ตอนที่ 78 มีชีวิตมิใช่มีชีวิต ดับสูญมิใช่ดับสูญ

เมื่อตรรกะข้อที่สามปรากฏขึ้น

ผู้ชมทุกคนในห้องไลฟ์ต่างเงียบงันไปชั่วขณะ

บูลเล็ตคอมเมนต์ลดฮวบลงอย่างเห็นได้ชัด

เอาชีวิตรอด

ทุกคนเริ่มขบคิดถึงสองคำนี้

รู้สึกแปลกประหลาดขึ้นมาในใจ

"การเอาชีวิตรอดเนี่ยนะคือตรรกะ?"

"การเอาชีวิตรอดไม่ใช่สัญชาตญาณเหรอ?"

"มีสัตว์ที่เกิดมารนหาที่ตายด้วยหรือไง?"

"งั้นเกิดมาเพื่ออะไรล่ะ?"

สัจธรรมของมนุษย์คือนกแก้วนกขุนทอง

ปฏิกิริยาบนบูลเล็ตคอมเมนต์เป็นไปตามที่กู้หรันคาดไว้ไม่มีผิด

ทุกคนเต็มไปด้วยความสับสนงุนงง

ตรรกะสองข้อแรกอย่างการสืบพันธุ์และการแข่งขัน พวกเขายังพอรับได้มากกว่า

อาจเป็นเพราะพวกเขาสามารถมองตรรกะสองข้อนี้ได้จากมุมมองของคนนอก

อีกทั้งในสายตาของทุกคน แม้ตรรกะสองข้อแรกนี้จะมีอยู่จริงในเชิงภววิสัย แต่ก็ดูเหมือนจะตัดทิ้งได้——

ยกตัวอย่างเช่นมนุษย์เรา

หากมองจากมุมของมวลมนุษยชาติ ตรรกะเรื่องการสืบพันธุ์และการแข่งขันในเผ่าพันธุ์ย่อมมีอยู่จริงตามธรรมชาติ และไม่แปรเปลี่ยนไปตามเจตจำนงของปัจเจกบุคคล

แต่ถ้ามองเป็นรายบุคคล ย่อมมีคนที่เลือกเดินสวนทางเสมอ

ในเมื่อบางคนไม่อยากยุ่งเรื่องเซ็กซ์ ไม่อยากแก่งแย่งแข่งขัน ขอใช้ชีวิตแบบปล่อยจอยนอนเฉย ๆ ใครก็บังคับไม่ได้

แต่การเอาชีวิตรอดไม่เหมือนกัน

ถ้าการเอาชีวิตรอดคือตรรกะ ตรรกะนี้ดูเหมือนจะไม่มีใครสลัดพ้น และผูกติดอยู่อย่างแน่นแฟ้นที่สุด

"การเอาชีวิตรอดน่าจะเป็นเงื่อนไขเบื้องต้นของตรรกะมากกว่ามั้ง?"

"ฉันว่ามันไม่น่าจะนับเป็นตรรกะนะ"

"เพราะนี่มันแทบจะเป็นสิ่งที่ติดตัวสิ่งมีชีวิตมาตั้งแต่เกิดเลย"

การคาดเดาและข้อสงสัยบนบูลเล็ตคอมเมนต์เริ่มผุดขึ้นเรื่อย ๆ ทุกคนต่างไม่เข้าใจตรรกะการเอาชีวิตรอดนี้อย่างเห็นได้ชัด

แน่นอนว่า ข้อกังขาที่ใหญ่กว่านั้นคือการที่กู้หรันเอาตรรกะนี้มาไว้เป็นข้อที่สาม

สิ่งที่ทุกคนมองว่าเป็นเรื่องพื้นฐานที่สุด ดันถูกจัดไว้หลังการสืบพันธุ์และการแข่งขัน

นี่มันเหลือเชื่อเกินไปแล้ว!

เมื่อเห็นว่าในบูลเล็ตคอมเมนต์ถกเถียงกันจนวุ่นวายและยังหาข้อสรุปไม่ได้สักที

กู้หรันจึงพาให้ทุกคนแตกยอดทางความคิดต่อไป "พวกเราลองแยกตรรกะ 'การเอาชีวิตรอด' ออกมาวิเคราะห์ดูก็ได้ครับ ถ้าบอกว่าการเอาชีวิตรอดมีเงื่อนไขเบื้องต้น แล้วเงื่อนไขเบื้องต้นนี้ไปกระตุ้นให้สิ่งมีชีวิตเกิดพฤติกรรมเอาชีวิตรอด ทุกคนลองคิดดูสิครับว่า เงื่อนไขเบื้องต้นเหล่านั้นมีอะไรบ้าง?"

พอคำถามถูกกู้หรันแยกย่อยและทำให้เข้าใจง่ายขึ้น ความยากก็ลดลงไปทันตาเห็น

ข้อความบนบูลเล็ตคอมเมนต์จึงเปลี่ยนจากความสงสัยและสับสน กลายเป็นการคาดเดาอย่างจริงจังในทันที

ระดับความรู้ของท่านผู้ชมทั้งหลายมีปะปนคละเคล้ากันไป เปิดฉากมาถามคำถามระดับแก่นแท้เลยแบบนั้นย่อมไม่มีใครรับมือไหว

แต่พอเจอคำถามใหม่นี้ ผู้ชมทุกคนต่างก็มีเรื่องให้ร่วมแสดงความคิดเห็นได้แล้ว

เพราะเรื่องที่กระตุ้นให้เกิดความคิดอยากเอาชีวิตรอดนั้น โดยพื้นฐานแล้วแทบทุกคนล้วนเคยมีประสบการณ์กันทั้งสิ้น

"ความเจ็บป่วยค่ะ ฉันเป็นพยาบาล น่าจะเข้าใจเรื่องนี้ได้ลึกซึ้งที่สุด"

"ผมเห็นด้วยกับเรื่องความเจ็บป่วยนะ ผมเป็นหมอทำเคมีบำบัด"

"ความเจ็บป่วยเหรอ? ป่วยเล็กน้อยก็พอไหว แต่ถ้าป่วยหนักมันจะทำให้คนอยากยอมแพ้ไม่อยากมีชีวิตอยู่ต่อมากกว่าไหม?"

"ถ้าฉันเป็นมะเร็ง ฉันขอยุติชีวิตตัวเองดีกว่า ไม่มีทางทนทำคีโมที่ทรมานขนาดนั้นหรอก"

"แกพูดแบบนี้ได้ก็เพราะแกยังไม่ได้เป็นมะเร็งไง"

"คนไข้ส่วนใหญ่ ประโยคสุดท้ายก่อนถูกวางยาสลบคือหวังว่าการผ่าตัดจะสำเร็จและได้ลืมตามาดูโลกที่สวยงามใบนี้อีกครั้ง"

"ถ้าพูดถึงความเจ็บป่วย... ฉันว่าความเจ็บปวดก็นับด้วยนะ"

"ตอนเด็ก ๆ ผมเคยตกจากชั้นสองครั้งหนึ่ง ตอนนั้นรู้สึกเหมือนตัวเองกำลังจะตายจริง ๆ กลัวจนตัวเย็นเฉียบไปหมด"

"ความหิวโหยด้วยสิ? เวลาหิวจัดถึงจุดหนึ่ง ดูเหมือนจะกินอะไรก็ได้ทั้งนั้น"

"สรุปก็คือตอนใกล้ตายนั่นแหละที่สัญชาตญาณการเอาชีวิตรอดจะรุนแรงที่สุด"

"ใช่ ๆ ไม่ว่าจะเจ็บปวด ป่วย หรือหิว เงื่อนไขเบื้องต้นที่กระตุ้นการเอาชีวิตรอดก็คือภาวะใกล้ตายนั่นแหละ"

หลังการถกเถียงกันอย่างดุเดือด ความคิดเห็นบนบูลเล็ตคอมเมนต์ก็เริ่มเป็นไปในทิศทางเดียวกัน

เช่นเดียวกับการเกิดและตายที่เป็นของคู่กัน

เงื่อนไขเบื้องต้นของการเอาชีวิตรอด ย่อมเป็นภาวะใกล้ตาย

กู้หรันไม่ได้แสดงท่าทีตัดสินคำตอบนี้แต่อย่างใด เพียงแค่ถามต่อว่า "แล้วทุกคนตระหนักถึงเรื่องนี้ไหมครับ ว่าเมื่อพูดถึงความตาย ดูเหมือนทุกอย่างจะเป็นแง่ลบไปเสียหมด?"

ความเจ็บปวด ความเจ็บป่วย ความหิวโหย...

ทุกสิ่งทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับความตาย แค่ลองนึกถึงขึ้นมา ผู้คนก็แทบอยากจะสวดภาวนาในใจว่า "โชคร้ายทั้งหลายจงไกลห่าง เสนียดจัญไรจงมลายไป" เสียให้ได้

แต่ผู้ชมกลับไม่รู้สึกแปลกใจกับเรื่องนี้นัก:

"ก็เพราะนั่นมันความตายนี่นา"

ความตายหมายถึงชีวิตได้เดินมาถึงจุดสิ้นสุด

หมายถึงจะไม่ได้เห็นดวงอาทิตย์ของวันพรุ่งนี้อีก

หมายถึงต้องจากโลกอันงดงามใบนี้ไป

ดังนั้น ทุกสิ่งที่เกี่ยวพันกับความตาย จึงทำให้สิ่งมีชีวิตทั้งมวลต่างพากันหลีกหนีให้พ้นเป็นธรรมดา

ท่าทีของบรรดาผู้ชมสามารถเห็นได้อย่างชัดเจนจากบูลเล็ตคอมเมนต์

และทัศนคติของพวกเขาก็มีเหตุผลรองรับอยู่จริง ๆ

กู้หรันพยักหน้าเบา ๆ พลางเอ่ยว่า "ที่ทุกคนพูดมาไม่มีตรงไหนผิดเลยครับ สิ่งมีชีวิตผ่านวิวัฒนาการมานับล้านปี เพื่อจะหลีกเลี่ยงความตาย จึงได้ทุ่มเทความพยายามไปนับไม่ถ้วน"

"วิวัฒนาการจนมีประสาทรับรู้ความเจ็บปวด เมื่อได้รับบาดเจ็บหรือมีเลือดออก จะส่งสัญญาณความเจ็บแปลบให้สิ่งมีชีวิต เพื่อจะได้ตรวจดูและเลียแผลในทันที"

"เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดลดลงอย่างเห็นได้ชัด ศูนย์ควบคุมความหิวและความอิ่มในไฮโปทาลามัสจะส่งสัญญาณไฟฟ้าด้วยความถี่เฉพาะ เพื่อสร้างความรู้สึก 'หิว' ให้กับสมอง"

"แต่สิ่งเหล่านี้เป็นเพียงกลไกที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อ 'การมีชีวิตรอด' ทว่ากลับไม่อาจอธิบายคำถามแรกเริ่มของเราได้ ว่าทำไมถึงเกิดความกลัวต่อความตายขึ้นมา?"

"ทุกคนอย่าเพิ่งเข้าใจผิดในจุดนี้นะครับ"

"การมีชีวิตรอด กับความกลัวต่อความตาย เป็นคนละเรื่องกัน และนี่อาจเป็นความแตกต่างที่ยิ่งใหญ่ที่สุดระหว่างสิ่งมีชีวิตชั้นต่ำกับสิ่งมีชีวิตชั้นสูงด้วยซ้ำ"

พอกู้หรันพูดจบ ผู้ชมจำนวนนับไม่ถ้วนในห้องไลฟ์ต่างพากันนิ่งอึ้ง

สมองของหลายคนเริ่มมึนงงไปหมดแล้ว

การมีชีวิตกับความตายเป็นสิ่งตรงข้ามกัน

การมีชีวิตรอด ก็คือการไม่ยอมตายไม่ใช่เหรอ?

มันต่างกันตรงไหน?

บูลเล็ตคอมเมนต์เองก็เริ่มเงียบสงบลงไปมาก

แต่หลังจากทุกคนขบคิดอยู่นาน ก็ยังไม่ค่อยเข้าใจอยู่ดีว่าสิ่งที่กู้หรันต้องการจะสื่อคืออะไรกันแน่

"เพราะกลัวตาย ถึงต้องดิ้นรนมีชีวิตรอดไม่ใช่เหรอ"

"ตรรกะมันไม่ได้เป็นแบบนี้เรอะ?"

"สมองฉันประมวลผลไม่ทันแล้ว"

"ปาเก้อเหอเถายกลัง ฉันซดหมดไปในไลฟ์เดียวแล้ว ไม่เห็นช่วยห่าอะไรเลย"

"แจ้งความจับสตรีมเมอร์ข้อหาขายของปลอมได้ไหมเนี่ย?"

......

เมื่อเห็นความสับสนมึนงงบนบูลเล็ตคอมเมนต์ กู้หรันจึงอธิบายเสริมต่อ:

"ตรรกะของการเอาชีวิตรอด เกิดขึ้นมาจากความกลัวต่อความตาย"

"ทว่า 'การกลัวความตาย' กับ 'การมีชีวิตรอด' นั้นเป็นคนละเรื่องกันครับ"

"อย่างเช่นไวรัสและสิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์ นับตั้งแต่พวกมันถือกำเนิดขึ้นมาบนโลก ก็ดำรงอยู่เพียงเพื่อการสืบพันธุ์เท่านั้น"

"ในกระบวนการนี้ ไวรัสและแบคทีเรียที่ 'เอาชีวิตรอดไม่ได้' ก็จะค่อย ๆ ลดจำนวนลงเรื่อย ๆ เพราะไม่สามารถสืบพันธุ์ได้สำเร็จ ส่วนไวรัสและแบคทีเรียที่สามารถ 'มีชีวิตรอด' ก็จะเพิ่มจำนวนมากขึ้นเรื่อย ๆ จากการสืบพันธุ์"

"จากนั้นเมื่อผ่านวิวัฒนาการมาหลายยุคหลายสมัย ผลลัพธ์ที่ปรากฏออกมาก็คือ สิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์ทั้งหมดเท่าที่เรามองเห็นได้ ล้วนเป็นพวกที่สามารถ 'มีชีวิตรอด' ได้ทั้งสิ้น"

กู้หรันชะงักไปครู่หนึ่ง ก่อนจะเคาะโต๊ะเบา ๆ เพื่อส่งสัญญาณให้ทุกคนตั้งใจฟัง:

"แต่โปรดจำไว้นะครับว่า ในเกมคัดกรองที่ผู้ 'มีชีวิตรอด' ถูกเลือกไว้ ส่วนผู้ 'รอดไม่ได้' ถูกคัดทิ้งนี้ สิ่งมีชีวิตดึกดำบรรพ์เหล่านี้ไม่ได้มีมโนทัศน์เรื่องการเกิดและตายเลย พวกมันไม่ได้อยากมีชีวิต และไม่ได้หวาดกลัวความตาย แต่นี่เป็นเพียงกระบวนการคัดเลือกโดยธรรมชาติดาด ๆ เท่านั้น"

"ทว่าการดิ้นรนเอาชีวิตรอด กลับเป็นอีกเรื่องหนึ่ง"

"สิ่งนี้แสดงให้เห็นว่าสิ่งมีชีวิตเริ่มรู้จักแยกแยะความแตกต่างระหว่างความเป็นกับความตายแล้ว"

"และหลังจากนั้น ก็เริ่มแซ่ซ้องสรรเสริญชีวิต พร้อมกับหวาดหวั่นต่อความตาย"