๆ วางรองอยู่ ข้างในยังมีน้ำฝนที่รั่วซึมลงมาขังอยู่นิดหน่อย

ถัดเข้ามาตรงบริเวณที่แห้งกว่า คือที่ที่เว่ยชิ่งจือใช้ทำกับข้าว

มีเพียงเตาดินเผาใบหนึ่ง ทว่าในเตากลับว่างเปล่า กะละมังเคลือบสภาพดีเพียงใบเดียวที่วางอยู่ข้างๆ ก็มีเพียงน้ำขุ่นๆ อยู่ก้นกะละมัง

ในห้องนี้ ส่วนที่ถูกดูแลรักษาไว้อย่างดีที่สุด กลับเป็นเตียงที่ตั้งอยู่ชิดทิศใต้สุด

มันคือเตียงไม้ไผ่

ด้านบนปูด้วยฟางข้าวหนาเตอะ แล้วทับด้วยฟูกที่เต็มไปด้วยรอยปะชุน ดูออกได้เลยว่าเว่ยชิ่งจือนอนเพียงฝั่งเดียว เพราะอีกฝั่งหนึ่งนั้นมีหนังสือวางกองสุมอยู่อย่างแน่นขนัด

พอเซี่ยเจาเหลือบไปเห็น เขาก็ถึงกับตะลึงงันในทันใด

คุณพระช่วย!

หนังสือพวกนี้ มีของเก่าแก่หายากอยู่ไม่น้อยเลยทีเดียว!