ตอนที่ 72 เมฆดำที่ปกคลุมเหนือวงการฟิสิกส์หัวเซี่ย

จำนวนคนดูทั้งหมดในห้องไลฟ์หลังจากดิ่งฮวบลงอย่างหนักระลอกหนึ่ง ก็ค่อย ๆ ทรงตัว

เมื่อเรื่องเล่าเกี่ยวกับดีเอ็นเอและการระเบิดทางชีวภาพในยุคแคมเบรียนจบลง

ยอดคนดูรวมก็ค่อย ๆ นิ่งอยู่ในช่วงสิบแปดถึงยี่สิบล้านคน

แม้จะยังมีคนกดออกเรื่อย ๆ แต่ความเร็วก็ลดลงจากวินาทีละหลักล้านเหลือเพียงวินาทีละไม่กี่แสนคน

ในขณะที่ทำสถิติจำนวนคนดูสดสูงสุดบนโต่วอิน กู้หรันก็ได้ปลดล็อกอีกหนึ่งความสำเร็จไปพร้อมกัน—

คนที่ถูกบล็อกมากที่สุดในโต่วอิน

เนื่องจากระบบดันฟีดแบบผิดปกติ คนบางส่วนที่กดออกจากห้องไลฟ์เพื่อไม่ให้ห้องไลฟ์คาเฟ่คุยรอบดึกเด้งมารบกวนอีก จึงทำได้เพียงดึงกู้หรันเข้าบัญชีดำบล็อกทิ้งไป

ทว่าการไลฟ์ของกู้หรันกลับไม่ได้รับผลกระทบจากการถูกคนนับสิบล้านพร้อมใจกันบล็อกเลยแม้แต่น้อย

เมื่อข้อสันนิษฐานเรื่องการระเบิดทางชีวภาพในยุคแคมเบรียนจบลง

ทั้งบัตรสมาชิก ดอกไม้ คาร์นิวัล เอฟเฟกต์ของขวัญนับไม่ถ้วนก็ประดังขึ้นมาสลับกันไม่ขาดสาย

ผู้ชมส่วนใหญ่ที่มีกำลังจ่ายไม่สูง อาศัยข้อได้เปรียบเรื่องจำนวนคน ทำให้ยอดของขวัญสะสมพุ่งทะยานนำลิ่ว

ทุกคนต่างตั้งตารอเนื้อหาถัดไปอย่างใจจดใจจ่อ

……

สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน

ภายในหอประชุมรายงาน ราชบัณฑิตหวังซูหางกำลังใคร่ครวญเนื้อหาจากไลฟ์ของกู้หรัน ใบหน้าฉายแววประหลาดใจอย่างยากจะอธิบาย

ไม่ใช่เพราะปักใจเชื่อในข้อสันนิษฐานที่กู้หรันพูด

แต่ประหลาดใจว่าเหตุใดวิธีคิดของกู้หรันถึงได้แหวกแนวต่างจากคนทั่วไปขนาดนี้

ท่าทีในการดูไลฟ์ของเหล่าราชบัณฑิตในตอนนี้แตกต่างจากตอนแรกอย่างสิ้นเชิง จ้าวเหิงรู้สึกยินดีอยู่ในใจ จึงสรุปขึ้นมา "ตามความหมายที่กู้หรันพูด สาเหตุของการระเบิดทางชีวภาพในยุคแคมเบรียนก็คือการปรากฏขึ้นของดีเอ็นเอ"

"แนวคิดนี้ฉันคิดไม่ถึงจริง ๆ ค่ะ"

หวังซูหางพึมพำ "เพราะสิ่งมีชีวิตยุคแรกเริ่มจำนวนมากไม่มีโครงสร้างแข็ง จึงไม่หลงเหลือฟอสซิลได้ง่าย มีเพียงฟอสซิลรอยประทับบางส่วนเท่านั้นที่เก็บหลักฐานการมีอยู่ของพวกมันเอาไว้"

"และฟอสซิลรอยประทับพวกนี้ก็ยากจะนำมาวิเคราะห์ทางชีววิทยาได้ วงการชีววิทยาจึงสรุปสาเหตุของการระเบิดทางชีวภาพในยุคแคมเบรียนไว้แค่ว่า เป็นวิวัฒนาการเพื่อการปรับตัวของสิ่งมีชีวิตชั้นสูงเพื่อรับมือกับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรุนแรงเท่านั้น"

เนื่องจากขาดหลักฐานทางฟอสซิล

ส่งผลให้เธอไม่สามารถพิสูจน์ตามหลักวิชาการได้อย่างรัดกุมว่า "ข้อสันนิษฐานเรื่องสารพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำดั้งเดิมวิวัฒนาการจากอาร์เอ็นเอไปเป็นดีเอ็นเอ" ตามที่กู้หรันพูดนั้นถูกต้องหรือไม่

แต่สำหรับข้อสันนิษฐานที่ว่า "สิ่งมีชีวิตชั้นสูงเริ่มขุดค้นข้อมูลที่แฝงอยู่ในดีเอ็นเอจนนำไปสู่การระเบิดทางชีวภาพในยุคแคมเบรียน" นั้น เธอกลับมีความมั่นใจอย่างประหลาดโดยไร้สาเหตุ

ความงดงามและลึกล้ำสุดหยั่งถึงของชีวิต ยิ่งศึกษาวิจัยลึกซึ้งเท่าไร ก็ยิ่งรู้สึกว่ามหัศจรรย์เหลือเชื่อมากเท่านั้น

ผลิตภัณฑ์ฐานซิลิคอนใด ๆ ที่มนุษย์ทุ่มเทสติปัญญาสร้างขึ้นมา ล้วนไม่อาจเทียบความสมบูรณ์แบบได้แม้เพียงเศษหนึ่งส่วนแสนล้านล้านของเปลือกสมองใหญ่

ดังนั้นหากสรุปว่าการระเบิดทางชีวภาพเป็นเพียงการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมธรรมดา ก็ดูจะผิวเผินเกินไปสักหน่อย

เพียงแต่ในมุมมองของเธอ ข้อสันนิษฐานนี้ของกู้หรันยังไม่ถือว่าสมบูรณ์แบบ

เพราะข้อสนับสนุนยังหนักแน่นไม่พอ

ทว่าถึงจะเป็นเช่นนั้น เธอก็ไม่ได้รู้สึกผิดหวังที่หลักฐานไม่เพียงพอ ตรงกันข้ามกลับเปี่ยมไปด้วยความคาดหวัง เฝ้ารอดูว่ากู้หรันจะอธิบายเสริมอย่างไร

ส่วนราชบัณฑิตท่านอื่น ๆ

พวกเขาไม่ได้เชี่ยวชาญด้านชีววิทยาอย่างลึกซึ้ง และรู้ตัวดีว่าปกติไม่ได้สนใจชีววิทยาเลยสักนิด

แต่พอได้ดูไลฟ์ของกู้หรันมาจนถึงตอนนี้ ความกระหายใคร่รู้และความสงสัยในใจของทุกคนต่างก็พลุ่งพล่านขึ้นมาราวกับคลื่นซัด

หูอันมองเด็กหนุ่มบนหน้าจอพลางส่งเสียงเดาะลิ้นด้วยความทึ่ง "เรื่องชีววิทยาอะไรนั่นผมไม่ค่อยรู้เรื่องหรอกนะ แต่คุณสมบัติในการทำงานวิจัยที่เด็กคนนี้มีอยู่ ผมสังเกตเห็นมันเข้าจริง ๆ แล้วล่ะ"

"มุมมองในการคิดวิเคราะห์ปัญหาของเขา แตกต่างจากพวกเราและกลุ่มนักวิชาการจำนวนมากที่พวกเราฟูมฟักมากับมืออย่างสิ้นเชิง"

"เขามักจะเจาะเข้าประเด็นจากจุดที่คนทั่วไปนึกไม่ถึง แล้วยืนอยู่ในมุมที่ไม่มีใครคาดคิดเพื่อขบคิดปัญหาเสมอ"

ทุกคนต่างพยักหน้าเห็นพ้อง หูอันพูดสิ่งที่อยู่ในใจของพวกเขาออกมาได้อย่างตรงเป๊ะ

"วิธีคิดแบบนี้ เรียกได้คำเดียวว่าฟ้าประทานจริง ๆ ครับ"

ติงอีพึมพำพลางมองกู้หรันบนหน้าจอ สายตาแฝงความตื่นเต้นเอาไว้หลายส่วน

ในฐานะผู้นำของกระทรวงอุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งหัวเซี่ย ผู้มีความเข้าใจในงานด้านการศึกษาของประเทศอย่างลึกซึ้ง เขาย่อมรู้ดีว่าคนอย่างกู้หรันนั้นหาได้ยากยิ่งเพียงใดในหมู่ผู้ได้รับการศึกษา

สิ่งที่เรียกว่าการศึกษา ก็เปรียบเสมือนเรื่องเฒ่าโง่ย้ายภูเขา

จะขุดย้ายภูเขาลูกใหญ่ตรงหน้าที่ชื่อว่าความรู้ออกไปได้มากเท่าไร ย่อมขึ้นอยู่กับว่าในมือถือเครื่องมืออะไร และที่สำคัญยิ่งกว่าคือขึ้นอยู่กับว่าคุณขยันขันแข็งแค่ไหน

คนที่ระดับการศึกษาด้อยกว่า อาจถือเพียงพลั่วเหล็กไปขุด

คนที่ครอบครองทรัพยากรการศึกษาชั้นยอด อาจขับรถขุดดินไปขุด

แม้ความเหลื่อมล้ำจะเป็นความจริงที่มีอยู่ แต่ตัวอย่างของความขยันที่ชดเชยความด้อยก็มีให้เห็นไม่ขาดสาย

ทว่า กระบวนการคิดอันเป็นเอกลักษณ์กลับยากที่จะสร้างขึ้นมาได้ในภายหลัง ต่อให้มีรากฐานทางวัตถุที่เพียบพร้อมเพียงใดก็ช่วยอะไรไม่ได้

หากยังคงยกตัวอย่างเรื่องเฒ่าโง่ย้ายภูเขา

ในขณะที่ทุกคนกำลังตรากตรำแบกหามภูเขาหามรุ่งหามค่ำ

ผู้ที่มีความคิดเฉพาะตัวอาจนั่งไขว่ห้างเอกเขนกอยู่ที่เชิงเขา แล้วครุ่นคิดว่าการย้ายภูเขานั้นทำไปเพื่ออะไร

ดังนั้น เมื่อคนกลุ่มหนึ่งกำลังเปรียบเทียบกันว่าใครจะกองภูเขาได้สูงกว่ากัน

พวกเขากลับก้าวข้ามภูเขาลูกนี้ไปอย่างไม่รีบร้อน และเริ่มออกสำรวจทิวทัศน์เบื้องหลังภูเขาแล้ว

...

เหตุผลที่ติงอียกตัวอย่างเรื่องเฒ่าโง่ย้ายภูเขานี้ขึ้นมา

นอกจากแก่นแท้ทางจิตวิญญาณจะสอดคล้องกับงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์แล้ว สิ่งสำคัญยิ่งกว่าคือวงการฟิสิกส์ในปัจจุบันก็เป็นเช่นนั้นจริง ๆ

ภูเขาลูกใหญ่นี้ มีอยู่จริงอย่างแท้จริง

นั่นคือระบบโครงสร้างฟิสิกส์อันแข็งแกร่งที่เหล่ายอดอัจฉริยะแห่งวงการฟิสิกส์นับไม่ถ้วนได้วางรากฐานเอาไว้ตลอดหลายร้อยปีที่ผ่านมา

และผู้คนเหล่านั้นที่กำลังขนย้ายภูเขา ก็มีอยู่จริงเช่นกัน

นั่นคือนักฟิสิกส์และนักวิจัยจำนวนนับไม่ถ้วนทั้งในและต่างประเทศ ณ ปัจจุบัน

ระบบทฤษฎีอันสมบูรณ์พร้อมที่เหล่ายอดอัจฉริยะฟิสิกส์ทิ้งไว้นั้น เป็นทั้งขุมทรัพย์ของคนรุ่นหลัง และเป็นอุปสรรคขวากหนามในเวลาเดียวกัน

ปัจจุบัน นักวิชาการเกือบทั้งหมดทั้งในและต่างประเทศต่างกำลังตรากตรำขนย้ายและทำความเข้าใจภูเขาลูกมหึมาเหล่านี้

ตั้งแต่วัยหนุ่มสาวอันเปล่งประกายไปจนถึงวัยชราที่ร่วงโรย

จากนั้นก็แหงนมองยอดเขาที่ยังคงเสียดฟ้าพลางทอดถอนใจไม่รู้จบ

ครั้งหนึ่ง ทุกคนเคยวาดหวังว่าจะมียอดอัจฉริยะผู้ไร้เทียมทานปรากฏตัวขึ้น สามารถขนย้ายภูเขาลูกนี้ให้หมดไปได้เร็วยิ่งขึ้น แล้วยืนอยู่บน "ไหล่ของยักษ์" เพื่อนำพามนุษยชาติก้าวขึ้นไปอีกขั้น

แต่เมื่อฟิสิกส์ทฤษฎีพัฒนาและขยายตัวอย่างต่อเนื่อง พวกเขาก็ค่อย ๆ ตระหนักได้ว่า ภูเขาลูกนี้ยิ่งมายิ่งสูงตระหง่าน และยิ่งไม่อาจสั่นคลอนได้มากขึ้นเรื่อย ๆ

นานวันเข้า การจะย้ายภูเขาลูกนี้ออกไปจนหมดสิ้น จึงกลายเป็นเรื่องเพ้อฝันที่ไม่มีทางเป็นจริง

เวลานี้ผู้คนถึงค่อยตระหนักได้ว่า

ที่แท้เพราะการมีอยู่ของภูเขาลูกนี้ การพัฒนาของฟิสิกส์จึงหยุดชะงักมาเนิ่นนานเหลือเกิน

กลศาสตร์ควอนตัม ทฤษฎีสัมพัทธภาพ ฟิสิกส์คลาสสิก ทฤษฎีสตริง...

แสงเจิดจรัสที่สุดของฟิสิกส์ทฤษฎี หลังจากส่องประกายอย่างเจิดจ้าก่อนยุคทศวรรษ 1950 แล้ว ก็ค่อย ๆ ริบหรี่ลง

หลายทศวรรษหลังจากนั้น

มีเพียงผู้คนที่ขนย้ายภูเขา

แต่ไม่เคยเห็นยอดเขาลูกใหม่ปรากฏขึ้นมาอีกเลย

...

ติงอีนิ่งเงียบไปครู่หนึ่ง ก่อนจะเอ่ยปากว่า "การที่ผมถูกย้ายจากสถาบันวิทยาศาสตร์ไปอยู่กระทรวงอุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งหัวเซี่ย ทุกคนน่าจะรู้เหตุผลกันดีอยู่แล้ว"

ทุกคนได้ยินดังนั้น สีหน้าก็พลันเคร่งขรึมขึ้นมา

ปลายปีที่แล้ว หลังจากการประชุมเพื่อการพัฒนาฟิสิกส์และเทคโนโลยีคุณภาพใหม่แห่งหัวเซี่ยครั้งที่สองจัดขึ้น สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีนก็ได้ทำการปรับโครงสร้างครั้งใหญ่

บุคลากรผู้บุกเบิกจำนวนมากที่เคยได้รับรางวัลนวัตกรรมและความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับชาติ ถูกโยกย้ายไปยังกระทรวงอุตสาหกรรมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งหัวเซี่ย เพื่อร่างแผนแม่บทการพัฒนาฟิสิกส์ในรอบหนึ่งร้อยปีข้างหน้าของหัวเซี่ย