ตอนที่ 71 การระเบิดในยุคแคมเบรียน

สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน

ภายในหอประชุม

ราชบัณฑิตหวังซูหางฟังข้อสันนิษฐานของกู้หรันแล้วก็ขมวดคิ้วพลางส่ายหน้า

"ถ้าข้อสันนิษฐานนี้เป็นจริง มันจะเกิดปฏิทรรศน์ขึ้นมาทันที"

ในเวลานี้ สิ่งที่กู้หรันกำลังเล่าได้หลุดพ้นจากขอบเขตเนื้อหาที่เหล่าราชบัณฑิตคาดการณ์ไว้โดยสิ้นเชิงแล้ว

จนถึงขั้นที่ตอนนี้ทุกคนเกือบจะถูกจูงตามแนวคิดของกู้หรันไปหมด

เมื่อได้ยินข้อกังขาของหวังซูหาง ทุกคนจึงพากันหันไปมองเธอ

การดูกู้หรันไลฟ์สดที่สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีนมีข้อดีอันยิ่งใหญ่อย่างหนึ่ง นั่นคือที่นี่มีผู้เชี่ยวชาญระดับปรมาจารย์ครบทุกสาขา ดังนั้นไม่ว่าจะคุยไปถึงเรื่องไหน ขอเพียงเกิดข้อสงสัย ก็จะมีราชบัณฑิตผู้เชี่ยวชาญระดับหัวกะทิคอยไขข้อข้องใจและตอบคำถามให้อยู่เสมอ

ตอนนี้หวังซูหางพึมพำออกมาว่า "สิ่งมีชีวิตในปัจจุบันที่มีเพียงอาร์เอ็นเอ เราเรียกว่าไวรัส ซึ่งไวรัสเป็นรูปแบบชีวิตที่ไม่ใช่เซลล์ ไม่มีกลไกการเผาผลาญพลังงาน และไม่อาจมีชีวิตอยู่ได้หากปราศจากโฮสต์"

"ถ้าไซยาโนแบคทีเรียปฐมกาลเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีแค่อาร์เอ็นเอ มันก็ไม่มีทางขยายพันธุ์ได้ด้วยตัวเอง"

"เว้นเสียแต่ว่า ไซยาโนแบคทีเรียปฐมกาลจะเป็นสิ่งมีชีวิตรูปแบบใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน?"

ทันทีที่ความคิดนี้ผุดขึ้นมา เธอก็รีบปัดมันทิ้งไปในทันที

เพราะมันออกจะเพ้อฝันเกินไปสักหน่อย

หวังซูหางที่ขบคิดอยู่นานก็ยังคิดไม่ออก ได้แต่หันกลับไปจดจ่อกับไลฟ์สดอีกครั้ง เพื่อดูว่ากู้หรันจะให้เหตุผลอย่างไร

……

กู้หรันมองเห็นคอมเมนต์หนึ่งที่ตนอยากเห็นลอยขึ้นมาบนหน้าจอในที่สุด ถึงได้พูดต่อประเด็นเมื่อครู่นี้ว่า

"ผมเห็นมีผู้ชมท่านหนึ่งบอกว่า ไวรัสก็มีแค่อาร์เอ็นเอเหมือนกัน"

"ยอดเยี่ยมมากครับ จับจุดสำคัญของปัญหาได้ตรงเป๊ะ ถ้าเราพูดว่าไซยาโนแบคทีเรียปฐมกาลขยายพันธุ์เหมือนไวรัส ทุกคนก็คงไม่มีข้อโต้แย้งอะไร"

"แต่ถ้าเราบอกว่าไซยาโนแบคทีเรียปฐมกาลคือไวรัส นักชีววิทยาคงโมโหจนกระโดดขึ้นมาตบหัวเข่าเราแน่"

ณ หอประชุมสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน หวังซูหางอารมณ์บูดขึ้นมาทันควัน เพราะตัวเธอไม่ได้สูงจริงๆ แม้แต่ตอนที่เลือกเรียนชีววิทยาสมัยก่อน ก็เพราะหวังว่าจะช่วยให้ตัวเองสูงขึ้นมาได้บ้าง

กู้หรันไม่รู้เลยว่าในห้องไลฟ์ของตนมีราชบัณฑิตสาขาชีววิทยาอยู่ด้วย จึงพูดต่อว่า

"อันที่จริงแล้ว ผมค่อนข้างเอนเอียงไปทางความคิดที่ว่า ไซยาโนแบคทีเรียปฐมกาลในฐานะมารดาแห่งชีวิต อาจเป็นรูปแบบสิ่งมีชีวิตอิสระที่แตกต่างจากสิ่งมีชีวิตทั้งหมดในปัจจุบัน"

"ก่อนอื่น ทุกคนจำเป็นต้องทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่างดีเอ็นเอกับอาร์เอ็นเออย่างง่ายๆ เสียก่อน ขอยกตัวอย่างรังมดแล้วกันครับ ดีเอ็นเอก็เหมือนนางพญามด ส่วนอาร์เอ็นเอก็เหมือนมดงาน มดทหาร มดตัวผู้ และอื่นๆ"

"เมื่อเทียบกับความซ้ำซากจำเจของดีเอ็นเอแล้ว อาร์เอ็นเอมีความหลากหลายกว่ามาก เช่น เมสเซนเจอร์อาร์เอ็นเอ ทรานสเฟอร์อาร์เอ็นเอ อาร์เอ็นเอสายยาวที่ไม่ถอดรหัส อาร์เอ็นเอเทโลเมอเรส และอื่นๆ อีกมากมาย เน้นจุดขายที่ว่า เซลล์ต้องการอะไร ฉันมีให้หมด"

"ถ้าผมเป็นอาร์เอ็นเอ ผมคงทนดูต่อไปไม่ไหวแล้ว"

"มีสิทธิ์อะไรที่แกซึ่งเป็นแค่ดีเอ็นเอเอาแต่นั่งแหมะสั่งนู่นสั่งนี่อยู่ในบ้าน แล้วโยนงานหนักงานสกปรกทั้งหมดมาให้ฉันทำ?"

"สายเลือดขุนนางกษัตริย์มันมีมาแต่กำเนิดหรือยังไงกัน?"

กู้หรันพูดเรียบๆ ว่า "ถูกต้องครับ ดีเอ็นเอเขามีสายเลือดแบบนั้นจริงๆ"

"ก็เหมือนกับที่รังมดยกหน้าที่การผสมพันธุ์และสืบพันธุ์ให้นางพญา อาร์เอ็นเอก็ยอมส่งมอบข้อมูลทางพันธุกรรมให้ดีเอ็นเอแต่โดยดี"

"เข้าข่ายตอนตัวเองชัดๆ"

พอกู้หรันพูดจบ ผู้ชมหน้าใหม่หลายสิบล้านคนต่างก็เริ่มกระหน่ำส่งคอมเมนต์กันอย่างคึกคัก

"ฉันจะไปเรียกไอ้ลูกชายมาดู!"

"นี่มันชีวะ ม. ไหนเนี่ย?"

"ลูกสาวฉันอยู่ ม.ต้น ฟังได้ไหม?"

"เรียกมาเถอะ ลูกชายฉันอยู่ ป.3 นั่งฟังอยู่ข้างๆ แล้วเนี่ย"

การไลฟ์สดที่ทำให้คนฟังงงเป็นไก่ตาแตกแบบนี้ ช่างเปิดหูเปิดตาพวกเขาจริงๆ

ในเวลานี้ ทั่วประเทศมีครอบครัวของเด็กมัธยมต้นและมัธยมปลายนับแสนครอบครัว

บรรดาผู้ปกครองต่างกำลังทำสิ่งเดียวกันแทบทั้งสิ้น—

นั่นคือสั่งให้ลูกตัวเองที่วันๆ เอาแต่เล่นเกมอ่านนิยาย รีบไสหัวมาตรงนี้เดี๋ยวนี้

แล้วกดหัวพวกเขานั่งเรียนอยู่ในห้องไลฟ์ของกู้หรัน

กู้หรันที่เห็นคอมเมนต์เต็มหน้าจอเรื่องการติวหนังสือ ก็อดไม่ได้ที่จะขนลุกซู่ขึ้นมา

ความเย็นยะเยือกแล่นปราดจากกระดูกก้นกบพุ่งตรงขึ้นสู่กลางกระหม่อม

เชี่ยเอ๊ย นี่มันจิตสำนึกร่วมชัดๆ

……

ท่ามกลางรังสีความเคียดแค้นจากเหล่านักเรียนประถมและมัธยมทั่วประเทศ กู้หรันยังคงเล่าต่อไป "แต่ ผมหมายถึง มันพอจะเป็นไปได้ไหมว่า ก่อนที่ DNA จะถือกำเนิดขึ้น ในบรรดา RNA หลากหลายชนิดนั้น เคยมี RNA ที่ทำหน้าที่ถ่ายทอดพันธุกรรมอยู่ชนิดหนึ่ง และบทบาทของมันในตอนนั้น ก็คือหน้าที่ของ DNA ในเวลาต่อมา"

"บางที RNA ที่ทำหน้าที่ทางพันธุกรรมนี้ อาจจะเพียงพอต่อการใช้งานอย่างสมบูรณ์แบบ ในตอนที่ต้องปฏิบัติตาม 'ตรรกะ' แห่งการสืบพันธุ์เพียงอย่างเดียว"

"เพียงแต่เมื่อ 'ตรรกะ' แห่งการแข่งขันเริ่มต้นขึ้น โครงสร้างสายเดี่ยวที่ไม่เสถียรของ RNA ชนิดนี้ มักจะถูกคู่แข่งเปลี่ยนแปลงได้ง่ายในการต่อสู้ ส่งผลให้เซลล์ต้องเดินหน้าไปสู่ความตาย"

"แล้วอะไรเป็นตัวกระตุ้นให้ DNA ถือกำเนิดขึ้นล่ะ ตอนนี้พอมองดูแล้ว เหตุผลก็กระจ่างแจ้งในทันที เพราะโครงสร้างเกลียวคู่และคู่เบสที่จับคู่กันนั้น มีความเสถียรกว่าโครงสร้างสายเดี่ยวของ RNA มากมายนัก"

"ดังนั้น หลังจากวิวัฒนาการจนได้ DNA โครงสร้างเกลียวคู่ขึ้นมา RNA จึงยอมส่งมอบหน้าที่การถ่ายทอดทางพันธุกรรมให้แก่ DNA ด้วยความเต็มใจ"

เมื่อกู้หรันพูดจบ ไม่ว่าจะเป็นผู้ชมหน้าใหม่หรือผู้ชมหน้าเก่า ต่างก็รู้สึกตาสว่างขึ้นมาทันที

กระทั่งพวกเด็กนักเรียนดวงกุดที่ถูกกดหัวให้นั่งหน้าจอไลฟ์ ก็ยังอดประหลาดใจไม่ได้

ดูเหมือนว่าคาบเรียนออนไลน์นี้...จะไม่ได้น่าเบื่อขนาดนั้น

และในขณะเดียวกัน ณ สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน

หลังจากหวังซูหางฟังคำอธิบายของกู้หรันจบ สีหน้าของเธอก็แฝงความตื่นเต้นจนเห็นได้ชัด

เรื่องสมมติฐานนี้จะเป็นจริงหรือเท็จ เธอไม่ได้ใส่ใจด้วยซ้ำ

ทว่าในตอนนี้ เธอเข้าใจอย่างแจ่มแจ้งแทงทะลุแล้วว่า ทำไมจ้าวเหิงถึงได้มองกู้หรันคนนี้ไว้สูงส่งขนาดนั้น

ข้อสันนิษฐานระดับนี้ เธอไม่คิดว่าลูกศิษย์คนไหนของเธอจะคิดขึ้นมาได้เลยสักคนเดียว

ครั้งนี้ เธอคิดจะแย่งคนกับจ้าวเหิงจริงๆ เสียแล้ว

……

ทว่า นี่เป็นเพียงแค่บทโหมโรงของไลฟ์นี้เท่านั้น

เพื่อละครฉากเอกที่จะตามมา กู้หรันได้ปูพื้นฐานเรื่องราวมายาวนานแล้ว

"ทุกท่านครับ เนื้อหาหลังจากนี้ อัดคลิปหน้าจอไว้ได้เลยนะครับ"

เขาเปิดกระบอกน้ำแล้วยกขึ้นจิบไปอึกหนึ่ง

ท่ามกลางเอฟเฟกต์ของขวัญคาร์นิวัลที่เต็มหน้าจอ เริ่มมีชื่อไอดีแปลกหน้าปรากฏขึ้นมาบ้างแล้ว

ส่วนของขวัญชิ้นเล็กชิ้นน้อยนั้น มีมากจนนับไม่ถ้วน

"นับตั้งแต่วินาทีที่ DNA ปรากฏขึ้น ลักษณะสำคัญทั้งหมดที่จำเป็นของสิ่งมีชีวิตต้นกำเนิดดั้งเดิมก็พร้อมอย่างเป็นทางการ มหากาพย์แห่งชีวิตอันยิ่งใหญ่เกรียงไกร ก็ได้เปิดฉากขึ้นอย่างเป็นทางการนับจากนี้"

"ผ่านการวิวัฒนาการมาหลายพันล้านปี หลังจากที่ DNA ได้สะสมข้อมูลไว้มากพอแล้ว"

"เมื่อหกร้อยล้านปีก่อน ฟองน้ำซึ่งเป็นสัตว์ชนิดแรกที่ยอมสละคลอโรฟิลล์ด้วยตัวเอง เพื่อเสริมสร้างวิวัฒนาการของแฟลกเจลลัมก็ได้ปรากฏขึ้น"

"เมื่อห้าร้อยล้านปีก่อน พืชดั้งเดิมชนิดแรกที่อาศัยอยู่ร่วมกับไลเคนก็ได้ปรากฏขึ้นบนแผ่นดิน"

"สิ่งนี้เป็นสัญลักษณ์ที่บ่งบอกว่า สิ่งมีชีวิตชั้นต่ำที่ผ่านการวิวัฒนาการมาหลายพันล้านปี เริ่มก้าวเข้าสู่การเป็นสิ่งมีชีวิตชั้นสูงแล้ว"

"และการปรากฏตัวของสิ่งมีชีวิตชั้นสูง สิ่งที่ตามติดมาด้วยก็คือการแก่งแย่งแข่งขันอันดุเดือดยิ่งขึ้น"

"เพื่อการมีชีวิตรอดที่ดีกว่า สัตว์และพืชจึงเริ่มดึงข้อมูลจาก DNA มาเสริมความแข็งแกร่งให้แก่ตนเอง"

"เนื่องจากความแตกต่างของข้อมูลที่ได้รับจาก DNA พืชดั้งเดิมและสัตว์ดั้งเดิมจึงเริ่มแตกแขนงออกเป็นหลากหลายกลุ่มอย่างรวดเร็ว"

"ดังนั้น ยุคแห่งการระเบิดของสิ่งมีชีวิตในยุคแคมเบรียนจึงมาถึง"

สิ้นเสียงของกู้หรัน

บูลเล็ตคอมเมนต์ก็หนาแน่นขึ้นอย่างน้อยถึงสี่ชั้น

ทุกคนในห้องไลฟ์ แทบไม่เคยมีใครคิดถึงประเด็นที่เจาะลึกขนาดนี้มาก่อน

ในขณะที่ผู้ชมหน้าใหม่ยังคงตกตะลึงกับข้อสันนิษฐานอันแปลกใหม่นี้

ผู้ชมหน้าเก่าก็ได้เรียนรู้ที่จะเชื่อมโยงบริบทก่อนหน้าเข้าด้วยกันแล้ว

"สรุปก็คือ ตรรกะของพวกเราก็คือ 'การสืบพันธุ์' กับ 'การแข่งขัน' งั้นเหรอ"

"มิน่าล่ะ ในหัวฉันถึงมีแต่เรื่องอย่างว่าเต็มไปหมด"

"แต่เรื่องการแข่งขันก็ไม่ได้แย่ขนาดนั้นปะ มนุษย์เราก็ยังมีความรักความเมตตาอยู่นะ"

"พอเถอะน่า วานรสองขายืนตัวตรงผู้น่าสะพรึงกลัวที่วันๆ เอาแต่พูดเรื่องห่วงโซ่อาหารเช้ากลางวันเย็นน่ะ หุบปากไปเลย"

เมื่อเห็นหัวข้อในคอมเมนต์วนกลับมาที่เรื่องการแข่งขันอีกครั้ง

กู้หรันก็ส่ายหน้าอย่างสงบนิ่ง "ถ้าตรรกะของมนุษย์มันเรียบง่ายขนาดนั้น อารยธรรมก็คงไม่มีทางถือกำเนิดขึ้นมาได้หรอกครับ"