ตอนที่ 79 พลังฝีมือไม่แน่ชัด ยิ่งเจอแข็งยิ่งแกร่ง

ผู้ชมในห้องไลฟ์ยังคงมึนงง

ทว่าน่าแปลกที่ท่ามกลางความงุนงงนั้น กลับค่อยๆ เริ่มเข้าใจขึ้นมาทีละนิดอย่างประหลาด

ราวกับกระแสน้ำเชี่ยวกรากกำลังค่อยๆ ซึมผ่านรอยแยกของเขื่อนกั้นน้ำ

ขอเพียงแค่มีชนวนเหตุเพียงนิด เขื่อนแห่งนี้ก็จะพังทลายลงอย่างสิ้นเชิง แล้วมวลน้ำมหาศาลก็จะทะลักทลายลงมา

ณ สถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน

สำหรับตรรกะที่สามของกู้หรันนั้น หวังซูหางไม่เคยคิดถึงมันมาก่อนเลย

เพราะในฐานะนักชีววิทยาทั่วไป ตามหลักแล้วคงไม่เสียเวลาไปกับประเด็นเรื่องความเป็นความตายมากนัก

และยิ่งเป็นไปไม่ได้ที่จะแตกประเด็นเรื่องเป็นตายออกมาได้ซับซ้อนถึงขนาดนี้

ด้วยเหตุนี้เอง การทดลองทางความคิดของกู้หรันจึงดูแปลกใหม่มากในสายตาของเธอ

ถึงขั้นนำไปตั้งเป็นหัวข้องานวิจัยแยกต่างหากได้เลยด้วยซ้ำ

ราชบัณฑิตท่านอื่นต่างครุ่นคิดทบทวนคำพูดของกู้หรัน ก่อนจะเอ่ยถามหวังซูหาง "สมมติฐานนี้ของกู้หรัน ควรมองจากมุมไหนถึงจะเข้าใจได้ดีที่สุดครับ"

หวังซูหางย่อยเนื้อหาที่กู้หรันพูด เรียบเรียงภาษาใหม่ แล้วอธิบายให้เหล่าราชบัณฑิตฟังด้วยคำพูดที่เข้าใจง่ายกว่าเดิม "ความหมายของกู้หรัน จริงๆ แล้วคือการแยก 'การมีชีวิต' กับ 'ความตาย' ออกจากกันค่ะ"

"ในมุมมองของเขา การมีชีวิตแบ่งออกเป็นสองแบบ"

"แบบแรกคือ การมีชีวิตจากการคัดเลือกโดยธรรมชาติ"

"การคัดเลือกตามธรรมชาติ ผู้ที่เหมาะสมย่อมอยู่รอด สิ่งมีชีวิตที่อยู่รอดไม่ได้ก็จะถูกคัดทิ้งไปเอง"

"แต่การมีชีวิตแบบนี้ไม่ได้มีความหวาดกลัวต่อความตาย พวกมันไม่ได้แยแสว่าจะเป็นหรือตายแต่แรก เพียงแค่อยู่รอดมาได้เพราะสภาพเอื้อให้รอดเท่านั้น"

"แบบที่สองคือ การดิ้นรนเอาชีวิตรอดอย่างมีเจตจำนง"

"ในขั้นตอนนี้ สิ่งมีชีวิตไม่ได้เป็นเพียงฝ่ายถูกธรรมชาติคัดเลือกอีกต่อไป แต่พวกมันเริ่มเกลียดชังความตายด้วยตัวเอง"

"จนส่งผลให้สิ่งมีชีวิตเริ่มเป็นฝ่ายขวนขวายเอาชีวิตรอดขึ้นมาเองค่ะ"

บรรดาราชบัณฑิตได้ยินคำอธิบายของหวังซูหางก็กระจ่างแจ้งขึ้นมาทันที

คำอธิบายที่เรียบง่ายเข้าใจง่ายแบบนี้ แม้จะตัดทอนรายละเอียดไปมาก

แต่ก็ทำให้เข้าใจได้อย่างถ่องแท้

จากนั้นทุกคนก็ต่างสูดหายใจเข้าลึกด้วยความทึ่ง

ประเด็นนี้ พวกเขาไม่เคยคิดถึงมาก่อนจริงๆ

หูอันหันไปมองหวังซูหางพลางถาม "ราชบัณฑิตหวัง แล้วคุณคิดเห็นอย่างไรบ้างครับ"

หวังซูหางขมวดคิ้วเล็กน้อย สายตาจับจ้องไปยังเด็กหนุ่มบนหน้าจอ ชั่วขณะนั้นยากจะตัดสินได้

"นี่เป็นการทดลองทางความคิด หากจะนำไปสู่การวิจัยจริงจะเป็นอย่างไรฉันยังบอกไม่ได้ แต่ถ้าพูดถึงเฉพาะการทดลองทางความคิดนี้..."

เธอเงียบไปครู่หนึ่ง "ฉันค่อนข้างเห็นด้วยกับสมมติฐานของเขาค่ะ"

ในฐานะผู้อำนวยการสถาบันวิจัยชีวเวชศาสตร์ เธอคือผู้ตัดสินใจขั้นสุดท้ายของทุกโครงการวิจัยในสถาบัน

ดังนั้น การอยู่ในตำแหน่งนี้มาอย่างยาวนานจึงหล่อหลอมให้เธอมีทัศนคติการทำงานที่เข้มงวดและรัดกุมอย่างยิ่ง

ก่อนหน้านี้ เธอแทบไม่เคยนำการทดลองทางความคิดใดๆ มานับเป็นโครงการวิจัยจริงจังเลย

เพราะสมมติฐานที่ปราศจากหลักฐานรองรับหรือการทดลองพิสูจน์ ในสายตาของเธอก็เหมือนน้ำไร้ราก ไม่มีหลักยึดที่มั่นคงแม้แต่น้อย

ทว่าในตอนนี้ ข้อสรุปทั้งหมดของกู้หรันกลับทำให้กำแพงสูงตระหง่านที่เรียกว่าอคติค่อยๆ พังทลายลง

บางทีอาจเป็นจริงอย่างที่กู้หรันกล่าวไว้

เมื่อตรรกะที่สามอย่าง 'การดิ้นรนเอาชีวิตรอด' ปรากฏขึ้น จึงจะถือเป็นสัญญาณเริ่มต้นของการกำเนิดสิ่งมีชีวิตชั้นสูงอย่างแท้จริง

แต่โครงการการทดลองทางความคิดระดับนี้ หากดูจากบุคลากรที่มีอยู่ในสถาบันวิทยาศาสตร์ตอนนี้ คงยากที่จะนำมาปฏิบัติจริงได้

"วิทยาศาสตร์ชีวภาพของประเทศเรายังเป็นจุดอ่อน ช่องว่างระหว่างเรากับชาติตะวันตกยังห่างกันมาก" น้ำเสียงของหวังซูหางเจือความตื่นเต้น "ถ้ากู้หรันมาอยู่ที่สถาบันชีวฯ ของเราได้ คงไม่มีอะไรดีไปกว่านี้อีกแล้ว บางทีเขาอาจจะเปลี่ยนแปลงอะไรได้หลายอย่างเลยค่ะ"

เวลาผ่านไปโดยไม่รู้ตัว เหล่าราชบัณฑิตนั่งดูไลฟ์ของกู้หรันติดต่อกันมาราวสามชั่วโมงกว่าแล้ว

แม้จะล่วงเข้าสู่ช่วงเช้ามืดแล้ว แต่ทุกคนยังคงกระปรี้กระเปร่า ไม่มีทีท่าว่าจะง่วงเลยแม้แต่น้อย

ขอบเขตทางความคิด ความกว้างของความรู้ความเข้าใจ และความลึกซึ้งในการคิดวิเคราะห์ที่กู้หรันแสดงออกมาตลอดสามชั่วโมงนี้ ได้รับการยอมรับจากทุกคนอย่างเต็มเปี่ยมแล้ว

ต่อให้ยังไม่ได้พิสูจน์ระดับความรู้ทางวิชาการของเขาอย่างเป็นทางการ ในเวลานี้ก็เรียกเขาว่าเป็นอัจฉริยะได้แล้ว

หูอันเกิดความรู้สึกประหลาดขึ้นมา "ไม่รู้ทำไม แต่เด็กคนนี้มีความเข้มข้นทางความคิดระดับนี้ ทำให้ผมรู้สึกอยู่ตลอดว่าระดับความรู้ทางวิชาการของเขาคงไม่ธรรมดาเหมือนกันแน่ๆ"

จ้าวเหิงตอบแทบไม่ต้องคิด "ผมเคยให้เหตุผลไปตั้งแต่แรกแล้ว จากกระบวนการที่เขาคำนวณและอนุมานเรื่องเศษแฟรนเซียม ผมแทบจะฟันธงได้เลยว่าสิ่งที่เขาร้ายกาจไม่ได้มีแค่กระบวนการคิด"

ได้ยินดังนั้น บรรดาราชบัณฑิตแห่งสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีนก็พลันระแวดระวังขึ้นมาทันที ต่างพากันมองติงอีด้วยสายตาจับตาป้องกันเต็มที่

ราวกับตัดสินใจอะไรบางอย่างได้อย่างแน่วแน่

……

ในขณะเดียวกัน

มหาวิทยาลัยเจียวต้า เซี่ยงไฮ้ ห้องปฏิบัติการร่วมชีววิทยาศาสตร์และชีววิทยา

นักชีววิทยาชาวอเมริกันคนหนึ่งกำลังกำโทรศัพท์มือถือไว้แน่น ริ้วรอยบนใบหน้าใต้แสงไฟห้องทดลองดูราวกับร่องผาลึก

เขาเปิดไอแพด ซิงก์ไลฟ์สดของกู้หรันขึ้นบนแท็บเล็ต

จากนั้นก็หยิบแว่นสายตายาวออกมาจากกระเป๋าเสื้อตรงอก

ขมวดคิ้วพลางเลื่อนค้นหารายชื่อในสมุดโทรศัพท์ที่ยาวเหยียดจนแทบไม่มีที่สิ้นสุดอย่างช้าๆ

ในที่สุด หลังจากเลื่อนหาอยู่ครึ่งนาที เขาก็ค้นพบเบอร์ที่ถูกฝังลืมไว้เนิ่นนานเบอร์นั้น

"จอร์จ"

หลังจากโทรออกไปได้ไม่นาน

ณ อีกฟากฝั่งของโลก ภายในสถาบันวิจัยหลักด้านประสาทสมองและพลังงานชีวภาพ มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย

ชายชราคนหนึ่งซึ่งกำลังทำการทดลองกระตุ้นไซแนปส์ได้ยินเสียงแจ้งเตือนจากโทรศัพท์ จึงเงยหน้าขึ้นมองแวบหนึ่ง

ก่อนที่ร่างทั้งร่างจะชะงักนิ่งไป

นักชีววิทยาคนอื่นๆ ในห้องปฏิบัติการเห็นศาสตราจารย์จอร์จหยุดมือลงกะทันหัน

กำลังจะเอ่ยเตือนให้เขาทดลองต่อ แต่แล้วก็พลอยมองเห็นชื่อที่ปรากฏบนหน้าจอโทรศัพท์เช่นกัน

"ไวแอตต์"

ชั่วขณะนั้น ทุกคนจึงไม่เร่งเร้าอีก ได้แต่ตบไหล่ของเหล่าจอร์จเบาๆ "ไม่เป็นไร การทดลองทำเมื่อไหร่ก็ได้ บางทีพวกเราก็อยากให้คุณคุยกับเขาเหมือนกัน"

จอร์จหยิบโทรศัพท์ขึ้นมา สอดมือข้างหนึ่งเข้าไปในชุดปลอดฝุ่น แล้วสาวเท้าออกจากห้องปฏิบัติการอย่างรวดเร็ว

ไวแอตต์

ชื่อที่หายไปจากโลกของจอร์จมานานมากแล้ว ทว่ากลับยิ่งทำให้เขารู้สึกผิดและละอายใจมากขึ้นเรื่อยๆ

ทั้งสองคนเคยร่วมงานกันในห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์เพื่อชีวิตบาวเออร์แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดเป็นเวลานาน ก่อนจะแยกย้ายกันไปคนละทางเพราะข้อพิพาทเรื่องสิทธิบัตร

วันนี้เวลาผ่านไปหลายปีขนาดนี้ จอร์จมองย้อนกลับไปที่ข้อพิพาทเรื่องสิทธิบัตรครั้งนั้น ก็รู้สึกเพียงว่าตนเองโง่เขลาเหลือเกิน

เพราะความเห็นแก่ตัวและความหยิ่งผยองของเขา จึงทำให้นักชีววิทยาระดับแนวหน้าคนหนึ่งต้องเดินจากไป

และจนกระทั่งไวแอตต์จากไปนั่นแหละ เขาถึงตระหนักได้ว่าความสำเร็จและชื่อเสียงเกียรติยศทั้งหมดที่ตนได้รับในห้องปฏิบัติการบาวเออร์ แทบจะเป็นเพราะบารมีของไวแอตต์ทั้งสิ้น

พูดง่ายๆ ก็คือ ตลอดหลายปีที่ร่วมงานกัน เขากับไวแอตต์แทบจะกวาดรางวัลทางชีววิทยาทั้งหมดรวมถึงรางวัลโนเบลมาครอง

แต่ความเป็นจริงคือ ไวแอตต์เป็นแม่ทัพที่มีความคิดความอ่านและเด็ดขาดตัวจริง ส่วนเขาเป็นเพียงทหารชั้นดีคนหนึ่งเท่านั้น

แม้จะมีคำกล่าวว่า ทหารที่ไม่อยากเป็นแม่ทัพไม่ใช่ทหารที่ดี

ทว่าทหารที่ไร้ความสามารถแต่ดันได้เป็นแม่ทัพ นั่นย่อมเป็นหายนะของกองทัพ

ตลอดหลายปีมานี้ เขาต้องกลืนกินผลกรรมที่ก่อไว้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

จอร์จยืนอยู่นอกห้องปฏิบัติการ กดรับสายด้วยหัวใจที่เต้นรัวด้วยความตื่นเต้น

ยังไม่ทันที่ไวแอตต์จะเอ่ยปาก เขาก็พูดด้วยน้ำเสียงหม่นหมองขึ้นมาก่อนว่า "หลายปีที่นายจากไป ทำให้ฉันเข้าใจสัจธรรมสำคัญข้อหนึ่ง นั่นคือคนเราต้องรู้จักประเมินความสามารถของตัวเอง"

ปลายสาย ไวแอตต์ไม่มีอารมณ์จะฟังเขาคร่ำครวญดึงดราม่าเลยแม้แต่น้อย เอ่ยด้วยน้ำเสียงทุ้มต่ำว่า "ฉันเพิ่งดูไลฟ์สดที่น่าสนใจอันหนึ่ง เด็กหนุ่มคนนั้นทำให้ฉันได้ทิศทางใหม่เกี่ยวกับการทดลองที่เราล้มเลิกไปนานแล้วในตอนนั้น"