บทที่ 54 เล็งไปที่ผืนดิน

ถ้าหากปัญหาไม่ได้อยู่ที่พ่อค้าคนกลางในเมืองดักลาส คาร์เตอร์ก็จนปัญญาเหมือนกัน ในฐานะเจ้าของธนาคารออมสินเพียงแห่งเดียวในเมืองดักลาส ตอนนี้คาร์เตอร์ก็พอจะเป็นคนที่มีหน้ามีตาในเมืองนี้อยู่บ้าง ถึงขั้นที่พูดคุยกับนายกเทศมนตรีได้เลยทีเดียว

หากพ่อค้าคนกลางรายไหนทำตัวไร้จริยธรรมหากินบนความเดือดร้อนคนอื่น คาร์เตอร์ก็ยังพอจะบุกไปพูดคุยกับอีกฝ่ายได้ นอกจากจะได้ช่วยเหลือพวกชาวนาแล้ว ยังเป็นการสะดวกที่จะทวงหนี้ของเขาคืนด้วย แต่ถ้าหากเรื่องมันเกิดขึ้นนอกเขตดักลาส ก็คงต้องปล่อยไปตามเวรตามกรรม

เส้นทางที่จะหวังพึ่งการขายผลผลิตทางการเกษตรเพื่อนำเงินมาใช้หนี้นั้น ดูท่าจะไปไม่รอดเสียแล้ว แล้วยังมีทางอื่นอีกไหม?

ในระหว่างที่คาร์เตอร์กำลังครุ่นคิด ทั้งสองคนก็เดินมาถึงตัวเอ็กซ์อน ในเวลานี้เอ็กซ์อนกำลังพิงตัวอยู่ข้างรถแทรกเตอร์เพื่อพักผ่อน ในปากคาบบุหรี่ราคาถูกมวนหนึ่ง เหงื่อชุ่มโชกไปทั่วเสื้อผ้า

"นายคือลูกชายของแบล็กใช่ไหม หน้าตาเหมือนเขาราวกับแกะเลย"

หลังจากฝืนยิ้มทักทายคาร์เตอร์แล้ว เอ็กซ์อนก็รีบพูดขึ้นทันทีว่า

"พวกเราไม่มีเงินจริงๆ แล้วล่ะ เครื่องจักรการเกษตรที่จำนองไว้ นายหาคนมาขับกลับไปได้เลย!"

"พวกเราเอาเครื่องจักรกลับไปก็ไม่มีประโยชน์อะไรหรอกครับ คุณเอ็กซ์อน ผมมาในวันนี้ก็เพื่ออยากจะมาพูดคุยกับคุณ เผื่อว่าจะหาวิธีการชำระหนี้ที่ทั้งสองฝ่ายยอมรับได้ครับ"

เมื่อเจอตัวจริงแล้ว ก็ต้องเข้าเรื่องงานกันสักที คุณนายเอ็กซ์อนเดินไปยืนหลบแดดอยู่ใต้ต้นไม้ ปล่อยให้ชายแก่กับชายหนุ่มได้ใช้เวลาพูดคุยกัน

"นายพูดจาดีนะ แต่ตอนนี้ของมีค่าในบ้านเราก็เหลือแค่ไอ้เครื่องจักรพวกนั้นแหละ ถ้านายไม่เอา แล้วจะให้ฉันทำยังไง? ตอนที่เซ็นสัญญาตกลงกันไว้ของที่จำนองก็คือของพวกนั้น ถ้านายไม่รับก็เชิญกลับไปเถอะ ต่อให้ต้องไปฟ้องร้องกันที่ศาล ฉันก็จะพูดคำเดิม เครื่องจักรจอดอยู่ข้างทางนั่นแหละ นายอยากได้ก็ขับไปเลย แต่ถ้าไม่เอา ฉันก็ไม่มีเงินอยู่ดี!"

เฮ้อ...

ได้ยินเอ็กซ์อนพูดแบบนี้ คาร์เตอร์ถึงได้เข้าใจว่าทำไมคุณนายเอ็กซ์อนถึงต้องตามมาด้วย พวกคนเถื่อนคอแดงพวกนี้พูดจาฉะฉานฟังแล้วแสลงหูจริงๆ แต่คาร์เตอร์ก็รู้ดีว่า สิ่งที่เอ็กซ์อนพูดนั้นมีเหตุผล และที่สำคัญเขาก็ไม่ได้คิดจะเบี้ยวหนี้ไม่ใช่หรือ?

โดยรวมแล้ว นี่ถือว่าเป็นชาวบ้านที่เคร่งครัดในกฎหมายและมีสัจจะวาจา ไม่ใช่พวกจอมโกงแน่นอน

"คุณเอ็กซ์อน ใจเย็นๆ ก่อนครับ สถานการณ์ที่บ้านคุณ กู๊ดแมนได้เล่าให้ผมฟังหมดแล้ว วันนี้ผมไม่ได้มาเพื่อจะเอาเงินให้ได้หรอกครับ เรามานั่งลงคุยกันก่อนดีกว่า"

ตราบใดที่เอ็กซ์อนไม่ได้ตั้งใจจะเบี้ยวหนี้ คาร์เตอร์ก็ยินดีที่จะพูดคุยด้วย หากมีตรงไหนที่เขาสามารถช่วยเหลือได้ คาร์เตอร์ก็ยินดีที่จะทำ เพราะปัญหาเรื่องกู้เงินแล้วเกิดปัญหาจนชำระหนี้ไม่ได้ชั่วคราวนั้น คาร์เตอร์เองก็เคยเจอมาในชาติก่อนเหมือนกัน จึงถือว่าเข้าใจความรู้สึกนี้ดี และค่อนข้างจะเห็นอกเห็นใจ

"นายนี่พูดจาเข้าท่าดีนะ ฟังดูรื่นหูกว่าพวกทวงหนี้คนก่อนๆ เยอะ เอาล่ะ ฉันจะลองฟังความเห็นของนายดูหน่อยสิ อยากรู้นักว่าไอ้หนูแบล็กคนนี้จะมีฝีมือสักแค่ไหน"

เมื่อได้ยินคำพูดของคาร์เตอร์ เอ็กซ์อนก็ยกมุมปากขึ้น กระโดดลงจากรถแทรกเตอร์แล้วดึงคาร์เตอร์ให้เดินไปที่ใต้ต้นไม้ซึ่งคุณนายเอ็กซ์อนยืนอยู่ หากไม่ไปที่นั่นก็คงไม่ได้ แสงแดดทางภาคใต้ของอเมริกามันดูสวยงามก็จริง แต่ถ้าต้องอยู่กลางแดดนานๆ ก็ทรมานไม่น้อย

อย่าว่าแต่ฤดูร้อนเลย แม้จะเป็นฤดูใบไม้ผลิหรือฤดูใบไม้ร่วงที่อากาศกำลังดี ลมเย็นๆ ยี่สิบกว่าองศาพัดผ่านร่างกายข้างนอกมันก็ดูดีอยู่หรอก แต่เมื่อใดที่คุณหยุดเดิน ไม่นานคุณก็จะรู้สึกเหมือนมีเข็มมาทิ่มแทงตามตัว

หลังจากนั่งลงในร่มไม้ เมื่อเห็นสายตาที่เต็มไปด้วยความคาดหวังของครอบครัวเอ็กซ์อน คาร์เตอร์จึงเอ่ยถามขึ้นว่า

"นอกจากปลูกถั่วลิสงแล้ว พวกคุณยังมีแหล่งรายได้ทางอื่นอีกไหมครับ?"

"พวกเรามีต้นท้ออยู่สองสามต้น แล้วก็ที่นาปลูกข้าวสาลีอีกไม่กี่เอเคอร์ นอกจากนี้ก็เลี้ยงไก่อีกยี่สิบตัว ไข่ไก่ ลูกท้อ ข้าวสาลีพวกนี้พอแบ่งไว้กินเองแล้ว ที่เหลือก็พอจะขายเป็นเงินได้บ้าง แต่มันก็ยังไม่พออยู่ดี!"

คำว่าไม่กี่เอเคอร์ที่เอ็กซ์อนพูดถึงนั้นคือหน่วยเอเคอร์ หากเทียบเป็นหน่วยไร่ของจีนก็น่าจะมีสัดส่วนประมาณ 1 ต่อ 6 และข้าวสาลีสิบกว่าเอเคอร์เหล่านี้นั้น ก็ยังไม่ใช่พื้นที่เพาะปลูกหลักของเขาด้วยซ้ำ พูดตามตรง ปฏิกิริยาแรกที่คาร์เตอร์ได้ยินตัวเลขนี้ก็รู้สึกประหลาดใจนิดหน่อย แม้ว่ามองออกไปไกลๆ จะเห็นพื้นที่สีเขียวขจีโดยรอบ กินพื้นที่กว้างขวาง แต่ก็ยังไม่ชัดเจนเท่าการได้ยินตัวเลขจริงๆ

แต่สถานการณ์แบบนี้ก็ถือว่าปกติ ที่ดินของเกษตรกรอเมริกันมักจะมีขนาดมากกว่าหนึ่งร้อยเอเคอร์ขึ้นไป ฟาร์มที่เล็กกว่าห้าร้อยเอเคอร์ไม่ถือว่าเป็นฟาร์มขนาดใหญ่ด้วยซ้ำ ในที่ดินหนึ่งร้อยเอเคอร์ ใช้พื้นที่ปลูกข้าวสาลีแค่ไม่กี่เอเคอร์ ก็คงพอแค่ไว้กินเองเท่านั้นแหละ

ความสนใจของคาร์เตอร์ไม่ได้อยู่ที่พืชผลพวกนี้เลย เพราะสภาพตลาดของพวกนี้เขาไม่สามารถกำหนดได้ ขายไม่ได้ราคาก็คือขายไม่ได้ราคา ในอนาคตเขาก็ไม่เคยเห็นผลผลิตทางการเกษตรของอเมริกาจะขายได้ราคาสูงเลย... ในอนาคตวัวเนื้อตัวละเก้าร้อยปอนด์ในเท็กซัส ราคาขายทั้งตัวยังเทียบไม่ได้กับหมูตัวละสองร้อยปอนด์ในประเทศเลยด้วยซ้ำ

พืชผลทางการเกษตรก็หวังไม่ได้ เครื่องจักรก็ไม่ต้องพูดถึง เอาไปก็ไม่มีประโยชน์ แถมตอนนี้พอบริษัทวิกเกอร์สเล่นงานแบบนี้ จะขายก็ขายไม่ได้ราคา ขืนเอาเครื่องจักรกลับไป อย่าว่าแต่จะทำเงินเลย อาจจะต้องขาดทุนยับเยินด้วยซ้ำ ในเมื่อสินค้าไม่ได้ เครื่องจักรก็ไม่ได้ แล้วยังเหลืออะไรอีกเล่า?

"อืม ผมเข้าใจแล้วครับ เอ่อ... ที่ดินของคุณมีทั้งหมดกี่เอเคอร์ครับ ตรงที่ติดกับถนนนั่น เป็นที่ของคุณหรือเปล่า?"

ที่ดิน!

คาร์เตอร์นึกวิธีหนึ่งขึ้นมาได้ แต่ทว่าเป็นวิธีที่มีความเสี่ยงสูงมาก

"ใช่ ไม่ใช่แค่ฝั่งถนนนี้นะ ฝั่งตรงข้ามนั้นก็เป็นของฉันเหมือนกัน นายคงไม่ได้จะหวังเอาที่ดินพวกนี้หรอกนะ?"

"ก็พอจะมีไอเดียอยู่บ้างครับ ผมขอไปกลั่นกรองความคิดก่อน ตอนนี้สถานการณ์ก็อย่างที่คุณนายเพิ่งบอกผมไป ราคารับซื้อจากโรงงานมันไม่ขึ้นเลย แล้วก็ไม่ได้มีแค่พวกคุณที่ลำบากอยู่ครอบครัวเดียว ถ้าผมต้องยึดเครื่องจักรการเกษตรพวกนี้กลับไป เกรงว่าธนาคารของเราคงไม่มีที่จอดรถพอ และนั่นก็เป็นการทุบหม้อข้าวตัวเองด้วย"

คาร์เตอร์หยิบบุหรี่ขึ้นมาแบ่งให้เอ็กซ์อนมวนหนึ่ง ระหว่างสูบไปพลางใช้ความคิดไปพลางเขาก็พูดต่อว่า

"พอถึงฤดูเพาะปลูกปีหน้า ถ้าไม่มีเครื่องจักรการเกษตรเพียงพอ พวกคุณจะทำยังไงกันครับ ชีวิตจะอยู่รอดไหม? เพราะฉะนั้น ผมไม่คิดจะยึดเครื่องจักรคืนหรอก ยึดไปก็ไม่มีผลดีต่อทั้งคุณและผม"

"นายพูดก็ถูก แต่ถ้าไม่ยึดเครื่องจักรคืน พวกเราก็ไม่มีเงินนะ ที่ดินพวกนี้มันไม่มีค่าหรอก ที่นี่ไม่ใช่เมือง ที่ดินแบบนี้ถ้านายเอาไป นอกจากจะปลูกพืชได้บ้าง ก็ทำอะไรไม่ได้เลย"

เอ็กซ์อนรับบุหรี่ของคาร์เตอร์มาลูบคลำอยู่ครู่หนึ่ง แต่สุดท้ายก็ไม่กล้าสูบ เขาหยิบบุหรี่ราคาถูกของตัวเองขึ้นมาจุดสูบแทน ก่อนจะพูดด้วยรอยยิ้มขมขื่น

เหตุผลใครๆ ก็รู้ เขายังไม่รู้หรือไงว่าปีนี้คืนเครื่องจักรให้ธนาคาร ปีหน้าพวกเขาก็ต้องลำบาก? เขารู้ แต่รู้ไปก็ทำอะไรไม่ได้อยู่ดี แทนที่จะต้องขึ้นโรงขึ้นศาลแล้วถูกตัดสินให้เป็นของธนาคาร แถมยังต้องเสียค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดีเพิ่มอีก สู้ยอมให้คาร์เตอร์ขับกลับไปเลยจะดีกว่า

สัญญาเงินกู้จำนองระบุไว้อย่างชัดเจน เว้นแต่จะคิดเป็นจอมโกงตายตัว ถึงจะเป็นหนี้ที่เบี้ยวไม่ได้แบบนี้ จะดิ้นรนไปทำไมกัน?

"ที่ดินพวกนี้ก็อาจจะไม่ใช่ว่าทำอะไรไม่ได้หรอกครับ ถนนที่อยู่หน้าบ้านคุณเนี่ย ไปทางเหนือสามารถไปถึงเมืองเมคอนได้ใช่ไหมครับ? แล้วทางทิศใต้ล่ะ ไปที่ไหน?"

"นี่คือทางหลวงหมายเลข 23 ถ้าไปทางใต้ก็จะถึงเมืองเวย์ครอส แล้วถ้าไปทางใต้อีกก็จะถึงแจ็กสันวิลล์ในฟลอริดา"

"งั้นก็ชัดเจนเลย ผมเห็นรถบรรทุกวิ่งผ่านถนนเส้นนี้ไม่น้อยเลย นอกจากถนนเส้นนี้แล้ว รถที่มาจากฟลอริดาจะออกไปได้ ก็ต้องวิ่งเส้นทางหลวงหมายเลข 75 ใช่ไหมครับ?"

"สาย 75 เป็นทางด่วน ช่วงนี้ยังอยู่ในระยะเก็บค่าผ่านทาง รถบรรทุกส่วนใหญ่ไม่ค่อยวิ่งเส้นนั้นหรอก ส่วนใหญ่ก็วิ่งเส้นทางหลวงหมายเลข 23 หรือไม่ก็สาย 19 และ 27"

เอ็กซ์อนไม่เข้าใจเหตุผลที่คาร์เตอร์ถามเช่นนั้น แต่ดวงตาของคาร์เตอร์กลับเป็นประกายขึ้นมา หากช่วงที่เก็บค่าผ่านทางบนทางด่วนยังไม่หมด นั่นก็ถือเป็นข่าวดีสำหรับแผนการที่ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นของเขาจริงๆ

"นี่ถือเป็นข่าวดีจริงๆ ครับ ผมมีไอเดียหนึ่ง เดี๋ยวผมจะไปลองสำรวจดูสักหน่อย ผมขอเล่าไอเดียของผมให้ฟังก่อนนะครับ..."

จบบท