ตอนที่ 88 แลกเปลี่ยนสิ่งของ

เช้าตรู่วันรุ่งขึ้น ท้องฟ้าเพิ่งจะสลัวราง ทุกคนก็ถูกปลุกด้วยเสียงฝึกซ้อมทหาร

เมื่อผลักประตูออกไป ก็มีทหารกองทัพอันซียกอ่างทองแดงยืนรออยู่ในลานเรือนแต่เช้าแล้ว

"ท่านแขกผู้มีเกียรติทั้งหลาย เชิญล้างหน้าล้างตาขอรับ"

พลทหารเฒ่ายื่นผ้าเช็ดหน้าที่สะอาดเอี่ยมให้อย่างนอบน้อม ในน้ำใสสะอาดก้นอ่างยังมีใบสะระแหน่หายากที่แลกมาจากพ่อค้าต้าสือลอยอยู่สองสามใบ

หลังล้างหน้าล้างตาเสร็จ พวกเขาก็ถูกนำทางไปยังห้องโถงที่เก็บกวาดอย่างสะอาดสะอ้าน

บนโต๊ะไม้มีสำรับอาหารจัดวางไว้อย่างเป็นระเบียบสิบเอ็ดชุด

ข้าวสวยสีขาวเม็ดเงางาม ผักป่าตามฤดูกาลสองสามจาน และยังมีเนื้อแห้งที่หั่นไว้อย่างประณีต

กัวซ่วยตาเป็นประกาย "โอ้โห นึกไม่ถึงเลยว่าอาหารเมื่อพันสองร้อยปีก่อนจะอุดมสมบูรณ์ขนาดนี้ ไม่ต่างจากยุคปัจจุบันเท่าไหร่เลยนี่นา"

เฉียวเหรินจื้อกับหลี่ลี่เฉิงสบตากัน ทั้งสองต่างมองเห็นความเข้าใจกระจ่างแจ้งในแววตาของอีกฝ่าย

เฉินโม่เกาหัว พลั้งปากโพล่งออกไปตามสัญชาตญาณ "ข้าวสารนี่ คงไม่ใช่ว่าไกด์เจียงเอามาให้คราวก่อนหรอกนะ"

พลทหารเฒ่าผู้นำทางได้ยินเช่นนั้น ใบหน้าสีทองแดงกร้านแดดก็ฉายแววกระอักกระอ่วนขึ้นมาวูบหนึ่ง

ฉือเข่อเข่อสังเกตเห็นได้ทันท่วงที จึงยิ้มถามพลทหารเฒ่า "ท่านผู้เฒ่า (หมายเหตุ: คำเรียกผู้อาวุโสที่ไม่รู้จักในสมัยราชวงศ์ถัง) ปกติพวกท่านกินอะไรกันหรือคะ"

"ตอบแม่นางน้อย" พลทหารเฒ่าถูมือไปมา "พวกเราก็กินเหมือนกันหมดขอรับ"

"ถ้าอย่างนั้นพวกเราอยากไปกินข้าวร่วมกับเหล่าทหารกล้าค่ะ" ซูเสี่ยวเสี่ยวเอ่ยขึ้นมากะทันหัน

"เอ่อ..." พลทหารเฒ่าลังเล

พลทหารเฒ่าไหนเลยจะทัดทานคนทั้งสิบเอ็ดคนนี้ได้ เมื่อทุกคนยืนกรานเช่นนั้น จึงยอมจำนนพาพวกเขาเดินไปยังโรงอาหารของค่ายทหาร (หมายเหตุ: บันทึกเอกสารตุนหวง 'เศษซากบันทึกกองทัพโต้วหลูสมัยเทียนเป่าแห่งราชวงศ์ถัง' ระบุว่า 'ทหารไปรับอาหารที่โรงอาหารทุกวัน' คำว่าโรงอาหารมีใช้มาแต่โบราณกาลแล้ว)

ทุกคนเดินตัดผ่านลานฝึกทหาร เดินไปได้สักพักก็มาถึงหน้าประตูโรงอาหารของค่ายทหาร

พลทหารเฒ่าเลิกม่านผ้าหยาบขึ้น กลิ่นอายที่ผสมปนเปกันระหว่างธัญพืชหยาบกับควันฟืนก็โชยมาปะทะหน้า

ภายในห้องโถงกว้างขวาง ทหารกองทัพอันซีหลายสิบนายกำลังนั่งล้อมโต๊ะไม้ยาว

เบื้องหน้าของแต่ละคนมีชามโจ๊กธัญพืชหยาบสีน้ำตาลอมเทาวางอยู่ น้ำข้าวใสและเจือจาง พอมองเห็นเม็ดธัญพืชไม่กี่เม็ดลอยเคว้งอยู่ในชาม

กับข้าวมีเพียงผักดองจานเล็กๆ จานเดียว สีสันคล้ำหม่น ดูท่าทางจะเก็บไว้นานหลายวันแล้ว

ฝีเท้าของกัวซ่วยชะงักงัน

เขาก้มมองชามกระเบื้องเคลือบสีขาวในมือตัวเอง ด้านในเป็นข้าวสวยเม็ดเรียงสวย อีกทั้งยังมีเนื้อแห้งกรอบสีเหลืองทองกับผักสดตามฤดูกาลวางเคียงข้าง

เมื่อเปรียบเทียบกันแล้ว หน้าอกของเขาก็พลันรู้สึกอึดอัดแน่นตึงราวกับมีหินก้อนใหญ่กดทับไว้

ซูเสี่ยวเสี่ยว คุณหนูตระกูลใหญ่ผู้เคยชินกับอาหารเลิศรสหรูหรา ก้มตามองอาหารเช้าที่ธรรมดาจนเกือบจะเรียกได้ว่าซอมซ่อในสายตาของเธอ แต่ในยามนี้มันกลับหนักอึ้งขึ้นมาอย่างประหลาด

กระทั่งเฉินโม่ผู้ใช้ชีวิตอย่างแร้นแค้น เมื่อได้เห็นอาหารของกองทัพอันซี แล้วก้มมองข้าวสวยในมือตัวเอง ก็รู้สึกว่าข้าวสวยชามตรงหน้านี้แสบตานักอย่างบอกไม่ถูก

บรรยากาศพลันอึมครึมลงในชั่วพริบตา

ในตอนนั้นเอง เจียงเย่ก็หัวเราะร่าขึ้นมาเสียงดัง "มาๆๆ มากินด้วยกันถึงจะครึกครื้น!"

พูดจบ เขาก็เลื่อนถาดอาหารของตัวเองไปไว้ตรงกลางโต๊ะเป็นคนแรก

หลี่ลี่เฉิงเข้าใจความหมายได้ทันที จึงคีบเนื้อแห้งกรอบสีเหลืองทองแบ่งใส่ชามโจ๊กของทหารเฒ่าที่อยู่ใกล้ๆ "ลองชิมนี่ดูครับ น่าจะกินง่ายกว่าผักดองของพวกท่าน"

"ไม่ได้เด็ดขาด!" ทหารเฒ่าฟันหลอคนหนึ่งรีบโบกไม้โบกมือเป็นพัลวัน "นี่เป็นของแขกผู้มีเกียรติ ข้าจะกินได้อย่างไร"

"แขกผู้มีเกียรติอะไรกัน" เฉินโม่สลับชามข้าวสวยของตัวเองให้ทหารข้างๆ ทันที "ตอนเด็กๆ ผมชอบกินโจ๊กธัญพืชที่สุดเลย บำรุงกระเพาะดีออก!"

ซูเสี่ยวเสี่ยวเลื่อนถาดอาหารของตนไปตรงหน้านายทหารเฒ่าผมขาวโพลน "ท่านผู้อาวุโสช่วยหนูหน่อยนะคะ ข้าวเยอะขนาดนี้หนูกินไม่หมดหรอกค่ะ ช่วงนี้กำลังลดน้ำหนักอยู่พอดี"

บรรยากาศในห้องโถงค่อยๆ อบอุ่นและคึกคักขึ้นมา

สมาชิกทุกคนในคณะทัวร์ต่างแบ่งอาหารของตนให้เหล่าทหารเฒ่าอันซี ส่วนตัวเองก็แย่งกินธัญพืชหยาบแทน

หากทหารพวกนั้นไม่ยอมรับ ก็จะช่วยกันรุมแย่งชามมาสลับให้

"สหายตัวน้อยเจียง" กัวซินมายืนอยู่ข้างกายเจียงเย่ตั้งแต่เมื่อใดไม่ทราบ น้ำเสียงทุ้มต่ำแฝงไปด้วยความรู้สึกยากจะบรรยาย "พวกเจ้าไม่จำเป็นต้องทำเช่นนี้เลย กองทัพอันซีมิกล้ารับไว้จริงๆ"

เจียงเย่ยิ้มบางๆ สายตากวาดมองกัวซ่วยที่กำลังเล่าเรื่องตลกให้พวกทหารเฒ่าฟัง ทั้งยังมีเฉินโม่ที่กำลังเล่นมุกตลก และศาสตราจารย์หลี่ลี่เฉิงกับหลิวฮ่าวที่กำลังเล่าถึงความยิ่งใหญ่เกรียงไกรของต้าถังในประวัติศาสตร์

เขาค่อยๆ ส่ายหน้า "นั่นเป็นการตัดสินใจของพวกเขาเองครับ"

แสงอรุณสาดส่องผ่านช่องหน้าต่าง ทอดเงาลวดลายด่างพร้อยลงบนพื้น

สำรับอาหารสองประเภทที่เดิมทีแยกขาดจากกันอย่างชัดเจน ยามนี้กลับถูกนำมารวมอยู่บนโต๊ะเดียวกันท่ามกลางเสียงพูดคุยหัวเราะ

ข้าวต้มเหลวในชามกระเบื้องหยาบเหล่านั้น ไม่รู้ว่าข้นขึ้นกว่าเดิมตั้งแต่เมื่อใด

แสงแดดยามเช้าทาบทาลงบนแผ่นหินเขียวบริเวณลานหน้าจวนผู้ตรวจการ เมื่อทั้งสิบเอ็ดคนทานมื้อเช้าเสร็จแล้วเดินมาถึงลานหน้า ต่างก็ต้องตกตะลึงกับภาพที่เห็นตรงหน้า

ตรงกลางลานมีหีบไม้แดงขนาดใหญ่สองใบวางเรียงกันอย่างเป็นระเบียบ ฝาหีบเปิดอ้า ภายในอัดแน่นไปด้วยเหรียญทองแดงที่เปล่งประกายสีเทาอมเขียว

นั่นคือเหรียญต้าลี่หยวนเป่าที่กองทัพอันซีใช้หมุนเวียนอยู่ในปัจจุบัน

ข้างเหรียญทองแดงมีม้วนไม้ไผ่และสมุดเย็บเล่มกว่าสิบเล่มวางซ้อนกันอยู่ หน้ากระดาษเหลืองกรอบและม้วนงอตามกาลเวลา

ถัดไปอีกด้านยังมีเครื่องใช้สารพัดชนิดจัดวางไว้

มีทั้งเชิงเทียนสำริด กล่องไม้แกะสลัก เครื่องเงินที่มีลวดลายแบบต่างแดนอย่างเห็นได้ชัดสองสามชิ้น และยังมีหยกพกเนื้อเนียนละเอียดอีกหลายชิ้น

"นี่คือ..." หลี่ลี่เฉิงสาวเท้าก้าวไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว ปลายนิ้วลอยค้างอยู่เหนือม้วนไม้ไผ่ม้วนหนึ่ง อยากแตะต้องแต่ก็ไม่กล้าแตะ

จางเฉียนก้าวขึ้นมาอธิบาย "เหรียญทองแดงเหล่านี้เร่งรวบรวมมาจากทุกค่ายตลอดทั้งคืน ส่วนหนังสือเป็นตำราที่เก็บรักษาไว้ในจวนผู้ตรวจการ เครื่องใช้ส่วนใหญ่ก็เป็นของสะสมส่วนตัวของเหล่าทหารหาญตลอดหลายปีที่ผ่านมา"

เขาชี้ไปที่เครื่องเงินดินแดนประจิมเหล่านั้น "สิ่งเหล่านี้แลกมาจากกองคาราวานในอดีต เป็นของแท้แน่นอน"

เฉียวเหรินจื้อย่อตัวลง หยิบเหรียญทองแดงขึ้นมาหนึ่งเหรียญแล้วเพ่งพินิจดู

อักษรสี่ตัว 'ต้าลี่หยวนเป่า' บนเหรียญยังคงมองเห็นได้อย่างชัดเจน ขอบเหรียญยังมีรอยสึกหรอจากการหมุนเวียนใช้งาน

นี่คือเงินตราที่กำลังใช้งานอยู่จริง มิใช่โบราณวัตถุที่ขุดพบในยุคปัจจุบัน

ขุนนางฝ่ายเสมียนชราใบหน้าเต็มไปด้วยรอยเหี่ยวย่นคนหนึ่งอุ้มสมุดบัญชีหลายเล่มวิ่งกระหืดกระหอบมา พลางหอบหายใจพลางกล่าวว่า "ท่านแม่ทัพ ข้าน้อยค้นเจอจากหอคัมภีร์มาเพิ่มอีก..."

เขายังพูดไม่ทันจบก็สะดุดขาตัวเองล้ม สมุดหนังสือกระจัดกระจายเกลื่อนพื้น

หลิวฮ่าวตาไวและมือไวรีบเข้าไปประคองชายชราไว้ แต่สายตากลับถูกดึงดูดด้วยสมุดบัญชีที่กางแผ่อยู่บนพื้น

บนนั้นบันทึกรายการยุทธภัณฑ์ของกุยจือในปีเจินหยวนที่หกไว้อย่างชัดเจน

"ท่านแม่ทัพครับ" จู่ๆ หลิวฮ่าวก็เอ่ยขึ้น เสียงของเขาแหบแห้งตึงเครียดเล็กน้อย "ของพวกนี้มัน..."

"ข้ารู้" ใบหน้าที่กร้านแดดกร้านลมของกัวซินประดับด้วยรอยยิ้มอ่อนโยน เขาเอ่ยขัดเบาๆ "แต่เมื่อเทียบกับชุดเกราะและเสบียงอาหาร สิ่งของเหล่านี้ล้วนไม่มีประโยชน์อันใดต่อพวกเรา หากสามารถแลกข้าวกินอิ่มสักมื้อให้เหล่าทหาร แลกเสื้อกันหนาวสักตัวให้เด็กๆ ในเมืองกุยจือได้ ของไร้ชีวิตเหล่านี้จึงจะนับว่าถูกใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่าที่สุด!"

หลิวฮ่าวพลิกดู "บันทึกดินแดนประจิม" ม้วนหนึ่งอย่างระมัดระวัง "หนังสือเล่มนี้ในยุคหลังแม้แต่ในถ้ำคัมภีร์ตุนหวงก็ยังไม่เคยค้นพบ หากนำกลับไปคงมีค่ามหาศาล"

"ไม่สิ มันคือสมบัติที่ประเมินค่ามิได้เลยต่างหาก" หลี่ลี่เฉิงแก้ให้

"หากสหายตัวน้อยชอบ" กัวซินหัวเราะอย่างเปิดเผย "ข้ามอบให้เจ้าก็แล้วกัน"

หลี่ลี่เฉิงโบกมือ "ท่านแม่ทัพไม่จำเป็นต้องทำเช่นนี้ครับ พวกเราขอใช้เสบียงแลกเปลี่ยนดีกว่า"

อีกด้านหนึ่ง ฉือเข่อเข่อกำลังประคองปิ่นปักผมเงินแบบเปอร์เซียชิ้นหนึ่งไว้ในมือพลางลูบคลำด้วยความดีใจ "ท่านนายกองคะ อันนี้ราคาเท่าไหร่หรือคะ"

นายกองที่ถูกถามยิ้มแล้วตอบว่า "อันนี้พวกเราแลกมาจากพ่อค้าชาวต้าสือ หากแม่นางชอบ ท่านแม่ทัพบอกไว้ว่าแลกด้วยน้ำตาลสองชั่งก็พอ"

"นี่มันถูกเกินไปแล้ว!"

น้ำตาลทรายขาวสองชั่งราคาแค่ไม่กี่หยวนเองนะ!

"ถูกหรือ" ทหารเฒ่าข้างๆ เกาหัว "ไม่ถูกแล้ว น้ำตาลสองชั่งแลกข้าวฟ่างได้ตั้งสามสิบกว่าชั่งเชียวนะ" [หมายเหตุ]

-

หมายเหตุ 1: หลังกบฏอันสื่อ ราคาข้าวฟ่างอยู่ที่โต่วละ 100-300 อีแปะ -> ชั่งละ 16-50 อีแปะ ("จิ้วถังซู สือฮั่วจื้อ" บันทึกไว้ว่ายามเกิดทุพภิกขภัยในกวานจง "ข้าวโต่วละพันอีแปะ")

หมายเหตุ 2: น้ำตาลสือมี่ (น้ำตาลกรวดนำเข้าจากอินเดีย/เปอร์เซีย): ชั่งละประมาณ 100-200 อีแปะ (เทียบเท่ารายได้ครึ่งเดือนของชาวบ้านทั่วไป) "ซินถังซู ซีอี้ว์จ้วน" บันทึกไว้ว่า "เปอร์เซียถวายน้ำตาลสือมี่" นับเป็นของบรรณาการสำหรับราชสำนัก ชาวบ้านทั่วไปหาได้ยากยิ่ง

ด้วยความบริสุทธิ์และหาได้ยากของน้ำตาลทรายขาวยุคปัจจุบัน ราคาย่อมสูงกว่าน้ำตาลสือมี่มาก และเนื่องจากในยุคถังตอนกลางถึงปลายเกิดภาวะเงินเฟ้อ ผู้เขียนจึงคำนวณมูลค่าของน้ำตาลทรายขาวเพิ่มเป็นสองเท่าและทวีคูณขึ้นไปอีก

หมายเหตุ 3: สัญญากู้ยืมที่ขุดพบจากสุสานอัสตานาในทูหลู่ฟาน: รัชศกต้าลี่ (ปี 766-779) ระบุว่า "ยืมเงินสิบตำลึง คิดเป็นเงินสิบห้าก้วน" (1 ตำลึง = 1,500 อีแปะ)

ยุคถังตอนกลางถึงปลาย: เงินบริสุทธิ์ 1 ตำลึง ≈ 1,500-2,000 อีแปะ (พุ่งสูงขึ้นตามภาวะเงินเฟ้อ)

ค้นหาข้อมูลพวกนี้จนผมปวดหัวไปหมด ผมขยันพิมพ์งานมากเลยนะ เมื่อวานเขียนจนถึงตีหนึ่งแน่ะถึงจะได้นอน