ตอนที่ 93 มีนัยลึกซึ้งแอบแฝง

การแบ่งที่ดินและทรัพย์สินให้แต่ละครัวเรือน ก็คือการจัดสรรที่ดินตามทะเบียนบ้าน ไม่ใช่ตามจำนวนคน

ด้วยเหตุนี้ หมู่บ้านจิ่วหลงที่เดิมทีมีเพียงห้าร้อยแปดครัวเรือน เพื่อที่จะได้แบ่งที่ดินเพิ่มขึ้น หลายบ้านจึงรีบแยกบ้านกันชั่วคราว จำนวนครัวเรือนจึงพุ่งพรวดขึ้นเป็นหกร้อยสามสิบครัวเรือนในทันที

ถึงขั้นที่บางบ้านไม่เพียงแต่แยกบ้าน แต่ยังหย่ากันอีกด้วย!

ช่างเกินไปจริง ๆ!

พวกเจ้าหน้าที่หมู่บ้านไม่พอใจกับเรื่องนี้มาก รู้สึกว่าชาวบ้านทำเกินไป อยากได้ที่ดินเพิ่มจนไม่สนใจเอาหน้าเอาตาอะไรกันแล้ว

ทว่าเถียนกั๋วจงกลับเอาแต่ยิ้มร่า ไม่ได้เข้าไปก้าวก่ายอะไรมากนัก

เพราะเขารู้ดีว่าอีกไม่นาน ชาวบ้านก็จะยอมนำที่ดินของแต่ละบ้านมารวมไว้ในมือเขาด้วยความเต็มใจ เพื่อให้เขาช่วยสร้างผลประโยชน์ที่ยิ่งใหญ่กว่าเดิม

ตอนนี้ปล่อยให้พวกเขาวุ่นวายกันไปก็ไม่เสียหายอะไร กลับจะทำให้เขามองเห็นธาตุแท้ของแต่ละครอบครัวได้ชัดเจนยิ่งขึ้นเสียอีก

หลังจากยุ่งอยู่ร่วมเดือนกว่า ในที่สุดก็จัดสรรที่ดินเสร็จสิ้นลงได้

แม้จะยังมีคนไม่น้อยที่คอยโต้เถียงเกี่ยงงอนกันอยู่บ้าง แต่คนส่วนใหญ่ก็พอใจกับแผนการจัดสรรนี้เป็นอย่างมาก แม้แต่พวกที่โต้เถียงกันก็ยังเลือกที่จะไปเคลียร์กันเองเป็นการส่วนตัว ไม่มีใครกล้าไปรบกวนเถียนกั๋วจงเลย

เพราะในกระบวนการแบ่งที่ดิน เถียนกั๋วจงไม่ได้ฮุบเอาเปรียบหรือหาผลประโยชน์ใส่ตัวเลยแม้แต่น้อย ในทางกลับกัน เขายกที่ดินที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดให้แก่ชาวบ้านทั้งหมด ส่วนบ้านตัวเองกลับได้แต่ที่ดินหินล้วน ๆ

มีบางคนหัวเราะเยาะว่าเขาโง่ บางคนชื่นชมว่าเขายิ่งใหญ่ และก็มีบางคนที่รู้สึกว่าเถียนกั๋วจงน่าจะมีนัยลึกซึ้งแอบแฝงอยู่

"กั๋วจง ที่ดินในหมู่บ้านเรามีอยู่สี่ระดับ ที่ดินชั้นหนึ่งกับชั้นสองอุดมสมบูรณ์ที่สุด แกยกให้คนอื่นไปฉันก็ไม่ได้โทษแกหรอก ยังไงแกก็เป็นผู้ใหญ่บ้าน ต้องสร้างภาพลักษณ์ที่ดี ยอมสละที่ดินเพื่อซื้อใจชาวบ้าน เรื่องนี้เข้าใจได้"

เถียนเหล่าเนียนมองดูที่ดินหินของบ้านตัวเอง คิดแล้วก็เอ่ยกับเถียนกั๋วจงว่า "แต่ว่า ทำไมแกไม่แบ่งที่ดินชั้นสามให้บ้านเราบ้างล่ะ? นี่มีแต่ที่ดินหินชั้นสี่ทั้งนั้น ต่อให้ฉันเหนื่อยจนตัวตาย ก็คงปลูกข้าวได้ไม่เท่าไหร่หรอกนะ!"

"อีกอย่าง แกเป็นพี่คนโตของบ้านเรา นอกจากจะคิดถึงตัวเองแล้ว แกยังต้องนึกถึงน้องชายอีกแปดคนของแกด้วย"

"ต่อไปถ้าพวกเขาแยกบ้าน ก็แบ่งได้แค่จากที่ดินที่บ้านเรามีอยู่ตอนนี้ แล้วแบบนั้นต่อไปพวกเขาไม่ต้องทำกินบนที่ดินหินกันหมดหรือไง?"

หลี่หว่านฮวาเองก็แอบบ่นเรื่องนี้อยู่ในใจเช่นกัน เพียงแต่นางมักจะเก็บงำเอาไว้ ไม่ยอมพูดออกมา เว้นเสียแต่ว่าจะทนไม่ไหวจริง ๆ

เถียนกั๋วจงหัวเราะเบา ๆ "พ่อ แม่ พวกพ่อแม่ไม่ต้องกังวลไปหรอกครับ นี่มันแค่ชั่วคราวเท่านั้นแหละ"

"ชั่วคราวเรอะ?"

เถียนเหล่าเนียนตกใจ "แกจะบอกว่านโยบายแบ่งที่ดินและทรัพย์สินให้แต่ละครัวเรือนนี้เป็นแค่เรื่องชั่วคราวอย่างนั้นเรอะ? ไม่ช้า รัฐก็จะยึดที่ดินคืนไปอีกแล้วงั้นสิ?"

"ไม่ใช่ครับพ่อ พ่อเข้าใจผิดแล้ว"

เถียนกั๋วจงกล่าว "นโยบายนี้จะดำเนินต่อไปอีกนาน หลายสิบปีก็ไม่เปลี่ยนหรอกครับ ที่ผมบอกว่าชั่วคราว หมายถึงเรื่องที่พวกพ่อแม่ต้องมาทำไร่ไถนานี่ต่างหากที่เป็นเรื่องชั่วคราว อีกไม่นาน ผมจะทำให้พวกพ่อแม่นั่งอยู่บ้านเฉย ๆ ทุกวันก็ยังมีทั้งข้าวทั้งเนื้อให้กินไม่มีหมด!"

"ฝันไปเถอะ!"

เถียนเหล่าเนียนเบะปากพูด "ใต้หล้านี้จะมีเรื่องดี ๆ แบบนั้นที่ไหนกัน?"

หลี่หว่านฮวาก็ยิ้มพลางกล่าวว่า "กั๋วจง แม่เชื่อนะว่าที่ลูกพูดเป็นเรื่องจริง แต่ว่าตอนนี้พวกเรารีบขุดดินกันก่อนเถอะ ดูสิ บ้านหลินไฮ่เขาจะขุดเสร็จไปสองแปลงแล้วนะ"

เถียนกั๋วจงเงยหน้าขึ้นมองชาวบ้านที่อยู่ไม่ไกล

นั่นคือครอบครัวของเถียนหลินไฮ่ที่ถูกแบ่งที่ดินหินไปไม่น้อยเช่นเดียวกัน

เถียนหลินไฮ่ ก็คือหัวหน้าหน่วยคนใหม่ของหน่วยหนึ่งที่เขาเป็นคนเลือกขึ้นมา

เพียงแต่ว่า ตอนนี้แบ่งที่ดินและทรัพย์สินให้แต่ละครัวเรือนไปแล้ว ต่างคนต่างทำ หน่วยผลิตจึงเหลือเพียงแค่ชื่อ ส่วนตำแหน่งหัวหน้าหน่วยก็กลายเป็นตำแหน่งลอย ๆ ที่มีหรือไม่มีก็ได้ไปแล้ว

"หลินไฮ่ มาสูบบุหรี่สักมวนมา!"

เถียนกั๋วจงตะโกนเรียกเสียงดัง

"ได้เลย!"

พอเถียนหลินไฮ่ได้ยินเสียงเรียก ก็ยิ้มพลางขานรับทันที

เขาปัดเศษดินโคลนบนมือและตามตัว กำลังจะเดินไปสูบบุหรี่ ก็ได้ยินภรรยาของเขาบ่นพึมพำขึ้นมาว่า "ยังมีแก่ใจจะไปสูบบุหรี่อีกนะ! เป็นหัวหน้าหน่วยบ้าบออะไร ผลประโยชน์อะไรก็ไม่ได้กับเขา ดันได้แบ่งที่ดินหินมาตั้งเยอะขนาดนี้ ฉันดูซิว่าต่อไปครอบครัวเราจะเอาอะไรกิน พากันแทะหินกินให้หมดเลยเป็นไง!"

เถียนหลินไฮ่ถลึงตาใส่ภรรยา "แกจะไปรู้อะไร! วันหลังคำพูดแบบนี้พูดให้น้อย ๆ หน่อย ถ้าให้ข้าได้ยินอีก ข้าจะทุบแกให้!"

ภรรยาของเขาหดคอลง พลางฮึดฮัด "ก็มันจริงนี่ หรือพูดความจริงก็ไม่ได้แล้วหรือไง"

"ลองพูดอีกคำสิ!"

เถียนหลินไฮ่ตวาดปรามเสียงเข้ม ภรรยาของเขาจึงไม่กล้าต่อปากต่อคำอีก ทว่าสีหน้ายังบูดบึ้งไม่สบอารมณ์อย่างยิ่ง

เถียนหลินไฮ่ไม่สนใจหล่อนอีก เขาสาวเท้าเดินเร็ว ๆ ไปหาเถียนกั๋วจงแล้วล้วงบุหรี่ออกจากกระเป๋าเสื้อ "กั๋วจง สูบของฉันนี่"

เถียนกั๋วจงยิ้มพลางเอ่ยว่า "ฉันเรียกนายมาสูบบุหรี่ ก็ต้องสูบของฉันสิ ดูนี่ เพิ่งไปซื้อมาจากคอมมูนเมื่อวาน ต้าเฉียนเหมินเชียวนะ"

"บุหรี่ดีนี่"

เถียนหลินไฮ่รับบุหรี่ไปจ่อดมใต้จมูกแล้วเอ่ยชม

เถียนกั๋วจงส่งบุหรี่ให้พ่อของตัวเองตัวหนึ่งด้วยเช่นกัน

ทั้งสามคนนั่งลงบนก้อนหินก้อนหนึ่งแล้วพ่นควันปุ๋ย ๆ

เถียนกั๋วอี้เองก็อยากสูบสักตัว ทว่าถูกเถียนกั๋วจงส่งเสียงดุห้ามไว้ "รอให้โตกว่านี้อีกสองสามปีก่อนค่อยว่ากัน"

"หลินไฮ่ บ้านแกได้แบ่งที่ดินหินไปตั้งเยอะ เมียแกไม่ด่าเอาเรอะ" เถียนเหล่าเนียนเอ่ยถามขึ้นมากะทันหัน

"หล่อนจะกล้าเรอะ!"

เถียนหลินไฮ่ปรายตาถมึงทึง

"เอาเถอะน่า อยู่ต่อหน้าพวกเราไม่ต้องมาเก๊กหรอก" เถียนกั๋วจงโบกมือ "เมียนายต้องไม่พอใจแน่ ขนาดพ่อฉันยังไม่พอใจเลย เมื่อกี้ยังบ่นฉันอยู่เลยนี่ การที่คนเขาจะไม่พอใจมันเป็นเรื่องปกติมาก ไม่เห็นต้องปิดบังอะไร"

"เดี๋ยวช่วงบ่าย พวกเราเรียกพวกคณะกรรมการหมู่บ้านทุกคนมาประชุมกันหน่อย ตอนนี้เข้าหน้าหนาวแล้ว เราต้องเตรียมการสำหรับการไถหว่านช่วงฤดูใบไม้ผลิปีหน้าล่วงหน้า"

เถียนหลินไฮ่กล่าวว่า "กั๋วจง ตอนนี้พวกเราแบ่งที่ดินและทรัพย์สินให้แต่ละครัวเรือนกันหมดแล้ว คำพูดของพวกเรายังจะใช้ได้ผลอยู่อีกเรอะ"

เถียนกั๋วจงยิ้มพลางพูดว่า "เมื่อก่อนพวกเราอาศัยอำนาจหน้าที่ อาศัยนโยบายเพื่อให้ชาวบ้านยอมฟังเรา แต่วันข้างหน้า เราต้องอาศัยผลประโยชน์ อาศัยชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นมาดึงดูดพวกเขา"

"พูดให้เข้าใจง่าย ๆ ก็คือ ตามเรามาแล้วมีเนื้อให้กิน เดี๋ยวก็มีคนยอมฟังพวกเราเอง"

เถียนหลินไฮ่ได้ยินดังนั้นก็ตื่นเต้นขึ้นมาทันที จึงพูดว่า "กั๋วจง ฉันรู้อยู่แล้วว่านายต้องพาพวกเรากินเนื้อได้ทุกวันแน่!"

สาเหตุที่เขายอมสละที่ดินชั้นหนึ่งชั้นสอง แล้วยอมรับการแบ่งแค่ที่ดินชั้นสามกับชั้นสี่ ก็เพื่อแสดงความภักดีต่อเถียนกั๋วจง ทว่าในใจเขาก็หวั่นเกรงอยู่ไม่น้อย กลัวว่าสิ่งที่ตนเองทุ่มเทลงไปจะสูญเปล่ากลายเป็นน้ำซึมบ่อทราย

ในยามนี้ พอได้ยินคำพูดของเถียนกั๋วจง เขาก็รู้ได้ทันทีว่าอีกฝ่ายมีแผนการเตรียมไว้แต่แรกแล้ว

"หวังแค่อยากกินเนื้อทุกวันเองเรอะ หลินไฮ่ ความฝันของนายนี่เล็กเกินไปแล้ว แบบนี้ไม่ได้นะ!"

เถียนกั๋วจงหัวเราะพลางโบกมือ "ทำงานต่อเถอะ ไว้บ่ายนี้ตอนประชุมค่อยคุยกันอีกที"

ความฝันที่จะได้กินเนื้อทุกวันยังเล็กไปอีกงั้นหรือ

เถียนหลินไฮ่นึกไม่ออกเลยจริง ๆ ว่าความฝันของเถียนกั๋วจงจะยิ่งใหญ่น่าตื่นตะลึงขนาดไหน ทว่าเขาก็เดินจากไปด้วยหัวใจที่เต้นรัวด้วยความตื่นเต้น

"กั๋วจง ใคร ๆ ก็พูดจาใหญ่โตได้ทั้งนั้น แต่การลงมือทำจริงไม่ได้ทำกันได้ทุกคนหรอกนะ" เถียนเหล่าเนียนเอ่ยเตือน "เรื่องบางเรื่องพูดก่อนทำกับทำก่อนพูด มันให้ผลลัพธ์ต่างกันลิบลับ! ยิ่งตอนนี้แกเป็นผู้ใหญ่บ้านด้วยแล้ว ยิ่งต้องเข้าใจหลักการทำก่อนแล้วค่อยพูดให้ดี"

"ผมเข้าใจครับ"

เถียนกั๋วจงพยักหน้า

พอใกล้ถึงเวลาเที่ยงวัน เถียนกั๋วจงก็แบกจอบเดินกลับบ้านไปพร้อมกับหลี่หว่านฮวา

เถียนกั๋วจงต้องกลับไปเตรียมเรื่องการประชุมช่วงบ่าย ส่วนหลี่หว่านฮวากลับไปทำอาหารกลางวัน

เถียนเหล่าเนียน เถียนกั๋วอี้ และเถียนกั๋วเหรินยังคงก้มหน้าก้มตาทำงานอยู่ทางนี้ต่อ รอให้หลี่หว่านฮวานำข้าวมาส่งให้กิน จากนั้นก็ลุยงานต่อไปเรื่อย ๆ จนกระทั่งฟ้ามืดค่ำถึงจะยอมกลับบ้าน

และสภาพเช่นนี้ก็เป็นเรื่องปกติธรรมดาที่พบเห็นได้ในทุกครัวเรือนทั่วทั้งหมู่บ้าน

เถียนกั๋วจงเดินจากแปลงที่ดินของครอบครัวมุ่งหน้ากลับบ้าน ตลอดทางเขาแลเห็นชาวบ้านต่างขะมักเขม้นทำงานกันอย่างแข็งขันบนที่ดินของตนเอง ช่างเป็นภาพบรรยากาศการไถพรวนหน้าหนาวอันคึกคักจอแจเหลือเกิน

นี่เป็นภาพที่ในยุคหลังแทบจะหาดูไม่ได้อีกแล้ว

เถียนกั๋วจงอดไม่ได้ที่จะหยุดฝีเท้า แล้วยืนมองดูอยู่นาน